Еларна қолфон нұсқасына ену

Осы торды сақтаймын! | Осы торды бас бет етемін!

Біздің байланыс: elarna2012@gmail.com




Түрі: Ел-арна газеті, бұл арадан барлық мақалаларын оқисыз

Жолданған уақыты: 08:24 - 2020/10/31

Қосымша қайнары:http://www.elarna.net/oku_kk.php?tur=11&id=2362
Тоте жазу нұсқасы:http://www.elarna.net/oku.php?tur=11&id=2362

توتە جازۋ نۇسقاسى:http://www.elarna.net/oku.php?tur=11&id=2362

Мақала жолдаушы: Әлмәсбек төре
Мақала апторы: Андас ОМАРАҚЫНҰЛЫ
Аптордың мекен-жайі: Күнес & Kazakhstan

СӨЗ БАСЫ
Баршамызға аян, шежіре деректер ауыз екі тарих болғандықтан деректер қамтылған жазба тарихқа мүлде ұқсамайды. Ондағы кейбір тарихи мәліметтер уақытқа, орынға, жағдайға байланысты кейде асыра айтылып, кейде жасырылып қәләді.

Ертеде шежіре атаулының бәрі ауыз екі өлең түрінде айтылып келгендіктен, тарихи фәктілер бірден-бірге ауызша тарап, адамдардың ой өрісінің, дүниеге көзқәрәсінің өзгеруіне байланысты, уақыт алға ілгерілеген сайын шежіреге жамау-жасқаулар қосылып, түрленіп отыратын жағдай бөләді.

Енді бір жағынан, қазақ халқы көшпенді, бытыранды орналасқандықтан, жұрт жаңалануына байланысты өзгеріп отыратын құбылыстарда жоқ емес. Тағы да, әр дәуірдегі ел билеген адамдар шежірені өз тарапына тартып, құбылтып отыратын жағдайларда жоқ дей алмаймын.

Халқымыздың бір асыл қәсиеті бәспәсөзі, басылымы болмасада, ұрпақтарына ең кем дегенде жеті атасының атын білуді міндеттеген. «Жеті атасын білмеген жетімдіктің белгісі» деген қанатты сөзде қәлдірғән.

Қәзірге дейін қазақтың басқа руларына аса қанық емес Қызай шежіресі аз болмаған деректі мәтериәлдәрмен, қол жәзбәләрмен, білетін және ауыз екі жаттап алған әдәмдәрмен пікірлесу арқылы олардан сұрап осы шежірені жазуды қолға алдым. Бұл шежіреде кемшілік жоқ деп айтудан аулақпын. Мүмкін әкесі баласы, баласы әкесі деп ауысып кететін тұстары болатын шығар. Оны байыптап түсінулеріңізді үміт етемін.

Шежіре жайлы мына ақиқатты да қоса кеткен жөн. Әлбетте, дүниеде таза қанды ұлт жоқ. Сондықтан қазақ халқын құраған тайпалар мен руларда да тап-таза бір рудың қаны болды деу жаңсақтық. Бір рудан басқа руға немесе бір ұлттан бір руға бала болып, сіңісіп кеткен, кейін келе сол руды толықтырған жәйттерде көп. Қазақ халқы әқпейіл, кең қолтық болғандықтан оларды жат санамай, өз бауырына тартып, баласы етіп қабылдап кетті.

Қәзәқтің басқа үлттәрмен өзгешелігі – рулар мекендеген жерінің әтімен аталмай, үлкен балаларының әтімен атап отырады. Сондықтан қазақ шежіресін қазақтың ата тегін білдіретін тарих десек те болады.

Осы шежірені жазуда оңайға түскен жоқ. Көптеген әдәмдәрмен кездесіп, осыған дейін жазылған Орысбай, Әлғазы жазған қазақ шежіресінен деректер ізделді. Жоғары да айтқандай бұл шежіреде кемшіліктер кетіп жатса, дүрістіқпен түсініп, ары қарай толықтыруға қол ұшын берулеріңізді сұраймын.

ҚАЗАҚТЫҢ ТЕГІ ЖӨНІНДЕ АЗ АЯЛ


ХІХ ғасырдағы қазақтың атақты шежірешісі Нұржан Нәушәбәев өзінің қазақ рулары жөнінде жазған дастанында қазақ атты бабадан – Ақарыс, Бегәріс, Жанарыс атты үш ұл туған деп жазады.

Ақарыс Үйсін Ұлы жүз болып, Үйсіннен: абақ, тарақ, қаңлы, шанышқұлы, ошақты, егенекті, албан, суан, дулат, жалайыр, шапырашты тараған. Бұлар кезінде Жетусідә, Атбасар дуанда, арысы Орал тауы, Орынборда мекендегені мәлім.

Жәнәріс – Орта жүз болып, одан: тарақты, арғын, найман, уақ, қоңырат, қыпшақ тараған. Бұлар Қазақстанның бірнеше облысында, Шинжияңның Іле, Алтай, Тарбағатай аймақтарында, Моңғолия, Түркияғә дейін мекендеген.

Бегәріс – Кіші жүз болып, одан: алшын, жаппас, жағалбайлы, тама, тана, шекті, шеркеш қатарлы рулар тараған. Бұлар Кәспи теңізінің бойында, Батыс Азия өңірлерінде жәсәғән.

Мен бұл ретте Ұлы жүз бен Кіші жүзге тармақтап тоқталмаймын. Сөнімен бірге Орта жүздің ішіндегі найманнан басқа руларға да тоқталмаймын. Себебі, мен кездескен адамдар ол жайлы көп білмейді, өзімнің де білімім шекті. Сондықтан қәтелік көп кетіп қалуы мүмкін. Екіншіден, тек қызай шежіресін жазуды мақсат еткендіктен, сөз басын найман бабадан бастағаным жөн деп білдім.



НАЙМАН
Найман ата қартайған шағында Қытайби деген жалғыз ұлы қайтыс болып, келіні Нарбота жесір қалады. Аталас туыстары, арғынның балалары әменгерлікке аламыз деп сөз салады. Келіні Нарбота «Атамның атын өшірмеймін» деп атасы Найманға Қәзине деген қызды тоқалдыққа алып беріп, одан туған Өкірешті ержеткізіп, өзі соған үйленеді. Нарбота жүкті болып, одан Сүгірші туады. Нарботаның жасы ұлғайып, ері Өкіреш жас жігіт болғандықтан оған тағы бір қызды тоқалдыққа алып береді. Мұнан – Терістәңбәлі, Ергенекті, Сары Жомарт, Бағаналы, Балталы, Қөжбәнбет, Жарбол, Көкжәрлі, Бұра сияқты тоғыз ұл өрбиді. Бұларды «Тоғыз таңбалы найман» деп әтәйді.

Сүгіршіден Құрманай туады. Ал Құрманайдан Төлегетәй туып, кейін би атынып, жоғарыдағы тоғыз туысының басын қосып, өзімен он найман атанады. Кейін келе жоғарыдағы тоғызын «Тонды найман», Төлегетәйді «Тонсыз найман» деп атайды. Жоғарыда айтқандай, ендігі сөзді Төлегетәйдән таратпақпын.



ТӨЛЕГЕТАЙДАН төрт ұл тудады. Олар: Дөртуіл, Садыр, Қәрәкерей, Матай. Бұларды «Төрт Төлегетәй» деп атайды.



Кәртинки по запросу "найман төлегетәй"



«Төрт төлегетәй» — МАТАЙДАН – Аталық, Қаптағай, Қенже туады.



АТАЛЫҚТАН – Құттыболат, Тәттібөләт, Сүттібөләт тарайды

ҚҰТТЫБОЛАТТАН – Құтым, Шағыр.

СҮТТІБОЛАТТАН – Еменәлі, Қайнар.

ТӘТТІБОЛАТТАН – Ошан, Тышар тарайды. Аталықтың үш ұлынан туған алты немересін «Алты Аталық» деп атайды.



ҚҰТТЫБОЛАТТЫҢ үлкені ҚҰТЫМнан – Шеру мен Шеруші;

ҚҰТТЫБОЛАТТЫҢ екінші ұлы ШАҒЫР бабамыз анамыз ҚЫЗАЙмен үйленген соң Итемген, Меңіс туады. Кейін Шағыр баба бір реткі жорықта жастай қайтыс болып, Қызай ана қайнысы ТОҚТАРМЕН тұрмыстанып Бегімбет, Дербіс туәді.

Қәзірге дейін ҚЫЗАЙдың төрт баласы Итемген, Меңіс, Бегімбет, Дербісті «Төрт Қызай» деп атайды. Қызай анамыздың кеменгерлігіне қарай Шағыр бабаның аты аталмай, Қызай елі болып аталып кетеді.

Бүгінде ел арасында Тоқтар баба туралы шындыққа жанаспайтын түрлі әңгіме бар. Біз көптеген тарихи деректер мен шежірелерге сүйене отырып мынадай пікірге тоқтадық. Әсілі, Құттыболаттың Құтым мен Шағырдан кейін баласы тоқтмай жүреді. Өстіп жүргенде бір ұл туады Оның атын ырымдап, енді бала тоқтап қалар деген өймен Тоқтар деп қояды.

Қызай Үйсін руындағы атақты Бәйдібек бидің қызы. Домалақ ана Нұриладан туған қызы Күнбике (кейде Күнбибі депте айтылады) кемеңгер, білгір болып өседі. Ержете келе ел ішінде билік айтады, шешім жасайды. Осыны көрген ел: «Шіркін, Бәйдібек бидің қызы-ай» деп айта жүріп, аты Қызай болып кетеді.

Алғәшқі ері Шағыр баба қайтыс болған соң Қызай ана балаларын жетімсіретпей мәқсәтімен Тоқтардың момындығына, үй шаруасына жайлылығына қарай отырып, оған тұрмыстануға ризашылығын береді. Сол кездегі қауымның ұйғаруы бойынша әменгерлік жөлімен Тоқтарға атастырылады. Тоқтар баба малға жайлы, оның қыры мен сырын жақсы түсінетін, түрлі мал індетін емдеп, төрт түліктің амандығына кепілдік бергенмен, сосын қойдай қоңыз мінезіне қарап ел «Қойшы аға» атандырып жібереді.



ИТЕМГЕННЕН (ИТЕЛМЕН) – Айтқұрман жалғыз. Айтқұрманнан – Андақұл, Құдайқұл, Жаулыбай (Тағай) . (ҚХР-ның Шібәртүбек, Абыралы өңірін мекендейді) .



МЕҢІСТЕН – Тілеуберді, Тәңірберді, Тілеуқәбіл тарайды. Қызай ананың ұрпақтары ішінде көп өскені осы меңістер. (Бұлар ҚХР-ның Күнес, Текес, Қас өңірлерін мекендейді) .



МЕҢІСТІҢ 1-ші ұлы ТІЛЕУБЕРДІДЕН – Жаңғабыл жалғыз, ЖАҢҒАБЫЛДАН – Есіркеп, Жарылқап, Жолболды, Торғай.

Жарылқаптан – Мөңке, Нияз, Қөжәғүл
Есіркептен (Қара) – Рай, Есенәлі, Қарымсақ, Боранбай, Мірзәкелді.
Жөлбөлдідән – Қожаназар, Қараша, Жәлңтөс, Қарамық, Сармық, Қоқаш, Онбай, Маралбай, Есбай туады. (Бұлар ҚХР-ның Мөңғүлкүре, Қізілкүре, Тоғызтарау өңірін мекендейді) .
Торғайдан – Аманбай, Төқмәнбет, Көрпеш, Таймас, Шотбас, Қосбармақ, Тіней, Итес, Аққошқар тарайды.


МЕҢІСТІҢ 2-ші ұлы ТӘҢІРБЕРДІДЕН – Қүттімбет, Құдайназар, Құттықадам, Байназар, Сексен, Қасаболат, Тоқсан, Жанбай, Тынбай туады. Мұны «Тоғыз Тәңірберді» деп атайды.

ТӘҢІРБЕРДІНІҢ үлкені ҚҰТТЫМБЕТТЕН – Сүйімбәй, Елдай (Қарабас) , Жаманқұл тарайды.

А. Сүйімбәйдән – Еселбәй, Жәменке, Жәнжігіт, Тоғызақ.

В. Елдайдан – Өтебәй, Қорлыбай, Дүйсебәй, Қойбас.

С. Жаманқұлдан – Қорымсары, Еркесәрі, Мырзасары.



ТӘҢІРБЕРДІНІҢ 2-ші ұлы ҚҰДАЙНАЗАРДАН – Жөлімбет, Есенкелді, Сөлтәнкелді. Бұл жұрт арасында «Үш жетім» деген әтпен белгілі.



Құдайназар өз кезінде тәке ханның жорық қолбасшыларының бірі болған. 1893 жылы Қапал өңіріндегі Қызылжар деген асуда қызы Күләндә екеуі Сыр бойына сыпырала көшкен елді қорғау үшін жоңғар қолын тосып, үлкен шайқас жасап, сол жерде қайтыс болады. Күләндә асқан мерген екен. Бір жолды жоңғардың 15 мергенін жалғыз өзі атып түсіріп, ерлігі ел есінде қалған қазақ батыр қыздарының бірі. Сүйегі сол Қызылжар асуына жерленген. Оны тауып, тайхқа қосу кейінгілердің еншісіне қалып отыр.



ҚҰДАЙНАЗАРДЫҢ үлкен ұлы ЖОЛЫМБЕТТЕН – Бәянәлі, Байбарақ, Байқадам, Малай, Жайсаң, Арықбай, Шәпшән.

Жөлімбет әулеті:

Бәянбәйдән – Қорымбай, Қожан, Дөнен, Боқанай, Еміл, Жайық,

Байбарақтан – Сәт

Жәйсәңнән – Өтей, Боранбай, Байғабыл, Баймұрат.

Шапшаннан – Інкәр, Бүркіт, Қуандық.

Арықпаннан – Терлік.

Мәләй мен Байқадамның балалары табылмады.



ҚҰДАЙНАЗАРДЫҢ 2-ші ұлы ЕСЕНКЕЛДІДЕН – Маман, Қабанбай, Кененбәй, Қөжәберген, Тілеуке, Досқана, Қонақбай (бұлар жеті жанар атанады) және Қойлыбай, Құланбай, Асау, Келдібек (Бұлар шешесінің әтімен Тәттібике атанады) Әмірсәнә, Баты, Болат, Естек, Дұлан, Болатбай, Жәнәлі.

Есенкелді иісі қазаққа аты мәлім би. Қабанбай батырдың сенімді серігі ретінде, қазақ даласын жоңғардан азат ету күрестеріне қатысқан ақылшы. 1756 жылы бірінші рет Абылайханның елшілерін бастап, Цин имперәтөрі Циянлүнмен кездесіп, оның жаһұт орнатқан көктәсін иеленген тұңғыш деплөмәт.



Есенкелді әулеті:

МАМАННАН – Тайлақ, Ботақан, Қөйкелді, Жаманғара, Шал.

ҚАБАНБАЙДАН – Келдіқүл, Шүрек, Атақара, Айтбай, Сейтен, Бұтақара, Атақ, Матақ, Тұрсын, Қозыбай, Дүйсенді, Асубай, Ақшолақ, Жансары, Дұлатбай.

КЕНЕНБАЙДАН – Шағырай, Тілесбәй, Едіге, Өмірүзәқ,.

ҚОЖАБЕРГЕННЕН – Ханқожа, Меңлібәй, Бибатыр, Қорғанбай, Надра, Қара.

ТІЛЕУКЕДЕН – Базар, Нарт, Есқожа, Жарқынбай,.

ДОСҚАНАДАН – Бәйтік, Сәйсіп, Тұрпан.

ҚОНАҚБАЙДАН – Сарт, Кәдір, Елқонды, Бөлтек, Дербісәлі, Құрымбай, Тайтан.

ӘМІРСАНАДАН – Жанбай, Жантай, Жолбарыс, Қабылан.

ҚОЙЛЫБАЙДАН – Ебей, Бертіс.

АСАУДАН – Әбік, Тәбік, Текебәй, Мекебәй (Тұрар) .

КЕЛДІБЕКТЕН – Боз, Қәумен.

ҚҰЛАНБАЙДАН – Әлімбек, Қөжеке.

БАТЫДАН – Итаяқ, Итемген, Әз.

БОЛАТТАН – Ырісбек, Әкімбәй.

(Естек, Долан, Боланбай, Жәнәлі руларының таралуын таба алмадым) .



ҚҰДАЙНАЗАРДЫҢ кенжесі СОЛТАНКЕЛДЕН – Көбес, Табылды, Сәмембет, Итқара, Қарымбай, Қөжәбек, Тұрдығұл, Малтабар, Шәкіл.

Сөлтәнкелді өз тұсында өте мырза әрі құралайды көзге атқан мерген болған адам. Ағасы Есенкелдімен бірге жоңғарларға қарсы соғыста мергендігімен көзге түскен. Ол кісі жүздеген адамның ішінен қалағанын қалт жібермейді екен.

Сөлтәнкелді әулеті:

КӨБЕСТЕН – Отарбай, Орыс.



ТАБЫЛДЫДАН – Қарымбай, одан – Болтай, Боти, Бегетәй, Абыз, Шора, Шомақ, Қүләйдәрбек.



СӘМЕМБЕТТЕН – Садырбай, одан – Мырзабай, Нысанбай.



ИТҚАРАДАН – Базар, Кен, Майлы, Татан, Байқадан.



ҚАРЫМБАЙДАН – Болтай, Боти, Бегетәй, Абыз, Шора, Шрмақ, Қүләйдәрбек.



ҚОЖАБЕКТЕН – Дәулетбәй, Тінен, Боқыш, Айтуар, Сүйіндік, Тарбағатай, Дөртуіл, Қәрәкесек, Жанбау.



ТҰРДЫҚҰЛДАН – Байқожа, Шынқожа, Үмбетәй, Мошқа, Шошқа, Қабан, Түрікпен, Өтебәй, Арғынбай.



ҚОНЫСБАЙДАН – Сағынай, Долбақ, Қуандық, Ерубай, Шерубәй, Көшімбәй, Байқошқар, Жексембі, Сүгірбәй, Бірімбет, Күлдей, Жұмай.



МАЛТАБАРДАН – Естемес, Боратай, Арпа, Тұздыбай, Кеңгірбәй, Ортай, Тортай, Қанқұлы.



ШӘКІЛДЕН – Ақтүбіт, одан – Абыл, Ұлтарақ, Шоды, Ыбырайым, Ағыс, Арабай.

Ұлтарақтан – Жансарбай, Сақал, Мәші.

Жәнсәрбәйдән – Аяпберген, Омәрәқін.

Аяпбергеннен — Шүрек, Дәулетбек, Уәтбек.

Омәрәқіннән – Дәулетхән, Мәңсүгір, Андәс.

Дәулетхәннән – Қәсен, Толқын, Түрдәқін.

Мәңсүгірден – Әлғазы, Ербол.

Андастан – Қәжет, Нұрбақыт, Елжас, Ершат, Есхәт.

Сөлтәнкелдінің қарашаңырағы кенжесі Шәкілге қалып, қәзір Андас әулетінде. Таңбасы «4».



ТӘҢІРБЕРДІНІҢ 3-ші ұлы БАЙНАЗАРДАН - Қоңырбай, Қәзімбет.

ҚОҢЫРБАЙДАН – Ағанас, Тоғанас, Тоғас, Жұмық.



ҚАЗЫМБЕТТЕН – Ақшора, Жомарт, Атымтай, Бәйкелді, Қәнкелді, Жәнкелді, Жаншора, Қаншора.



ТӘҢІРБЕРДІНІҢ 4-ші ұлы СЕКСЕННЕН – Тәстемір, Шобан.

ТӘҢІРБЕРДІНІҢ 5-ші ұлы ҚАСАБОЛАТТАН – Алыбай, Нұрбай, Өтеулі.

ТӘҢІРБЕРДІНІҢ 6-шы ұлы ТОҚСАННАН – Қәрменде, Жәнібек.

ТӘҢІРБЕРДІНІҢ 7-ші ұлы ҚҰТТЫҚАДАМНАН – Бимембет.

ТӘҢІРБЕРДІНІҢ 8-ші ұлы ТЫНЫБАЙДАН – Есенбәй, Бөрібәй.



ЕСЕНБАЙДАН – Байторы, Бөрте.

Бәйтөрідән – Сымайыл, Итбай, Жыса, Тоғышақ, Қәрәқүләқ.

Бөртеден – Көкі, Топай, Тоқбай.



БӨРІБАЙДАН – Мәукөпен, Қәрәкөпен, Сәрікөпен.



МЕҢІСТІҢ 3-ші ұлы ТІЛЕКҚАБЫЛДАН — Есенқүл, Оразай (Бұлар Тоғызтарау, Шапшал аудандарын мекендейді) .

ЕСЕНҚҰЛДАН – Өтепберді, Сөқірберді, Қөжәнберді.

Өтепбердіден – Ескене.

Қөжәнбәрдіден – Байғара, Бәйкісі.

Сөқірбердіден – Мәмбетқүл, Асан.



ОРАЗАЙДАН – Бірнәзәр, Жанмырза, Қәрәмірзә.

Бірнәзәрдән – Аба, Қоян, Сапсары, Баян.

Жанмырзадан – бес әйел алған екен.

Бірінші әйелі Нәзікеден – Қалымбай, Жәсібек.

Екінші әйелі Айтбикеден – Еспенбет, Өмір.

Үшінші әйелі Темірден – Ақкісі, Бәйкісі, Сеңкібәй, Байыс, Жөлдібәй.

Төртінші әйелі Қәрәкөзден — бір ұл туған аты мәлім емес.

Бесінші әйелі Ұланнан — бір ұл туады аты мәлім емес.



ҚЫЗАЙДЫҢ 3-ші ұлы - БЕГІМБЕТ

БЕГІМБЕТТЕН – Бексейіт, Жарас, Ақсейіт, Аман, Тоқай, Таңат.

БЕГІМБЕТТІҢ үлкені БЕКСЕЙІТТЕН – Игілік, Сақау, Соқыр, Тәнік.

ИГІЛІКТЕН – Әбікен. Әбікеннен – Барғана, Жанан, Асан, Үсен, Кенжебәй (Барлықбай) , Бекбәу (Топан) , Бәйжігіт, Шаншар, Дәуетәй, Қошқай, Елшан, Құлшан (кейінгі төртеуін Әуек деп атайды) , Шамбыл, Төкір, Тоңғат.



САҚАУДАН – бәйбішесінен – Аққозы, Шүңгіл, тоқалдан – Байғозй, Қарақол, Тіней, Марқа.

Аққозыдан – Бәзәркелді Естемес.

Шүңгілден – Бәйтөбет, Қатпа, Базарбай, Базар, Кенже, Есенәмән, Боранбай.

Байқозыдан – Байсал, Жәпек, Балпан, Көбеген, Бөбек.

Тінейден – Қырғызбай.

Марқадан – Ноғай.

Қызайлардың атақты әулиесі Мүсірбәй Қатпаның баласы.



СОҚЫРДАН – Шөжек, Ес, Жәрбөл.

Шөжектен – Құлжабай, Мырзабай, Итқара, Қөшқәрбәй.

Естеннен – Байыт, Сапақ (Бөжік) , Бөлекбәй.



ТӘНІКТЕН – Ағанас, Тоғанас, Сеңкібәй.

Ағәнәстән – Бүрімжәр.

Төғәнәстән – Мұқаншы, Мәрәл.

Сеңкібәйдән – Қодас, Қабақ (Дәрігер)

БЕГІМБЕТТІҢ 2-ші ұлы ЖАРАСТАН — Қыңыр, Марқа, Сойылғас, Төлеміс.

ҚЫҢЫРДАН – Қөжәберген, одан – Қосал, Төлібәй, Бекберді.



МАРҚАДАН – Тілеулі, одан – Естемес, Сарбай, Жүп, Қойлыбай, Жайлыбай, Майлыбай.



СОЙЫЛҒАСТАН – Еркебәй, Ырісбәй.

Еркебәйдән – Қүдәйберген, Тәңірберген, Ноғай, Қойбағар, Күшікбәй, Дүңгіршек.

Ырісбәйдән – Асабай, Жолбарыс.



ТӨЛЕМІСТЕН – Қаржау, Бөрте, Көнен, Тірке, Сырға.

БЕГІМБЕТТІҢ 3-ші ұлы АҚСЕЙІТТЕН – Жақсылық.



ЖАҚСЫЛЫҚТАН – Ыріскелді, Сірімбет, Қоңырбай, Төғзәқ.

Ыріскелдіден – Алшынбай, Үйсінбәй, Сылқымбай, Болғанбай, Толғанбай (Бұларды Бескөрік деп атайды) .

БЕГІМБЕТТІҢ 4-ші ұлы АМАННАН – Құрман, Бұқа.



ҚҰРМАННАН – Бәйбек, Сәтбек, Мөңке.

БАЙБЕКТЕН – Абыз, Дақы, Шөкентәй, Жаңабай, Оңғұлдай.

СӘТБЕКТЕН – Сарт, Қосай, Есей, Көңбәс.

БЕГІМБЕТТІҢ 5-ші ұлы ТОҚАЙДАН – Лепес, Қара.



ЛЕПЕСТЕН – Алтынбай, Бесөтәу, Дәулет, Мәнбет.

Алтінбәйдән – Озінбек, Итен, Қәшқінбәй.

Бесөтәудән – Жаулыбай, Күшәкбәй, Тезек.

Дәулеттен – Өтеген.

Мәмбеттен – Арал, Боқан



ҚАРАДАН – Шыны, одан – Боранбай, Бостан.

БЕГІМБЕТТІҢ 6-шы ұлы ТАҢАТТАН – Андас, Ақберді, Өтепберлі, Өтеулі, Дәндібәй.



АНДАСТАН – Нұржан, Салпық.

Нұржаннан – Болпаш, Жомарт, Мама, Атымтай, Тән.

Сәлпіқтән – Бесбәй, Дүкен, Жаныс, Ағыс.

Қызайдың атақты биі Текебәй Ағыстан тарайды.



АҚБЕРДІДЕН – Өмерек, Бекжән.

Өмеректен – Жәкенби, одан – Шымшық, Шақа, Мөшән.

Бекжәннән – Орымбай, Бәйсеңгір, Бәйтелі, Жанты.



ӨТЕПБЕРЛІДЕН – Қорлыбай жалғыз.



ӨТЕУЛІДЕН – Ақінбет жалғыз.



ДӘНДІБАЙДАН – Алтынқас (Алтықұлаш) , одан — Слпыбас.



ҚЫЗАЙДЫҢ 4-ші ұлы ДЕРБІСТЕН – Сүйімбәй, Сүйіндік, Шәуке (Маймыл) , Есенберді туады. Бұлар «Төрт Дербіс» әтәләді.

Шәуке өспеген ел.



ЕСЕНБЕРДІДЕН – Құттыбай, Тәттібәй, Ұлығұл (Қошан) , Сүйер (Жақсыбай) .

ЕСЕНБЕРДІНІҢ үлкені ҚҰТТЫБАЙДАН – Баян, Бөгембәй, Тәстемір, Сады. (Бұларды «төрт Құттыбай» дейді) .

БАЯННАН – Мырзатай, Байбағыс, Есенәлі, Ақкөшік.



БӨГЕНБАЙДАН – Сағындық, Жақабол, Машан, Барақбай, Қалыбай, Боранбай, Түменбәй, Қарт. Сағындықтан – Есім, Қүлшімән.

Есімнен – Игілік, Тайжан

Жақаболдан – Ноғайбай, Қосақ, Кібіт, Қозыбағар, Текер, Жолдыбай.

Қалыбайдан – Шәңкі, Орақ, Ошақ.

Боранбайдан – Аюша, Есқөжә.

Түменбәйдән – Бердібек.

Қәрттән – Можа, одан – Кендірбәй.

ЕСЕНБЕРДІНІҢ 3-ші ұлы ҰЛЫҒҰЛДАН – Жақсыбай, Қошан.



ЖАҚСЫБАЙДАН – Дәуіш. Дәуіштен он алты ұл туады. Олар: Құандық, Түктіәяқ, Шақабай, Сеңгірбәй, Айтуған, Балта, Жанысбай, Қонысбай, Құлбай, Бұқабай, Құлжабай, Егізек, Шәғәнбөлек, Тәутеке, Текебәй, Сексенбәй.



ҚОШАННАН – Көлбәй, одан – Жаман, Шаң, Бөрібәй, Байғабыл, Өзенбәй.

ЕСЕНБЕРДІНІҢ кенжесі СҮЙЕРДЕН – Мәлік, Шолақ.



МӘЛІКТЕН – Төленді, Байбол, Құданқұл, Марқа.



СӨЗ СОҢЫ
Қолда бар деректер мен ақсақалдардың айтуы бойынша жинақталған Қызай шежіресін тек өсімен тоқтатуды жөн көрдік. Бұнда негізгі үлкен аталар жөнінде айрықша тоқталдық. Одан ары қарай әр рудың азаматтары өздері жалғастырып, жеті атасының кім екенін тармақтап, жіктеп, жүйелі шежіре жазып алады деген үміттеміз. Тағы бір жағына, біз бұдан ары ұсақтасақ, көп қәтелік жіберіп қоюымызда мүмкін.



1983 жылы Күнес, Арәлтөбе ауылы.
қосымша жүктелген суреттері:

كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/oku_kk.php?tur=11&id=2362

Пікірлер:


Жазған лебізіңіз 300 еріптен аспасын!
tomendegi katekshege 99 dep jazingiz.
98 + 1 = ? sozsiz sifermen tolteringiz, aytpese pikir jaza almaymiz.

Көрші сілтемелер