ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com

Үш күнгы келушылер санағыКелген адам саны (IP)Көрілген бет саны (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-11-161216428648 %52 %
2019-11-171215391738 %62 %
2019-11-181351377543 %57 %


تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: ەل-ارنا گازەتى | وسى ارادان ەلارنا گازەتىنىڭ بارلىق ماقالالارىن كورۋگە بولادى..

مەندە ال-ارناعا جازبا-ماقالا جازامىن، وندا وسى ارانى باسىڭىز!

جولدانعان ۋاقىتى: 12:26 - 2016/10/06

ماقالا جولداۋشى: esenbi temir
ماقالا اپتورى: اسەيىن جاقسىلىق ۇلى
اپتوردىڭ مەكەن-جايى:
وسى ماقالانىڭ كىرىلشە نۇسقاسى، وسى ارانى باسىڭىز

Осы мақаланың кірілше нұсқасы, осы араны басыңыз



: PDF Download - Жұктеұ - Скачать - ءتۇسىرۋ

ماقسۇت تەرگەۋسىز ۇلى(1889-1937-) كۇنەس اۋدانىندا دۇنيەگە كەلگەن،ماقسۇت ارعى ءۇش-ءتورت اتاسىنان بەرى مانساپ ۇزىلمەگەن سەميادا تۋىلعان ارعى اتاسى ساسان كيىكباي ۇلى ساساننان تەرگەۋسىز ،تەرگەۋسىزدەن ماقسۇت. 1893-جىلى جازدا ساسان كۇرەگە (قۇلجاعا) جيىنعا كەتىپ بارا جاتقان جولىندا تۇيىقسىز قايتس بولادى ،ساسان قايتىس بولعانسوڭ تەرگەۋسىز بەگىمەت ەلىنە اقالاقشى بولعان ،تەرگەۋسىزدە اكە جولىن قۋىپ ەلىن ءادىل باسقارعاندىقتان ەل اۋىزىندا اتى قالعان ەدى، 1911-جىلى شيىنحاي توڭكەرسى جەڭسكە جەتكەندە يۋان شىكاي دا زۇڭتۇڭ "جۇڭقىڭ "مانساپتىلارىن وسىرەدى .سولاردىڭ قاتارىندا تەرگەۋسىزدىڭ مانسابى "تايجى " مانسابىنا كوتەرلگەن بولاتىن .تەرگەۋسىز 1914-جىلى اۋىرۋدان قايتىس بولادى ، قايتس بولار الدىندا ءوزىنىڭ " تايجىلىك" مانسابىن تەرگەۋسىزگە مۇرا ەتىپ قالدىرعان ەدى.ماقسۇت22جاسىندا شارلاۋشى بولسا، 25جاسىندا اكەسىنىڭ ورىننا " تايجى" بولادى . سودان 1930-جىلى جاڭ پييۋان ماقسۇتقا "گۋانداي " مانسابىن بەرىپ قازاقتان ءبىر پولىك، حانزۋدان ءبىر پولىك اسكەر بەرىپ داعتى اسۋىن قورعاۋعا جىبەرەدى. داعىتىنىڭ جەر تۇزىلىسى بيىك سۋىق وڭىرگە جاتاتىندىقتان حانزۋ اسكەرلەر كليماتقا كوندىگە الماي قايتىپ كەتىپ ، ماقسۇت تەك ماردىمىسز قارۋ، ماردىمىسز اسكەرمەن عانا قالادى، بۇل پولىك كەزىندە "داعىتى باۋۋي تۋانى "اتالىپ ماقسۇتتىڭ ءوزى" ماتۇڭليىڭ" اتالعان ەدى.داعىتىنى باقتىرۋداعى باستى سەبەپ وڭتۇستىك شيىنجياڭداعى قوجانيازبەن ماجۇڭيىڭ باستاعان كوتەرىلىستىڭ سولتۇستىك شيىنجياڭدى شارپىۋىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ەدى.
1933-جىلى شىڭ شىسايدىڭ جاڭ پييۋاندى جازالاۋ قالىڭ قولى (تارباعاتاي وترياد)ىلەگە شابۋىل جاساپ كۇرە قالاسىن باسىپ الدى .جاڭ پييۋان اسىپ-ساسىپ قاشىپ نىلقىداعى كورساي اسۋىنا بارعاندا اسۋدى قار الىپ قالىپ جاڭ پييۋان ءوزىن -ءوزى وسى ارادا ولتىرەدى،جيىن شۋرىنىڭ جاڭ پييۋانعا جىبەرگەن ەكى پولىك حۇيزۋ اسكەرلەرى جاڭ پييۋان ولگەن كۇنىنڭ ەرتەسىندە كورساي اسۋىننان ىلەگە اسىپ تۇسىپ جاڭ پييۋانىنىڭ بىرەر كۇن شىداپ تۇرماعاننا باستارىن شايقاسىپ وتە بەرەدى.ولار كۇرەنى جاۋلاپ جاتقان تارباعاتاي وتريادى مەن ەكى كۇن بەلدەسەدى .الايدا حۇيزۋ اسكەرلەرى ويسراي جەڭىلىپ ، وڭتۇستىكتەگى ماجۇڭيىڭ قوسىنىنا قوسىلماق بولىپ ىلەنى ورلەي داعىتىعا كەلەدى ماقسۇت از اسكەرمەن قارسىلاسۋعا باتباي ولاردى داعىتدان اسىپ كەتۋىنە جول اشىپ بەرىپتى ،بۇل جىل تاريحتا « دۇڭگەن ۇرىككەن جىل» دەپ اتالدى.
شىڭ شىساي وزىنىڭ شيىنجياڭداعى باستى ارپتەستەرى جيىن شۋرىن مەن جاڭ پييۋاندى سۇۆەت وداعىنىڭ كومەگىندە جويعان سوڭ سۇۆەت وداعىمەن دوستىق شارت جاساسىپ " التى ساياساتتى جۇرگىزدى،
1934-جىلى بۇرھان شاھيدي ىلەگە كەلىپ يگى -جاقسىلاردىڭ باسىن قوسىپ جيىن اشادى،جيىندا شيىنجاڭدى جاڭالاۋ، سۇۆەت وداعى مەن دوستاسۋ، قور توپتاۋ مادەنيەت الماستىرۋ سىندى جاقتاردا ۇزاق ءسوز سويلەپ ونى ناقتى ءىستەيتىن ۇيمدار قۇرۋ كەرەك ەكەنىن ايتى .سول جىلى جازدا بۇرھان شاھيديدىڭ نۇسقاۋى بويىنشا " اكسيانەر سەرىكتىگى " سۇۆ_سيىنتورگ " سەرىكتىگى قۇرىلىپ ، سۇۆەتتەر وداعىمەن بايلانىس جاسالدى. ءار ۇلت حالىقىنا اكسيەنەرگە مۇشە بولۋعا شاقىرىلدى، ءارى ءار وڭىرلەردىڭ ەكەنوميكالىق نەگىزىنە قاراي سالىق سالىندى . بۇل سالىقتى بولسىقا بولگەندە 100بيەدەن 20 بولسقا 2مىڭ بيە سالىق جۇكتەلدى، بۇل قارجىعا ەلەكتىر زاۆودى ،ۇن زاۆودى سالىندى مەكتەپتەرمەن تۇرلى ۇيىمدار قۇرىلدى، مىنە بۇل وزگەرستەر قازاق مالشىلارىنىڭ مالىنڭ بەدەلىنە كەلگەن ەدى.
1934-جىلى 6-ايدىڭ 4-كۇنى بۇرھان شاھيدي اشقان جيىنڭ سياسى كەپپەي جاتىپ ۇرىمجىدەن ولكەلىك قازاق-قىرعىز ۇيىمىنڭ باستىعى سەيتقازى دەگەن مۇعالىم كەلىپ قازاق بولىستارىمەن جيىن اشىپ قازىرگى قۇلجا قالالىق حالىق ۇكىمەتىنڭ ورىنداعى قىزىل ۇيدى مىڭ قويعا ساتىپ الىپ، قازاق-قىرعىز مادەنيەت-اعارتۋ ۇيىمىنڭ تۇڭعىش ماجىلسىن اشىپ، ماقسۇت تەرگەۋسىز ۇلى ساسانوۆپتى ۇيىمىنڭ باستىقتىعىنا سايلاپ ورىنباسارىنا جابىقباي اقالاقشى ،كەنجەباي اقالاقشى، ايتامبەت ماڭپاڭ(قىرعىز) ؛ حاتشىسى سەيتجان جايىناكوف ، كومەكشى حاتشى اسقار تالاسبايەۆ، ۇيمداستىرۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى داۋلەتكەلدى قۇسبولات ۇلى،وقۋ-اعارتۋ ءبولىمىنڭ باستىعى يسا تورە ،ويىن_ساۋىق ،مادەنيەتىستەرىنىڭ جاۋاپتىسى تاڭجارىق جولدى ۇلى بولدى.كەيىن بۇل ارا تارلىق قىلعاندىقتان نيۋگورتتاعى ءبىر اۋلاعا(قازىرگى 1-ورتا مەكتەبىنىڭ ورىنى ) ۇيم كەڭسەسى كوشىپ كەلدى .
قازاق،قىرعىز ۇيىمى قۇرىلعان سوڭ ماقسۇت جۇيجاڭىنىڭ باسشىلىعىندا كەلەلى ىستەر ىستەلدى، 1935-جىلى قازاق تىلىندە "توڭكەرس تاڭى " اتتى گازەت شىقتى، ونى تاڭجارىق جولدى ۇلى باسقاردى، سول جىلى ىلەنىڭ جەر -جەرىنەن قىسقا مەزەتتى كۇرسى اشۋ قيمىلى ەتەك الىندى ، ماسەلەن : تەكەستىڭ قاراجونىنداعى ، كوكقامىردىڭ تۋرا اسۋىنداعى كۇرستەر ەل اۋىزىندا قازىرگە دەيىن ايتىلىپ جۇر،ودان كۇرسىگە قاتىناسقان الدىڭعى بۋىن قازاق وقتۋشىلارى ىلەنىڭ ءتورت بۇرىشىنا تارالىپ كەڭ بايتاق ساحاراعا دا اشىلىپ جاتقان مەكتەپتەرگە بارىپ قىزىمەت ەتتى،1935-جىلىدىڭ باسىندا ماقسۇت حۇيجاڭ ءوزى باس بولىپ ارقايسى اۋداندارداعى حالىق جيى قونىستانعان ورىنداردان شۇعىل مەكتەپ اشۋعا قۇزاۋشىلىق ەتتى.جەر-جەردەگى قازاق حالقى جابال اتتانىسقا كەلىپ قارجى توپتاپ مەكتەپ سالۋعا كىرستى، ەڭ الدىمەن 1935-جىلى كۇنەس اۋدانىندا تالدى تۋران مەكتەبى سالىنىپ تۇڭعىش كەزەكتى وقۋشى قابىلدادى ، اتىنان ىلەنىڭ باسقا جەرلەرىندە دە ىركەس- تىركەس مەكتەپتەر سالىنا باستادى .1936-جىلى كۇنەستىڭ ارالتوبە دەگەن جەرىنەن قاناتبەك مەكتەبى، قارابۋرا دەگەن جەرىنەن شويىنباي مەكتەبى( قازىرگى قارابۋرا ورتا مەكتەبى) قۇلجا اۋدانىنىڭ جىرعالاڭ دەگەن جەرىندەگى جابىقباي مەكتەبى، توعىزتاراۋ اۋدانىنداعى مۇقىر مەكتەبى ، اعارسىن قوس اعاش مەكتەبى قاتارلى مەكتەپتەر العاشقى قادامدا شاڭىراق كوتەردى. مەكتەپ سالۋ،عىلىم ىزدەۋ جۇمىسى بۇنىمەن توقتاپ قالمادى ، ماقسۇت تەرگەۋسىز ۇلى ساسانوۆتىڭ نۇسقاۋىنا ساي ىلەنىڭ باسقادا جەرلەرىندە دە قازاق حالقى ءوز مەكتەپتەرىن قۇرىپ بالالارىن عىلىم-ءبىلىم ۇيرەنۋگە اتتاندىرىپ جاتتى، مەكتەپتەردىڭ قاراجاتىن مۇعالىمدەردىڭ ەڭبەك اقىسىن تۇگەلدەي حالىق وزدەرى شىعارىپ وتىرعان ەدى، يگى ىستىڭ كولدەنەڭى كوپ دەمەكشى 1937- جىلى شىڭ شىساي قازاق،قىرعىز قۇرىلتايىن اشامىز دەگەن جەلەۋمەن ماقسۇتتى ۇرىمجىگە شاقىرىپ قولعا الدى ، ماقسۇت تەرگەۋسىز ۇلى نە بارى38جاسىندا ۇرىمجىدە شىڭ شىساي جەندەتەرىنىڭ جان توزگىسىز قيىناۋىندا قايتس بولدى.
ماقسۇتتان سوڭ ىلە قازاق، قىرعىز ۇيىمىنا داۋلەتكەلدى حۇيجاڭ بولدى ، ۇزاق وتبەي شىڭ شىساي ونى ۇرىمجىگە جوتكەپ كەتتى دە ورىنىنا تاڭجارىق جولدى ۇلى مەن العازى دەگەن ازامات بولدى.1940-جىلى تاڭجارىق جولدى ۇلىن شىڭ شىساي ادامدارى تۇتقىنداپ ۇرىمجى تۇرمەسىنە اپارىپ قاماعان سوڭ ، سول جىلى اتۇشتان ىسقاقبەك موني(مونونۆ، قىرعىز) قازاق، قىرعىز ۇيىمىنا اۋسىپ كەلدى.
1987-جىل كۇيتۇن

قوسىمشا جۇكتەلگەن سۋرەتتەرى:

كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/oku.php?tur=11&id=1598

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە 99 دەپ جازىڭىز، راحىمەت!
98 + 1 = ? sozsiz sifermen tolteringiz.

ەل-ارنا ءوز گازەتى

ەڭ جاڭا ماقالالار


قازاقستاندىق ەرەكشە دار 4 مينوت
شينجياڭ حابارلارى اۆتون 6 مينوت
جۇڭگونىڭ مۇز ويما شەبەر 6 مينوت
تارازدا ءبولىمنىڭ باس م 10 مينوت
ء«بىر بەلدەۋ – ءبىر جول 16 مينوت
اقمولا وبلىسىندا  مەملە 25 مينوت
شي جينپيڭ بەيجيڭگە قايت 26 مينوت
يتاليادا تاۋدان قۇلاعان 26 مينوت
جانازادا مىلتىق اتۋعا ب 1 ساعات
10 ايدىڭ ىشىندە كاسىپور 1 ساعات
ءقادىر ءتۇنىنىڭ ءقادىرى 1 ساعات
ولار ۇزاق ۋاقىت قيىن جا 1 ساعات
الەم بويىنشا 7 ميلليون 1 ساعات
استانا سۋ ارناسى: نۇر-س 1 ساعات
ورتالىق اسكەري ىستەر كو 1 ساعات
الماتىدا گاز باللون جار 1 ساعات
گونكونگتەگى ەرەۋىل: 3 ج 1 ساعات
دۇرىس تاربيە بەرىلمەسە، 1 ساعات
بەلارۋستە پارلامەنتتىك 1 ساعات
تۇيە ءسۇتى قانتتى نەسەپ 1 ساعات
مامين ينۆەستيتسيالىق اح 1 ساعات
تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا ب 1 ساعات
كاليفورنيادا اتىس سالدا 1 ساعات
قازاقستاندا 19 قاراشادا 1 ساعات
تۇركىستان وبلىسىندا الە 1 ساعات
كولىك اعاشقا سوعىلىپ، ە 1 ساعات
پرەزيدەنت وسىدان 28 جىل 1 ساعات
رەسەي ۋكراينالىق اسكەري 1 ساعات
ينكليۋزيۆنوە وبرازوۆاني 2 ساعات
توزاق پەن ءجاننات قانشا 2 ساعات