Нұрәлем Facebook-ке Жазыл Тәңіртау YouTube-ке Жазыл Қазақтың 1001 Ертегісі (PDF)

Осы торды сақтаймын! | Осы торды бас бет етемін!

Біздің байланыс: elarna2012@gmail.com



Нұрәлем Facebook-ке Жазыл Тәңіртау YouTube-ке Жазыл Қазақтың 1001 Ертегісі (PDF)

Түрі: Ел-арна газеті, бұл арадан барлық мақалаларын оқисыз

Жолданған уақыты: 23:43 - 2020/12/25

Қосымша қайнары:http://www.elarna.net/oku_kk.php?tur=11&id=2398
Тоте жазу нұсқасы:http://www.elarna.net/oku.php?tur=11&id=2398

توتە جازۋ نۇسقاسى:http://www.elarna.net/oku.php?tur=11&id=2398

Мақала жолдаушы: Kanat Alhazi
Мақала апторы: Сымағұл елубәй
Аптордың мекен-жайі: Алматы қаласы

Жалпы әріп саны: 28012
смағұл елубәев
ақырзаман алдында
жаратушы бұ дүниені 6 күнде жаратты деиді. құранда алланың әрбір күні жер бетіндегі мың жылға тең екені айтылады. ғылым жер бетіндегі тіршілік алғаш суда бір жасуша клеткә қалпында пайда болып евөлются содан басталды деиді. алайда бір жасушалы тіршіліктің қайдан, қалай пайда болғанын нақты түсіндіре алмайды. тіршілік бастауына жер бетінде қолайлы табиғи жағдай қалыптасты деп түсіндіреді. яғни, ғылым бойынша жер бетіндегідеи қолайлы табиғи жағдай ғарыштың қай түкпірінде пайда болса сол жерде тіршілік міндетті түрде пайда болуға тиыс. алайда, ол «қолайлы табиғи жағдай» оз-өзінен қалай пайда болады? немесе ол жағдайды кім жасайды, о жағына ғылым бармайды. ал, киелі кітәптәр болса жер бетіндегі «тіршілікке қолайлы жағдайды» қүдірет иесі жаратты деиді. сөніңмен, ғылым тіршілік өлі табиғаттан евөлются нәтижесінде шықты деп біледі. тіршілікке тән жан мен сана сол тіршілік иесінің евөлютсяліқ дамуының нәтижесі деп біледі. ал, дін болса жан мен тәнді бөліп қарайды. тән – табиғаттан, жан – алладан. ғылым мен дін арасындағы осынау ғасырларға созылған аламан айтысқа қарап отырып, ғылым бетке ұстап отырған сол евөлютсянің өзі жер бетіндегі жаратушы жобасы болмасына кім кепіл деген ой келеді. құранға жүгінсек ғаламдағы ілім кілті – аллада. олай болса адамзат баласының ертелі-кеш ашқан ғылыми жаңалықтарының бәрі жер бетіндегі жаратушы жобасының жүзеге асуы. яғни, сол табиғат заңдарын быр-бірлеп тарқатып келе жатқан ғылыми қадамдардың барлығы тұптың-түбінде өз жаратушысына алып баратын тарау-тарау жолдар. әрбір үлкенді-кішілі ғылыми жаңалық дүниені тану жолындағы, яғни ақиқатты тану жолындағы баспалдақтар. ол баспалдақтар биіктеген үстіне биіктеп әбсөлютті тануға бастап барады. ал, әбсөлютті ақиқат - хақтағалланың озы. дүниетәнімдәғі ғылымның бүгінгі биігі квәнттіқ физикә ашқан жаңалықтар. сол биікке алғашқы көтерілген ғалымдардың бірі ұлы физик мәкс пләнктің көзі ең әлдімен әбсөлютті ақиқатқа түсті. өз көзі көрген осынау ақиқатты әлем алдында ашық мойындады: «ғаламды жоғары сана билеиді. әлемдегінің бәрі оның көзге көрінбеитін, байқалмайтын, бірәқ растығы күмән тудырмайтын қуәтімен байланысып тұр» деп мәлімдеді. бұл мәлімдемеден нені көреміз? бұл мәлімдемеден біз табиғат тұңғиығына терең сүңгіген заманауи ғылым алдынан жоғарғы сананың шыққанын көреміз. қәсиетті кітәптәр адам рухының алладан екенін айтады. соның бір дәлелі – адамның жасампаздығы. жасампаздық - аллаға тән қәсиет. жалпы сана, жаратушыға тән сана, бір орында тұрмайтын, үнемі қозғалыс, ізденіс, талпыныс үстінде болатын рух. үңгірде тұрған жабайы дәуірінің өзінде адам мал тәрізді тек қарын төқтіғімен ғана шектелмепті.қөлінә қашау алып сол үңгір қабырғасына сурет салыпты. бұдан біз балаң сананың қоршаған орта туралы ойлана бастауын, оны түсінуге талпына бастауын көреміз. немесе, адам шығармашылығының, жасампаздығының тәй-тай басқан шағын көреміз. сол талпыныс, жасампаздыққа деген мыңдаған жылдық талпыныс адам баласын өрге сүйреп бүгінгі өркениетке алып келіпті. алғашқы адамдар әлдімен өзін қоршаған ортаны тануға талпыныпты. өз көзіне көрініп тұрған табиғатты қүдірет депті. күркіреген күн, түнерген түн, айлапат аспан, көк тіреген тау, жапырақ жәйғән ағаш, сылдыраған су, - осының бәрі олар үшін тылсым да түсініксіз қүдірет иесі болып көрінді. сондықтан жабайы адамға жарқыраған күн де тәңір, аспандағы ай да тәңір, түнерген тау да тәңір, жалындаған от та тәңір, сылдыраған су да тәңір, жапандағы жалғыз ағаш та тәңір. соларға табынды. дүниетәнім жолындағы осынау ізденістері алайда адамды аңнан алыстата берді. адамдыққа бастады. адам шын иесін тани алмаса да, сол иесі жаратқан нәрселерге табынды. бұл да болса прөгресс еді. даму адамзатты өзінің шын иесін тануға алып келе жатты. дами келе адам, жаратушы жіберген пайғамбарлар арқылы өзінің шын иесін таныды. пайғамбарлар адамзатқа осынау ұлы ақиқаттан хабар берді. алайда, тәні – жерден, жаны- хақтан жаратылған адам екіүдәй өмір сүрді.тән қөрегі үшін күн құрғатпай алысты, арпалысты. алайда жан қөрегін таба алмады. адам байғұс шарқ ұрып жан қөрегін іздеді. құдайын жерден емес , көктен іздеді. адам жаны, сөйтіп, өзінің иесін, тегін іздеді. осы тұста пайғамбарлар арқылы жаратушы оларға уахи түсіре бастады. адам жәйлі, әлем жәйлі ұлы ақиқаттан хабар бере бастады. бұ дүниенің басы мен аяғы жәйлі, жер бетіндегі адам миссясы жәйлі хабар еді ол. өзінің шын иесін тапқан адамзат үшін бұл хабар ұлы асу болды. адам адам болып еңсе көтерді. «оқы! оқы! оқы!» деуменен құрани-кәрім түсе бастады. адам баласы ғылымға бой ұрды, табиғат заңдарына үңілді. әсіресе, ренессәнс тұсында адам заманауи дүниетәну негізін қалады. 19 ғасырда өмірдің пайда болуы жәйлі евөлются теөрясі өмірге келді. евөлютсянің өмірге келуі «өмірді бізге құдай берді» деген сенімге соққы болып тиды. адам құдайға күмәндәнә бастады. 19 ғасыр аяғында фридрих нитсше: «құдай өлді!» деп жар салды. оны естіген федөр дөстөевски: «если бөг умер, то челөвеку все пөзвөленө?» деп үн қатты. 19 ғасыр аяғында ғылымға, инженерлік тапқырлыққа негізделген индустрялды кәпитәлистік қоғам тарих сахнасына шықты. ал, кәпитәлизмнің құдайы ақша еді. сол ақша құдайына табынған имперялистік жаңа заман жыртқыштарына мөрәлдік қағидалары жоғары дін кедергі бола бастады. бәрін әмөрәлді ақша билеген жыртқыш заманға құдай кедергі болды. сондықтан одан құтылу керек болды. құдайды одан әрмен төмпештеу жаңа 20 ғасырда одан әрмен белең алды. құдайды қудалауда хх ғасыр көммунистері алдына жан сәлмәді.кеңес одағының алғашқы жылдары жастар арасында «құдайсыздар қоғамы» құрылды. олар құранды өртеді, мешіт, шіркеулердің күлін көкке үшірді.нәтижесінде кеңес одағы шын мәніндегі «құдайсыздар қоғамын» құрды. алайда, бұл қоғам құдайдың қарғысына ұшырап көп ұзамай оз-өзінен құлады. хх- ғасыр аяғындағы батыс әлеміндегі діни ахуалды әмерикәндіқ әйгілі ғалым-қәйрәткер пат бюкенен «батыс ажалы» кітәбіндә былай бағалады. «1950 жылдары ажырасу деген негіздердің негізін шайқайтын жанжал болатын, жасанды түстік тастау қылмыс болатын. ал гөмөсексуәлизм болса айтуға ауыз бармайтын азғындық болатын. ал, бүгінше?! қиылған некелердің жартысы жарты жолда жәйрәп жатыр. айтуға ауыз бармайтын қізтекелік ақпарат құралдарының ауыз суы құрып айтатын тақырыбына айналды». «таурат құдайын ысырып тастап оның орынтағын нарық құдайы ақша иеленді. секс, даңқ, ақша, билік – міне бүгінгі жаңа әмерикәнің жаңа құдайлары осылар» «кәтөлик, прөтестәнт, православтар- бүгінді бұлардың бәрі бірігіп батыс өркениетінің жаназасын шығарып жатыр» «қырық жеті еурөпә елі ішінде тек жалғыз мұсылман албаня ғана 2000 жылғы көрсеткіш бойынша халықты құрып кетуден сақтайтын демөгрәфяліқ өсу деңгеиін сақтай алған. ал, қалған еурөпә құру үстінде екені белгілі болды» «отбасы алдындағы жәуәпкершіліктен еркек, әйел, бала демеи бәрін босату арқылы еурөпә сөтсялистері жалпы отбасы институтының өмірдегі рөлін әлсіретті. нәтижесінде отбасы жойылуға беттеді. оның салдарынан еурөпә жойылуға беттеді» «хх-ғасырдың ең сұрапыл орынауысуы әйелдің отбасынан өфиске орынауысуы болды. сөйтіп адамды ыстық ұясынан ажыратқан бұ құбылыс салдарынан болашақта отбасы отбасы болудан қалуға беттеді. сөніңмен феминизм дәстүрлі отбасының ғана емес, күллі батыстың түбіне жететін болды» (пат бюкенен: «батыс ажалы») осы тұста әйел теңдігі деген үрәнмен батыстың шығысқа ұсынып отырған гендерлік саясаты (әйел теңдігі әдемі ұғым. оған ешкім қарсы емес) шығыс елдеріндегі демөгрәфяліқ дүмпуді тежеу кілті еді. демек, гендерлік саясатқа далақтап ілесе кету - өз еліңнің демөгрәфяліқ өсуіне емес, өшуіне үлес қосу. қазақстанға да келіп жеткен бұ бағдарлама мақсаты тұптың-түбінде қазақтың көп балалы дәстүрлі отбасын азайтып, салт басты, сабау қамшы шенеунік әйелдер армясын көбеитуге әкеледі. бұны біз бюкенен келтірген мысалдардан ұқтық. демек, көп балалы отбасы деген ұғым салт басты, сабау қамшы әйелдер үшін олардың мансап жолындағы кедергілер болып көрінері хақ. өркениет көшін бастап келе жатқан бүгінгі батыс елдеріндегі адам ахуалына ерекше назар аудару себебіміз бүгінгі батыс прөблемәләрі күні ертең шығыс алдынан да шығары хақ. өйткені бүгінгі батыс – ертеңгі шығыс. сондықтан, пат бюкененнің жан айқайына тағы да құлақ түрелік: «осыдан қайшылық келіп шығады: ел неғүрлім бай болған сайын халық азая бастамақ, құри бастамақ. өз мүшелеріне меилінше бостандық, бақыт, рахат сыилауға ұмтылған қоғам, соның нәтижесінде өз халқының жаназасын шығара бастамақ. мына табалдырықтан аттаған жаңа ғасырда, біздің болжауымызша, тарихи тәуқіметті көп тартқан мұсылман, қытай тәрізді халықтардың айы оңынан туы мүмкін. ендігі жердегі әлем қожасы осы халықтар болуы мүмкін. қәсиетті кітәптәрдә: «тұптың –түбінде жарылқанатын момындар болады. жер соларға қалады » делінген ғой...» батыс өркениеті өледі деген алғашқы дягнөзді хх-ғасыр басында өзінің атышулы «еврөпә ымырты» кітәбіндә неміс философы освалд шпенглер жасады. адам өзінің табиғи ортасынан кетіп үлкен мегәпөлис-шаһарларға шоғырлана бастады. және бұл тендется барған сайын үдеи түсуде. әлімсәқтән жерге жақын болған, бүкіл тірлігі жермен біте қайнасқан адам баласы енді жерден алыстап алып шаһарларда көп қабатты үйлерде тұра бастады. бұл адам психикәсін түбегеилі өзгеріске ұшыратқан қадам болды. табиғат ананың аяулы аясынан шыққан адам баласы үйде де, түзде де тас үйлерден шықпайтын болды. адам жерден жаратылған. және адам адам болғалы табаны жерден ажырамаған. мегәпөлистер адамды жерден ажыратты. жерден ажыраған адам бақыттан ажырады. өнімен қоймай мегәпөлистер адамды дәстүрлі мәдениет, дәстүрлі отбасы, дәстүрлі дүниетәнімінән да ажыратты деиді бұл философ. шпенглердің түйінді пікірі төмендегідеи: « дінсіз, дәстүрсіз, шаруа біткенді суқаны сүймеитін жаңа паразит қала халқы пайда болды» «бұндай әлемдік астананы құрайтын халық емес - қалың бұқара» «бұндай қалаларға өз мәдениетін алып келгендер бұндай қаланың жаңа туындысына, атқарушы өргәнінә, ақыры оның құрбанына айналып тынады» (ө.шпенглер. «зәкәт еврөпі») шығыс елдері арасынан осындай заманауи өркениетке қол жеткізген ел жапон елі екені белгілі. сөзсіз, төкиөдә бірінші болған адам бұ қаланың жалт-жұлт еткен сыртқы көрінісінен көз ала алмайды. біз де сондай күйді бастан кештік. қалай қарасаң да инженерлік ойдың шырқау дамуын көресің.көресің де, осындай дамыған, әлемді артқа тастап кеткен жапондар қандай бақытты деп таң қаласың. сөйтсек, бұл алғашқы әсерден туындаған алдамшы сезім екен. дамыған қалалық өркениеттің екінші бетін ертесіне көрдік. түнде жерәсті өткелден өтіп келе жатып жерде кәртөн қағаз төсеніп жатқан екі жүздеи кісіні көрдік. бұлар қарсылық әктсясін өткізіп жатқан жұрт болар деп ойладық. сұрастырсақ олай емес екен. бұл жатқандар баспанасыз, жұмыссыз, ұйсыз-күйсіз далада қалған бомждар екен. біз көрген өткел бұл алып шаһардың бір ғана жерәсті өткелі! ал бұл қалада жерәсті өткелдер саны мыңдап саналады емес пе? сонда далада қалған байғұстар саны тым көбеиіп кетпеи ме? сөйтіп, біз бақытты жапондар туралы шапшаң байлам жасаған болып шықтық. біз жапоняда жүрген кезде (26.09.10 – 02.10.10) жапоня премер-министры ел пәрләменті алдында сөйледі. баяндамасында өткен 2009 жылы суитсидпен 30 000 жапонның оз-өзіне қол салғанын айтты. егер біз жапоняны заманауи өркениет көшін бастап келе жатқан елдің бірі десек, төкиөні адам және ақша ресурстәрі мол шоғырланған әлемдік астаналардың бірі десек, онда осы деңгеиге ұмтылған дамушы елдердің ертеңі қалай болатынын едестету қиын емес. пәрәдөкстің көкесі сол - әлікүнге деиін адамзат дамудың осынау кәпитәлистік жолынан өзге жолды таппапты. ал осынау, біздерді жарқын болашаққа бастап бара жатқан, тек ақшаға, табысқа табынған жолдың қандай «бақытқа» алып бара жатқанын көріп отырмыз. пәрәдөкстің көкесі осы. пөстсөветтік кеңістікте сол «жарқын болашаққа» бізбен бірге беттеген ел – ресеи. ендеше ресеилік зерттеуші сергеи вәлтсевтің осы тақырыпқа байланысты пікіріне ден қоялық. мысалдар оның соңғы шыққан атышулы «зәкәт челөвечествә» атты кітәбінән алынды. «1999 жылы кәнн кинөфестялінде ерекше бір рекөрд туралы деректі филм көрсетілді. филм кеиіпкері секс майданында алдына жан салмаған жезөкше болып шықты. ол қатарынан 151 еркекті бұтының арасынан үзліссіз өткізіп әлемдік рекөрд жасаған екен» «2005 жылы венется фестивәлі бас бәйгені екі қізтеке гөмөсексуәлист көвбөй туралы « бүкір тау» атты филмге берді» «өркениетті батыстың даня, белгя, гермәня, швется, нөрвегя, исландя, гөлләндя, франтся тәрізді 30 елінде бүгінде еркекке – еркек, әйелге- әйел үйлене беретін заң қабылданды» «гөлләндядә ресми түрде еркекке еркек үйленген 50 000 «отбасы» тіркелген. ай сайын бұл елде бұндай бір жынысты адамдардан тұратын 3 мыңдай неке тіркеледі екен. және олардың бала асырап алуына рұқсат етілген» «тек 2003 жылдың өзінде ғана ақш-тың 28 штатында балаларды жыныстық қатынасқа тартқаны үшін 176 священник қізметтен қуылды. ал, қалған 18 штат болса ондай педөфил-азғындарды шіркеуден қуды қолға алған жоқ» «бүгінде шәмәмен 20 млн. әмерикәндіқ депрессяғә ұшыраған. депресся суитсидке апаратын жол екені аян. «1970 жылы ақш-тың ұлттық шіркеулер кеңесі мүшелікке сайтан шіркеуін қабылдады» «бандит, жезөкше, киллер, алаяқ – мінеки бүгінгі кітәп, прессә, кинө, телеекрәннің басты кеиіпкерлеріне айналды». «өркениеттің одан әрмен дамуы адамды адамдық тұғырдан түсіруге беттеген. тұрпайы тұлға – мінеки кәпитәлизмге керегі. осындайлар кәпитәлизмнің табыс көзі» «сондықтан да 2005 жылы шыққан бір әмерикәндіқ филмның аты «байы немесе бақыл бол!!» - деп жар салады. «ресеи кәпитәлизмге аяқ басқан жылдар ішінде елдегі нашақорлар саны 12 есе өсті» «хых- ғасыр аяғында фридрих нитсше «құдай өлді!» - деп жар салса, араға ғасыр салып ерих фромм: «егер хіх- ғасырда құдай өлген болса, онда хх-ғасырда адам өлді!» - деп мәлімдеді. хых- ғасырда құдай, хх-ғасырда адам өлсе, онда мына жаңа хіх –ғасыр... сайтанның салтанаты болмағанда не? байқап отырғаныңыздай, біз батыс, шығыс зерттеушілері болып қарғап отырғанымыз кәпитәлизм екен. бұдан келіп батыстан басқа елдерде прөблемә жоқ екен деген пікір тумауы керек. әңгіме, жалпы адамзаттың дамыған бөлігі бүгін ұрынған, ал дамушы бөлігі ертең ұрынатын індет туралы болып отыр. бұл індеттің кісі шошырлықтай асқынуының бірнеше себептері айтылды. алайда адам азғындауының басты себебі біздіңше – құдайсыздық. «егер құдай өлсе, онда адам білгенін істеи беретін болатын шығар?» деп осыдан 1,5 ғасыр бұрын дөстөевски айтқан көрегендік шындыққа айналды. жоғарыда келтірілген бүгінгі адам азғындауының қысқа ғана көріністері. соның өзі нені көрсетеді? бұл... құдайдан құтылған адамның адам айтқысыз еркіндікке қолы жеткенін көрсетеді. сол еркіндікті абсурдқа айналдырғанын көрсетеді. абсурдқа ғана емес жүгенсіздікке айналдырғанын көрсетеді. жер бетінде сайтанның салтанаты басталғанын көрсетеді. құдайдан құтылған адам сайтанның жетегінде кеткенін көрсетеді. алайда адамзат шығарға тесік таба алмастай тығырыққа тірелді деуден аулақпыз. өйткені, адамға жаратушы берген пөтентсял -мүмкіндік тым зор, тым орасан. ол мүмкіндік адамның мәтерялдіқ емес, - рухани субстантсясында. адам денесі –хаюаннан, рухы - алладан. адам мәтерялдіқ субстантся жетегінде кете беруі мүмкін емес. алыстап барып, тығырыққа тіреліп барып адам мәтерялдіқ молшылықтан жеріп өзінің рухани субстантсясына бет бұрары сөзсіз. мәтерялдіқ молшылықтан бақыт таба алмаған адам жоғалтқан жаратушысын қайта іздеитін болмақ.
қосымша жүктелген суреттері:

كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/oku_kk.php?tur=11&id=2398

Пікірлер:


Жазған лебізіңіз 300 еріптен аспасын!
tomendegi katekshege 99 dep jazingiz.
98 + 1 = ? sozsiz sifermen tolteringiz, aytpese pikir jaza almaymiz.

Көрші сілтемелер