نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com



نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: ەل-ارنا گازەتى | وسى ارادان ەلارنا گازەتىنىڭ بارلىق ماقالالارىن كورۋگە بولادى..

مەندە ال-ارناعا جازبا-ماقالا جازامىن، وندا وسى ارانى باسىڭىز!

جولدانعان ۋاقىتى: 06:01 - 2015/12/23

ماقالا جولداۋشى: گۇلايشا
ماقالا اپتورى: ءابدىحاميت ورنىقباي ۇلى
اپتوردىڭ مەكەن-جايى:
وسى ماقالانىڭ كىرىلشە نۇسقاسى، وسى ارانى باسىڭىز

Осы мақаланың кірілше нұсқасы, осы араны басыңыз


نداي ءبىر ورتادا بولسىن، جۇرت مويىندايتىن جانە تاريحتار بويى قۇنىن جويماي كەلە جاتقان ومىرشەڭ پوەزيانىڭ قانداي ولشەمى بار؟ ونى نازاريالىق تۇرعىدان قالاي ءتۇسىندىرۋ كەرەك؟ ءدال قازىرگى كۇندە اقىندارىمىزدىڭ سونداي تۋىندىلاردى جارىققا شىعارۋ مۇمكىندىگى قانشالىق؟ «ولەڭگە اركىمنىڭ-اق بار تالاسى» دەمەكشى،ولەڭ دەگەن نە؟دەگەن سۇراۋدىڭ تۇراقتى انىقتاماسى بار ما؟ ولەڭنىڭ جالپى ساپاسىن تەكسەرەتىن ولشەمدەر قالاي بولۋى كەرەك؟ مەيلى اقىل-كەڭەستىك ولەڭ بولسىن، مەيلى ليريكالىق ولەڭ بولسىن، مەيلى بايىرعى ولەڭ بولسىن، مەيلى جاڭا ولەڭدەر بولسىن، مەيلى كۇردەلى، كۇڭگىرت ءماندى ولەڭدەر بولسىن، مەيلى جالپىعا تۇسىنىكتى ولەڭدەر بولسىن، وسىلاردىڭ ءبارىنىڭ باسىن ءبىر جەرگە بىرىكتىرەتىن، كەڭ ماعىنالى سيپات العان، نازاريالىق ءبىر عانا وزەككە بايلايتىن انىقتامالىق ەرەجە جاساۋعا بولا ما؟ ت.ب سۇراۋلار جالپى پوەزيا تۋرالى باس قاتىرىپ جۇرگەن سىنشى-زەرتتەۋشىلەردىڭ بىرلىككە كەلە الماي جاتقان ماسەلەلەرى بولىپ تابىلادى. سونىمەن بىرگە، ولەڭ سۇيەر وقىرماننىڭ دا بىلگىسى كەلەتىن، ۇيرەنگىسى كەلەتىن كەرەكتى بىلىمدەرىنىڭ ءبىرى.

دۇنيە ادەبيەت تاريحىندا تانىمالى بولعان، قازىرگە دەيىن قۇدىرەتتى قۇنىن جويماعان ادەبي تۋىندىلار كوپ. ءوزىمىز وقۋلىقتاردان، قاتىستى ماتەريالداردان ءجيى كورەتىن بايىرعى ەپوستار تۋرالى تۇسىندىرمەلەردەن، اتاپ ايتساق، گومەردىڭ داستاندارىنان، ەلىمىزدىڭ ەڭ بايىرعى جىر جيناعى «جىرناما»، چۇي يۋان ولەڭدەرىنەن، گۇلدەنگەن تاڭ ءداۋىرى ادەبيەتىنىڭ الىپتارى لي باي، دۋفۋ، باي جۇيى ولەڭدەرىنەن،ت.ب دان ماڭگىلىك ومىرشەڭدىك ەرەكشەلىكتەرىمەن ادامزات تاريحىمەن بىرگە جاساپ كەلە جاتقانىنا انىق كوز جەتكىزەمىز. ال تۇركى حالىقتارىنىڭ ورتاق ادەبي مۇراسى بولعان «ورحون-ەنيسەي ەسكەرتكىشتەرى»، «قورقىت اتا كىتابى»، «وعىزناما»،ت.ب لاردىڭ دا مۇنداي سيپاتىن اتاۋعا بولادى.

ەندەشە، بۇل پوەزيالى شىعارمالار قانداي جاقتارىمەن جارقىراپ كورىنىپ، ەرەكشە قۇندى بولىپ كوزگە ءتۇسىپ تۇر؟ بىرىنشىدەن، بۇل شىعارمالار ءوز داۋىرىندەگى حالىقتىڭ تانىم-نانىمىن، كوركەمدىك ويلاۋىن، سول ءداۋىر اقىندارىنىڭ شىعارماشىلىق دەڭگەيىن،ستيلدىك اۋقىمىن جەتكىزىپ بەرە الاتىن ارحيۆتىك قۇنى بار، ءوز زامانىنىڭ ەڭ ۇزدىك ادەبي ەسكەرتكىشتەرى. ەكىنشىدەن، بۇل شىعارمالار وزىنەن كەيىنگى داۋىرلەردە جارىققا شىققان حالىقتىڭ رۋحاني مادەنيەتىنىڭ گۇلدەنۋىنە، ادەبيەتىنىڭ دامۋىنا نەگىز بولعان، ءداستۇر بولىپ جالعاسقان، ومىرشەڭ قالپىن ساقتاعان. ۇشىنشىدەن، وزىنەن كەيىنگى زاماندارداعى اقىندار ۇلگى العانىمەن، باسقالارى سول دەڭگەيدە قايتالاي الماعان، ەسكى زامان تۋىندىسى بولعاندىقتان، بۇگىنگى اقىنداردىڭ ويلاۋ ورەسى بويلاي المايتىن، ەلىكتەپ كورسە دە مازمۇنى مەن كوركەمدىگىن بۇگىنگى رەالدىقپەن بايلانىستىرىپ، ۇقساتىپ نە سايكەستىرە المايتىن قيىن تۇستارى كوپ عاجايىپ تۋىندىلار.

ارينە، ادەبيەت پەن مادەنيەتتىڭ وتكەندەگى تاريحىن، توركىنىن بۇگىنگى ۇرپاققا تانىتۋ ءۇشىن، مۇنداي كلاسسيك تۋىندىلاردى تەرەڭدەي زەرتتەپ، ەجىكتەپ تۇسىندىرۋگە سول ءبىر كوركەم تۋىندىلاردىڭ قوعامدىق ومىردە، حالىق تاريحىندا اتقارعان رولىن، ونەگەلىك سيپاتىن، كوركەمدىك قۇنىن اشىپ كورسەتۋ قاجەتى تۋىلدى. كوپ قىرىنان تەرەڭدەي زەرتتەۋ ناتيجەلەرىنەن سوڭ بارىپ، ولار مەيلى قاي داۋىردە دە ماڭگىلىك ولمەيتىن ومىرشەڭ تۋىندى ەكەنى ايقىندالىپ، دۇنيەنىڭ قاي تۇكپىرىندەگى قاي حالىق تىلىنە اۋدارىلسا دا قۇنىن ەش جويعان جوق.

كىلەڭ قازاق پوەزياسىنىڭ تاياۋ تاريحي كەزەڭدەرىنە تاۋەلدى جىراۋلىق پوەزيا، اقىندار ايتىسى سىندى ءداستۇرلى پوەزيانىڭ ومىرشەڭدىك تانىتۋىنا كەلسەك، ول، ەڭ الدىمەن، حالىقتىڭ رۋحي ومىرىمەن تىكە قايناسىپ بىتىسكەنى، حالىق جۇرەگىنەن جول تاپقانى عانا سەبەپ. جىراۋلىق پوەزيانىڭ ۇلگىلەرىنە زەردەلەي كوز جۇگىرتسەك، وندا اتتىڭ جالى، تۇيەنىڭ قومىندا كۇن كەشىپ، ەر ەتىكپەن سۋ كەشىپ، ات اۋىزدىقپەن سۋ ىشكەن زامانداعى ءبي، جىراۋ، شەشەندەردىڭ ەل مەن جەردى قالاي قورعاۋ، ەل ىرگەسىن قالاي تىنىشتاندىرۋ، بەرەكە-بىرلىكتى قالاي ساقتاۋدى تولعادى، جاۋگەرشىلىكتىڭ حالىقتىڭ باسىنا اكەلگەن اۋىر زارداپتارىن تانىپ جەتىپ، كەلەشەك قامىن كوپ ويلاندى، ەستە قالعان ەسكى اڭگىمەلەردى قايتالاي جاڭعىرتىپ، عاجايىپ باتىرلىق ەپوستاردى تۋدىردى، جىرلادى، ەڭبەگى ەرەسەن ايگىلى باتىرلار مەن حاندارعا جىردان مۇنارا تۇرعىزىپ، جاس ۇرپاققا زامانعا ساي تاربيە ورىستەتتى.

بۇگىنگە اتى اڭىز بولىپ جەتكەن كەتبۇعا، جىراۋلاردان تارتىپ، اسانقايعى، قازتۋعان، شالكيز، دوسپانبەت، جيەنبەت، قاز داۋىستى قازىبەك، ۇمبەتاي، بۇحار، ماحامبەتتەرگە دەيىن (ساناۋلى جازبا جادىگەرلىكتەردى قوسپاعاندا) داۋىرگە ءبولىپ ەسەپتەسەك، 13-عاسىردان 19- عاسىرعا دەيىنگى جالعاسىپ جەتكەن تۇلعالار بولىپ شىعادى ەكەن. سوندا ءبىر عاسىردا ءبىر-ەكەۋى تۋرا كەلەتىن وسى قاداۋ-قاداۋ تۇلعالار جايىن قالاي ءتۇسىنۋ كەرەك؟ ءتىپتى، ولاردىڭ قولتاڭباسى تۇگىلى، تولىعىمەن جەتكەن جىر جيناعى دا جوق. الايدا، حالىق كوڭىلىندە جاتتالىپ ورنىققانى سونشالىق، باسپا تەحنيكاسى جارىققا شىققان زاماننىڭ تۇسىنا ۇلگىرىپ، ادەبيەت تاريحىمىزعا ەنىپ، اقتاڭداق قالعان داۋىرلەردىڭ كەم ورىندارىن تولىقتاپ، اسىلدىڭ سىنىعىنداي بولىپ تام-تۇمداپ بىزگە جەتىپ وتىر. ءبىراق وسى تۇلعالارمەن داۋىرلەس، زامانداس بولعان، ەسىمدەرى ۇمىت بولعان كوپتەگەن اقىن-جىراۋلاردىڭ بولعانىن كەسەتۋگە ابدەن بولادى. ەگەر ولار بولماعاندا، سول زامانداردىڭ ءتول تۋىندىلارى بولعان توپانى مول، قوماقتى، قۇندى فولكلورلىق جىرلاردىڭ بۇل داۋىرگە لەك-لەگىمەن جەتۋى دە مۇمكىن ەمەس ەدى. ءبىزدىڭ بۇل جەردە ايتپاعىمىز ومىرشەڭ تۋىندىنىڭ تۇلعالىق ەرەكشەلىگىن سول ءبىر داۋىرلەردەگى تاريحي وقيعالار، قوعامدىق-الەۋمەتتىك جاعدايلار، حالىقتىڭ رۋحاني جاقتاعى سۇرانىستارى، تالانتتاردىڭ وعان ءوزىن ارناۋ رۋحى، جالپى اۋقىمدىق قاجەتتىلىكتىڭ قالىپتاستىرىپ وتىرعانىن كورسەتۋ. اقىن-جىراۋلار ءىرى قوعامدىق-الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى، حالىق ءومىرىنىڭ دە قىرى مەن سىرىن، ءىرىلى- ۇساقتى ىستەردى تاقىرىپ ەتىپ، سول زامان تالعامىنا ساي، بيىك ورەدە جىرلاپ، جىرشى-تەرمەشىلەر باسقا دا ورىنداۋشىلار ارقىلى حالىق اراسىنا تاراتىپ وتىرعاندىقتان ءارى ونى حالىق شىنايى سۇيىنە قابىلداعاندىقتان، قۇيما قۇلاقتار ارقىلى ەڭ ۇزدىكتەرى زامانىمىزعا ەكشەلىپ جەتتى. سونىمەن بىرگە، ول زامانداردا «ساراي اقىندارى» دەپ اتاپ جۇرگەن باي ماناپ، سۇلتانداردىڭ ەسىگىندە تەك قۇلقىننىڭ قۇلى بولىپ، ماقتاۋ ولەڭ ايتاتىن اقىندار دا بولعان. بۇلاردىڭ بويىندا ەرەكشە تالانتى بولسا دا، قايتكەندە ولەڭىم ومىرشەڭ بولادى دەگەن تانىم-تۇسىنىك جانە ارمان-ماقسات بولماعاندىقتان ءارى ايتقان، نە جازعاندارىنىڭ حالىق ومىرىمەن قاتىسى بولماعاندىقتان، ەل ىشىنە تارالۋ، ءناسيحاتتالۋ مۇمكىندىگى دە بولعان جوق. دەمەك، مۇنى سول ءداۋىر، سول ورتا تۇرعىسىنان عانا تۇسىنۋگە بولادى.

اباي زامانىنا كەلگەندە پوەزيادا ۇلكەن بۇرىلىس بولعاندىعى، ياعني ناعىز كوركەم پوەزيانىڭ، ءتول جازبا ادەبي ءتىلدىڭ ءنارلى ۇلگىسىنىڭ قالىپتاسقانى انىق. ونى ۇلى اقىن ءوزىنىڭ ولەڭمەن جازعان ولەڭ نازارياسىندا دا ايتتى جانە شىعارماشىلىق امالياتى ارقىلى دالەلدەپ كورسەتتى. الايدا، ءدال وسى داۋىردە اينالاسىنداعى جاڭالىق اتاۋلىدان ۇركە قاراپ، ونى قابىلداۋدان مۇلدە باس تارتىپ، ءتىپتى ونى ادامنىڭ ازعاندىعى دەپ ءتۇسىنىپ، سول تۇرعىدان جىرلاعان اباي زامانداستارى شورتانباي (1818-1881)،مۇرات (1843-1906)، اۋباكىر (1858-1912) قاتارلى اقىندار دا بولعان. ولار، ءتىپتى «قازاقتىڭ تۇرمىس-سالتىنا ەنە باستاعان كيىم كيىس، تاربيە تۇزەۋ ماسەلەلەرىنە دە ريزا ەمەستىگىن ءبىلدىردى. ساماۋىر مەن شايدىڭ ءوزىن ەلدىڭ ءداستۇرلى سالتىن بۇزاتىن جاعىمسىز قۇبىلىس دەپ قاراپ، ولاردى كەكەتە، مۇقاتا، سىقاققا اينالدىرعان» ەكەن (س. قيرابايەۆ، ق. مىرزاعاليەۆ: «قازاق ادەبيەتى»، الماتى، راۋان باسپاسى، 1998-جىل، 8-بەت). ەندى بۇل توپتاعى اقىنداردىڭ وسى سىڭايداعى ولەڭدەرىن بۇگىن مۇلدە دارىپتەۋگە كەلمەگەنىمەن، ءوز تۇسىندا سونداي تۇسىنىكتەگى قاراپايىم بولعانى ءۇشىن، حالىقتىڭ ءبىر مەزگىل جىلى قابىلداعانى دا انىق. سونىمەن بىرگە، وسى ءبىر داۋىردە ءبىز اتاپ وتكەن «ساراي اقىندارى» تەكتەس ونەر ادامدارىنىڭ دا بولعانى تۇسىنىكتى. ولاردىڭ ءبىر ءبولىم جازبا شىعارمالارىنىڭ دا ۇلگىسى جەتىپ وتىر. الايدا، مۇنداي شىعارمالاردى قاعاز بەتىنە تۇسكەنى ءۇشىن، ومىرشەڭ بولا بەرەدى دەۋگە كەلمەيدى. ناعىز ومىرشەڭ پوەزيا قانداي ورتا دا، قانداي داۋىردە دە حالىق الدىندا اشىق جاريالانىپ، ەشقانداي ۋاقىتتا دا بەدەلى تۇسپەيتىن تۋىندىلارعا قاراتىلادى. ۇلى ابايدىڭ كوزى تىرىسىندە ءبىرلى-جارىم شىعارمالارى جارىق كورگەن، ال اقىن قايتىس بولعان سوڭ زەينەعابيدەن ءيبىن امىرە،كاكىتاي ىسقاق ۇلى،سۇلتانماقمۇت تورايعىروۆ،احمەت بايتۇرسىنوۆ قاتارلى تۇلعالاردىڭ ەڭبەكتەرى ارقىلى العاش زەرتتەلىپ، زەردەلەنىپ، حالىق اراسىنا باسپا ارقىلى دا ءناسيحاتتالعانى بار. سول مەزگىلدەردە اباي شىعارمالارى ازدى-كوپتى ورىس تىلىنە دە اۋدارىلىپ، «اباي ءوزىنىڭ شىعارمالارى تۋرالى تۇڭعىش باعانى ورىس زيالىلارىنان العانى» (مەكەمتاس مىرزاحىمەتوۆ: «اباي تانۋ تاريحى»، الماتى، انا ءتىلى باسپاسى، 1994-جىل،49-بەت) تۋرالى دەرەك تە انىق. 1930-1940- جىلدار ارالىعىندا ابايدى «فەودال وكىلى» تۇرعىسىنان باعالاپ، شىعارمالارىن سول سىڭايعا سۇيەنىپ تەرىستەۋشىلەر دە بولعان.

الايدا، بۇگىنگى ابايدىڭ ءتول شىعارمالارىنىڭ جالپى دەڭگەيىنىڭ بيىكتىگى، ومىرشەڭدىگى ءۇشىن «الەم تانىعان اباي» بولعانىن مويىندامايتىن ەشكىم جوق. بۇل جەردە ابايدىڭ شىعارماشىلىق تالعامىنىڭ وتە دۇرىس بولعانىن، ۇستانعان جولىنىڭ ۇلكەن ونەگە بولعانىن دۇرىس تانىعان مۇحتار اۋەزوۆ اباي شىعارمالارىنىڭ ءنار العان رۋحاني كوزدەرى تۋرالى دا كۇردەلى ماسەلەلەردى سوناۋ 1930-جىلداردا كوتەرگەن ەكەن. «اقىننىڭ ءوز حالقىنان جانە ادام بالاسىنىڭ ونەر وي بايلىعىنان العان ءۇش ۇلكەن سالاسى، ءتۇپ-توركىنى بارىن بايقايمىز» (مەكەمتاس مىرزاحىمەتوۆ: «اباي تانۋ تاريحى»، الماتى، انا ءتىلى باسپاسى، 1994-جىل،120-بەت) دەگەن وي بايلامىن ورتاعا قويعان. دەمەك، ابايدىڭ ءوز ولەڭدەرىنىڭ ومىرشەڭ بولۋىن اقىننىڭ باتىستىڭ، شىعىستىڭ، قازاقتىڭ ءتول ادەبيەتىنىڭ جاۋھارلارىنان سۋسىنداپ، ەڭ كەرەكتى ءنارىن قابىلداپ، ولاردى تابيعي توعىستىرىپ، جاڭا جاسامپازدىعىنىڭ تاعانىن قالاعانىنان بولە قاراۋعا بولمايدى.

ەلىمىز قازىرگى زامان قازاق ادەبيەتىندەگى كورنەكتى تۇلعالار اقىت، تاڭجارىق، اسەت، جۇسىپبەكقوجا، كودەك، ت.ب لاردىڭ جاسامپازدىقتارىنا كوز جۇگىرتسەك، بۇل قالامگەرلەردىڭ جالپى تۋىندىلارىنىڭ تازا پوەزيادان عانا تۇراتىنىن بايقاۋعا بولادى. سەبەبى، وسى تۇستاعى حالىقتىڭ تىرلىك جاعدايىنان، قوعامدىق-الەۋمەتتىك ورتاسىنان، سانا-ساۋياسى جاعىنان الىپ قاراعاندا، كوركەم پروزانىڭ تۋىلۋ، قالىپتاسۋ، باسپا كورۋ مۇمكىندىگى بولعان جوق. حالىقتىڭ رۋحاني قالاۋىن كوزدە ۇستاپ، بۇل اقىندارىمىز جازبا پوەزيانىڭ ەرەكشەلىگىن بويىنا سىڭىرگەن، فولكلورلىق پوەزيا جانرىندا شىعارمالار جازدى. مۇنداي تۋىندىلاردا اقىنداردىڭ سول داۋىردەگى، سول ورتاداعى ەڭ كوكەي تەستى ماسەلەلەر بولعان حالىقتى ناداندىقتان قۇتىلدىرىپ،ساۋاتتاندىرىپ،ونەر-بىلىمگە، ۇيرەنۋگە بەيىمدەۋ،رۋحاني جاقتان دەم بەرىپ،ساناسىنا ساۋلە ءتۇسىرۋ، وتىرىقتى ەل بولۋعا شاقىرۋ سىندى ورتاق ماقساتتارىنىڭ ايقىن كورىنىسى بار. اعارتۋشىلىق سارىنداعى ولەڭدەردىڭ كوپ جازىلۋى، قيساگەرلىك سارىننىڭ، ايتىسكەرلىك مادەنيەتتىڭ دە دامۋى قاتارلىلار دا مىنە سونى كورسەتەدى.

وزدەرىنىڭ ءبىر كەزدەگى ۇزدىك ايتىستارىن ءبىر نە بىرنەشە جىلدان سوڭ كەيبىر اقىندار حالىقتىڭ قاجەتىنە قاراي قايتالاي وڭدەپ، تولىقتاپ، ەسىنە الىپ، قاعازعا ءتۇسىردى. وسى بارىستا كوركەم پوەزيانىڭ دا ەلەمەنتتەرىن ەنگىزدى. ارناۋ، تولعاۋ ۇلگىسىندەگى جىرلاردا مول جازىلدى. «بۇل داۋىردەگى اتالعان اقىندار ءوز ومىرلەرىندە جەكە باس-پايدانىڭ جەتەگىندە كەتىپ،باي ماناپتاردى جىرلاۋمەن ءومىرىن وتكىزبەگەن،قايتا ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن حالىققا قامقورشى، شىندىققا ادال،حالىق تاعدىرىنا قاتىستى كەلەشەك ىستەرگە باستاماشى بولدى» ( سىرايىل ىسقاق، «ارناۋلى جىردىڭ الاۋى»، ۇلتتار باسپاسى،بەيجيڭ،2013-جىل،342-بەت). دەمەك، بۇل كەزەڭدەگى پوەزيالىق تۋىندىلاردىڭ قالايشا ومىرشەڭ بولعانى جونىندە قىسقاشا وسىلاي عانا تۇسىنىك جاساۋعا بولادى.

ەندەشە،ومىرشەڭ پوەزيانىڭ جوعارىداعىداي قالىپتاسۋ،تۇراقتانۋ زاڭدىلىعى بولادى دەپ بىلسەك،بۇنىڭ بۇگىنگى اقىندارىمىز ءۇشىن دە قالاي دا ۇلكەن ونەگەلىك سيپات الاتىنى دا ايقىن.


رەداكتورى: پارزانا عادىلبەك قىزى

«تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.

قوسىمشا جۇكتەلگەن سۋرەتتەرى:

كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/oku.php?tur=11&id=1152

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە 99 دەپ جازىڭىز، راحىمەت!
98 + 1 = ? sozsiz sifermen tolteringiz.

ەل-ارنا ءوز گازەتى

جۇرەگىڭ قۇلشىلىقپەن تاز 6 ساعات
توڭمويىن ناپسىمەن ورازا 2 كۇن
اللا مەيرىمى قۇلشىلىعىڭ 7 كۇن
فاتيحا سۇرەسىنىڭ قۇدىرە 14 كۇن
اقاشا ورتەۋ 14 كۇن
جانار - حالىقتىڭ شەكسىز 22 كۇن
ناۋرىز جۇرەگىمدە ءبۇر ج 25 كۇن
ۇستازىڭ بولسىن، ءپىرسىز 29 كۇن
ادەبيەتتىڭ سيقىرى. اڭگى 29 كۇن
ءاز ناۋرىز قۇتتى بولسىن 31 كۇن
قىتايدىڭ مۇسىلمانشىل حا 31 كۇن
قىتاي قازاقتارىنان 18-ع 33 كۇن
ءاربىر ادامعا قۇرمەت كو 34 كۇن
پايعامبارىمىز قازىرەت م 34 كۇن
ءبىلىمنىڭ ەڭ جاقسىسى .. 48 كۇن
ادامنىڭ ەڭ ۇلكەن دۇشپان 48 كۇن
ماڭگىلىك ەلدىڭ تۇعىرى ت 50 كۇن
قاراقۇرىق 58 كۇن
ياسساۋي ءىلىمى قازاق ۇل 61 كۇن
ابەبيەت جايلى وزگە سىر 61 كۇن
تاڭىرشىلدەر -قازاق قالم 66 كۇن
قازاقتىڭ ەتنوتەرريتوريا 67 كۇن
ەجەلگى قازاقتىڭ جەتى ءت 70 كۇن
بارايىنشى 82 كۇن
ءشۇبار ءتىلدى قويايىق 82 كۇن
كەلەمىز ءبارىن تەڭ كورى 83 كۇن
قىتاي ادەبيتىندەگى «بات 83 كۇن
نانىم-سەنىم جانە ونىڭ ق 83 كۇن
ماڭىزدى ماقالانى وقىعان 84 كۇن
قازاۇۋ ستۋدەنتتەرى مەن 84 كۇن

ەڭ جاڭا ماقالالار


سقو-دا پوليتسەيلەر اۋىل 1 مينوت
شىمكەنتتە دارىگەرلەر ءۇ 2 مينوت
الماتى وبلىسىنىڭ ورمان 2 مينوت
2014 - جىلدان بەرى 2500 2 مينوت
ورالدا كاسىپكەردى 50 مل 12 مينوت
اقتوتى رايىمقۇلوۆا: تۇر 12 مينوت
ەلوردادا مامىرگۇل باعى 19 مينوت
قامبار نۇرىشەۆ: سوت جۇي 22 مينوت
الماتىدا اياجان ەدىلوۆا 22 مينوت
اۋىر اتلەتيكادان تاشكەن 22 مينوت
شي جينپيڭ جۇڭگو، فرانسي 22 مينوت
جەر-جەر مەملەكەت حاۋىپس 22 مينوت
تاراز تۇرعىنىنىڭ سومكەس 25 مينوت
ازيا چەمپيوناتى: بۇگىن 25 مينوت
الماتىدا كرەماتوري قاشا 1 ساعات
الداعى ەكى-ۇش كۇندە قاز 1 ساعات
ءدىني بىرلەستىك وكىلدەر 1 ساعات
قازاقستاندىق سەناتورلار 1 ساعات
پاۆلودار: سالتتىق قىزمە 1 ساعات
وسى زامانعى كاسىپتىك وق 1 ساعات
"ولەڭنەن بۇگىن قۇس 1 ساعات
الماتى وبلىسىندا ورمان 1 ساعات
كومەسكى حاۋىپ - قاتەردى 1 ساعات
اتىراۋلىق زەينەتكەر 31 1 ساعات
توكيو وليمپياداسىنىڭ با 1 ساعات
تۇركىستان وبلىسىندا 22 1 ساعات
مۇنايدىڭ الەمدىك باعاسى 1 ساعات
استانادا كوۆيدتىڭ تارال 1 ساعات
129-كەزەكتى گۋاڭجوۋ جار 1 ساعات
قازاقستاندا 600 مىڭعا ج 1 ساعات