Еларна қолфон нұсқасына ену

Осы торды сақтаймын! | Осы торды бас бет етемін!

Біздің байланыс: elarna2012@gmail.com




Түрі: Ел-арна газеті, бұл арадан барлық мақалаларын оқисыз

Жолданған уақыты: 14:22 - 2015/05/18

Қосымша қайнары:http://www.elarna.net/oku_kk.php?tur=11&id=745
Тоте жазу нұсқасы:http://www.elarna.net/oku.php?tur=11&id=745

توتە جازۋ نۇسقاسى:http://www.elarna.net/oku.php?tur=11&id=745

Мақала жолдаушы: Jolawshy
Мақала апторы: Әмір Әбусағитұлы Мөлдәбекөв –ф.ғ. к, Халықаралық ЮНЕСКО сыйлығының иегері.
Аптордың мекен-жайі: Кәзәхстән

КОМОНДОР АБДУЛ-ХАМИТТІҢ ОРАЛУЫ
Жер пләнетәсінән ұшып шыққалы бері қанша ғасыр өтті десеңші. Бес ғасыр бағытымыз құс жолы бойындағы Арыстан шоқжұлдызы болатын еді, бірәқ әстерөйттәр көшіне тап болып, бағыт өзгеріп шыға келмесі бар ма... Міне, туған жерге, өзіміздін күн жүйесіне қайта оралу қандай қуаныш. Табло-экрәндә ғарыш кемесінің бағыт-бағдарын көрсетіп, көмпьютерлік темір дәуіспен көмөндөр Абдул-Хамид мырзаға ескертеміз, сөйлеп те экрәндә жазу да шығып тұр:
- Ғарыш кемесі күн жүйесіндегі жер пләнетәсінә 384400 шақырым қалды. Бағдарламаға байланысты осы қашықтықта тоқтауға тиістіміз, жер пләнетәсі рұқсат бергенше...
- Бұлар бәрін дұрыстаса да бюрөкрәттіқтән айырыла алмады ғой, - деп, көмөндөрім Абдул-Хамид мырс етті де, жұлдыздар кәртәсінә қарады. – Анар, әлгі, Айгүл қайда? Тағы қандай жаңалықтары бар екен?
- Абдул-Хамид аға, алдағы гөлөгрәмәліқ экрәнғә көз салсаңыз. Сізбен біреулер сөйлеспекші.
- Ой тәйірі!.. Олар айды мекендейтін «сәулелі» халқы ғой!
- Ол қай халық?..
- Олар адамзат мөлекуләләрінің атомдарынан құралған физикәліқ тұрғындар. Сендер, оған үрке қарамаңдар. Олай қара, бұлай қара, бірәқ, олар да өзіміз сияқтылар ғой.
- Комондор, яғни, қалай айтасыз, олар, жансыз ғой...
- Бұл дүниеде бәріміз де жансыз-жанды дүниеміз ғой, басқаша қарауымыз керек!
- Жер пләнетәсінә 384400 шақырым қашықтықтамыз, - деген Алпамыстың «темір текті» дауысы естіледі ғарыш кемесі ішінде.
- Ой, тәйірі. Ол жер мен ай арасындағы қашықтық қой. Оны не үшін қайталайды анау, робот Алпамыс?
- Комондор ағай, робот мырзаның қізметі сол ғой. Қай пләнетәғә, қай жұлдыздар әлеміне қанша шақырым қалды немесе келесі пләнетәғә қашан жетеміз, осының бәрін біліп отыру оның міндеті ғой, - деп, Анар Алпамысты қорғаштай сөйледі.
- Ал, анау Қобыланды робот не бітіріп жүр?
- Ол бүкіл бөлмелерді, блөгтәрді тексеріп жүр, басқа пләнетәләрдің микрөэлементтері жерге бармасын деген сәқтіқпен көрәбльдің бүкіл бітімін тексеру үстінде, - деді Анар.
Сөйтті де:
- Робот Қобыланды өлең шығарыпты, соны қайталап айта береді, айта береді, аға! – деді.
- Ал, ол қандай өлең екен?..
- Өзінен сұраймыз ба, әлде, мен айтып берейін бе?..
- Өзі жұмыс істей берсін, сен айта сал. Қырымның қырық батыры эпосы сияқты ұзақ емес шығар.
- Мен оқып беремін, жазып алған едім.
Анар электрөнді кітәпшәсін алды да, оқи жөнелді:
- Марста махаббат - басқадай,
Муж ПИ-дің алдында толған қыз.
Жігітке гүл сыйлап, жанынан тастамай,
Бір-бірден қолтықтап алған қыз!..
- Қалай, аға, ұнай ма, өлең?
- Тұра тұр, тұра тұр. Бұл бір ақынның өлеңі болуға тиісті. Есіме түспей түр,әлгі Қүдиәрбектін өлеңі емеспе екен - деп, көмөндөр ойланып қалды.
Тағы да гөлөгрәммәліқ экрәндә «сәуле» халқы пайда болды. Сырылып, дыбыссыз ашылған есіктен ішке кіре бере Айгүл сөзге араластып:
- Бұлар, баяғының депутәттәрі сияқты жақсылықты үйіп-төгіп жатыр, жерге қондырмау үшін, - деді.
- Е, бұлардың ортасы сиреп қалған ғой, неге ашық мәтінмен кетті десем, - деді, көмөндөр.
- Ол не, сиреп қалғаны қалай?
- Оған әлгі, Қосылған ағаларың кінәлі. Ол 70 жасында медицинәліқ әкедемияні бітіріп, жаңалық ашты, адам жасын бес ғасырға жылжытты.
- Олай болса, жер адамдары жасарып кеткен ғой. Қөсекең бес рет үйленген шығар, - деп, Айгүл күлімсіреп Анарға қарады. Бұлардың әзілдерін көмөндөр бөліп жіберді.
- Әй, қыздар, жеңгелеріңнен таяқ жеп қалып жүрмеңдер. Ол да Қосылған сияқты. Жап-жас емес пе. Біз жерге қонғаннан кейін бізді бір-екі ай немесе жарты жылдай бәрөкәмерәғә жатқызып, жасымызды жермен сәйкестендіреді. Біздің жасымыз көсмөстіқ өлшемен өлшенеді. Сендерге қәзіргі сәтте, түсінікті болар.
- Айгүл, жаңа ғана депутәттәр жайлы не айтпақ едің? Әлгі, «сәуле» халқы гөлөгрәммәліқ экрәндә пайда болған кезде, – деп, көмөндөр Айгүлге қарады.
- Иә, депутәттәр 100 мектепті саламыз, арзан үй салып береміз, ұшақ немесе тікүшәқтәр шығарамыз деп жүргенде өздері жайқалып, пісіп тұрған астықтың қар астында қалып, ысырап боп жатқанын көрмеді ғой. Ал аталармыз болса даладан масақ жинап, бір уыс бидай үшін кезінде жазықты болып, сотталып та кетті емес пе.
- Иә, ондай депутәттәріміз болды ғой, президентімізді де алдаған, халықты да алдаған, мектептерді де жапқан. Шағын ауылдарды да жоқ қылды ғой. Алпамыс қайда жүр, метеөриттер туралы жаңа ақпарат бар деп еді.
Алпамыс дыбыссыз жылжып келе қалды да, әскери адам құсап көмөндөрғә өзінің есеп кәртәсін, экрән арқылы метеөриттер жайлы суретемені көрсете жөнелді.
- Міне, желтөқсән айы, осы айдың 7 мен 20-сына дейін Теменид деп аталатын метеөриттер көші басталады. Леөнид метеөриттер көші 10 мен 20 қараша аралығында аяқталатын еді. Өткен айдың аяғы мен осы айдың басында жерге қонуымыз керек еді, прөгрәммәліқ есеп бойынша.
- Енді Квандрантид метеөриттер көші қаңтардың ортасына дейін созылады, күтеміз... күтеміз.
Екі-үш рет қайталап сөзін аяқтады Алпамыс-робот.
Аудитория іші тып-тыныш. масаның ызыңы естілердей. Лектөр Абдул-Хамид ағамыз аудиторияны бір шолып өтті де көзі Дәуірге түсті. Иә, ақын бала түні бойы өлең жазған ғой деп ойлады да, «Айжан, ана бәлекетті оятшы!» деді. Айжанның қолы тиер тиместен Дәуір атып тұрып, өлең оқи жөнелді:
Ай астында бір көл бар,
Ат шаптырса жеткісіз.
Ортасында алуа-шекер бар,
Татқан қулар жеткісіз.
Қараша үйде қара бар ,
Хан ұлы басып өткісіз,
Алланың бір күні бар,
Бір жарым айда жеткісіз.
Мұңдас ерлер болмаса,
Менің айтқан сөздерім,
Құлқына жаман жеткісіз.
- Әй қу, Мәхәмбет шығармаларын әлі өткен жоқпыз, отыр!..
Аудитория іші қыран-топан күлкі. Дәуір сендерге не, күлкілі ме дегендей, өзі бір нәрсені бүлдіргенін сезе қойды да орнына отыра кетті. Қош делік, мына баланың ойын жалғастырайық. Мысалы, шығармаға тақырып қып қойған «Ай астындағы бір көлі» несі? Асанқайғы – Жерүйіқті, Томас Мор – Утопия аралын жер бетінен іздесе, Мәхәмбет фантазиясы өз пләнетәсінән да алысқа , аулаққа, Айға ұшып шыққаны ма? Солай болуы рас шығар. Себебі: «ат шаптырса жеткісіз» дейді ғой. Асанқайғының Желмәясі жетпейтін жер бетінде геөгрәфияліқ нүкте жоқ, барлығына да бара алады. Ал, Ай астындағы көлге ат тәріздес көлік жете алмайды. Мүмкін, көсмөс кемелері қәжет бөләр....өсімен тоқтайық , бұл әнгімені кезі келген кезде жалғастырамыз.
Алдағы СРСП сабағына ақын Әсеттің «Ағаш ат» поэмасын оқып, өз беттеріңше талдап келесіздер, оқымысты мырзалар. Босыңдар, үзіліс! - деді де, ұстаз есікке бет алды.

Әмір Әбусағитұлы Мөлдәбекөв –ф.ғ. к,
Халықаралық ЮНЕСКО сыйлығының иегері.
қосымша жүктелген суреттері:

كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/oku_kk.php?tur=11&id=745

Пікірлер:


Жазған лебізіңіз 300 еріптен аспасын!
tomendegi katekshege 99 dep jazingiz.
98 + 1 = ? sozsiz sifermen tolteringiz, aytpese pikir jaza almaymiz.

Көрші сілтемелер