نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com



نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: ەل-ارنا گازەتى | وسى ارادان ەلارنا گازەتىنىڭ بارلىق ماقالالارىن كورۋگە بولادى..

مەندە ال-ارناعا جازبا-ماقالا جازامىن، وندا وسى ارانى باسىڭىز!

جولدانعان ۋاقىتى: 12:09 - 2021/01/22

ماقالا جولداۋشى: nurhalyk
ماقالا اپتورى: Нұрхалық Абдырақын
اپتوردىڭ مەكەن-جايى: Алматы обл
وسى ماقالانىڭ كىرىلشە نۇسقاسى، وسى ارانى باسىڭىز

Осы мақаланың кірілше нұсқасы, осы араны басыңыз


قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ اعىمداعى جاعىدايعا ديپلوماتيالىق جولىمەن وتە ادەمى جاۋاپ بەردى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «تاۋەلسىزدىك بارىنەن قىمبات» اتتى ماقالاسىن تاۋەلسىزدىگىمىزگە 30 جىل تولۋىمەن قۇتتىقتاپ، بۇل – اتا-بابامىز قۇرعان حاندىعىنىڭ قايتا جاڭعىرۋى دەپ انىقتاما بەرىپتى. جىلى قابىلدادىق. ءاربىر سانالى ازاماتتى «وتىز جىلدا ءبىز قانداي جەتىستىكتەرگە جەتتىك؟»، «كەلەر ۇرپاققا قانداي ەلدى اماناتتايمىز؟»، «مەملەكەتتىگىمىزدى نىعايتا ءتۇسۋ ءۇشىن تاعى نە ىستەيمىز؟» دەگەن ساۋالدار تولعاندىرارى انىق دەپ وي تاستادى.
شىعىستاعى كورشىمىزبەن شەكارامىزدى بەكىتتىك. باسقا دا ىرگەلەس مەملەكەتتەرمەن شەكارا جونىندەگى كەلىسسوزدەر قارقىندى جۇرگىزىلىپ، قۇرلىقتاعى بارلىق شەكارامىزدى ايقىنداپ، زاڭ جۇزىندە ماقۇلداندى. شەكارا سىزىعىن رەسمي تۇردە حالىقارالىق شارتپەن بەكىتىپ، ونى الەم جۇرتىنىڭ مويىندادى دەپ ءبىر توقتاعان پاتشا ماقالاسىندا ءوز مىندەتىنە كوشەدى. قازاققا وسىناۋ ۇلان-عايىر اۋماقتى سىرتتان ەشكىم سىيعا تارتقان جوق. بۇگىنگى تاريحىمىز 1991 جىلمەن نەمەسە 1936 جىلمەن ولشەنبەيدى. حالقىمىز قازاق حاندىعى كەزىندە دە، ودان ارعى التىن وردا، تۇرىك قاعاناتى، عۇن، ساق داۋىرىندە دە وسى جەردە ءومىر سۇرگەن، وسىپ-ونگەن. قىسقاشا ايتقاندا، ۇلتتىق تاريحىمىزدىڭ تەرەڭ تامىرلارى كونە زاماننىڭ وزەگىندە جاتىر دەپ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ اعىمداعى جاعىدايعا ديپلوماتيالىق جولىمەن وتە ادەمى جاۋاپ بەرەدى. اۋماقتىق تۇتاستىعىمىزعا كۇمان كەلتىرىپ، تاتۋ كورشىلىك قاتىناستارعا سىنا قاققىسى كەلەتىن كەيبىر شەتەل ازاماتتارىنىڭ ارانداتۋشىلىق ىس-ارەكەتتەرىنە رەسمي جانە قوعامدىق دەڭگەيدە تويتارىس بەرەمىز دەدى. 2018 جىلى كاسپي تەڭىزىنىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسى تۋرالى كونۆەنتسياعا قول قويىلعاننان كەيىن قۇرلىقتاعى عانا ەمەس، تەڭىزدەگى شەكارامىز دا ءبىرجولا ايقىندالىپ، تۇپكىلىكتى شەشىلدى. ەندى كىم نە ايتسا دا، ءبىزدىڭ ەكى جاقتى كەلىسىمدەرمەن بەكىتىلىپ، حالىقارالىق دەڭگەيدە تانىلعان شەكارامىز بار. وعان ەشكىم داۋلاسا المايدى دەپ تىنستايدى پاتشا ماقالاسىندا.
«مادەني مۇرا» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرىپ، تاريحىمىزدى تۇگەندەدىك. الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ سەزدەرىن، ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ، ازياداعى ءوزارا ءىس-قيمىل جانە سەنىم شارالارى كەڭەسىنىڭ سامميتتەرىن وتكىزۋگە جانە باسقا دا ءبىرقاتار ماڭىزدى حالىقارالىق جوبالارعا باستاماشى بولدىق دەپ ماقالا العاشى ءۇش ون جىلدىقتى قورىتادى. ەلباسى ەل كوزىنە كورىنبەيتىن قيىن كۇندەردەن قاقتىعىس پەن قانتوگىسكە ۇرىندىرماي امان شىعىپ، ەشكىمگە ەسەمىزدى جىبەرمەي، جاڭا سيپاتتاعى قازاق مەملەكەتىن قۇردى. ەل باسى تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ماڭگى سيمۆولى دەپ قورىتقان.
الداعى ءتورتىنشى ون جىلدىقتا قۋاتتى ەلدىڭ يەسى جانە كەمەل حالىق بولۋ مىندەتىن ورتاعا قويدى. بۇل ءۇشىن زامان تالابىنا بەيىمدەلگەن ۇلتتىڭ جاڭا بولمىسىن قالىپتاستىرۋىمىز قاجەت دەپ تۇيەدى ءماقالادا.
ادىل باسشى، ادىلەتتى مەملەكەت بولۋدى دارىپتەيدى.
ماقالادا: تاريحقا تالداۋ جاساپ، وي تۇيەدى: ءار بۋىن بەلگىلى ءبىر سىناقتى باسىنان وتكەرەدى. ءبىزدىڭ بابالارىمىز «اقتابان شۇبىرىندى، القاكول سۇلامانى»، اتالارىمىز الاپات اشارشىلىقتى، قۋعىن-سۇرگىندى، دۇنيەجۇزىلىك سوعىستى كوردى.
توتاليتارلىق كەزەڭدە ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدان، تىلىمىزدەن، ءدىلىمىز بەن دىنىمىزدەن ايىرىلىپ قالا جازدادىق. بۇل جوعالتقاندارىمىز تاۋەلسىزدىكتىڭ ارقاسىندا حالقىمىزعا قايتا ورالدى. ءبىراق، ۇلت پەن ەل رەتىندە ساقتالىپ قالۋ ءۇشىن بۇگىنگى جانە بولاشاق ۇرپاق جاڭا سىن-قاتەرلەرگە دايىن بولۋى كەرەك.
قازىرگى پاندەميا جانە سونىڭ سالدارىنان تۋىنداعان داعدارىس بۇكىل الەمنىڭ بۇرىن بولماعان جاڭا سىناقتارمەن بەتپە-بەت كەلىپ وتىرعانىن انىق كورسەتتى. جاھاندانۋ كەزىندە ەل جات جۇرتتىڭ ىقپالىنا ساناسىنىڭ ۋلانۋى ارقىلى ءوز ەركىمەن تورعا تۇسەدى. سوندىقتان جاقسى-جامانىن ەكشەپ، ارتىقشىلىقتارىن بويعا سىڭىرۋمەن قاتار، تامىرىمىزدى بەرىك ساقتاۋىمىز قاجەت. ۇلتتىق بولمىسىمىزدان، ءتول مادەنيەتىمىز بەن سالت-داستۇرىمىزدەن اجىراپ قالماۋ – بۇگىنگى الاساپىراندا جۇتىلىپ كەتپەۋدىڭ بىردەن ءبىر كەپىلى.
تاۋەلسىزدىكتىڭ ءقادىرىن ءبىلۋى كەرەك. بوستاندىق بىزگە وڭايلىقپەن كەلگەن جوق. اتا-بابالارىمىز ازاتتىق جولىندا ارپالىستى. تالاي زۇلمات زاماندار مەن ناۋبەتتەردى باستان وتكەردى. وسىنىڭ ءبارى حالىقتىڭ ەسىندە ساقتالىپ، ۇرپاقتان ۇرپاققا بەرىلۋگە ءتيىس. ءتۇرلى باعدارلاما اياسىنداعى عىلىمي ەڭبەكتەر توم-توم بولىپ جارىققا شىقتى. الايدا ونىڭ جەمىسىن كوپشىلىك كورىپ وتىر ما؟ جوق الدە ول، زەرتتەۋ ينستيتۋتتار مەن ورتالىقتاردىڭ اۋلاسىندا قالىپ قويعان جوق پا؟
ويتكەنى تاريحشىلاردىڭ عانا ەمەس، بارشا جۇرتتىڭ، اسىرەسە، جاس ۇرپاقتىڭ تاريحي ساناسى ايقىن ءارى بەرىك بولۋعا ءتيىس.
قالام ۇستاعان قاۋىمعا مىنانى ەسكەرتتى: بالالارعا، جاستارعا ارنالعان قاراپايىم ءارى قابىلداۋعا جەڭىل تۋىندىلارعا باسا ءمان بەرگەن ءجون. كوركەم جانە دەرەكتى تاريحي تۋىندىلاردا مەملەكەتتىلىك جانە مەملەكەتشىلدىك يدەياسى ءاردايىم كورىنىس تابۋى قاجەت. ءبىز كەزىندە ەلگە قىزمەت ەتۋدىڭ وزىق ۇلگىسىن كورسەتكەن الاش قايراتكەرلەرىنەن تاعىلىم الامىز. ولار وتكەن عاسىردىڭ باسىندا تاۋەلسىزدىك يدەيالارىن حالىق اراسىندا دارىپتەۋگە زور ەڭبەك ءسىڭىرىپ، ازاتتىق جولىندا قۇربان بولدى. ال ءبىز تىنىش كۇندە، بەيبىت زاماندا ەل ءۇشىن نە ىستەپ جاتىرمىز، نە جازىپ جۇرمى؟!!!
الەمدەگى ەڭ قۋاتتى يمپەريالاردىڭ ءبىرى التىن وردا تاريح كينو تۇسىرۋگە دايىن تۇرعان جوق پا؟! دەپ، كوپ نارسەنى ەسىمىگە قايتا سالادى.
ميلليونداعان ادامدى قازاعا ۇشىراتىپ، ءتىرى قالعانىن جان ساۋعالاپ بوسىپ كەتۋگە ءماجبۇر ەتكەن الاپات اشارشىلىقتىڭ العاشقى كەزەڭى – 1921-1922 جىلدارداعى ناۋبەتتەن بەرى 100 جىل ءوتتى. سول زۇلماتتىڭ كەسىرىنەن قىرىلىپ قالماعاندا، حالقىمىزدىڭ سانى قازىرگىدەن الدەنەشە ەسە كوپ بولار ەدى.
بيىل ايگىلى جەلتوقسان وقيعاسىنا 35 جىل تولادى. 1986 جىلى ورىمدەي ۇل-قىزدارىمىز كەڭەس وداعىنىڭ قاھارىنان قايمىقپاي، ۇلت نامىسى ءۇشىن الاڭعا شىقتى. ءبىز بۇل ەرلىكتى جوسپارلى تۇردە ناسيحاتتالۋى كەرەك دەدى.
ەلدىڭ جاڭا تاريحىن جازىپ، سانانى جاڭعىرتۋ كەرەك. شەتەل اۋديتورياسىنا ارنالعان قازاقستاننىڭ قىسقاشا تاريحىن جازىپ، الەمنىڭ نەگىزگى تىلدەرىنە اۋدارۋدى ۇسىنادى پاتشا. ءاربىر حالىق ءوز تاريحىن ءوزى جازۋعا ءتيىس.
قازاقستان – ءبىر تۇتاس مەملەكەت. قازاقتىڭ جەرى ەشبىر شەتەلدىكتىڭ مەنشىگىنە بەرىلمەيدى، ەشقاشان ساتىلمايدى دەپ، بۇل ىسكە نۇكتە قويدى. قازاق ءۇشىن ءبىر سۇيەم جەر، ءبىر ۋىس توپىراق التىن دەپ شەگەلەدى ءسوزدى. ەلدى، جەردى ايالاۋدى تىلگە الىپ، تالىم-تاربيەنىڭ اقساپ تۇرعانىن جاسىرمادى. وتانشىلدىق ءىر ازامتتىڭ ساناسىندا بولۋ كەرەك دەدى توقاەۆ.
بىز ەڭبەك كۇشى كوپ وڭتۇستىك ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ سولتۇستىك جانە شىعىس ايماقتارعا قونىستانۋىنا قولايلى جاعداي جاساپ، وسى جۇمىستى نازاردا ۇستايمىز. بۇل – وتە وزەكتى ءارى ەلىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىنە قاتىستى ماسەلە. بۇعان قوسا سوڭعى جىلداردا ءتۇرلى سەبەپتەرگە بايلانىستى باسەڭدەپ قالعان قانداستار كوشىن بارىنشا قولداپ، ولاردى جوعارىدا ايتىلعان وڭىرلەرگە ورنالاستىرۋدى جانداندىرامىز دەپ ءسوزىن ودان سايىن جانداندىردى پاتشا.
جەرگىلىكتى بيلىككە بىزگە كوپىرگەن اقپار ەمەس، مەملەكەتتىك مۇددە جانە اعايىنعا شىنايى جاناشىرلىق تۇرعىسىنان جۇمىس جاسا دەپ ەلدى قۋانتتى.
مەملەكەتتىك تىلگە توقتالدى. قازاق قالامگەرلەرىنىڭ ۇزدىك شىعارمالارىنا قوسا، بالالارعا ارنالعان شەتەل جازۋشىلارىنىڭ دا تاڭداۋلى تۋىندىلارىن اۋدارىپ، كوپتەپ باسىپ شىعارۋدى جانە تاراتۋدى قولعا العان ءجون دەدى.
مەملەكەتتىك ءتىلدى ءبىلۋ – قازاقستاننىڭ ءاربىر ازاماتىنىڭ پارىزى. ء
تۇرلى جاعدايلارعا بايلانىستى قازاق جەرىنە ءار كەزەڭدە ءارتۇرلى ۇلت وكىلدەرى كوپتەپ قونىستاندى. قازاق حالقى ەشكىمدى جات كورمەي، باۋىرىنا باستى. بۇگىندە ولاردىڭ تۋعان جەرى دە، وتانى دا – قازاقستان. ءبىز كوپەتنوستىق سيپاتىمىزدى ارتىقشىلىعىمىزعا اينالدىرا العانىمىز انىق. ۇلتارالىق تاتۋلىق پەن كەلىسىمدى ساقتاۋ – مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ عانا ەمەس، بۇكىل قوعامنىڭ جانە ءاربىر ازاماتتىڭ مىندەتى. تۇپتەپ كەلگەندە، ەلىمىزدەگى تۇراقتىلىق پەن بەرەكە-بىرلىك ءۇشىن بارلىعىمىز بىردەي جاۋاپتىمىز كەرەك دەپ ءتۇيىن ءتۇيدى پاتشا. ماقالانى ۇجىممەن وقىپ، جانىمىز جادىراپ قالدى. ويىمىزداعى كوپ نارسەنى ايتىپتى دەپ قۋانىستىق. تاۋەلسىزدىك باياندى بولسىن!!! Nurhalyk. Abdurakyn. Al-Farabi Kazakh National University PhD doctor

قوسىمشا جۇكتەلگەن سۋرەتتەرى:

كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/oku.php?tur=11&id=2417

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە 99 دەپ جازىڭىز، راحىمەت!
98 + 1 = ? sozsiz sifermen tolteringiz.

ەل-ارنا ءوز گازەتى

ەڭ جاڭا ماقالالار


شينجياڭدا تۇراتىن مەملە 2 سەكوند
پومپەونىڭ وسەك-اياڭى ەش 2 سەكوند
قازگيدرومەت الداعى ءۇش 7 مينوت
چتو مى زناەم و جەنششينا 10 مينوت
شينجياڭ ۋاكىلدەر ۇيىرمە 20 مينوت
العىس ايتۋ سەزىمىن جۇرە 20 مينوت
ديقانداردى شارۋاشىلىقتى 20 مينوت
باتىس قاكزاقستان مەن اق 25 مينوت
تۇركىستاندا وبلىس باسشى 1 ساعات
شينجياڭ ۋاكىلدەر ۇيىرمە 1 ساعات
«بارسەلونانىڭ» جاڭا پرە 1 ساعات
سامات نۇرتازا: بۇگىنگى 1 ساعات
پومپەونىڭ قاسكۇنەمدىگى 1 ساعات
رەيحەرد پەن كولماكوۆ ال 1 ساعات
شينجياڭ ۋاكىلدەر ۇيىرمە 1 ساعات
تەڭگە قىمباتتايدى 1 ساعات
پومپەو ءالىن بىلمەي الە 1 ساعات
كورىكتى اۋىل-قىستاقتىڭ 1 ساعات
”جولدى قار باسقان”. سقو 1 ساعات
شينجياڭدا تۇراتىن مەملە 1 ساعات
اۋعان سوعىسىنا قاتىسقان 1 ساعات
اتا-انانىڭ رازىلىعىن ال 1 ساعات
شەتەلدىك ساراپشى گولوۆك 1 ساعات
تەننيس: رىباكينا دۋباي 1 ساعات
قارا بۇلت ءبارىبىر كۇند 1 ساعات
ەلەكتر جابدىقتارىن تەك 1 ساعات
شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميا 1 ساعات
سقو-دا پوليتسەيلەر مۇقت 1 ساعات
مەشىتتە ناماز وقىعاندا 1 ساعات
قىزىلوردالىق پوليتسەيلە 2 ساعات