Еларна қолфон нұсқасына ену

Осы торды сақтаймын! | Осы торды бас бет етемін!

Біздің байланыс: elarna2012@gmail.com

Үш күнгы келушылер санағыКелген адам саны (IP)Көрілген бет саны (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-09-14785288944 %56 %
2019-09-151110375335 %65 %
2019-09-1610728029 %71 %



Түрі: Ел-арна газеті, бұл арадан барлық мақалаларын оқисыз

Жолданған уақыты: 03:58 - 2016/11/22

Қосымша қайнары:http://www.elarna.net/oku_kk.php?tur=11&id=1661
Тоте жазу нұсқасы:http://www.elarna.net/oku.php?tur=11&id=1661

توتە جازۋ نۇسقاسى:http://www.elarna.net/oku.php?tur=11&id=1661

Мақала жолдаушы: Almasbek
Мақала апторы:
Аптордың мекен-жайі:

: PDF Download - Жұктеұ - Скачать - ءتۇسىرۋ


Жақсы да жаманда шығады бәрі еліңнен,
қайғысызда біреу бар қара суға семірген.
қазымыр күншіл қарттар бар, өз тізесін кемірген.
қытымыр қырсық ене бар жағаласқан келінменен.
арақ құмар бала бар әкесіне тебінген,
жеңіл аяқ қыздар бар айырылған үміт сенімнен.
рақымсыз жауыз тағы бар жүрегі қатты темірден,
ұйқы басқан жалқау бар алақан жәйіп емінген-деген сяқты үйқәстәрмен келіп отырады. осы терме 1992-жылғы іле қазақ автономялы облыстық мәдениет мекемесінің медениет зерттеу кеңсесі оздырған терме жарысында текіст, мақам, орындау шеберлігі жағындағы үш сыилықты бірдеи қанжығасына байлады.онда қазақ халқының салт-санасы, ғұрп-әдеті сяқты жастар естен шығармауға тисты 7 мазмұн қамтылады. 1993-жылы тұран құсайын қызы бастаған адамдардың дыбысқа әлуімен жаряланып, орталық халық радио–стансясына көнсертке беріледі.


-сіздермен кеңес құрайын,
жиылған халқым осында.
мағауя салған терме деп,
тыңдасын дос пен қасым да.
ақ жаңбырдай төгеиін,
көңілдің жырын әсіғә.–деп анық ен-таңба басылған бұл терме-кеиін келе бүкіл қазақ даласында талай өнерпәздәр сұйып орындайтын, халықтың жүрек қылын тербеитін термесі аталады. мағауя бәймүқәмет ұлының одан кеиін жазылған «арман» деген термесі оның үлкен өнер иесі болсам екен деген қялынан туындайды. онда кешегі өткен жамбылдай халықтың айбоз ақыны болсам, халқымның тамаша мәдениетіне мүрәгерлік етсем халық үшін тер төгіп кәдеге жаратсам,- деген игі тілек беинеленеді. сол арманына жетуге отыз жыл талмай–талпынған ол бұл күні есімі екі ел қазағына тіпті әлем қазағына таныс, машһұр ақын, сайыпқыран сәзгер, тебінді термеші болып танылды. оның терең құнға ие термелері өз ауызынан да өнерпәздәр ауызынан да ефирге шығып, ұлтымыздың мәйекті мәдениетіне асыл мұра болып құйылды.


аясынан ән қалықтаған қаражонның қәсиетті қойнауы әңгімемізге тамаша арқау болды. талант иесінің өнер жолындағы табысы мен барысын ұғыса өтіріп,енді сыр-сұхпатымызды терме жәйіндәғі зерттеулерге ойыстырдық.


мен: «аға, сіз қазақыстан елінде де көп рет көнсерттік сапарда болдыңыз. байқауыңызша қазақ еліндегі терменің даму көлемі мен шиынжяңдағы терменің даму деңгеиінде қандай ұқсамастық және айырмашылық бар сяқты? қазақыстан үлкен ел, ал біз азғана шоғыр сяқтымыз, сізше терменің дамуы қандай нәрсе мен қатысты сяқты?»,-деп сұрау тастағанымда, ол кісі ойын былайша жеткізді: «қазақыстанға барып алтын иманбайва деген кісілердің жебеуінде, өләрмен бір екі рет сұхбатта болдым. байқағаным,быз мұнда көбінде байырғы сонау қашаған жыраудың, өткен ұлылардың термесін орындап жұрмыз. нақтылы терме жазып, оны зерттеп соңына тұсып, термемен ғана шұғылданып жүргендер некен саяқ. ал қазақыстанда арнаулы терме зерттеу қоры мен мамандар болады екен.терменің ғибраттық ролы болатындықтан, қоғамдық тәрбиелік сипатына сәл қарауға болмайтынын олар жақсы бағамдаған. мондағы себеп, термеге деген үгіт-насихаттың жақсы болуы, халықтың осы өнерге деген қүрметі терменің мемлекеттік деңгеиде дамуына түрткілік рол ойнаған. «жалғыз ағаш орман болмас, жалғыз кірпіш қорған болмас»- демекші қазақ ауыз әдебиетінің бір бөлшегі, бір тамшысы болып қосылған терме бізде әлі де әспеттелуге кеңістік керек сяқты.»


бұл күндері тыңдарман жүрегіне жылы тиып кең тарап жүрген мағауя термелерінен «сендермен кеңес құрайын», «айтайын ақыл ағайын», «уа қалайық сөйлеиін», « ақылын алдым атаның», « қәдірлесең халқыңды », «елу ердің жасы»«ақиқат ақталмайды демеңіз», «туа жаман демеңіз» «теріңді төксең еліңе», «өзін білгір санаған», «тілегім мен тілеуім», « қадырын білеитін бар», « қылыш кесер қылық бар», « жәйләуін білмеитін бар», « жәйләуім менің жаннатым », «бұл өмірді ойласаң »- қатарлы 40 дан астам шығармасы бар. осыншама мол рухани байлықты өмірге әкелген, көкірегінен термеге деген шекісіз махаббат пен мызғымас құштарлық менмүндәләғән дарын иесінен әңгіме соңында тағы да алдағы бетәлс жәйіндә сыр тартқым келді.》ән әлде би болсын онда ұлыттық шегәрә өте анық болмайтын секілді. үйткені музикә тілі адамзатқа ортақ тіл емеспе. ал терме оларға қарағанда сәл ырықсыздау орында. үйткені ол тек тіл арқылы қәсиетін әйгілеиді. басқаларға ойын сөз арқылы ұғындырады. ал сіз осы бір шегәрәні айыруға, басқа ұлттарға сәл де болса терменің ерекшелігін жеткізуге болама деп ойлайысызба? егер болса не арқылы жету керек?


сәл ойланған мағауя аға ойын ары қарай жәлғәстірді:》терме ежелден қыл қобыз бен гәрмөн немесе домбыра мен орындалып келген. ал жуықтан бері дәуірлік озық сипат алатын, музикә дыбыстарын қосатын жақсы жағдайлар барлыққа келді. ойнақы ритымды шешендік термелер сол дыбыстар мен сүйемелденіп орындалып жүр. қазақыстанда еліміздің басқа орындарында да осындай. бұл қазыр халыққа жалпыласа бастады. сондықтан термені озық осызаманғы деңгеиге көтеру үшін арқау музикәсін алуан тұрлы құбылтып жасауға, жасампаздық жағына ден қойсама екен деп ойлаймын. ал тағы бір әдіс, термені басқа ұлыттардың тіліне аударып оны сол ұлыттың жүрегін тербеитіндеи етіп жасайтын болса ол бұдан да жақсы дара тұлға болатыны анық. теменің мөзикәсін жасау үшін оның мазмұнына сәйкестіру керек. егер мазмұны мен мағыналы терең ойлы, қоғамдық ірі тақырып болса оның музикәсі да соған сәйкес болуы қәжет. арнжыробы адамдарға ой салатын болып, күңірентіп жасалса, тыңдарманға ерекше әсер беріп, үлкен үғіммен жетері хақ.»


1989-жылдан күні қәзірге деиін шинжяң халық радио стансясы мен орталық халық радио стансясында мағауя бәймүқәмет ұлының орындауындағы 100 ден аса халық көмпөзитөрләрінің әні мен халық әндері сондай-ақ өз ән термелері шырқалуда. 1993-жылы шиынжяң дыбыс кескін баспасының «силамасаң болама» атты жеке дыбыс таспасы шығарылып, тыңдарман жүртпен жүздесті. 1994- жылы ши-ән дыбыс-кескін баспасынан« қарғаш-ай» атты таспасы, 1998-жылы шинжяң дыбыс-кескін баспасынан «айдай» атты ән терме таспасы, 10 жылдан соң 2008-жылы орталық ұлттар баспасынан «елу ердің жасы» атты дыбыс-беине табақшасы өнер сүйер қәуіммен сәтті қауышты. 2000-жылы шинжяң халық баспасынан шыққан қазақ термелер кітәбінә бес термесі, 2005-жылы шинжяң жастар өрендер баспасында басылған қазақ термелер кітәбінә 10 термесі кіргізіліп, автономялы район мен облыста шығатын түрлі басылымдарға терме, толғау, өлең-мақалалары болып жиыны 50 ге таяу еңбектері жаряланды. 2002-жылы жүңгө халықтық әуен –жырлар топтамасына «сендермен кеңес құрайын», «айтайын ақыл ағайын »-атты екі термесі ханзу тіліне аударылып басылды, 2011-жылы орталық ұлттар баспасынан «семяліқ серуен саз», «атандым ақыл ақының» аты дыбыс кескін табақшасы жаряланды, бұл табақшада мағауяның өзіне мүрәгер екі қызы нүрдігүл мен гүлзинәттің орындауындағы мағауя шығармалары орындалды.


2012ـ жылы май айында «мағауя салған терме еді»- атты си ди табақшасы қазақыстан елінде жарық көрді. бұл табақшада мағауяның нотаға түсірілген әндері мен термелерінен 32 туындысы енгізілді. 2012-жылы қазанда қазақыстан қазақ қауымдастығы құрылғандығының 20 жылдығына орай өткізілген, халқаралық терме фествәлінә мақаң екі қызын ерте барып қатысып, мүрәгерлеріне өз термесін орындатып үлкен қызы гүлзинәт бүкіл қазақыстан бойынша бас бәйгені иеледі, кіші қызы нүрдігөл қүрмет сиылығын алып оралды. ұлағатты үнерін ұрпақтарына жалғаған мағауя бәймүқәмет ұлы мәйекті мәдениетімізге осылайша құнарлы мазмұн құнды тақырып қосып келеді. илайһим, тағылматты өнер, тарлан талант,молдыр шабыт сізге мәңгі жар болсын! текті өнер терменің тарланбозы-мағауя бәймүқәмет ұлы.
қосымша жүктелген суреттері:

كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/oku_kk.php?tur=11&id=1661

Пікірлер:


Жазған лебізіңіз 300 еріптен аспасын!
tomendegi katekshege 99 dep jazingiz.
98 + 1 = ? sozsiz sifermen tolteringiz, aytpese pikir jaza almaymiz.

Көрші сілтемелер

Ең жаңа мақалалар


Менің жазғы демалысым 5 min
Оралда қос автокөлік тү 6 min
Шамалғандағы апат бойын 10 min
Осы араны басып көріңіз 20 min
Апаттан зардап шеккенде 30 min
Хабарландыру! – S 30 min
Пойыз бен автобус соқты 1 sagt
Туризм саласындағы Ұлтт 1 sagt
Футболдан кезекті қайыр 1 sagt
Шамалғандағы апат болға 1 sagt
ҚТЖ Шамалғандағы апатты 1 sagt
Бас көлік прокуратурасы 1 sagt
Осы араны басып көріңіз 1 sagt
Бішкекте барысты қорғау 1 sagt
Осы араны басып көріңіз 2 sagt
Иран әйелдері футбол та 2 sagt
Шамалғандағы апат: Авто 2 sagt
Алматы облысындағы жол 2 sagt
А каков твой намаз?! | 2 sagt
Алматы облысындағы жол 2 sagt
Шамалғандағы апатқа қат 2 sagt
Қарағанды облысында жаң 2 sagt
Пойыз бен автобустың со 3 sagt
Бас көлік прокуратурасы 3 sagt
"Ақырына дейін авт 3 sagt
Бокстан әлем чемпионаты 3 sagt
Болашақ Олимпиадаға ап 3 sagt
Бас көлік прокуратурасы 3 sagt
Алматы облысында пойыз 4 sagt
Пойыз бен автобустың со 4 sagt