Еларна қолфон нұсқасына ену

Осы торды сақтаймын! | Осы торды бас бет етемін!

Біздің байланыс: elarna2012@gmail.com

Үш күнгы келушылер санағыКелген адам саны (IP)Көрілген бет саны (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-09-151110375335 %65 %
2019-09-161515454335 %65 %
2019-09-171131356739 %61 %



Түрі: Ел-арна газеті, бұл арадан барлық мақалаларын оқисыз

Жолданған уақыты: 12:26 - 2016/10/06

Қосымша қайнары:http://www.elarna.net/oku_kk.php?tur=11&id=1598
Тоте жазу нұсқасы:http://www.elarna.net/oku.php?tur=11&id=1598

توتە جازۋ نۇسقاسى:http://www.elarna.net/oku.php?tur=11&id=1598

Мақала жолдаушы: Esenbi temir
Мақала апторы: Әсеиін жақсылық ұлы
Аптордың мекен-жайі:

: PDF Download - Жұктеұ - Скачать - ءتۇسىرۋ


Мақсұт тергеусіз ұлы (1889-1937-) күнес ауданында дүниеге келген,мәқсүт арғы үш-торт атасынан бері мансап үзілмеген семядә туылған арғы атасы сасан киікбәй ұлы сасаннан тергеусіз ,тергеусізден мақсұт. 1893-жылы жазда сасан күреге (құлжаға) жиынға кетіп бара жатқан жолында тұйықсыз қайтс болады ,сасан қайтыс болғансоң тергеусіз бегімет еліне ақалақшы болған ,тергеусізде әке жолын қуып елін әділ басқарғандықтан ел ауызында аты қалған еді, 1911-жылы шиынхай төңкерсі жеңске жеткенде юан шікәй да зұңтұң "жұңқың "мансаптыларын өсіреді .солардың қатарында тергеусіздің мансабы "тайжы " мансабына көтерлген болатын .тергеусіз 1914-жылы ауырудан қайтыс болады , қайтс болар алдында өзінің " тәйжілік" мансабын тергеусізге мұра етіп қалдырған еді.мәқсүт22жәсіндә шарлаушы болса, 25жасында әкесінің орынна " тайжы" болады . содан 1930-жылы жаң пиюан мақсұтқа "гуәндәй " мансабын беріп қазақтан бір пөлік, ханзудан бір пөлік әскер беріп дағты асуын қорғауға жібереді. дағытының жер тұзылысы биік суық өңірге жататындықтан ханзу әскерлер климәтқә көндіге алмай қайтып кетіп , мақсұт тек мардымысз қару, мардымысз әскермен ғана қалады, бұл пөлік кезінде "дағыты баууи туаны "аталып мақсұттың өзі" матұңлиың" аталған еді.дәғітіні бақтырудағы басты себеп өңтүстік шиынжяңдағы қөжәнязбен мажұңиың бастаған көтерілістің сөлтүстік шиынжяңды шарпыуының алдын алу үшін еді.
1933-жылы шың шысайдың жаң пиюанды жазалау қалың қолы (тарбағатай отряд) ілеге шабуыл жасап күре қаласын басып алды .жаң пиюан асып-сасып қашып нылқыдағы көрсәй асуына барғанда асуды қар алып қалып жаң пиюан өзін -өзі осы арада өлтіреді,жиін шурының жаң пиюанға жіберген екі пөлік хұйзу әскерлері жаң пиюан өлген күнінң ертесінде көрсәй асуыннан ілеге асып тұсып жаң пиюанының бірер күн шыдап тұрмағанна бастарын шайқасып өте береді.өләр күрені жаулап жатқан тарбағатай отряды мен екі күн белдеседі .алайда хұйзу әскерлері ойсрай жеңіліп , өңтүстіктегі мажұңиың қосынына қосылмақ болып ілені өрлеи дағытыға келеді мақсұт аз әскермен қарсыласуға батбай оларды дағытдан асып кетуіне жол ашып беріпті ,бұл жыл тарихта « дүңген үріккен жыл» деп аталды.
шың шысай озының шиынжяңдағы басты әрптестері жиын шурын мен жаң пиюанды сүвет одағының көмегінде жойған соң сүвет өдәғімен достық шарт жасасып " алты саясатты жүргізді,
1934-жылы бұрһан шаһиди ілеге келіп игі -жақсылардың басын қосып жиын ашады,жиында шиынжаңды жаңалау, сүвет одағы мен достасу, қор топтау мәдениет алмастыру сынды жақтарда ұзақ сөз сөйлеп оны нақты істеитін ұймдар құру керек екенін айты .сол жылы жазда бұрһан шаһидидың нұсқауы бойынша " әксянер серіктігі " сүв_сиінтөрг " серіктігі құрылып , сүветтер өдәғімен байланыс жасалды. әр ұлт халықына әксиенерге мүше болуға шақырылды, әрі әр өңірлердің екенөмикәліқ негізіне қарай салық салынды . бұл салықты болсықа бөлгенде 100биеден 20 болсқа 2мың бие салық жүктелді, бұл қаржыға електір заводы ,ұн заводы салынды мектептермен тұрлы ұйымдар құрылды, міне бұл өзгерстер қазақ малшыларының малынң беделіне келген еді.
1934-жылы 6-айдың 4-күні бұрһан шаһиди ашқан жиынң сясы кеппеи жатып үрімжіден өлкелік қазақ-қырғыз ұйымынң бастығы сеитқәзі деген мұғалым келіп қазақ бөлістәрімен жиын ашып қәзіргі құлжа қалалық халық үкіметінң орындағы қызыл ұйды мың қойға сатып алып, қазақ-қырғыз мәдениет-ағарту ұйымынң тұңғыш мажылсын ашып, мақсұт тергеусіз ұлы сасановпты ұйымынң бастықтығына сайлап орынбасарына жабықбай ақалақшы ,кенжебәй ақалақшы, әйтәмбет маңпаң (қырғыз) ؛ хатшысы сеитжән жәйінәкөф , көмекші хатшы асқар тәләсбәйев, ұймдастыру бөлімінің бастығы дәулеткелді құсболат ұлы,оқу-ағарту бөлімінң бастығы иса төре ,ойын_сауық ,мәдениетістерінің жауаптысы таңжарық жолды ұлы бөлді.кеиін бұл ара тарлық қылғандықтан нюгөрттәғі бір аулаға (қәзіргі 1-орта мектебінің орыны ) ұйм кеңсесі көшіп келді .
қазақ,қырғыз ұйымы құрылған соң мақсұт жұйжаңының басшылығында келелі істер істелді, 1935-жылы қазақ тілінде "төңкерс таңы " атты гәзет шықты, оны таңжарық жолды ұлы басқарды, сол жылы іленің жер -жерінен қысқа мезетті күрсі ашу қимылы етек алынды , мәселен : текестің қаражонындағы , көкқәмірдің тура асуындағы күрстер ел ауызында қәзірге деиін айтылып жұр,одан күрсіге қатынасқан алдыңғы буын қазақ оқтушылары іленің төрт бұрышына таралып кең байтақ сахараға да ашылып жатқан мектептерге барып қізімет етті,1935-жылыдың басында мақсұт хұйжаң өзі бас болып арқайсы аудандардағы халық жиы қоныстанған орындардан шұғыл мектеп ашуға құзаушылық етті.жер-жердегі қазақ халқы жабал аттанысқа келіп қаржы топтап мектеп салуға кірсті, ең әлдімен 1935-жылы күнес ауданында талды туран мектебі салынып тұңғыш кезекті оқушы қабылдады , атынан іленің басқа жерлерінде де іркес- тіркес мектептер салына бастады .1936-жылы күнестің әрәлтөбе деген жерінен қәнәтбек мектебі, қарабура деген жерінен шойынбай мектебі ( қәзіргі қарабура орта мектебі) құлжа ауданының жырғалаң деген жеріндегі жабықбай мектебі, тоғызтарау ауданындағы мұқыр мектебі , ағарсын қос ағаш мектебі қатарлы мектептер алғашқы қадамда шаңырақ көтерді. мектеп салу,ғылым іздеу жұмысы бүнімен тоқтап қалмады , мақсұт тергеусіз ұлы сасановтың нұсқауына сай іленің басқада жерлерінде де қазақ халқы өз мектептерін құрып балаларын ғылым-былым үйренуге аттандырып жатты, мектептердің қаражатын мүғәлімдердің еңбек ақысын түгелдеи халық өздері шығарып отырған еді, игі ыстың көлденеңі көп демекші 1937- жылы шың шысай қазақ,қырғыз құрылтайын ашамыз деген желеумен мақсұтты үрімжіге шақырып қолға алды , мақсұт тергеусіз ұлы не бары38жасында үрімжіде шың шысай жендетерінің жан төзгісіз қиынауында қайтс болды.
мақсұттан соң іле қазақ, қырғыз ұйымына дәулеткелді хұйжаң болды , ұзақ өтбеи шың шысай оны үрімжіге жөткеп кетті де орынына таңжарық жолды ұлы мен алғазы деген азамат болды.1940-жылы таңжарық жолды ұлын шың шысай адамдары тұтқындап ұрымжы түрмесіне апарып қамаған соң , сол жылы атұштан ісқәқбек мони (мононв, қырғыз) қазақ, қырғыз ұйымына аусып келді.
1987-жыл күйтүн
қосымша жүктелген суреттері:

كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/oku_kk.php?tur=11&id=1598

Пікірлер:


Жазған лебізіңіз 300 еріптен аспасын!
tomendegi katekshege 99 dep jazingiz.
98 + 1 = ? sozsiz sifermen tolteringiz, aytpese pikir jaza almaymiz.

Көрші сілтемелер

Ең жаңа мақалалар


Бас инспектор ақау шыққ 7 sek
Бокстан әлем чемпионаты 5 min
Тоқаев: СҚО-ны газданды 5 min
Бас инспектор ақау шыққ 9 min
Ақтөбе мен Орынбор шека 15 min
Қазақстанның бірқатар а 15 min
ҚР Президенті отандық а 18 min
Жол апаты кезінде оқиға 24 min
Нұр-Сұлтанда Қазақстан- 25 min
Президенттік жастар кад 25 min
Шамалғандағы апат: Поли 1 sagt
Аз ұлттардың 11 – кезек 1 sagt
Қасым-Жомарт Тоқаев СҚО 1 sagt
Күрес түрлерінен әлем ч 1 sagt
Елордаға әлемдік діндер 1 sagt
Президенттің Петропавлғ 1 sagt
Әйелдер күресінен әлем 1 sagt
Қазақстан мен АҚШ байыт 1 sagt
Қазақстан құрамасының б 1 sagt
Жүңгөнің өз жолы жөнінд 1 sagt
KASE қорытындысы: $1 = 1 sagt
Алматыға жер сілкінісін 1 sagt
Нарынқол ауылына бір жы 1 sagt
Қазақстанға автокөлік ә 1 sagt
Алматыға жер сілкінісін 1 sagt
Қуандық Шамахайұлы. Ұял 1 sagt
Жаңа жүңгө құрылғандығы 1 sagt
Әлемдік және дәстүрлі 1 sagt
ЖИҺАД ЕМЕС, ТЕРАКТ R 1 sagt
«Жаңа латын әліпбиін ен 1 sagt