Еларна қолфон нұсқасына ену

Осы торды сақтаймын! | Осы торды бас бет етемін!

Біздің байланыс: elarna2012@gmail.com




Түрі: Ел-арна газеті, бұл арадан барлық мақалаларын оқисыз

Жолданған уақыты: 09:41 - 2015/05/06

Қосымша қайнары:http://www.elarna.net/oku_kk.php?tur=11&id=678
Тоте жазу нұсқасы:http://www.elarna.net/oku.php?tur=11&id=678

توتە جازۋ نۇسقاسى:http://www.elarna.net/oku.php?tur=11&id=678

Мақала жолдаушы: Walikan
Мақала апторы: Бұхар
Аптордың мекен-жайі: Үрімжі

Үш аймақ тұралы аталардан естіген аз әңгімелерді айта кетеиін.

1944-жылғы құлжадағы жеңістен кеиін ұлттық армя құрылды.армяға керекті қару үшін сөвет одағынан көмек сүрәлді.сөвет үкіметі шың шы сай тұтқынындағы сөвет гірәждәндәрін құтқару шартына орай көмек беруге қөсілді.сөвет одағынан көмек үшін өфитсерлер,шөферлер, враштар (дәрігер) ,аудармашылар келді,бірәқ саны тым көп емес еді.үлттіқ армяның кемәндирлері ұйғырлар болып әскерлерінің көп болымын қазақтар құрайтын,құлжадан басталып манаста ақырласқан соғыстың еңбектері мен жеңіс олжаларын ұйғұр әскерлер иемденіп отырды. манасқа барған қазақ атты пөлікіне ұйғұр пөлікіндегі қазақ әскерлербәріп,өздерінің ұйғұр пөлікінен қысым көргенін айтып қазақ пөлікіне қосылуды талап етті.бүл талап мақұлданды.
үрімжіге жорық тұралы құрылтай әшілді,қүрілтәйғә,сөвет жетекшілері,қәзәқ пәлкәуниктері ,ұйғұр пәлкәуниктері,өспән уәкілдері,тәшкіләт өкілдері қатысты.ұрымжы жақтың қорғанысы күшті болғандықтан,қазақ пөліктер,әлдінғі шепте ұйғұр пөлкінің жұруын талап етті, себебі қазақ пөлктерінің шығыны көп еді.бірәқ ұйғұр пөлкі бұдан тайсақтады.жиыннан нәтиже шықпады,қазақ пәлкәуниктері оспан өкілдеріне шонжыға шабуыл ашпау тұралы отыныш берді.
сөвет өкілдері тәшкіләт мүшелеріне гөминдәң мен келссөз өткізіп гөминдәң қамуындағы сөвет гірәждәндәрін босатып беруді талап етті.
сөнімен гөминдәң мен келіссөз болды, соғыс тоқтады. өлкелік біріккен үкімет құрылды.алихан төре біріккен үкіметпен болған қарсылығын төқтәтпәді,сөнімен шинжаң өлкелік біріккен үкімет алиханды жазалау тұралы қаулы мақұлдады,алихан төре тәшкентке қашып кетті.....
11бытымды келісімнен кеиін шинжаңда көп өзгеріс болды, өлкелік біріккен үкіметтің жоғары басшыларының көп сандысы гөминдәңшіл ұйғырлардан бөлді,гөминдәңнің өлкелік біріккен үкіметтегі үш аймақ өкілдеріне қысымы түсе бастады, жаң жие шының «бүлікті тыныштандырп ішкі қайшылықты оңау» деген бұйрығына сәй,өлкелік біріккен үкіметтің торағасына гөминдәңшіл масғұд өтірді,исә,імин бұғыра оның көмекшілері болды, масғұд өлкелік біріккен үкіметті көминдәңнің быртұтас басшылығындағы өлкелік үкімет деп жәрияләді.үш аймақ өкілдері құлжаға қайты.
үш аймақ үкіметі соғыс дайындығын көре бастады.құлжада гөминдәң бүлікшілігіне қарсытұру тұралы құрылтай ашылды,құрылтайға сөвет көнсілі қатысты, құрылтайда сөвет үкіметінен әскери жәрдем сүрәлді,сөвет үкіметі әскери жәрдем беру шартына орай ,алихан төренің бұрынғы торағалық орнына қайта отыруын талап етті, әхмет қасыми бұл талапқа қөсілмәді.сөнімен сөвет үкіметінен әскери жәрдем болмады.
әхмет қасми әпенде, құлжадан көктөғәйдәғі оспанға елші жіберді. үш аймақ үкіметі мен оспан арасындағы елшілік сәтсіз болды.

оспанға барған елшілер
_ оспан сарбаздары бізді күтіп алды , оспан бізбен жолығуды қаламады,быз араға кісі салып жұрып бір таудың қуысынан оспанды таптық, оспан бізге жылы қабақ танытпады. баласы шердимән быз түскен қосқа жауапты бөлді,күтіміміз жаман болмады. шердимән бізбен көп әңгімеде болды, оспанның гөминдәң мен ымыраласқанынан хабар таптық. аз күн тыныққан соң оспан бізге келді.
оспан:
_ қонақтар бұймтайларыңызды естиік?!
_өшеке әхмет әпенде сізге силық берді.
_ол не силық екен?
_сызды шарқи түркістәннің халық қаһарманы деп білеміз. әкелген медәліміз бар.
_шарқи түрік болған сартыңның қалпағын атайын! медәлін қатынына тақсын, маған моншақ керек емес, алқа -моншақ тағатын қатын емеспін!
_өшеке, сәрсүмбеге қайтып уали болыңыз!
_мен гөминдәңғә қосылдым. шарқилар сәрсүмбеден кетсін! дәлелқән қаламын десе өзі былсын, кетсе тоспаймын!
_батыр еке гөминдәңғә қосылғаныңыз қалай? мұсылмандығымыз қайда?!
_әхметке сәлем айтыңдар! оспан гөминдәңғә сатылды. маған соқтқпаса менде соқтқпаспын! сартыңның мұсылмандығын манаста көрдік !жа қонақтар! жата-жастанып асықпай қайтыңдар!
банды тазалау

осы елшіліктен кеиін көп ұзамай алтайда оспан қосыны үш аймақ әскерлерімен соғысты, соғыс тұралы хабар сөвет радиоларында ауық-ауық берілп тұрды. содан бастап оспан банды аталды. оспан бандылары сәрсүмбені басып алды ,дәлелқән тарбағатайға қашып келді. іле тәрбәғәтәйдәғіүш аймақ әскерлері алтайға банды тазалау соғысына аттанды . оспан бандылары бәйтік тауына шегінді.
бандылар бәйтікке жеткенге деиін көп ауылдың малын тонаған адамын өлтірген.
үш аймақ қосыны бәйтікке жеткенде сыртқы мұңғұля шолғыншы әскерлеріне жолыққан, мұңғұл әскерлері үш аймақ әскерлерінің бәйтікке кірулері хауыпты екенін білдірген.және мұңғұля әуе армясының бәйтікті бомбылайтынын,мұңғұля әскерлерінің бәйтікті басып алатындығы тұралы түсінік білдірген.
сөвет үкіметінен жәрдем ала алмаған әхмет қасыми жөңгө көмнистік партясы мен істестік орнатқан, жөңгө көмнистік партясы уәкілдері мен кеңес өткізген, үш аймақ әскерлерінің жөңгө халық азаттық армясына жәрдемдесіп гөминдәң кертәртпә күштеріне соққы бертіндігі тұралы келіс сөз өткізген. мау торағаға хат жазған . мау тораға әхмет қасыми әпендені бүкіл мемілекеттік саяси мәслихәт жиынына қатынасуға ұсыныс етті.
үш аймақ басшыларының жиынға аттануы
сөвет жері арқылы бүкіл мемілекетік саяси маслихат жиынына бару үшін сөвет көнсілінә отыныш жолданды. сөвет үкіметінің бекітуі мен әхмет қасыми әпенде бастаған басшылар ,хатшылар,қорғаушылар болып жиырмаға тарта адам алматыға жол алды. көп ұзамай басшылардың ұшақ апатына жолыққаны тұралы хабар келді.әрәдә көп уақыт өтпеи басшыларға ілесіп кеткен он шақты адамның үш төртеуі құлжаға қайтып келді,өләр сөвет гірәждәндіғін қабылдапты.бұлар ұш аймақ үкіметінің гүмәнін тудырды.сақшы мекемесі оларды тергеуге алды. олар алматыға барғанда қонақ үйде тұтқынға түскендерін , кеиін босатылғандарын, сөвет гірәждәндіғін қабылдағандарын,туыстарын көріп қайту үшін келгендігін айтты.
сайфыдын бастаған үш аймақ басшылары сөвет көнсілінә бұл тұралы сұрау салды, сөвет көнсілі ұшақ апатынан басқа артық ауыз жауап бермеді.
қүрметті мау зы дуң тораға؛ әуе шырғалаңында қаза болған үш аймақ басшыларына өскелең қүрмет былдырды,
үш аймақ төңкерісі жөңгө халық азаттық төңкерісінің бір бөлегі деп жоғары баға берді.....
қосымша жүктелген суреттері:

كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/oku_kk.php?tur=11&id=678

Пікірлер:


Жазған лебізіңіз 300 еріптен аспасын!
tomendegi katekshege 99 dep jazingiz.
98 + 1 = ? sozsiz sifermen tolteringiz, aytpese pikir jaza almaymiz.

Көрші сілтемелер