ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com



تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: ەل-ارنا گازەتى | وسى ارادان ەلارنا گازەتىنىڭ بارلىق ماقالالارىن كورۋگە بولادى..

مەندە ال-ارناعا جازبا-ماقالا جازامىن، وندا وسى ارانى باسىڭىز!

جولدانعان ۋاقىتى: 09:37 - 2013/04/16

ماقالا جولداۋشى: Kaytpas
ماقالا اپتورى: وركەن اقبەردى ۇلى
اپتوردىڭ مەكەن-جايى: «ىلە جاستارى» جۋرنالى
وسى ماقالانىڭ كىرىلشە نۇسقاسى، وسى ارانى باسىڭىز

Осы мақаланың кірілше нұсқасы, осы араны басыңыз


ەت جەۋدە جاتىر سان تولعاق
ەتتىڭ ادام ومىرىندەگى ماڭىزىن بىلمەيتىن جان جوق بولار. اسىرەلەڭكىرەپ ايتار بولساق، قازاق جۇرتشىلىعى ءۇشىن ۇيدە ەت اسىلىپ، سورپانىڭ ءيىسىن سەزۋدىڭ ءوزى جارتى باقىت. قازانعا ەت سالىنىسىمەن وتباسىندا قازاقى جىلى لەپ كۇشەيەدى. اشۋ باساتىن، شۋاق شاشاتىن، داستارقاننىڭ بەرەكەسىن كەلتىرەتىن ەتتىڭ قادىرىن-اي دەسەڭشى! ەت جەۋگە بەيىم ادامنىڭ رەڭى دۇرىس، ءديدارى نۇرلى كەلەدى. قالاي ايتساق تا، ەت تاعامدارىنىڭ قازاق حالقى ءۇشىن جايلى دا جايدارى ءومىردى قالىپتاستىرىپ وتىرعاندىعىن، ءتيىمدى رولىنىڭ وراسان ەكەنىن تۇيىندەۋگە نەگىزىمىز تولىق.
ءتورت تۇلىك مال ەتىنىڭ قۇرامىندا كوپتەگەن پايدالى امينو قىشقىلدارى، ەرىگىش بەلوكتار مول ساقتالعان. ەتتىڭ قۇرامىنداعى بەلوكتار مەن ۆيتاميندەردىڭ دەنەگە قۋات قوسىپ، اعزاعا وڭ اسەر ەتەتىنىن، مي قابىلەتىن ارتتىراتىندىعىن شيپاگەرلەردىڭ وزدەرى دە كوپ نىقتايدى. دەي تۇرساق تا، جۋىق جىلداردان بەرى ەل ءىشى-سىرتىندا ۇزاق عۇمىر كەشۋ ءۇشىن ەتتەن تۇبەگەيلى باس تارتۋ كەرەك دەيتىن كوزقاراستار ايتىلا باستادى. ەسكە سالا كەتسەك، بىلتىر حارۆارد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ماماندارى دا وسىنداي مالىمدەمە جاساپ ۇلگەردى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، ۇنەمى ەت جەيتىن ادامداردىڭ ءومىرى قىسقا بولادى-مىس. ولاردىڭ سوزىنە قاراعاندا، قىزىل ەت جۇرەك قانتامىرى اۋرۋلارىمەن قوسا، قاتەرلى ىسىك تە پايدا قىلادى ەكەن. ولار مال ەتتەرىنەن گورى قۇس پەن بالىقتىڭ ەتىن جەۋدى دارىپتەپ الەك. دارىگەرلەر 20 جىل بويى تاجىريبە جۇرگىزىپ، ەتتىڭ ناۋقاس كوزى ەكەندىگىن دالەلدەۋگە تالپىنعان كورىنەدى. ول ءۇشىن 100 مىڭ ادامنىڭ تاماقتانۋىن ۇنەمى باقىلاپ، ولاردىڭ دەنساۋلىعىن ءجىتى قاداعالاۋعا قۇلشىنعان. ناتيجە بويىنشا، ەتتى كوپ جەگەندەر اراسىندا جۇرەك قانتامىرى اۋرۋىنان كوز جۇمعاندار باسىم بولعان. الايدا، ەتتەن تۋىندايتىن دەنساۋلىق تۇيتكىلدەرى كوبىندە ەت تۇتىنۋدىڭ عىلمي بولماۋىنان، اسىرەسە دەنەدەگى ەنەرگيانىڭ تەپە-تەڭدىگى اۋىر ىقپالعا ۇشىراۋدان، مايلاردىڭ اعزاعا وتە ارتىق سىمىرىلۋىنەن تۋىندايتىندىعى نەگىزدىك عىلىمدا-اق انىق جازىلعان. ەندەشە، ەت جەۋدەن تيىلۋعا قاتىستى ۇگىتكە قارسى پىكىر ءتىپتى كوپ ەكەنى تاڭعالارلىق ەمەس. ەتكە قارسى جاڭا كوزقاراستاردىڭ اۆتورلارى قالاي ايتسىن، تەك كوكونىس، جەمىستەرمەن عانا تاماقتانۋدى، قاتىقسىز قورەكتەنۋدى شيپاگەرلەردىڭ دەنى قۋاتتاي قويمايدى. دۇنيە جۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى قاتىقسىز تاماقتانۋ سالتىن مىندەتتى تۇردە پسيحيكالىق اۋرۋلاردىڭ قاتارىنا جاتقىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعانى بەكەر ەمەس. ءيا، سوڭعى جىلداردا ەتسىز، قاتىقسىز اس ءمازىرى سانگە اينالعانىنا كوز جۇمبايمىز. عاجابى سول، بۇرىن ۆيتاميندەرگە باي كوكونىس پەن جەمىستەرگە بەرىلۋدى دارىپتەيتىن شيپاگەر-ماماندار قازىر پىكىرلەرىن وزگەرتە باستاپتى، ويتكەنى ۇنەمى ءشوپ-شالاڭمەن قورەكتەنۋدىڭ دەنساۋلىققا زيان ەكەندىگى تۇراقتاندى. اسىرەسە، ءسۇت، ماي، ەت جۇمىرتقا، بالىق تاعى دا باسقا ەت ونىمدەرىن اعزاعا ۇزاق ۋاقىت قابىلدانبايتىن بولسا، كلەتكالاردىڭ قۇرىلىمى وزگەرەتىندىگى سىندى عىلمي قاعيداعا قاي عالىم قارسى كەلەر دەيسىز؟! ەشبىر عىلمي زەرتتەۋ ەتسىز تاعامداردىڭ اعزاعا اپسوليۋتتى پايدالى ەكەندىگىن دالەلدەگەن ەمەس. جاستاردىڭ دەنى ەتسىز، قاتىقسىز اس مازىرىنە ارىقتاۋ ماقساتىندا عانا بەت بۇرادى، ەندىگىدە، مۇنى اقپارعا جاتقىزۋدىڭ ءوزى سولەكەت.
قانداستاردىڭ ءبىر بولەگى «اتا-بابامىز ەت-ماي جەگەن، بۇل ـــ ءبىزدىڭ مادەنيەتىمىز، ءبىزدىڭ بولمىسىمىز، اعزامىز وعان ۇيرەنگەن، سوندىقتان قالاي تۇتىنساق تا بىزگە ونىڭ زيانى جوق» دەگەن كوزقاراسقا ۇيىپ كەلەدى. ءسوزدىڭ جۇيەسىنە جىعىلۋعا بولاتىنداي-اق كورىنگەنىمەن، مۇنداي جوسىندى، تىم قۇرىعاندا، ەڭ نەگىزدىك عىلمي زاڭدىلىققا دا باعىندىرا المايمىز. ەندى وسىنداي سۋبيەكتيۆ كوزقاراسقا قۇرىلعان سىڭار ەزۋلىكتى جۇرت بولىپ دوعارماساق، مۇنىڭ ءتۇبى تانىمى تايازداۋ كەي ادامعا دەنساۋلىق جاقتان ۇلىعاۋسار جاناما نۇقسان جەتكىزەدى. ماسەلەنىڭ ءتۇيىنى ەتتى جەۋ مەن جەمەۋدە ەمەس، قايتا ونى قالاي جەۋدە، ەتتەگى ماي قۇرامىن قالاي تەڭگەرىپ قابىلداۋدا جاتىر. ايتالىق، ماماندار ەتتى قۋىرىپ ەمەس، اسىپ جەگەندى دارىپتەيدى. سەبەبى اسقان ەت ءوزىنىڭ قۇنارلىلىعىن، ەمدىك قاسيەتىن جوعالتپايدى. مۇنى بىلاي قويعاندا، دۇنيە دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى دا قۋىرعان دايىن تاعامداردى قوقسىق جەمەكتىككە جاتقىزدى ەمەس پە. ەت جەگەندە سارىمساق جەۋ ۇيلەسىمدى. ەگەر ءسىز سۇرلەنگەن ەت نەمەسە قۋىرداق جەگەن كەزىڭىزدە سارىمساق قوسىپ جەسەڭىز، تابەتىڭىز ءتىپتى ارتا تۇسەدى. قارا كەسەك ەتتەگى ۆيتامين B1 دىڭ دەنەدە تۇرۋ ۋاقىتى وتە قىسقا بولىپ، كىشى دارەتپەن بىرگە سىرتقا شىعارىلادى. ال، سارىمساق قوسىپ جەگەندە ەتتەگى ۆيتامين B1 سارىمساقتاعى الليتسينمەن بىرىگىپ، دەنەدە ۇزاعىراق ساقتالۋعا مۇمكىندىك الادى. بۇل قان اينالىسىن جاقسارتىپ، ۆيتامين B1 دىڭ اسقازان-ىشەك جولىندا ءسىمىرىلۋ مولشەرى مەن پايدالانىلۋ مولشەرىن جوعارىلاتۋ جونىنەن ماڭىزدى رول اتقارادى. ەتتىڭ قىشقىلدىق قاسيەتكە يە ەكەنىن بىلەمىز، ەتتى كارتوپ، ءسابىز، پياز، ساۋمالدىق، قىزاناق قاتارلى نەگىزدىك قاسيەتى كورنەكتى كوكونىستەرمەن قوسىپ جەسە ءسىڭىمدى بولۋمەن بىرگە، اسقازان ءسولىنىڭ قالىپتى كۇيىن ساقتاۋعا ءتيىمدى. بۇدان قالسا، قازاق ماماندارى ەت جەگەن سوڭ گازدى سۋسىنداردى ءىشۋدى ۇلكەن اعاتتىق دەپ وتىر. ولار گازدى سۋ اسقازانداعى ەتتىڭ سىرتىنا اينالا جابىسىپ الىپ، ونىڭ قورىتىلۋىنا بوگەت جاسايتىندىعىن العا تارتادى. وسىدان بارىپ، ۇيقى بەزى قابىنۋ سەكىلدى اۋرۋلار پايدا بولادى ەكەن.
ەلىمىز قازاقتارىنىڭ ۇزاق ءومىر ءسۇرۋ جاعدايى ونشا ءماز ەمەس، ورتاشا عۇمىرى بۇكىل ەلدەگى ورتاشا ورەدەن 4-5 جاس تومەن. دەرەك بويىنشا، 1949-جىلدان بۇرىن ەلىمىز قازاقتارىنىڭ ورتاشا عۇمىرى 40-45 جاس بولسا، بۇكىل ەلدەگى ورتاشا كورسەتكىش نەبارى 35 جاس ەكەن. ال، سودان كەيىنگى جارتى عاسىر ىشىندە بۇكىل ەلدەگى ءار ۇلت حالقىنىڭ عۇمىرى جاپپاي جوعارىلادى. ءبىراق، 2000-جىلعا كەلگەندە، قازاق ۇلتىنىڭ ورتاشا عۇمىرى 67 جاس بولسا، بۇكىل ەلدەگى ورتاشا كورسەتكىش 71 جاستان اسقان. دەمەك، ازاتتىقتىڭ الدىنداعى ساناق پەن بەرتىنگى ساناقتاردى بىرلەستىرە تالداۋ جاساساق، ەلىمىز قازاقتارىنىڭ ورتاشا عۇمىرىنىڭ ۇزارۋى بۇكىل ەلدىڭ ورتاشا كورسەتكىشىنەن 10-15 جاس شاماسىندا قىسقا بولىپ شىعادى. بۇلاي بولۋعا ءارتۇرلى فاكتورلاردىڭ ىقپالى بولعانى انىق. ازىقتانۋ ءتاسىلىنىڭ توقىراۋعا جولىعۋىن اتاپ ايتساق تا، سونىڭ ىشىندە مالدىڭ مايىنىڭ تەرىس ۇلەسى مۇلدە باسىم. مايلاردىڭ بارلىق ازىقتىقتاردىڭ نەگىزگى ءنارى، ەڭ نەگىزگى قۇنارى ەكەنى، مال مايىنىڭ وتكىرلىك، دامدىلىك قاسيەتتەرى كورنەكتى ەكەنى، ونىڭ وزىمەن بىرگە پايدالانىلعان باسقا تاعامداردىڭ جاقسى قورىتىلۋى مەن سىڭىرىلۋىنە وڭ اسەرىن تيگىزىپ، ولارعا ءدامدى جانە حوش ءيىس بەرەتىندىگى راس. ەسكەرەرلىگى، كۇندەلىكتى تۇتىناتىن قارا كەسەك ەتتىڭ قۇرامىندا جەتكىلىكتى ماي ساقتالعان، ياعني بىرگە تۇتاسقان مايىن قوسپاعاننىڭ وزىندە قوي مەن سيىردىڭ ءار 100 ەتىنىڭ 10-15 گرامى مايلاردىڭ ۇلەسىندە. وكىنشكە وراي، جەيتىن تاعام قانشالىق قۋاتتى، قانشالىق ءنارلى بولسا، ونى قالىپتان تىس تۇتىنۋدان دەنساۋلىققا سونشالىق زور زيان جەتەتىن زاڭدىلىقتان كوپ ادام كەندە قالعان، بۇل جاعداي ۇتىمدى تۇرمىس سالتىنان، عىلمي تاماقتانۋ تاسىلىنەن اۋىتقىعان اعايىندا اناعۇرلىم كورنەكتى. قىسقاسى، اۋرۋدىڭ 60 پايىزى دۇرىس تاماقتانباۋدان تۋىندايتىندىعىن، تاماقتا مال مايىنىڭ كوپ بولۋى زات الماسۋدىڭ، اس قورىتۋدىڭ بۇزىلۋىنا، سالماق ارتىپ ءتۇرلى اۋرۋلاردىڭ وربۋىنە كەڭ جول اشاتىنىن قاداپ ايتقىمىز كەلەدى.
بۇرىن قازاقتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ورتاسى شەكسىز كەڭ، تۇرمىستىق مادەنيەتى مۇلدە بولەك بولعان. كەڭ دالا مەن تابيعات اياسىنداعى كۇندەلىك ارەكەت-قيمىلدارىن مىعىم دەنە قۋاتىنسىز، اۋىرلاۋ دەنە ەڭبەگىنسىز، ياعني جوعارى ەنەرگياسىز جۇرگىزۋى مۇمكىن ەمەس-تى. سول ەنەرگيانىڭ نەگىزىن ولار ەتتەن، مايلى تاماقتان الىپ وتىردى. ءبىراق ۇنەمى قوزعالىستا جۇرەتىن ولاردىڭ اعزاسىندا بۇل اۋىر تاماقتار تەز قورىتىلىپ كەتەتىن. قازىرگى جاعداي مۇلدە بولەك. باسقاشا ايتقاندا، قالاداعى قازاق جاڭا ومىرگە بەيىمدەلىپ كەتكەن بولسا، اۋىل قازاعى نەگىزىنەن وتىراقتاسۋدى جۇزەگە اسىرىپ بولدى. ەلىمىزدەگى وندىرگىش كۇشتەردىڭ كورنەكتى دامۋىمەن، جاڭاشا اۋىل-قىستاق قۇرۋ ينجەنەرياسىنىڭ ناتيجەلى جەبەۋىمەن، اۋىل-قىستاقتارداعى زور ەنەرگيا جۇمسالاتىن دەنە ەڭبەگىنىڭ ورنىن يقۋاتى كۇشتى مەحانيكالىق قۇرالدار مەن قابىلەتتى ەلەكتروندى جابدىقتار باسۋدا. ياعني اناعۇرلىم كوپ ادامنىڭ ءومىر ءسۇرۋ ورتاسى مەن تۇرمىس ءتاسىلى ەنەرگيانى از جۇمساۋعا نەگىزدەلگەن. انعىراق ايتساق، قيمىل-قوزعالىس ازايدى، جاي حالىق تاعامنان قابىلدايتىن بيولوگيالىق زاپاس ەنەرگيانى، ارتىق دەنە قۋاتىن بۇرىنعىداي قاجەت ەتپەيتىن بولدى. وكىنشكە وراي، قالاداعى ياكي اۋىلداعى كوپ اعايىن (جاعدايى كەلگەندەر) مايلى ەتكە مەزگىلسىز بوگە بەرۋدى، كەكىرە بارىپ جامباستاي جاتۋدى ءالى كۇنگە دەيىن «ءوزىن باپتاۋ»، «كۇتىنۋ» دەۋدەن تايساقتاعىس كەلمەي ءجۇر. مۇنىڭ ىقپالى اۋرۋ تۇرلەرىنىڭ كوبەيىپ، حالىقتىڭ دەنساۋلىعىنىڭ تومەندەۋىنە اكەلىپ سوعۋدا. بۇل ۇلتتىق سانا مەن ءداستۇردىڭ بۇزىلۋىنا دا اسەر ەتەرى عاجاپ ەمەس. ويتكەنى، توعىشارلىق، بويكۇيەزدىك، اشكوزدىك، ءناپسىقۇمارلىق، وزىمشىلدىك دەرتتەرىنىڭ ەندى ءبىر «كۇرە تامىرى» دەنەدەگى ارتىق قورەكتىك پەن قاجەتسىز ەنەرگيانىڭ قالىپتان تىس جينالعانىمەن بايلانىستى ەكەنى سورپا بەتىنە شىعىپ كەلەدى. وسىنىڭ سالدارىنان قازاقى باۋىرمالدىلىق، اۋقىمدى ويلاۋ، كەڭپەيىلدىلىك جوعالىپ، يماندىلىق سەزىمدەرىمىزگە تابيعي تۇردە سىزات ءتۇسۋى مۇمكىن. ەل ءىشى-سىرتىنداعى قانداس عالىمدارىمىز دا وسى تۇجىرىمعا تۇراقتاي باستادى. نەگىزى، ماماندارىمىزدى قازاق جۇرتشىلىعىنىڭ قازىرگى تۇرمىستىق بولمىسى مەن تاماقتانۋ جاعدايىنان تۋىنداعان قالىپسىز قۇبىلىستار تولعاندىرىپ وتىرسا كەرەك. قاراپايىم عانا مىسال كەلتىرسەك، كۇندىز تىرلىك كۇيبەڭىمەن ارپالىستا جۇرسەڭىز دە، دەنەڭىز سەرگەك، ميىڭىز تۇنىق بولعانى، ويىڭىزعا ءارتۇرلى يگى ارماندار مەن سونى يدەيالار اۋىق-اۋىق ورالا كەتكەنى جادىڭىزدا بولار. ءبىراق، «كەشكە ۇيگە قايتقاندا ىسكە كىرىسەمىن»، «بۇلاي جوسپارلاپ، الاي ىستەيمىن» دەگەننەن اسا المايسىز، ويتكەنى كەشقۇرىم مايلى تاعامعا سىقاپ الاسىز. كوزىڭىزگە مەزگىلسىز ۇيقى تىعىلادى، ءتانىڭىز سەبەپسىز بولبىر تارتادى، ميىڭىز مەزگىلمەن سالعىرتتانا قالادى، بىلايشا ايتقاندا، «تۇستەگى جىگەرىڭىز كەشتە قۇمعا اينالادى». ەگەر سول جولعى تويا جەگەنىڭىز ـــ مايلى ەت بولسا، جوعارىداعىداي ءتيىمسىز بەينەلەر ءتىپتى ايشىقتى بولادى. ايتپاقشى، بۇل تەك جايشىلىقتاعى تۇرمىستان كورسەتكەنىمىز. ال، بۇعان قازەكەڭنىڭ تولاستاماي تۇرعان اپتا سايىنعى تويلارى مەن اي سايىنعى ءتۇرلى قوناقاسىلارىندا (توي مەن قوناقاسىنىڭ اسى كەشتە تارتىلادى-اۋ) قاربىتاتىن ەت پەن مايدى، كۇشتى تاعامداردى قوسىپ كورىڭىز، قانە!
ۇلتىمىزدىڭ ورتاشا عۇمىرىن ۇزارتقىمىز كەلسە، جالپى، دامىعان ۇلتتاردىڭ وركەنيەتتى قادامدارىنا ىلەسكىمىز كەلسە، زامان اعىمىنا قاراي بەيىمدەلىپ، ادەت-عۇرىپتارىمىزعا، سونىڭ ىشىندە اس-سۋ مادەنيەتىمىزدى عىلمي جۇيەگە ءتۇسىرىپ، وعان ۇتىمدى جاڭالىقتاردى ەنگىزۋدەن قورىنباۋىمىز كەرەك. سونىڭ ءبىر قىرىن-اق ايتساق، جوعارى كالوريالى تاعامداردى ونىڭ ىشىندە مال مايىن تۇتىنۋدى رەتكە سالىپ، ازايتىپ، عىلمي تۇردە شەكتەۋگە حاقىلىمىز. ەت قۇمارلىعى قازاقتان قالىسپايتىن اعىلشىندار مەن فرانسۋزدار، نەمىستەر مەن دانيالىقتار ەتتى بۇرىن قالاي جەگەن، ودان حابارىمىز شاناقتى، ءبىراق قازىر جالپى ەت تۇتىنۋ ورەسى قازاقتان الدە قايدا جوعارى. ولاردىڭ كۇن سايىن دەرلىك ەت تۇتىناتىندىعى، ءار جولى بىزدەگىدەي ەتكە بوگىپ ەمەس، ءمالىم مولشەردە، انىعىراق ايتقاندا الاقانداي عانا جەيتىندىگى كوپ ساندىمىزعا تاڭسىق ەمەس بولعانىمەن، ونىڭ ىشكى مانىنە وي جۇگىرتەتىن ادام بىزدە ءالى از. قالايدا، قازاقتىڭ ەت-مايعا ءبىر جولدا بوگۋدەن باس تارتاتىن كەزى جەتكەن سياقتى. ەۋروپا جۇرتىن بىلاي قويعاندا، جاپونداردىڭ مالدىڭ مايىن ادا-كۇدە تۇتىنبايتىندىعى كەزدەيسوقتىق ەمەس. ويتكەنى، قارا كەسەك ەتتىڭ قۇرامىنداعى مايدىڭ مولشەرى-اق دەنەنىڭ كۇندەلىك قاجەتىنە جەتەتىن قاراپايىم ساۋاتتان ونداعى-كارى جاس تۇگەل حارباردار كورىنەدى. توكيونىڭ شيناگاۋا دەگەن جەرىندەگى ەڭ ءىرى ەت مانەرلەۋ سەرىكتىگىندە بىرەر اپتا پراكتيكادا بولعانىم بار. ونداعى ءوندىرىس سەحتارىنىڭ اربىرىندە 15-20 ادام جۇمىس جۇرگىزىپ، كۇنىنە 100-150 توننا ەتتى ءبىرجاقتى ەتەدى، ياعني دايىن سويىلىپ اكەلىنگەن سيىر ەتىن قاتاڭ ءتارتىپ بويىنشا پارشالاپ، مايلارىن سىلىپ تاستاپ، سوسىن قارا كەسەك ەتتەردى ءتۇرلى سالماق بويىنشا جاشىككە ءبولىپ سالىپ تاستايدى دا، سۇرانىسقا قاراي جەر-جەرگە جونەلتىپ وتىرادى. ءار جولى ءبىر كۇندىك جۇمىس بىتەردە سەحتىڭ ارتقى جاعىنا ءبىر ۇلكەن جۇك اۆتوموبيل كەلەدى دە، بارلىق مايدى تيەپ الىپ كەتىپ وتىرادى. ونى نەگىزىنەن ونەركاسىپكە ىستەتەدى ەكەن. ايتارعا قاراپايىم عانا قۇبىلىس كورىنگەنىمەن، دامىعان ەلدەردە مال مايىنا دەگەن جالپىلىق كوزقاراستى جاندى بەينەلەپ، حالىقتىڭ ۇزاق ءومىر ءسۇرۋى ونىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىنە، دۇرىس تاماقتانۋىنا بايلانىستى ەكەنىن اڭعارتا قويادى.
كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/oku.php?tur=11&id=72

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە 99 دەپ جازىڭىز، راحىمەت!
98 + 1 = ? sozsiz sifermen tolteringiz.

ەڭ جاڭا ماقالالار


عۇمىرى كەلتە عادىلشە (ق 11 سەكوند
بۇل كۇن ۇلتتىق ازا تۇتۋ 6 مينوت
ۇلتتىڭ تراگەدياسى ءالى 9 مينوت
كوپكە بەيمالىم كوكارال 15 مينوت
جەر-جەرلەردە كەلەلى ينج 18 مينوت
ماكگرەگور ورتا سالماقتا 18 مينوت
تارازدا سىيىمدىلىعى 50 1 ساعات
ءۇندىستاندا كۇن 50 گراد 1 ساعات
بيىلعى كوكتەمگى ەگىس جۇ 1 ساعات
رەال – ەۋروپانىڭ ەڭ قىم 1 ساعات
مۇشەلەر دالىزىندە ساياس 1 ساعات
قوستاناي وبلىسىندا پولي 1 ساعات
شەتەلدەگى ٴار سالا قاير 2 ساعات
الەكسەي شپيلەۆسكي: ء«با 2 ساعات
قازاقستاندا كوروناۆيرۋس 2 ساعات
دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاما 2 ساعات
اقتوبە حروم قوسىندىلارى 2 ساعات
قازاقستاندىق تورەشى FIF 2 ساعات
جامبىل وبلىسىندا بيىل 1 2 ساعات
بيىل اۋىل تۇرعىندارىنىڭ 2 ساعات
شىمكەنتتە كوروناۆيرۋس ج 3 ساعات
لي جانشۋ 13-كەزەكتى مەم 3 ساعات
الماتىداعى ءبىرقاتار ءى 3 ساعات
قپل-دىڭ ەڭ قىمبات قازاق 3 ساعات
استانا حالىقارالىق قارج 3 ساعات
تانىمال تۇركولوگ كەڭەسب 3 ساعات
اسكەري قىزمەتشىلەرگە زە 3 ساعات
الماتى قالاسىنىڭ مەشىتت 3 ساعات
جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتت 3 ساعات
ورتالىق تەلەۆيزياسى «مە 3 ساعات