نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com



نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: ەل-ارنا گازەتى | وسى ارادان ەلارنا گازەتىنىڭ بارلىق ماقالالارىن كورۋگە بولادى..

مەندە ال-ارناعا جازبا-ماقالا جازامىن، وندا وسى ارانى باسىڭىز!

جولدانعان ۋاقىتى: 17:30 - 2016/02/07

ماقالا جولداۋشى: Taymar Elim
ماقالا اپتورى: Taymar Elim
اپتوردىڭ مەكەن-جايى: Moskua
وسى ماقالانىڭ كىرىلشە نۇسقاسى، وسى ارانى باسىڭىز

Осы мақаланың кірілше нұсқасы, осы араны басыңыз


حالقارالىق اۋىر ەكونوميكالىق داعدارىستىڭ باستالۋى


ءاسسالامۇعالايكۇم ءۋاراحماتۇللاھي

و: داعدارىس قولدان جاسالعان؟
ا: ءيا، قولدان جاسالعان.
ە: كىمدەر جاساعان؟
و: ءوسىم جۇيەسىندەگى بانكە ۇيىمدارى؟!
ۋ: تۇسىنسەم بۇيىرماسىن ... ؟؟؟
و: پو، نەسىن تۇسىنبەيسىڭ ...

(و، ا، ە، ۋ: جاقسى ارالاساتىن اعايىندار ەدى، ءاردايىم تولىق باس قوسىپ پىكىرلەسىپ جۇرەتىن 5، 6 جىلدا ءبىر رەت)

ا: قالاي ايتساق بولار ەكەن-ءا ...
و: اعاي، ايتا بەرىڭىز ويىڭىزدى بۇكپەي.
ە: ءيا، نەسىن جاسىراسىز. ىشكە بۇككەن دەرت، ەل بىلمەسە ءورت.
ۋ: ەلجان دۇرىس ايتادى، حالقىمىز كوپ نارسەدەن حابارسىز جاتىر، بىلمەگەن ۋ ىشەدى دەگەن، قازىرگى جاعدايدا ەكونوميكالىق ۇلكەن باعىتتىڭ قالاي كەتىپ بارا جاتقانىن بىلە الماي ءجۇرمىز، سوسىن كاسىپ-ساۋدا ىستەگەنىمىز دە، ىستەمەگەنىمىز دە قۇيعا باتىپ قارىزدان قۇتىلا الماي قالدىق ...
ە: نۋعمان اۋىلداعى شىندىقتى ايتىپ وتىر اعاسى!

(ءتورت جىگىت: كىشكەنتايلارىنان بىرگە وسكەن، اۋىلدا قالعاندارى ساۋدا ىستەپ، مال باعىپ، ۇكىمەتتە ىستەپ، ۇزاققا شىققانى ەل ارالاپ جەر كورىپ اۋقىمنان حاباردار بولىپ ...)

ا: بىلاي ... دۇنيە ەكونوميكاسىن ەكى ۇلكەن جۇيەگە بولۋگە بولادى.
1-ەكونوميكالىق جۇيە: ءوسىمسىز ساۋدا حارەكتىرلى ەكونوميكا، قىسقاشا «ساۋدا ەكونوميكاسى».
2-ەكونوميكالىق جۇيە: ءوسىممەن قاناۋ حارەكتىرلى ەكونوميكا، قىسقاشا «قاناۋ ەكونوميكاسى».

ە: ەستىمەگەن ەلدە كوپ، مىنە قىزىق ...
ۋ: تىنىش، ەستيىك اعايدىڭ ءسوزىن.

ا: قازىرگى دۇنيە جۇزىلىك جاعداي شەشۋشى كەزەڭدە تۇرعان سەكىلدى.
وتكەن 200 جىلدا حالقى وسىمگە بەلشەسىنەن باتىپ ازاپتالعان «قاناۋ ەكونوميكاسى» قۇلدىراي باستادى دا، «ساۋدا ەكونوميكاسى» بۇكىل دۇنيە حالقىنىڭ قولداۋىنا يە بولىپ، حالقارادا مەملەكەت بويىنشا ەكونوميكالىق جۇيەنىڭ تازالانۋ-جاڭالانۋى جۇرگىزىلۋدە.
«ساۋدا ەكونوميكاسى» سالاسىندا: «ءيسلام بانكەلەرى»، «كومەك بانكەلەرى»، «قارجىلاندىرۋ بانكەلەرى».
اسىرەسە ءشي جينپيڭ مىرزا بيلىككە شىعىسىمەن جۇڭگو باستاعان «ازيا قۇرىلعى قارجىلاندىرۋ بانكەسى» (亚投行): ءوسىمسىز «ساۋدا ەكونوميكاسىنا» مەملەكەت بويىنشا كوشۋگە بەكىگەن بەلدى-بەلدى مەملەكەتتەردى عانا قارجى قوسۋشى مۇشەسى ەتىپ قابىلدادى. ال، وسىممەن مۇرىندىقتالعان امەريكا، تايلانت، جاپونيا قاتارلى ەلدەر بۇل بانكەگە كىرە الماي قالدى دا كىرمەدى.
قىسقارتىپ ايتقاندا: بۇرىنعى نەشە جولعى ەكونوميكالىق جانە قارجى (فينانىس) داعدارىسى ءوسىم ارقىلى جاتىپ پايدا تاباتىن «قاناۋ ەكونوميكاسىنداعى» ۇيىمداردىڭ قول ەكى ادەيى جاساعان، ءارى سول داعدارىستاردى الاقانىندا ويناتا الاتىن «جالعان داعدارىس» ەدى.
بۇل جولعى داعدارىس، مەيلى سول ءوسىمقورلاردىڭ باستاۋىمەن جەتكەن داعدارىس بولسا دا، ولاردىڭ بۇرىنعىداي ويىنا كەلگەنىنشە ورنالاستىراتىن دويبى تاقتاسى كۇل-پارشاسى شىعىپ شاعىلىپ، كوتەرگەن تاسىنا شامالارى جەتپەي باستارىن جارىپ، قارا باسىپ وزدەرىنە پالەكەت بولدى. ناعىز داعدارىستىڭ كوكەسىن كورىپ، «قاناۋ ەكونوميكاسىنىڭ» شاڭىراعى شاتىناپ، تىرەۋى سىندى.
ءوسىمقورلار وداعى ىدىرادى، جان ساۋعالاپ جانتالاستى. بىرىنەن كەيىن ءبىرى جابىلىپ ويراندالىپ جاتقان ءوسىمقورلىق بانكەلەرى مەن كامپانيا-زاۆودتارىنىڭ كۇيرەۋىنە شىداپ تۇرا الماي، شىعار جول ىزدەپ ساندالدى.
امەريكانىڭ تەمىر اعايىنى ساۋدي ارابيا، كۋەيت، تۇركيا، انگىليا (بريتانيا)، گەرمانيا، فرانسيا، كوريا ت.ب دامىعان ەلدەر جانە قازاقستان، تۇركمەنستان، ينديا، پاكستان، مالايزيا قاتارلى بەلدى ەلدەر دە ءوسىمسىز «ساۋدا ەكونوميكاسى» بۇكىل حالىقتى، بۇكىل دۇنيە ەكونوميكاسىن تۇزەتىپ جونگە سالا الاتىندىعىنا كوزدەرى جەتتى دە، امەريكانىڭ قاتتى قارسىلىعىنا قاراماي جۇڭگو باستاعان «ازيا قۇرىلعى قارجىلاندىرۋ بانكەسىنە» مۇشە بولىپ كىردى.
ۋاقىت ماسەلەسى: ءبىرىنشى، ەكىنشى رەتكى دۇنيە جۇزىلىك سوعىس 20 جىلدان اسقان بولسا، بۇل جولعى «شىنايى داعدارىس»: ءۇشىنشى رەتكى دۇنيە جۇزىلىك سوعىس «ەكونوميكالىق جۇيە سوعىسى» . داعدارىس: بالكىم 20 جىل، 30 جىل، ءتىپتى ودان دا ۇزاققا سوزىلىپ، ءوسىمسىز «ساۋدا ەكونوميكاسىنىڭ» تۇبەگەيلى جەڭىسپەن ۇستەمدىككە جەتۋىنە دەيىن جالعاسۋى مۇمكىن. اللاھ ءبىلۋشى
... ... ...
ۋ: نە دەيسىز-اۋ، 20، 30 جىل؟!
ا: ءيا، فەوداليزمنىڭ «قۇلدانۋ ەكونوميكاسىنان» شىعىس-باتىس ەلدەرى قانشا جىلدا قۇتىلدى؟!
سول سەكىلدى، «قاناۋ ەكونوميكاسىنان» ازات بولۋعا دا ۇزاق مەرزىم قاجەت بولار بالكىم.

و: ەگەر امەريكا، تايلانت، جاپونيا قاتارلى ەلدەر دە «قاناۋ ەكونوميكاسىنان» بەت بۇرىپ ءوسىمسىز «ساۋدا ەكونوميكاسىنا» كوشسە بۇل رەتكى ەكونوميكالىق سوعىس بۇنداي اۋىر بولمايتىن شىعار؟!
ا: دۇرىس ايتاسىڭ وركەن باۋىرىم.
اللاھ قالاسا، ءارقانداي ءبىر ەكونوميكا عالىمدارى مەن ماماندارى، ۇكىمەت جانە قاراپايىم حالىقتار ءوسىمنىڭ اياۋسىز-ادىلسىزدىگىن جەتە تانىپ، ءوسىمسىز «ساۋدا ەكونوميكاسىنىڭ» قاسيەتىن تۇسىنە الار ەدى.
اللاھ قالاماسا، بىلگەندەر بىلمەسكە سالادى دا، بىلمەگەندەر تۇڭعيىق تىعىرىقتا قالسا دا بۇكىل پالەكەتتىڭ ەرەكشە اۋىر كۇنا بولعان وسىمدە تۇرعانىن سەزىنە المايدى.
سوندىقتان، بۇل اللاھنىڭ سىناعى بولار.
كىمدەر ويانادى، كىمدەر كوكىرەگى وياۋلاردىڭ ويانۋىنا اينا بولىپ، وزدەرى ءوسىم مەن ءنافسىنىڭ قۇربانى بولادى، اقىر-اياعى تاسپەن بىرگە توزاقتىڭ وتىنى بولادى، ونى تەك اللاھ ءبىلۋشى ...

ە: مەنىڭ تۇسىنگەنىم، قالعان ەلدەر بۇل پالەدەن شىعا الاتىن بولدى عوي سوندا؟
ۋ: نيەتتە عوي ءا؟

ا: ءيا، اللاھ قالاسا، ءار قانداي ءبىر حالىق، ءار قانداي ءبىر ەل شەكتەن شىقپاي، مەيىرىمدىلىككە، تۋرالىققا بەتتەسە، اللاھ ولاردى قۇتقارار.
ويتكەنى اللاھ بىلاي دەگەن: ”ەگەر كوكىرەكتەرىڭدە ءبىراز مەيرىمدىلىك بولسا، وندا تۋرالىققا باستاپ، جەڭىسكە جەتكىزەمىن.“
سونداي-اق، انىق ءتۇسىنۋىمىز كەرەك: اللاھ ايتادى: ”جىندار مەن ادامزاتتىڭ ءبىر توبىن توزاق ءۇشىن جاراتتىم.“
دەمەك، قيامەت كۇنىنە دەيىن جاقسىلار مەن جاماندار ءومىر سۇرەدى، ولاي بولسا، ۇلكەندى-كىشى ەكونوميكالىق قاقتىعىستار، ءارتۇرلى داعدارىستار توقتامايدى دا تولاستامايدى.

ە: ەگەر بۇل جولعى، بۇدان كەيىنگى داعدارىستار شىنىندا سونشاما ۇزاققا سوزىلسا،ءبىزدىڭ مومىن حالقىمىز نە ىستەۋى كەرەك سوندا؟

ا: اللاھ ءبىلۋشى، ءبىزدىڭ قوي پەيىلدى قوڭىر مىنەز قازاق حالقىمىز وسىنداي ۇزاق مەرزىمدى ەكونوميكالىق قاقتىعىستاردىڭ كەلتىرىپ شىعارعان ءار قانداي داعدارىستارىنا ساقاداي ساي تۇرۋى كەرەك.
”40 جىل قىرعىن بولسا دا، اجالدى ولەدى“ دەگەن ءسوزدىڭ كەلىپ شىققان تەگى، اللاھنىڭ ايتقان اياتى.
بۇل تۋرالى اللاھ ايتادى: ”اللاھنىڭ رۇحساتىنسىز ەشكىم دە ولمەيدى. ويتكەنى اجالى بەكىتىلگەن، اركىمنىڭ ءولۋى اجالدان ەرتە دە كەش تە بولمايدى.“
جانە، اللاھ بىلاي دەگەن: ”اللاھ سەندەردىڭ تىرشىلىكتەرىڭ ءۇشىن بەرگەن داۋلەتتى ىسىراپ ەتىپ اقىلسىزدارعا ۇستاتپاڭدار، ونىڭ كىرىمىمەن ولاردى كيىندىرىپ تۇرىڭدار جانە ازىقتاندىرىپ تۇرىڭدار.“
ءمۇحامماد پايعامبار س.ع.ۋ نان: ”اقىلسىزدار كىمدەر؟“ دەپ سۇراعاندا، پايعامبار س.ع.ۋ ايتقان: ”ايەلدەر مەن بالالار.“

سول ءۇشىن، بۇل جولعى جانە كەيىنگى داعدارىستاردى ۇزاق قۇمايتتاعى ءشولدى دالا دەسەك، سول ءشولدى دالادان وتەتىن ازىق دايار بولۋى كەرەك. ايەل اشۋلاندى، بالا جىلادى دەپ، كىمدە-كىم ازىعىن ىسىراپشىلدىق ەتىپ ەرتە تاۋسىپ تاستاسا، سول پەندە ءوزى دە ءۇي ءىشى دە شولدەن شىعا الماي اش قالادى ... ايەلدىڭ دە، بالانىڭ دا اشۋعا بۋلىعىپ جىلاعانى سوندا بولادى.
قوناق-وتىرىس، قۇدا شاقىرىپ قورجىن بەرۋ، قالىڭ مال بەرۋ، تۋىلعان كۇن، توي-تومالاق، ءنازىر-شىراق، جاسانۋ-بەزەنۋ بۇيىمدارى، ارتىق ءىشىپ-جەپ-كيىنۋ، ءۇي-ماشينا-موتەسەكىل الىپ باسەكەلەسۋ سەكىلدى ءيسلامدا جوق، مەملەكەتتىڭ قازىرگى زاڭ-ساياساتىندا ەرەكشە قاتاڭ شەكتەپ ءارى جازالاپ جاتقان بۇكىل ىسىراپشىلدىقتان تۇبەگەيلى تيىلۋ كەرەك. ايتپەگەندە، سول ىسىراپشىلدىقتىڭ زاردابىن بۇل دۇنيەدە دە، احرەتتە دە اياۋسىز تارتادى الاپات جازاسىمەن.
دەمەك:
1. قولىندا بار مال-مۇلكىن استە ىسىراپ ەتپەۋى كەرەك.
ويتكەنى اللاھ بىلاي دەگەن: ”اللاھنىڭ بەرگەن نەسىبەسىنەن ءىشىپ-جەڭدەر دە كيىنىڭدەر، استە ىسىراپشىلدىق ەتپەڭدەر. ىسىراپشىلدىق شايتاننىڭ ءىسى، ىسىراپقورلار شايتاننىڭ دوسى، اللاھ ىسىراپقورلاردى سۇيمەيدى.“
2. اللاھ بەرگەن ءاربىر كىرىمىنەن زەكەت-ساداقا بەرىپ تۇرۋ كەرەك.
اللاھ ايتادى: ”بىلسەڭدەر، اللاھ سەندەرگە بەرگەن ءاربىر كىرىمنىڭ ىشىندە جەتىمدەر مەن قايىرشىلاردىڭ نەسىبەسى بار. اللاھ سىعانداردى سۇيمەيدى.“
3. ۇلكەن-كىشى بارلىق كۇنالاردان اۋلاق بولۋ كەرەك.
اللاھ ايتادى: ”كۇنالى ەلدەن ازاپ ارىلمايدى.“ ”ءوزى دۇزەلمەگەن حاۋىمدى دۇزەمەيمىن.“ ”شۇكىرلىك ەتپەۋشىلەرگە اۋىر جازادان بۇرىن كوپتەگەن جەڭىل جازالاردى جىبەرىپ تۇرامىن.“
4. اللاھ بەرگەن بايلىق-داۋلەتتى ورىندى ىستەتۋ كەرەك.
اللاھ ايتادى: ”كىمدە-كىم اللاھ بەرگەن بايلىقتى اللاھنىڭ جولىنا ىستەتپەسە، قيامەتتە سول بايلىقتى توزاق وتىنا قىزدىرىپ ولاردىڭ ماڭدايلارى، جامباستارى، ارقالارى كۇيدىرىلىپ، توزاقتىڭ ءدامىن تاتقىزامىز.“
اللاھ ايتادى جانە: ”اللاھ بۇل دۇنيەدە سەندەرگە بەرگەن بايلىقپەن احرەتتەگى (ول دۇنيەدەگى) ماڭگىلىك جاننات تۇراعىن ساتىپ الىڭدار.“


ە: اعا، ايتقاندارىڭىزدى ەستىپ قاتتى قينالىپ، مازاسىزدانىپ وتىرمىن.
ۋ: نەسىنە مازاسىزداناسىڭ؟
و: ەلجان حالىق ءۇشىن تۇنگى ۇيقىسىن ءتورت بولەتىن ناعىز كومپارتيا مۇشەسى، حالىق دەگەندە ىشكەن اسىن قويا سالىپ تۇرا جۇگىرەتىن اقپەيىل ازامات. ارينە حالىقتىڭ حالى قالاي بولار دەپ قينالىپ وتىر ەمەسپە. ءاي وسى سەندە تورعايدىڭ ميىنداي دا اقىل جوققوي تەگى ...
ۋ: قايداعى اقىل دەيسىڭ، ءبىر ۋىس اقىلىمدى سەن شۇقىپ-نۇقىپ توزدىرىدىڭ ەمەسپە بالا كەزىمنەن ...

(وركەن مەن نۋعماننىڭ قىلىعىنا كۇلگەن كەلىن اۋىزعى ۇيدەن داۋىستادى: ”تاعام دايار بولدى“ دەپ) ...
ب: ءاسسالامۇعالايكۇم!
ۇلكەندەر: ءۋاعالايكۇمۇسسالام ءۋاراحماتۇللاھي!
ب: ورامال ...
ا: وي مىناۋ الگى باعجان با؟! ۇلكەيىپ كەتىپتى عوي. ووو، اينالايىن قارعام سول، اللاھ ارمانىڭا جەتكىزىپ باعىڭ جانسىن، كەلىنشەگىڭ يمانى بەرىك سۋداي سۇلۋ بولسىن!
ب: ءاميىن. راحمەت اعاي!
ا: اللاھ وزىڭە، اتا-اناڭا، اپەكەڭە، تۋىسقاندارىڭا دا راحمەت ەتسىن!
ب: ءاميىن.
ۋ: ءاميىن.
... ... ...

(باعجاننىڭ اكەسى نۋعمان قاراپايىم مالشى باعبان ەدى. 2013-جىلى اعايدىڭ ”اۋستراليا مالدارى مەن مال ەتى توقتاۋسىز كىرەتىن بولدى، مال باعاسى تۇسەتىن سەكىلدى. ءمۇحامماد پايعامبار س.ع.ۋ: ”ءوسىم جەۋ دە، ءوسىم تولەۋ دە حارام. ءوسىم جەۋشىگە دە، ءوسىم تولەۋشىگە دە لاعنات بولسىن“ دەگەن. تەز ارادا مالىڭدى ساتىپ ءوسىمدى قارىزدان قۇتىل“ دەگەنءسوزىن ەستىپ ءوسىمدى قارىزدان ءبىر جولاتا قۇتىلىپ، سيىر، قويدارىنان ازىن اۋلاعىن ساتىپ تاۋ ەتەگىندەگى قالاشىقتان جەر الىپ ءۇي سالدى، بازاردىڭ قايناعان جەرىنەن دۇكەن ساتىپ الىپ مايلاپ بەردى. قازىر جاعدايلارى اللاھعا شۇكىرلىك ءبىر شاما جاقسى. ءۇش جىلدىڭ الدىندا سوعىمعا سارلىق سويعان ەدى، بيىل تۇيە ەتى بۇيرەكتى كۇشەيتەدى دەپ تۇيە سويعان)

ا: اللاھ قۇراندا ”تۇيە، سيىر، قوي، ەشكىنى ءىشۋلەرىڭ، جەۋلەرىڭ، كيىنۋلەرىڭ، بۇيىمدارىڭ ءۇشىن جاراتتىم، جانە ولارمەن جۇكتەرىڭدى تاسيسىڭدار.“ ”اللاھ تۇيەنى قالاي جاراتقاندىعىنا قاراڭدار!“ دەگەن.
ءالحامدۇليللاھ (بارلىق ماداقتاۋ اللاھعا ءتان)، تۇيە ەتى نەتكەن جاقسى ەدى شىركىن، ءارى جۇمساق، ءارى ءدامدى، بەينە اڭنىڭ ەتى سەكىلدى!

ۋ: ءيا، تۇيەنىڭ قادىرىن بىلمەي جۇرىپتىك قوي.
و: مايى كەرەمەت ەكەن جۇرەككە تيمەيدى.
ە: جىلىك مايىن ءدارى دەپ ەستىپ نەشە جىل بولدى ءۇي ىشىمىزبەن اسىپ جەپ وتىرعانىمىزعا.

ا: مىناۋ التاي بۋرىلتوعايدا تۇيە ءسۇتىن وندىرەتىن ۋاڭيۋان دەگەن كامپانيا بار ەكەن، قۇمداعى تۇيەشىلەردىڭ ايتۋىنشا ”ۋاڭيۋان التاي ايماعىن تۇگەندەپ، ودان شىعىسى قۇمىل باركولگە دەيىن تۇيە ءسۇتىن جياتىن، قازىر تۇيەنىڭ سىدىگىنەن ءدارى جاسايمىز دەپ ونى دا جيىپ جاتىر“ دەيدى.
ءمۇحامماد پايعامبار س.ع.ۋ بىلاي دەيدى: ”ءىش اۋىرعانعا تۇيەنىڭ ءسۇتىن جانە تۇيەنىڭ سىدىگىن ىشىڭدەر“ (ءساحيح بۇحاري) .
قازىرگى مەديتسينادا قانت نەسەپ (糖尿病) اۋىرۋىنا كەرەمەت ءبىر ەم تاۋىپتى: ءبىر ىستاكان تۇيە سۇتىنە ەكى قالاق تۇيە سىدىگىن قوسىپ ناۋقاسقا ىشكىزەدى ەكەن. ۇزاققا بارماي جازىلادى دەيدى.
وسىعان قاراعاندا، تۇيە باعۋشىلار بايلىققا كەنەلەتىن سەكىلدى اللاھ قالاسا.

ۋ: وندا ءبىز دە تۇيە باقساق قايتەدى؟
و: ءوز كوزىم كورگەنى ۇيعىر، دۇڭگەن كىسىلەر تاڭ اتا بەرىسىمەن كورشىمىز قازاق كىسىلەردىڭ تۇيە قوراسىنا ۇيمەلەپ الادى دا، تۇيە ءسۇتىن ساۋىلىپ بولا سالىسىمەن شيكىدەي ىشەدى. بۇلارىڭ نە دەسەك، وكپە، راك، بۇيرەك، جۇرەك، اشقازان، قانباسىم قاتارلى بارلىق اۋرۋلارعا ەرەكشە پايدالى ەكەن دەيدى. ال مامانداردىڭ ايتۋىنشا، تۇيە ءسۇتىنىڭ شيكى كەزدەگى جانە پىسىرعاننان كەيىنگى قۇندىلىعى ەڭ جوعارى، اشىتىپ ءشۇبات قىلعاننان كەيىن بلوگ قاتارلى نەگىزگى قۇرامدارى جوعالا باستايدى دەيدى.

ا: ءيا، بۇل وتە ەرتەدەن باستاپ دالەلدەنىپ بولعان عوي شىعىس-باتىس مەديتسينا عىلىمىندا.
ۋاڭيۋان كامپانياسىنىڭ باستىعى دا بيولوگيا ماماندىعىنان ءبىتىرىپتى.
ولاردىڭ بازارعا شىعارعان سۇيىق تۇردەگى تۇيە ءسۇتى تومەن تەمپەراتۋرادا ساقتالعان شيكى ءسۇت ەكەن.
ءىشىپ كورسەك نەداۋىر تاماشا.
180 گرامدىعى 38 يۋان، ءبىر گرامى 0.211 يۋان (2 ماۋ 1 پىڭ) ەكەن.
ال قۇمداعى تۇيە ءسۇتىن 1000 گرامىن 18 يۋاننان، ءبىر گرامىن 0.018 يۋان (1.8 پىڭ) نان جيادى ەكەن.
.......................................................
ۋاڭيۋان تۇيە ءسۇتى: 180 گرامى 38 يۋان.
قۇمداعى تۇيە ءسۇتى: 180 گرامى 3.4 يۋان.
........................................................

ۋ: ويپىراي پايدانى تابادى-اق ەكەن عوي ءيا؟!
و: ولار وسىلاي دامىپ جاتىر، ءبىز قازاق حالقى دا ولاردان وزاتىن كۇن بولار اللاھ بۇيىرسا.

(ءبىر-بىرىنە قاراپ كۇلىپ الدى ءتورت جىگىت)

ە: اعا، سوندا ءبىزدىڭ مالشى حالقىمىز ولارعا جەلىنىپ جۇرگەن بولدىق پا؟

ا: بۇلاي ايتۋعا دا بولمايتىن شىعار.
نەلىكتەن دەسەڭىز، بازارعا تانىتىپ اتاعىن اسىرمايىنشا، تۇتىنۋشىلاردىڭ وزدىگىنەن ساتىپ الۋى قيىن.
سول سەبەپتى، بازارعا شىققان تاۆار مەن شيكى زات اراسىندا وتە ۇلكەن پارىق بولاتىنى داۋسىز.
ۋاڭيۋان كامپانياسى قانشاما مالشىلاردىڭ كىرىمىن ارتتىرىپ وتىر، قانشاما كىسىلەردى قىزمەتكە ورنالاستىرىپ ءبىر-ءبىر سەميانىڭ وتباسىن قامتاماسىزداندىرىپ وتىر؟!
ۋاڭيۋان كامپانياسىنىڭ ورتالىق تەلەۆيزيادا تالاي رەت تۇيە ءسۇتىنىڭ دارىلىك قاسيەتىن حابار جانە ارنايى باعدارلاما ەتىپ تانىستىرىپ، بازار اشقان كەلەلى ۇلەسىن ءبىزدىڭ كەڭپەيىل قازاق حالقىمىز استە ۇمىتپاۋى كەرەك.
سونداي-اق، ەل ىستەگەندى ءبىز دە ىستەيمىز دەگەن ازاماتتار كىشكەنەدەن بولسا دا ناقتى امالياتپەن كاسىپ ەتىپ ىستەۋلەرى كەرەك.

ە: دۇرىس. تاس اتقانعا اس ات دەگەن عوي اتام قازاق.

ا: ءيا، بۇل ءسوزىڭ وتە ورىندى.
ەگەر قازاق حالقىمىز داعدارىستان قۇتىلىپ، تىعىرىقتان شىعۋدى قالاسا، ءينشا اللاھ (اللاھ قالاسا)، 10 جىل بويى شىت جاڭا ءتورت تۇلىك مال شارۋاشىلىعىن ەت-ماي-سۇيەك-ءسۇت-تەرى-ءجۇن-سىدىك، ايتەۋ كەرەككە جارايتىنىنىڭ بارلىعىن دا دارىلىك قۇنىن ۇگىتتەپ بازارعا سالۋى كەرەك ماركالى ءونىم ەتىپ.
نەگىزدىك حابارلارىن ۇلكەن كامپانيالار، عىلىم سالاسى مەن ۇكىمەت ورگاندارى ۇگىتتەپ جاتىر.
ەندىگى ماسەلە: حالىقتىڭ كوپەراتۆ (合作社)، كامپانيا (公司) بولىپ قۇرىلىپ نە سولارعا قوسىلىپ، ۇرپاقتان-ۇرپاققا جالعاساتىن نىعىز دا بەكەم ەكونوميكالىق قۇرىلىمعا بەتتەۋى كەرەك.
الايدا، وتە ابايلاۋلارى ءتيىس: كوپەراتۆ، كامپانيا ەكەن دەپ كەز-كەلگەن الدامشى، جالقاۋ، ەكى بەتكەيلەردىڭ قۇرىعىنا ءتۇسىپ قالماي.

(نۋعمان جىميىپ كۇلىپ قويادى وركەنگە قاراپ)

و: اعاي، مىنا قيتۇرقىدان بۇرىن ايتايىنشى جاعدايىمىزدى.
ءبىز دە كوپەراتۆ قۇرعانبىز، جاقسى جۇرگىزە المادىق. كامپانيا قۇرايىق دەسەك ءباجى الادى، كوپەراتۆتەن ءباجى المايدى دەدى. سوندا، باسىمىز قاتىپ تۇر قالاي ىستەىرىمىزدى بىلمەي ...

ا: باجىدەن قاشقان باي بولماس، باي بولسا دا كوڭىل-كۇيى جاي بولماس.
مەملەكەت ەڭ الدىمەن قولدايتىن، ءتىپتى دە ۇلكەن كامپانيا بولۋلارىنا جاردەمدەسەتىنى: باجىنى كوپ تاپسىرعاندار.
ونىڭ ۇستىنە، مال شارۋاشىلىعىنان باجى المايتىن ساياسات تيىمدىلىكتەرى بار.
كوپەراتۆتىڭ دە، كامپانيانىڭ دا ءوز-وزىندىك رولى، پايداسى بار.
ەگەر ۇلكەن ءارى حالقارالىق دارەجەدە داميمىن دەسە، كوپەراتۆتەرى دە، كامپانيالارى دا بار بولۋى قاجەت.

ۋ: مەندە وسى وركەندەردىڭ كوپەراتۆىنە قوسىلعام. مۇشەلەردىڭ بارلىعى اندا-ساندا ايتىپ قويادى قالجىڭداپ: وركەن وسى ءبىزدى جەپ جاتقان جوق پا؟! ايتەۋ جوعارتىننان كەلگەن پۇلدى ءوزى عانا بىلەدى! دەپ.
ءوز باسىم بەرىپ تۇرام وركەننىڭ سۇراعانىن، اناعان، مىناعان دەگەن الداۋىنا الدانىپ. جىل سوڭىندا ەسەپتەپ كەپ جىبەرسەم، كوپەراتۆتەن كورگەن پايدام كوپ ەمەس سەكىلدى، نەگىزىنەن جوق دەرلىك :)

و: ءاي وسى تۇك كورمەس مىسىق-تاي بالەمدى!

(وركەن بالا كەزىنەن ساپ ەتكىزىپ نۋعماننىڭ باس بارماعىن قايىرا قويۋشى ەدى باجىلداتىپ اعا دەگىزىپ، جانە دە سول ادەتىن قويماپتى، ويبايلاتىپ جاتىر ... )

(وركەن مەن نۋعمان ءبىر كىلاستا وقىعان ساباقتاس ءارى ءبىر قىستاقتىڭ تەنتەكتەرى ەدى، بالا كەزدەرىنەن جۇبىن جازبايتىن ”قوس توتيىن“ ماراپاتتارى بار. ايتەۋ قيىنشىلىعى بارلارعا وزدەرىندە جوق بولسا دا ەلدەن قارىز الىپ بەرىپ جاردەمدەسىپ جۇرەتىن ىزگى نيەتتەرى ءۇشىن بولار، وزگە قىستاق، وزگە اۋدانداعى تۋىسقان، تانىسقان، دوس-جاراندارى بولىپ 35 مۇشە بۇلاردىڭ قۇرعان كوپەراتۆتەرىنە قوسىلعان. قورا سالىپ مال كىرگىزىپ 700 مىڭ يۋان ۇكىمەتتىڭ كومەگىن الىپ، باعبان مۇشەلەرگە دە، وزگە مۇشەلەرگە دە ورتاق ۇلەستىرگەن.)

ە: وركەندەردىڭ قۇرعان كوپەراتۆىنە اۋىلدىق ۇكىمەت بارىنشا كومەكتەسىپ جاتىر. كەيبىر شاعىن ءسۇت ءوندىرىس زاۆود ماشينالارىن كومەك قارجىمەن الىپ بەرۋدى دە جوسبارلاپ وتىر. الايدا، بۇل جولعى ەكونوميكالىق داعدارىس نەداۋىر قيىن بولدى.
شىندىعىن ايتقاندا، قازىر جەرگىلىكتى ۇكىمەتتە قارجى تاپشىلىعى بايقالدى.
باياعىدا جارىم جىلعا دەيىن مەكتەپ وقىتۋشىلارىنىڭ ايلىعىن بەرە الماي قالعان جاعداي بولعان ەدى. بۇل جولعى داعدارىس تا بۇرىنعىدان وڭاي ەمەس سەكىلدى، نەشە ايدان بەرى وقىتۋشىلاردىڭ ايلىعى تاعى دا بەرىلمەي قالدى.

و: ءدال ايتاسىڭ. كەلىنشەگىم، قارىنداسىم ايلىق الماعالى ەكى ايدان استى.
ۋ: ويباي-وۋ، بۇلاي بولعاندا داعدارىس ۋاقىتتىق دەپ جۇرگەنىمىز بالانىڭ ءتۇسى ەكەن عوي ...
وركەن جەيىن دەسەدە جوعارتىننان پۇل كەلمەي جاتقان بولدى عوي سوندا :)
و: ءاي وڭباعان-اي، سەنى بالەم ... !!!

(قالجىڭنان كەيىن ءۇي ءىشى تىم-تىرىس ... سىرتقى ۇيدە شىنى جۋعان كەلىن ءشاي قۇيايىن ءيا؟ دەپ وتاعاسىنان رۇحسات سۇرادى دا، ماقۇل دەگەنسوڭ قايتادان داستارقان جايدى. قىستىڭ سۋىعىندا قىزىپ تۇرعان كومىر مەش پەن قوشاڭنىڭ جىلۋى ءۇي ءىشىن قىزدىرىپ، ءتورت جىگىت سار ماي سالىپ، تابا نانعا بال جاعىپ جەپ، اق شاي جانە كيەلى تۇيە ءسۇتىن ءىشىپ، اڭگىمەلەرىن جالعاستىردى ... )

ا: بالا كەزدە جەيتىن تابا ناندى جەمەگەلى قاي زامان ...
ۋ: ە، كەلىنىڭىز جاقسى، اپامىزدان ۇيرەنىپ كەلدى تابا نان پىسىرعاندى.
و: بۇل كەلىن بولماسا وسى نۋعمان قايدا جۇرەر ەدى دەپ ۋايىمدايمىن :)
ە: ءاي قالجىڭ باستار-اي ءا، كارتەيگەنشە ءوستىپ وتىرار مەكەنسىڭدەر.
... ... ...

ا: ە، ءبىر-ءبىرىن سيلاسىپ، جاقسىلىعىن اسىرىپ، جاماندىعىن جاسىرىپ وتىراتىن اجەلەرىمىز، بابالارىمىز سەكىلدى يماندى جان ۇياسى نەتكەن باقىتتى دەسەڭىزشى.
اللاھنىڭ ەلشىسى س.ع.ۋ ايتادى: ”ارالارىڭداعى ەڭ جاقسى مۇءىمىن ەر ايەلىنە ەڭ جاقسى مامىلەدە بولعاندار.“ ”اللاھعا، اللاھنىڭ ەلشىسىنە جانە كۇيەۋىنە بويسىنعان ايەلگە ”جانناتتىڭ قالاعان ەسىگىنەن“ كىر دەلىنەدى احرەتتە.“
اللاھ ءتاعالا بارشاڭىزدىڭ اتا-انالارىڭىز، وت باستارىڭىز، ۇرپاقتارىڭىز جانە تۋىسقان-دوس-اعايىندارىڭىزعا ەكى دۇنيەنىڭ جاقسىلىعىن ءناسىپ ەتىپ، بارلىق جاماندىقتاردان جانە توزاق عازابىنان ساقتاعاي! بۇكىل قيىندىقتاردا جەڭىلدىك بەرىپ، تاتۋلىق، بەرەكە، كەشىرىم جانە سابىرلىق ءناسىپ ەتكەي!
ءيللاھي ءاميىن، اللاھۋ اكبار.

كوپشىلىك: ءاميىن، اق باتاڭىزدى اللاھ قابىل ەتكەي، اللاھۋ اكبار.
... ... ...

2015-جىلى 12-ايدىڭ 15 سى.
التىن تاۋ بوكتەرىندە.

قوسىمشا جۇكتەلگەن سۋرەتتەرى:

كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/oku.php?tur=11&id=1262

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە 99 دەپ جازىڭىز، راحىمەت!
98 + 1 = ? sozsiz sifermen tolteringiz.

ەل-ارنا ءوز گازەتى

ەڭ جاڭا ماقالالار


اقمولا وبلىسىندا قالىڭ 9 مينوت
مەملەكەت ءتوراعاسى شي ج 9 مينوت
جاپونيا حالقى وليمپيادا 9 مينوت
پوليتسەيلەر 29 جىلدان ب 19 مينوت
شينجياڭ ۋاكىلدەر ۇيىرمە 29 مينوت
شورت-ترەكتەن الەم چەمپي 1 ساعات
«توبىل» – قازاقستان سۋپ 1 ساعات
شقو اۋماعىندا شەكتەۋ شا 1 ساعات
اتىراۋداعى قايعىلى وقيع 1 ساعات
جاڭا زەلانديادا 6،2 بال 1 ساعات
فينليانديادا ءوتۋى ءتيى 1 ساعات
فينليانديادا ءوتۋى ءتيى 1 ساعات
نۇر-سۇلتاندا ەكى كوشەدە 1 ساعات
حالىق ءۇشىن مىندەت اتقا 1 ساعات
«توبىل» – «استانا» ماتچ 1 ساعات
الەمدەگى 20 ەلگە جيىرما 1 ساعات
جانساي سماعۇلوۆ Grand S 1 ساعات
نۇر-سۇلتاندا 2000 مىڭنا 1 ساعات
نۇر-سۇلتاندا تۇرمىسى تو 1 ساعات
جۇڭگو حالىق ساياسي ءماس 1 ساعات
بيىل ەلوردادا 5G جەلىسى 2 ساعات
تۇركياداعى گران-پري ءتۋ 2 ساعات
پاۆلودار وبلىسىندا جولد 2 ساعات
قازاقستان ەكونوميكاسى ب 2 ساعات
13 - كەزەكتى مەملەكەتتى 2 ساعات
ليۋدي بۋدۋششەگو: كاكيە 2 ساعات
پاۆلودار وبلىسىنداعى بى 2 ساعات
ساپارباەۆ 101 جاستاعى ك 2 ساعات
رەسەي اقش پەن ەۋرووداق 2 ساعات
13 - كەزەكتى مەملەكەتتى 2 ساعات