ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com

Үш күнгы келушылер санағыКелген адам саны (IP)Көрілген бет саны (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-10-13946291737 %63 %
2019-10-141301382836 %64 %
2019-10-15000 %100 %


تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: ەل-ارنا گازەتى | وسى ارادان ەلارنا گازەتىنىڭ بارلىق ماقالالارىن كورۋگە بولادى..

مەندە ال-ارناعا جازبا-ماقالا جازامىن، وندا وسى ارانى باسىڭىز!

جولدانعان ۋاقىتى: 05:39 - 2015/03/24

ماقالا جولداۋشى: بالبال7
ماقالا اپتورى: نۇرسۇلتان قۇرمانباي ۇلى
اپتوردىڭ مەكەن-جايى:
وسى ماقالانىڭ كىرىلشە نۇسقاسى، وسى ارانى باسىڭىز

Осы мақаланың кірілше нұсқасы, осы араны басыңыз



: PDF Download - Жұктеұ - Скачать - ءتۇسىرۋ

جوعارى مەكتەپ ەمتيحانى جانە قازاق ءتىلى ساباعىنداعى تۇلعالاس قوسىمشالار

نۇرسۇلتان قۇرمانباي ۇلى



ادامزات دامۋىنىڭ ماڭگىلىك مايەگى - وقۋ - اعارتۋ . وقۋ - اعارتۋىنا كوڭىل بولمەگەن ەل ، وعان ءجونسال قاراعان ، جاۋاپكەرشىلىگى جوق ۇلتتىڭ بولاشاعى قيىن . ولار قازىرگى وركەنيەتتى زاماننىڭ تالابىنان مۇلدە شىعا الماي ، وزدىگىنەن توقىراۋعا بەت الىپ ، تۇيىققا تىرەلەدى . سوندىقتان قازىرگى قوعامدا وقۋ - اعارتۋدىڭ قوعام ، ەل ، ۇلت دامۋىنىڭ ماڭىزدى ماسەلەسى ەكەنىن تانىپ جەتىپ ، الۋان ءتۇرلى فورما ، ءادىس - امالداردى قولدانىپ ، وقۋ - اعارتۋ قىزمەتىن جۇرگىزىپ جاتىرمىز . ماسەلەن ، ءداستۇرلى وقىتتۋ ، جاڭا ساباق رەفورماسى ، نىسانالى وقىتۋ ، كوپ قۇرالدى ساباقحانا ، ت . ب لاردىڭ بارلىعى وقۋ - اعارتۋداعى داۋىرلىك دامۋ مەن تالاپتىڭ تۋىندىسى .
وقىتۋ قىزمەتى بارىسىندا اعارتۋ شەبىندەگى اتتى جاساۋىلداي اعارتۋشىلار تەك وقىتۋدى عانا كەلەلى مىندەت ساناماي ، ءتۇرلى ەمتيحاندار تۋرالى دا سۇبەلى وي قورىتىپ ، زەرتتەۋ جۇرگىزۋگە مىندەتتى . ەڭ ماڭىزدىسى ورتا مەكتەپ وقىتۋشىسى بولعان ادام ، ءسوزسىز ، جوعارى مەكتەپ ەمتيحانى تۋرالى تولىق تۇسىنىكتە بولۋى قاجەت . ون ەكى جىلدىق وقۋدىڭ مارەلى كومبەسى ، مايەكتى جەمىس بەرەتىن كەزەڭى - جوعارى مەكتەپ ەمتيحانى . ەندەشە ، ءبىز ەڭ اۋەلى ەمتيحان تۋرالى دۇرىس تۇسىنىكپەن ، ناقتىلى دايىندىق پەن شىنايى وقىتۋ جۇرگىزۋىمىز كەرەك . ءار ساباقتىڭ ەمتيحانداعى شارت - تالابىنا قاراي ناقتىلى دايىندالىپ ، ءونىمدى وقىتۋ ءادىسىن جاراتىپ ، ۇيرەنگەندى امالياتتىق بىلىمگە اينالدىرۋعا مىندەتتىمىز .
جوعارى مەكتەپ ەمتيحانىن ءسوز ەتسەك ، ءوز ۇلتىمىز وقۋشىلارى ءۇشىن ، ادەبيەت ساباعى بىردەن - ءبىر ءنومىر الاتىن ساباق ءتۇرى . رايونىمىزدىڭ ءار جىلعى جوعارى مەكتەپ ەمتيحانىنان ءوتۋ سالىستىرماسىندا ارينە ادەبيەت ساباعى ماڭداي الدى ورىندا تۇرادى . الايدا كەيبىر ساباقتاستار ادەبيەت ساباعىنان مەجەلەگەن ناتيجەلەرىنە قول جەتكىزە الماي جۇرگەن جايتتەر دە بار . مىنە وسى جاعدايعا نەگىزدەلگەندە جوعارى مەكتەپ ەمتيحانىنداعى قازاق ءتىلى بولىمدەرىنەن زيان تارتقان وقۋشىلارىمىز ءبىرشاما مول . سەبەبى ، قازاق ءتىلى ساباعىن وقىتۋ ءولى تۇردە ۇيرەنۋدى ، جالاڭ نازاريانى قاجەت ەتپەيدى ، قايتا ، امالياتتىق قولدانۋدى ، قول سالىپ ىستەۋدى تالاپ ەتەدى . قازاق ءتىلى ساباعىنىڭ ەرەجە - قاعيدا ، پرينسيپ ، فورمالارى توتەنشە مول ، تەك نازارياعا سۇيەنسە ، قولدانۋعا شورقاق بولىپ ، وقۋلىققا قانشالىق قانىق بولماسا سونشالىق تەز الجاسادى . ماسەلەن ، ءتىل دىبىستارىن تۇرلەرگە بولە الماعان وقۋشى دىبىس ، بۋىن ، ۇندەستىك ، ىقپال ، ەمىلە دەگەندەردەن مۇلدە قاراقۇرساق قالادى . سەبەبى ، قازاق ءتىلى ساباعى وزىندىك رەت - ءتارتىپ ، باسقىشتارمەن وقىتىلاتىن ساباق . ءبىر باسقىشتى قالدىرۋعا نەمەسە رەتىن الماستىرىپ وقىتۋعا مۇلدە بولمايدى . سوندىقتان ، وقۋ - اعارتۋ شەبىندەگى جولداستار ، بارلىق سەبەپتى وقۋشىلاردىڭ باسىنا اۋدارماي ، ەڭ اۋەلى وقىتۋشىلىق قىزمەتىمىزدەگى جاۋاپكەرشىلىگىمىزدى تانىپ جەتىپ ، وقىتۋ امالياتىنداعى ادىستەمەمىزدى دۇرىستاعانىمىز ابزال .
جوعارىداعى كوزقاراستارىمىزعا نەگىزدەلىپ ، قازاق ءتىلى ساباعىنىڭ جوعارى مەكتەپ ەمتيحانىندا ۇنەمى كەزدەسەتىن ماڭىزدى ءبىر ءتۇيىنى تۇلعالاس قوسىمشالاردى وقىتۋداعى ءىشنارا ماسەلەلەرگە توقتالىپ وتەيىك .


ءبىرىنشى ، « دى ، ءدى ، تى ، ءتى » تۇلعالى قوسىمشالار تۋرالى


بۇل فورماداعى قوسىمشالار قازاق ءتىلى ساباعىنداعى ەڭ كۇردەلى قوسىمشالاردىڭ ءبىرى . بۇل قوسىمشالار سويلەمدەگى قىزمەتىنە جانە گرامماتيكالىق زاڭدىلىقتارىنا قاراي تومەندەگىدەي تۇرلەنىپ قولدانىلادى .


1.ۇلىلار : « اقىلدى ادام الىستى دا ، جاقىندى دا كورە بىلەدى » ، - دەگەن - دى .
بۇل سويلەمدە ءتورت جەردە « دى » قوسىمشاسى قولدانىلعان . ولار :
1› اقىل + دى . ەسىمدەردەن سىن ەسىم تۋدىراتىن جۇرناق .
2› جاقىن + دى . ءسوز بەن ءسوزدى بايلانىستىرۋ ءۇشىن قولدانىلعان تابىس سەپتىك جالعاۋى .
3› ءبىل + ە + دى . ءتۇبىر تۇلعالى ، بۇيرىق رايلى ەتىستىككە كوسەمشەنىڭ جۇرناعى جالعانىپ ، سوڭىندا جىكتىك جالعاۋىنىڭ ءۇشىنشى جاعى ۇستەمەلەنگەن .
4› دەگەن - دى . بۇنداعى « ءدى » قوسىمشاسى ، شىلاۋدىڭ دەمەۋلىك شىلاۋ تۇرىنە جاتادى .


2. ول ماعان : « بالىقتى كولدەن بالىقتى اۋلاپتى » ، - دەپ ايتتى .
1› بالىق + تى . ەسىمدەردەن سىن ەسىم تۋدىراتىن جۇرناق بولادى .
2› بالىق + تى . ءسوز بەن ءسوزدى بايلانىستىرىپ تۇرعان تابىس سەپتىك جالعاۋى .
3› اۋلا + پ + تى . ءتۇبىر تۇلعالى ، بۇيرىق رايلى ەتىستىككە كوسەمشەنىڭ جۇرناعى جالعانىپ ، سوڭىندا جىكتىك جالعاۋىنىڭ ءۇشىنشى جاعى ۇستەمەلەنگەن .
4› ايت + تى . ءتۇبىر تۇلعالى ، بۇيرىق رايلى ەتىستىككە جالعانعان جەدەل وتكەن شاقتىڭ جۇرناعى .
جوعارىداعى ەكى مىسالدان « دى ، ءدى ، تى ، ءتى » فورماداعى قوسىمشالاردىڭ مىناداي بەس ءتۇرلى پارقى ايقىن كورىنەدى :

1›1› ەسىمدەردەن سىن ەسىم تۋدىراتىن جۇرناق . 2›2› تابىس سەپتىك جالعاۋى . 3›3› جىكتىك جالعاۋىنىڭ ءۇشىنشى جاعى . 4›4› بىرەۋى دەمەۋلىك شىلاۋ ، بىرەۋى جەدەل وتكەن شاقتىڭ جۇرناعى . ءبىز وقىتۋ بارىسىندا وقۋشىلارعا وسى فورماداعى قوسىمشانىڭ تۇلعالاس بولعانىمەن ءوزارا پارىقتى بەس ءتۇرلى قىزمەت اتقاراتىندىعىن تۇسىندىرە بىلۋىمىز كەرەك .


ەكىنشى ، « ما ، مە ، با ، بە ، پا ، پە » قوسىمشالارى تۋرالى


بۇل فورماداعى قوسىمشالار دا - ۇنەمى كەزدەسەتىن ، وقۋشىلار وڭاي جاڭىلاتىن قوسىمشا ءتۇرى .

1.شىعارما ، تۇيمە ، تۇنبا ، سۇزبە ، قاقپا ، سەرىپپە ، ت . ب .
شىعار + ما جازدىم .
تۇي + مە قادادىم .
تۇن + با تازالادىق .
سۇز + بە جەدىك .
قاق + پپا اشىلدى .
مىلتىققا سارىپ + پە سالدىق .
بۇل سوزدەر مەن سويلەمدىك فورمالاردان « ما ، مە ، با ، بە ، پا ، پە » قوسىمشالارىنىڭ زات ەسىم جاسايتىندىعىن ايقىن اڭعارامىز .

2.بوسپە ، قىزبا ، سىدىرما ، اسپا ، جالداما ، كوشپە ، ت . ب .
قىز + با ادام .
بوس + پە كىسى .
جالدا + ما اقى .
سىدىر + ما شاپان .
اس + پا شام .
كوش + پە قۇم . ت . ب لار .
مۇنداعى سوزدەر مەن تىركەستىك ۇلگىلەردەگى « ما ، مە ، با ، بە ، پا ، پە » قوسىمشالاردى قابىلداعان سوزدەردىڭ قىزمەتى مەن ماعىناسىنا نەگىزدەلسەك ، بارلىعى زات ەسىم قالىپتاستىرىپ ءارى تىركەستەگى زات ەسىمدەردىڭ سىندىق ساپاسى رەتىندە جۇمسالىپ تۇرعاندىعىن ، ياعني ، تۇلعالاس بولعانىمەن بىر دە زاتم ەسىم تۋدىراتىن جۇرناق ، بىردە سىن ەسىم تۋدىراتىن جۇرناق بولىپ ايىرىم قىزمەت ، پارىقتى رول اتقاراتىندىعىن ۇعىنامىز .

3.ايتپا ، كەتپە ، بارما ، كەلمە ، سەنبە ، جازبا ، ت . ب .

ەشكىمگە ايت + پا .
اۋىلعا كەت + پە .
وزەنگە بار + ما .
قالاعا كەل + مە .
جامانعا سەن + بە .
جازۋ جاز + با . ت . ب لار .
بۇل مىسالدىق سوزدەر مەن تىركەستەردەگى « ما ، مە ، با ، بە ، پا ، پە » قوسىمشالارىن كورگەن جەردەن - اق بارلىعىندا ءىس - ارەكەتتىڭ ، قيمىل - امالدىڭ ورىندالمايتىدىعىن اڭعارامىز . سوسىن ، توعىز ءسوز تابىنداعى ەتىستىكتى ەسكەرسەك ، بۇلاردىڭ بارلىعى بولىمسىز ەتىستىك ەكەنى ايدان انىق . مىنە بۇدان ەتىستىكتىڭ بولىمسىز تۇرىندە دە وسى فورماداعى تۇلعالاس جۇرناقتىڭ بار ەكەندىگىنە دالەلىمەن كوز جەتكىزۋگە بولادى .

4.« ما ، مە ، با ، بە ، پا ، پە » دەمەۋلىك شىلاۋ فورماسى تۋرالى دا جان - جاقتىلى توقتالعانىمىز ابزال .
قازاق ءتىلى ساباعىمىزدا شىلاۋلاردى كومەكشى ءسوز رەتىندە تانىپ ، سەپتەۋلىك شىلاۋ ، جالعاۋلىق شىلاۋ ، دەمەۋلىك شىلاۋ دەپ ءۇشكە بولەمىز . ال ءبىز ايتىپ وتىرعان « ما ، مە ، با ، بە ، پا ، پە » شىلاۋلارى سۇراۋلىق دەمەۋلىك شىلاۋلار بولادى .
مىسالى
1› اكەڭ ۇيدە بار ما ؟ 2› اعاڭ قالاعا كەلە مە ؟ 3› دوسىڭ ماشينا العان با ؟ 4› مۇرات بۇل كينونى لورگەن بە ؟ 5› وقۋشىلار مەرەكەگە دەمالىپ پا ؟ 6› ول زاتتارىن ۇمىتىپ كەتىپ پە ؟
بۇل مىسالداردان « مە ، مە ، با ، بە ، پا ، پە » فورمالارىنىڭ سۇراۋلىق سويلەم جاساپ تۇرعاندىعىن جانە شىلاۋلاردىڭ بولەك جازىلاتىن زاڭدىلىعى بويىنشا بولەك جازىلىپ ، نەگىزگى ءسوزدىڭ كومەگىندە سوزدەرگە قوسىمشا ماعىنا ۇستەپ سۇراۋلى سويلەم قۇراپ تۇرعاندىعىن كورەمىز ، جەكە تۇرىپ تولىق لەقسيكالىق ماعىنا قالىپتاستىرمايتىندىعىن دا ايقىن اڭعارامىز . ەگەر شىلاۋ بولماي جۇرناق بولعان بولسا ، جوعارىداعى زات ەسىم ، سىن ەسىم ، بولىمسىز ەتىستىكتىڭ فورمالارىنداعىداي قوسىلىپ جازىلاتىن ەدى . سونددىقتان بۇل جەردەگى « ما ، مە ، با ، بە ، پا ، پە » قوسىمشالارى ، ءسوزسىز ، دەمەۋلىك شىلاۋ ەكەنى اشىق . سوندىقتان ، ءاربىر وقىتۋشى « ما ، مە ، با ، بە ، پا ، پە » قوسىمشالارىنىڭ تۇلعالاستارىن ايقىن تانىپ ، وقۋشىلاردى ناقتى پارىقتاپ ، قولدانا بىلۋگە قاراپايىم دا جۇيەلى مىسالدار ارقىلى جاتتىقتىرۋى كەرەك .


ءۇشىنشى ، « مەن ، بەن ، پەن ، مەنەن ، بەنەن ، پەنەن » فورماسىنداعى كومەكتەس سەپتىك قالعاۋلارى مەن جالعاۋلىق شىلاۋلاردى ءوزارا پارىقتاي ءبىلۋدى انىق ءتۇسىندىرۋ كەرەك .


مۇندا ەڭ ماڭىزدىسى جالعاۋ مەن شىلاۋ دەگەن ەكى ۇعىمدى ايقىنداپ الۋ كەرەك . ەڭ قاراپايىم ۇعىممەن تۇسىندىررەتىن بولساق ، جالعاۋ سوزگە جالعانىپ جازىلادى ، شىلاۋ بولەك جازىلادى دەگەندى نازاريالىق نەگىز رەتىندە قالىپتاستىرۋىمىز كەرەك . دالەل رەتىندە تومەندەگى مىسالداردى كورىپ وتەلىك :

1. ول قالاممەن جازۋ جازدى .
2.قالام مەن قارىنداش ماڭىزدى جازۋ قۇرالى .
وسى ەكى سويلەمدەگى « مەن » تۇلعاسى 1- سويلەمدە كومەكتەس سەپتىك جالعاۋى ، 2- سويلەمدە جالعاۋلىق شىلاۋ بولادى . سەبەبى ، كومەكتەس سەپتىك جالعاۋى ءىس - قيمىلدى ىستەۋگە قاتىستى قۇرالدى ، قيمىلدىڭ ءتاسىلىن ، ماقساتىن ءبىلدىرىپ ، سوز بەن ءسوزدى بايلانىستىرادى . ال جالعاۋلىق شىلاۋلاردىڭ لەكسيكالىق ماعىنالارى ايقىن بولمايدى ، ءوزارا تەڭ دارەجەلى تۇرعان سوزدەردى ، ءسوز تىركەستەرىن ، سويلەمدەردى بايلانىستىرىپ ، ولاردىڭ اراسىنداعى قاتىناستاردى بىلدىرەدى . بۇعان نەگىزدەلىپ تومەندەگى بىرنەشە سويلەمدەردى كورىپ وتسەك بولادى .

ميسالى :
1.كوپپەن كورگەن ۇلى توي .
بۇنداعى « پەن » ( كوپ + پەن ) كومەكتەس سەپتىك جالعاۋى بولادى .
2.كوك پەن جەردىڭ اراسى .
بۇنداعى « پەن » جالعاۋلىق شىلاۋ بولادى .
3.اتپەنەن شاپقىلادىق .
بۇنداعى « پەنەن » ( ات + پەنەن ) كومەكتەس سەپتىك جالعاۋى بولادى .
4.ەت پەنەن مايدى تالعامايتىن قوماعاي .
بۇنداعى « پەنەن » جالعاۋلىق شىلاۋ بولادى .
5.وقۋمەنەن وتاسقان وقىمىستى بولادى .
بۇمداعى « مەنەن » ( وقۋ + مەنەن ) كومەكتەس سەپتىك جالعاۋى بولادى .
6.اي مەنەن نۇردان جارالعان سۇلۋ .
بۇنداعى « مەنەن » جالعاۋلىق شىلاۋ بولادى .
7.كوزبەن كوردىم .
بۇنداعى « بەن » ( كوز + بەن ) كومەكتەس سەپتىك جالعاۋى .
8.كوز بەن قۇلاق .
بۇنداعى « بەن » تۇلعاسى جالعاۋلىق شىلاۋ بولادى .
9.ولار وعىزبەنەن بولعان داۋ - شاردى ءۇزدى . بۇنداعى « بەنەن » ( وعىز + بەنەن ) تۇلعاسى كومەكتەس سەپتىك جالعاۋى بولادى .
10.از بەنەن كوپتىڭ پارقى بار . بۇنداعى « بەنەن » تۇلعاسى جالعاۋلىق شىلاۋ بولادى .
مىنە وسى ون سويلەمدى ەكىدەن جۇپتاستىرىپ سالىستىرساق ، تۇلعاسى ءبىر كومەكتەس سەپتىكتىڭ جالعاۋلارى مەن جالعاۋلىق شىلاۋلاردى ءار قاشان پارىقتاي الامىز ءارى ولاردى جازعاندا دا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ ، ەملە زاڭدىلىقتارىن ەرەكشە ەسكەرتۋىمىز كەرەك . ويتپەگەندە سوزدەردىڭ لەكسيكالىق ۇعىمدارىنان اعاتتىق تۋىلادى .


ءتورتىنشى ، بۇدان باسقا تومەندەگح تۇلعالاس قوسىمشالاردى وقىتۋدا دا توتەنشە كوڭىل ءبولىپ ، ءوزارا پارىقتاي بىلۋگە كۇش سالۋىمىز كەرەك .


1.« لاس ، لەس ، داس ، دەس ، تاس ، تەس » .

1› ەتىستىكتىڭ جۇرناعى تۇلعاسىنداعى ، ەسىمدەردەن ەتىستىك تۋدىراتىن جۇرناق .
مىسالى :
دوس + تاس
اڭگىمە + لەس
سىر + لاس . ت . ب لار .
2› ەسىمدەردەن سىن ەسىم تۋدىراتىن جۇرناق تۇلعاسى .
مىسالى :
نيەت + تەس
سي + لاس
جەر + لەس
مەكەن + دەس
3› زات ەسىم تۋدىراتىن جۇرناق تۇلعاسى .
مىسالى :
ساباق + تاس
جول + داس
قارىن + داس

2.« ۋ » جۇرناعى

1› زات ەسىم تۋدىراتىن جۇرناق تۇلعاسى .
مىسالى :
جاز + ۋ
جايلا + ۋ
كوكتە + ۋ
ەگە + ۋ
كوسە + ۋ
2› تۇيىق رايلى ەتىستىكتىڭ جۇرناق تۇلعاسى .
مىسالى :
ايت + ۋ
بەر + ۋ
بار + ۋ
ور + ۋ
جىلت + ۋ

3.« دا ، دە ، تا ، تە » تۇلعالى قوسىمشالار .

1› جاتىس سەپتىك جالعاۋى تۇلعاسى .
مىسالى :
اۋىل + دا
ءۇي+ دە
كلاس + تا
مەكتەپ + تە
2› دەمەۋلىك شىلاۋ تۇلعاسىنداعى فورمالارى .
« سەن دە ءبىر كىرپىش دۇنيەگە ،
كەتىگىن تاپ تا بار قالان »

4.« لىق ، لىك ، دىق ، دىك ، تىق ، تىك » تۇلعالى قوسىمشالار .

1› زات ەسىم تۋدىراتىن جۇرناق تۇلعاسى بار .
مىسالى :
جاڭا + لىق
كىسى + لىك
اۋىز + دىق
ءوسىم + دىك
جوق + تىق
ءۇش + تىك
2› سىن ەسىم تۋدىراتىن جۇرناق تۇلعاسى بار .
مىسالى :
ورتا + لىق
قوعام + دىق
جاراتىلىس+ تىق
كويلەك + تىك

5.« ماق ، مەك ، باق ، بەك ، پاق ، پەك » تۇلعالى قوسىمشالار .

1› زات ەسىم تۋدىراتىن جۇرناق تۇلعاسى .
مىسالى :
سىر + ماق
وي + ماق
پىس + پەك
2› ماقساتتى كەلەر شاق تۇلعاسى .
مىسالى :
بار + ماق
كور + مەك
ايت + پاق
كەت + پەك
قاز + باق
كوم + بەك

6.« ىن ، ءىن ، ن » تۇلعالى قوسىمشالار .

1› زات ەسىم تۋدىراتىن جۇرناق تۇلعاسى .
مىسالى :
بورا + ن
جاۋ + ىن
كەل + ءىن
2› ەتىستىك جاسايتىن جۇرناق تۇلعاسى .
مىسالى :
تارا + ن
جۋ + ىن
كي + ءىن

7.« عى ، گى ، فى ، كى » تۇلعالى قوسىمشالار .

1› زات ەسىم تۋدىراتىن جۇرناق تۇلعاسى .
،ىسالى :
شال + عى
سۇز + گى
ۇيت + قى
كۇل + كى
2› قالاۋ رايلى ەتىستىك جۇرناعى تۇلعاسى .
مىسالى :
بار + عى + م
كەل + گى +م
ايت + قى + م

8.« س ، ىس ، ءىس » تۇلعالى قوسىمشالار .

1› زات ەسىم تۋدىراتىن جۇرناق تۇلعاسى .
مىسالى :
سوق + ىس
شايقا + س
ءور + ءىس
2› ەتىستىكتىڭ ەتىس فورماسىنىڭ ورتاق ەتىس تۇلعاسى .
مىسالى :
جاسا + س
ءىستە + س
اپار + ىس
اكەل + ءىس

9.« م ، ىم ، ءىم » تۇلعالى قوسىمشالاردىڭ تۇلعالاس فورمالارى .

1› زات ەسىم تۋدىراتىن جۇرناق تۇلعاسى .
مىسالى :
توقتا + م
سەن + ىم
سويلە + م
2› تاۋەلدىك جالعاۋىنىڭ ءبىرىنشى جاق جەكەشە تۇلعاسى .
مىسالى :
اكە + م
كىتاپ + ىم
جەر + ءىم
مەكتەپ + ءىم

10.« شا ، شە » تۇلعالى قوسىمشالار .

1› زات ەسىم تۋدىراتىن جۇرناق تۇلعاسى .
مىسالى :
كىتاپ + شا
قالام + شا
كۇركە + شە
2› ۇستەۋ قالىپتاستىراتىن جۇرناق تۇلعاسى .
مىسالى :
بۇلبۇل + شا
بۇركىت + شە
ءوزىن + شە
كوزىن + شە

11.« مىس ، ءمىس » تۇلعالى قوسىمشالار .

1› زات ەسىم تۋدىراتىن جۇرناق تۇلعاسى .
مىسالى :
تارا + مىس
جە + ءمىس
2› بولجالدىق دەمەۋلىك شىلاۋ تۇلعاسى .
مىسالى :
ەرتەدە ون كۇن بولىپتى - مىس .
جوعارىداعى ەكى تۇرگە ءبولىنىپ كورسەتىلگەن تۇلعالاس قوسىمشالاردى ءوزارا سالىستىرىپ ، ناقتىلى مىسالدار ارقىلى پارىقتاي بىلۋىمىز قاجەت ، بۇل تۇيىندەر ءار جىلعى جوعارى مەكتەپ ەمتيحانىندا الۋان ءتۇرلى فورمادا كەزدەسىپ وقۋشىلارىمىزدى پڭاي الجاستىرىپ ، زيان تارتقىزىپ جۇرگەن ماسەلەلەر . سوندىقتان وقىتۋ امالياتىندا بۇل تۇيىندەردى مۇمكىندىكتىڭ بارىنشا ءونىمدى وقىتۋىمىز كەرەك . جۇرناق ، جالعاۋ ، شىلاۋلار اراسىنداعى تۇلعالاستىقتى پارىقتاۋعا جەتكەن وقۋشىنى قازاق ءتىلى ساباعىنان وزىندىك نەگىز قالاعان وقۋشى دەۋگە بولادى . الايدا بۇل جەردە ۇلىلاردىڭ « بىرەۋگە ءبىر قاسىق سۋ بەرۋ ءۇشىن ، وزىڭدە ءبىر قۇلاق سۋ بولۋ كەرەك » دەگەنىن قاتاڭ ەسكەرىپ ، ەڭ اۋەلى سۋدى باسىنان تۇنىتىپ ، وقىتۋشى بولعان ءوزىمىز قازاق ءتىلى ساباعىنداعى نازاريالىق بىلىمدەرگە قانىق ، قولدانۋعا شەبەر بولۋىمىز ، ۇنەمى زەرتتەۋ سيپاتىندىق ۇيرەنۋلەر جاساپ ، ءوز بىلىمدەرىمىزدى ۇزدىكسىز جاڭالاپ ، كەمەلدەندىرىپ ، تولىقتاپ وتىرۋىمىز قاجەت . سوندا عانا اعارتۋ سىندى ۇلى بورىشتىڭ مۇددەسىنەن شىعا الامىز .
قورىتىپ ايتقاندا ءبىز وقىتۋ امالياتى بارىسىندا ءسوزسىز ، جوعارى مەكتەپ ەمتيحانىن كوزدە ۇستاۋىمىز كەرەك . سوندا عانا وقۋشىلارىمىزدىڭ جوعارى مەكتەپ ەمتيىانىندا جاقسى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋىنە ءبىر كىسىلىك ۇلەسىمىزدى قوسىپ ، وقۋشىلاردىڭ شىنايى دارىندى بولۋىنا ، ۇرپاقتارىمىزدىڭ ەرتەڭگى تىزگىنىن ۇستايتىن تالاپتى دارىندىلاردى جەتىلدىرىپ ، حالقىمىزدىڭ قوعامدىق ورنىن كوتەرۋگە ۇلەس قوسا الامىز .

سوڭى

ىلە گازەتىنەن الىندى .
ەسكەرتۋ : كەلۋ قاينارى ەل - ارىس سايىتى .

قوسىمشا جۇكتەلگەن سۋرەتتەرى:

كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/oku.php?tur=11&id=602

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە 99 دەپ جازىڭىز، راحىمەت!
98 + 1 = ? sozsiz sifermen tolteringiz.

ەل-ارنا ءوز گازەتى

ەڭ جاڭا ماقالالار


قۇرمانعاليەۆتەن قالعان 3 مينوت
ءورت ءسوندىرۋ جانە جەدە 3 مينوت
قوجا احمەت ياساۋي كەسەن 12 مينوت
اعاجاي التاي تورى 13 مينوت
تۇركىستان وبلىسىندا 70 13 مينوت
اقمولا وبلىسىندا جولاۋش 23 مينوت
«استانا موتورس» ەرەكشە 1 ساعات
اعاجاي التاي تورى 1 ساعات
نۇرسۇلتان نازارباەۆ ازە 1 ساعات
الماتى اكىمدىگى جۇمىسشى 1 ساعات
وسى ارانى باسىپ كورىڭىز 1 ساعات
ياساۋي كەسەنەسىندە ەرىك 1 ساعات
تارازدا بالانىڭ كوزىنشە 1 ساعات
اعاجاي التاي تورى 1 ساعات
قوستاناي وبلىسىندا ەلەك 2 ساعات
جامبىلداعى پيلوتتىق جوب 2 ساعات
كوكشەتاۋدا بىرەۋدىڭ اتى 2 ساعات
مامين سينگاپۋردىڭ اعا ء 2 ساعات
قوستاناي وبلىسىندا قىزم 2 ساعات
سيريا-تۇركيا شيەلەنىسى: 2 ساعات
اعاجاي التاي تورى 2 ساعات
باتىس قازاقستاندا تۇمان 2 ساعات
تارازدا اۆتوكولىك ورتەن 2 ساعات
ياساۋي كەسەنەسىندە ەرىك 2 ساعات
سەناتورلار يننوۆاتسيالى 2 ساعات
قازاقستاندىق كەلىنشەكتى 2 ساعات
قوستاناي وبلىسىندا امبۋ 2 ساعات
الماتىدا جۇزدەگەن ءۇي ى 2 ساعات
باكۋدە تۇركى كەڭەسىنە م 2 ساعات
قحل: «بارىس» «ادميرالدا 2 ساعات