كومپيۋتەر نۇسقاسى Компйутер нұсқасы

قولايلى بەت | بۇگىنگى | كەشەگى | جالپى مالىمەت

ەل-ارناعا تىزىمدەلىڭىزدەر ...
قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى
СанақКелген (IP)Көрілген (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-10-161489390735 %65 %
2019-10-171587416432 %68 %
2019-10-18758211739 %61 %

بايلىقتىڭ باعاسى


ءتۇرى: انا-ءتىل گازەتى

ۋاقىتى: 20:16 - 2012/05/04

: PDF Download - Жұктеұ - Скачать - ءتۇسىرۋ

elarna.net Printed Version.
بايلىقتىڭ باعاسى
3-Maмыр، 2012

ماقسات رسالين

ازىق-تۇلىك ساتاتىن كىشكەنتاي دۇڭگىر­شەكتەن شىققان سانجار قايىرىلىپ ارتىنا قارادى. دۇڭگىرشەككە كوزىن تىگىپ، ءبىراۋىق قيمىلسىز قالىپتى. كۇندەگىسى – سول. دۇڭگىرشەكتى بۇزىپ تاستاپ، ورنىنا ءسان-سالتاناتى كەلىسكەن دۇكەن تۇرعىزۋدى ويلايدى. ء«ىشىن حالىققا قاجەتتى زاتپەن تولتىرىپ قويسام» دەپ قيالدايدى. ارينە، جەكەمەنشىك يەسى بولعان سوڭ، قيالىڭدى قالاي شالقىتساڭ دا جاراسادى عوي.
انە ءبىر جىلى اناسى ەكەۋى تۇرىپ جاتقان جالعىز بولمە پاتەردى كەپىلدىككە قويىپ، بانكتەن نەسيە العان-دى. وعان وسى اياداي جامان دۇڭگىرشەك ءتۇستى. «ايا­داي جا­مان دۇڭگىرشەك» دەپ، مەنسىنبەي مۇ­رىن ءشۇيىرىپ تۇرعانى وسى بۇگىن عوي، ايتپە­سە، اناسى ەكەۋىنىڭ ءومىرى ءبىر سەرپىلمەگەن ەڭسەسىن تىكتەپ بەرگەن وسى جامان دۇڭگىر­شەك ەمەس پە؟! تۇراقتى تابىس كوزى. داريا بوپ جوڭكىلىپ كەلمەسە دە، ۇزدىكسىز تامشىلاي بەرگەن سوڭ تابىس شىركىن جينالا بەرەدى ەكەن. سول تابىستى بەرەكەلى ەتىپ ۇقساتا بىلگەن سانجاردى ايت!
«وسىعان دا مىڭ ءتاۋبا» دەيدى سانجار، كەيدە وزىمەن-وزى ىشتەي سويلەسىپ. ايتپەسە، اناسى ەكەۋى تارشىلىقتى دا، تاپشىلىقتى دا كوردى عوي. قۋ كەدەيشىلىك بۇعان قالاي ءومىر ءسۇرۋدى ماجبۇرلەپ ۇيرەتكەن. اكەدەن تىم ەرتە قالدى، اناسى ەكەۋىنىڭ بار بايلىعى – ءبىر بولمەلى پاتەر عانا. اناسىنىڭ ايلىعى شاي-سۋىنان ارتىلمايدى. سودان ەمەس پە، جۇرتتىڭ بالالارى سەكىلدى جارقىراپ كيىنە المادى، جادىراپ قىدىرا المادى. مەكتەپتە جۇرگەندە بىرگە وقىعان بالالاردىڭ قالتاسىندا ۋىس-ۋىس اقشا جۇرەدى، ال بۇنىڭ قالتاسىندا كوك تيىن دا بولمايدى. شىركىن-اي، «باي بولسام ەكەن» دەگەن ارمانى سول كەزدە ويانعان-تۇعىن. وسى ارمان ارتىنشا ناقتى ماقساتقا ۇلاستى. وزگە بالالار ساباقتان سوڭ ويناپ، ۋاقىت­تى بەكەرگە ءولتىرىپ جۇرگەندە، بۇل كوشە جاعالاپ گازەت-جۋرنال ساتتى. پايداسىن بالمۇزداققا دا جۇمساماي، ۋىسىنا قىسقان كۇيى اناسىنىڭ الاقانىنا سالاتىن. اناسى بايعۇس قولعابىسقا جاراپ قالعان ۇلىن كوكىرەگىنە قىسىپ، كوزىنەن ءبىر تامشى جاسىن دومالاتاتىن. سو­نان سوڭ سانجاردىڭ الاقانىنا ۇساق اقشا­­نىڭ بىرنەشەۋىن سالادى. سانجار ءوزى تەر تو­گىپ تاپقان تيىندى، اقشا ءقادىرىن بىل­مەي­تىن بايدىڭ بالالارى سياقتى تاتتى-پاتتىگە جۇمساپ، وڭدى-سولدى شاشقان جوق، قۇمىراعا سالىپ، ەرىنبەي-جالىقپاي توزىمدىلىكپەن جيناي بەردى، جيناي بەردى. ءبىر كۇندەرى ساناپ قاراسا، وي، ءپالى-اي، ۆەلوسيپەد ساتىپ الۋعا بولاتىن اقشا جينالىپ تۇر. سوندا سانجاردىڭ سۋ جاڭا ۆەلوسيپەد ءمىنىپ قۋانعانىن ايت. ۇلىنىڭ ىجداھاتتىلىعىن كورگەن اناسى دا قۋانىپ ءجۇر.
سويتكەن سانجار مەكتەپ ءبىتىرىپ، ءوز كۇشىمەن ينستيتۋتقا دا ءتۇستى. ينجەنەر ماماندىعىن الدى. ديپلوم الىپ، «ەندى قىزمەتكە تۇرام، انامنىڭ قولىن جىلى سۋعا سالام» دەپ قۇلشىنىپ جۇرگەندە، ءاي، قۇ­رىسىن-اي، قوعام داعدارىسقا ۇشىراپ، سو­تسياليستىك جۇيە توزعان داكەدەي ىدىراپ، كۇيرەپ ءتۇستى. زاۋىت-فابريكالار وتىن ءسوندىرىپ، موتورىن توقتاتتى. سانجار­دىڭ دا «وندىرىستە قىزمەت ىستەيمىن» دەگەن ارمانى كۇل-پارشا بولدى. «ۇلىم جۇمىس ىستەپ، قولىمدى جىلى سۋعا مالىپ وتىرامىن» دەپ جۇرگەن اناسى، ەندى ول ءۇمىتى بىت-شىت بولىپ، اقشا تابۋ قامىنا قايتا كىرىستى. بازار جاعالاپ، ءبالىش ساتتى، ىستىق شاي ساتتى. سانجار دا قاراپ قالعان جوق. بەس جىل وقىپ العان ديپلومىن ساندىقتىن تۇبىنە تاستاپ، بۇل دا سول كەزدەگى جالعىز تابىستى جەر – بازارعا باردى. اۋەلى جۇكشى بولدى، بارا-بارا جايلاپ، كوممەرسانتتاردىڭ قىتايدان، تۇركيادان اكەلگەن زاتتارىن ساتۋعا جاردەمدەسىپ، دەلدالدىققا دا ۇيرەندى. ايتەۋىر، قاراپ وتىرمادى. قولعا، اقشا شى­ركىن، ءتۇسۋى تۇسەدى-اۋ، ءبىراق قالاي تەز كەلسە، سولاي جىلدام جۇمسالىپ، قۇريدى. قور جينالمايدى. قور جينالماعان جەر­دە كوز­دەپ جۇرگەن ۇلكەن-ۇلكەن ماقسات­تارى­نا قالاي جەتپەك؟! سودان باستاپ كۇندەلىكتى ىشىپ-جەمىنە عانا تاۋىپ جۇرە بەرمەي، قايتكەندە ءىرى تۇرىپ، مول اقشاعا كەنەلۋدىڭ جولىن ويلاپ باس قاتىراتىن بولعان. ويلانا كەلە «بانكتەن نەسيە الىپ، تىرلىك باستاۋ كەرەك» دەگەن شەشىمگە سوندا كەلگەن-تۇعىن. پاتەرىن كەپىلگە قويىپ، قول جەتكىزگەن سول نەسيە اقشاعا تۇسكەنى – مىناۋ دۇڭگىرشەك. از با، كوپ پە، ماسەلە وندا ەمەس، ماسەلە – تابىستىڭ تۇراقتىلىعىندا. سول تۇراقتى تابىستىڭ باسىن قۇراپ، بانكتىڭ قارىزىنان قۇتىل­دى. ىقتياتتاپ جيناپ، ءبىر بولمە پاتەردى ءۇش بولمەگە كەڭەيتتى. ءىشىن جيھازعا تولتىردى. وسى ەكى ارادا ۇيلەنىپ تە، ۇلدى بولىپ تا ۇلگەرىپتى. جۇرتتىڭ ءتىل-اۋزى تاسقا، «ەل قاتارىنا قوسىلدى» دەگەن وسى ەمەس پە؟ شۇكىر عوي، شۇكىر! ەندىگى ويى – سوڭعى كەزدەرى كوزىنە ەرسى كورىنە باستاعان مىنا دۇڭگىرشەكتى الىپ تاستاپ، ورنىنا جاقسى-ل-ا-ا-پ دۇكەن سالىپ الۋ. دۇڭگىرشەكتەن شىعا بەرە ارتىنا قايىرىلىپ، قايتا كوز تاستاپ تۇراتىنى سودان. بۇگىن دە..، جاڭا دۇكەننىڭ قۇرىلىسىن قيالداپ تۇر ەدى… سۋ جاڭا شەتەلدىك قىمبات ماشينا قاسىنان سىرعىپ وتە بەرە، كىلت توقتادى. سىقيىپ كيىنگەن بىرەۋ ماشينادان تۇسە سالا بەرى جۇگىرىپ كەلە جاتىر. كۋرستاسى! ارتۋر! كوپتەن كورمەپ ەدى، شۇرقىراسا كەتتى. سانجار بايقاپ تۇر، جاعدايى جامان ەمەس ەكەن. ۆاليۋتا ايىرباستاۋ ءبولىمىن اشىپتى. ەكەۋى اڭگىمەلەسە كەلە ارتۋر سانجارعا «وسى بيزنەستى بىرىگىپ ىستەيىك» دەگەن ۇسىنىس ايتتى. ەسەپتەپ قاراسا، ەبىل-سەبىل بوپ جەكە دۇكەن ۇستاپ ءجۇرىپ تاپقانى مىنانىڭ قاسىندا تۇك تە ەمەس.
– ەگەر مولىراق اقشا سالساق، مولى­راق پايدا تابار ەدىك. كەل، اقشا سال، بىر­لەسىپ جۇمىس ىستەيىك، – دەدى ارتۋر. وعان سانجار كەلىستى. كۇن قۇرعاتپاي دۇكەنگە زات تاسىپ، ساتۋشى ۇستاپ، اڭدىسىپ جۇرگەننەن گورى مىنا بيزنەس ءارى تۇسىمدىرەك، ءارى وڭايىراق بوپ كورىندى.
الايدا، بۇل توسىن ۇسىنىستى اناسى دا، كەلىنشەگى الما دا قولداعان جوق. ولاردىڭ قولداپ-قولداماعانىن تىڭداماعان سانجار دۇڭگىرشەكتى ساتىپ، ورتاق بيزنەسكە كۇمپ بەردى. ارتۋردىڭ ايتقانى راس بولىپ شىقتى، تازا ءجۇرىپ، تازا تۇرىپ، سونشا تابىستى قالتاعا باسىپ جۇرە بەرۋگە بولادى ەكەن. ونى العاشقى تابىستى بولىسكەندە كورگەن. سول كۇنى قۋانعاننان اناسىنا التىن سىرعا، كەلىنشەگىنە قىمبات تاس ورناتقان التىن القا سىيلادى. ۇلىنا سۋ جاڭا كومپيۋتەر الىپتى. كوپ ۇزاماي بەس بولمەلى جەر ۇيگە، قىمبات شەتەل كولىگىنە يە بولدى. ءۇي كۇتۋشىسىن جالداپ الىپ، كەلىنشەگىنىڭ قولىن ۇزارتتى. وبلىس كولەمىنەن ءارى اسىپ كورمەگەن اناسىنىڭ شەتەلگە دەمالىپ كەلۋىن ۇيىمداستىردى.
اينالدىرعان ازعانتاي ۋاقىتتا شىلقىعان بايلىققا كۇمپ ەتە قالۋدى اناسى اسا جاقتىرا قويمادى. «بايقاشى، بالام، ەڭبەكسىز تابىس ادامدى ۇشپاققا شىعارمايدى» دەپ زارلاپ وتىرادى. انا بايعۇستىڭ ۋايىمىن ەلەي قويماعان سانجار: «ەندى ءوزىمنىڭ جەكە فيرمامدى اشىپ الامىن» دەپ جانىعىپ-اق ءجۇر ەدى، «قانجار جوق بوپ كەتتى» دەگەن سۋىق حاباردان تەڭسەلىپ-اق كەتكەنى. ەندى ءقايتتى، ميليتسياعا حابارلاي ما؟.. نە ىستەرىن بىلمەي دال بولىپ، سىلەيىپ تۇرىپ قالعان ەكەن، قالتا تەلەفونى شىر ەتە قالدى:
– ۇلىڭ ءبىزدىڭ قولىمىزدا، ەكى ءجۇز مىڭ دوللار اكەلىپ، الىپ كەتۋىڭە بولادى. ميليتسياعا حابار بەرسەڭ، «ۇلىڭ ءولدى» دەي بەر. اقشانى بەرەتىن جەردى كەيىن ايتام. ساعان ءۇش كۇن سروك، – دەيدى ارعى بەتتەن ءبىر گۇجىلدەگەن داۋىس.
كۇندىز كۇلكىدەن تيىلدى، تۇندە ۇيقىدان قالدى. ەكى ءجۇز مىڭ دوللاردى قاپەلىمدە قايدان تاۋىپ بەرە قويماق، ءۇيدى ساتپاسا… جۇرەگىن ۇسىك شالعانداي تۇلا بويى مۇزداپ، قالتىراپ كەتتى. باسىنا جوندەم اقىل تۇسەر ەمەس. ەسى شىعىپ ارتۋرعا جەتسىن: «سولاي دا، سولاي… ءۇيدى ساتۋعا تۋرا كەلىپ تۇر. كليەنت تابا الاسىڭ با؟» دەپ. وبالى نە كەرەك، ارتۋر جان-جاق­قا حابارلاسىپ وتىرىپ، كليەنتتى تاپ­تى دا بەردى. سونىمەن ءۇي ساتىلدى، ۇل امان-ساۋ قولعا ءتۇستى. بۇلار سوعان قۋانىستى. دەگەنمەن، اپ-ساتتە تاقىرعا وتىرىپ قالعانى تىم وكىنىشتى. بىرەر كۇن ەس جيعان سوڭ سانجار استىنداعى ماشيناسىن ساتىپ، قالا ماڭايىنداعى اۋىلداردىڭ بىرىنەن ءۇش بولمەلى شاعىن ءۇي ساتىپ الدى. سونىڭ وزى­نە اقشاسى ارەڭ جەتتى. ەندى ول قارا جاياۋ قالدى. شالقىپ سۇرگەن داۋرەن باستا كوپ تۇرماي، ءباز-باياعى تازكەپەشتىڭ كۇيىن كەشىپ شىعا كەلسىن. بايلىقتىڭ سىناپتاي سۋسىمالى ەكەنىن وسىدان-اق بىلە بەر. بۇل بەينەتسىز بايلىققا بويىن ۇيرەتە باستاعان سانجارعا ەستەن كەتپەس ساباق بولدى. ساباق بولعانى ەمەي نەمەنە، ءقازىر ول بار بولعانى – قويما كۇزەتشىسى. ال ايەلى بولسا، انە ءبىر اسىپ-تاسقان كەزدە اينا­لىپ كەلمەستەي بوپ تاستاپ كەتكەن مەدبيكەلىك جۇمىسىنا قايتا باردى. وڭاي كەلگەن بايلىق شىركىن دە دۇرىس ۇستاي الماعان ادامعا كورگەن تۇستەي-اۋ؟! «مامامنىڭ ايتقانىن قىلىپ، دۇڭگىرشەكتى ساتپاۋىم كەرەك ەدى» دەپ سانجار وكىنىپ قويادى.
كوپ ۇزاماي الگى كۋرستاس دوسى – ارتۋردىڭ شەتەلدەن وسوبنياك ساتىپ الىپ، سوندا كوشىپ كەتكەنىن ەستىدى. ول جاقتا دا بىرنەشە دۇكەنى بار ەكەن. وسى حابار قۇلاعىنا تيگەلى، «بالا ۇرلىعىنا ونىڭ دا قاتىسى بولمادى ما ەكەن؟» دەگەن سۋماقاي وي جاتسا-تۇرسا مازالايتىن بولىپ الدى. ء«اي، تەگىن ەمەس-اۋ، – دەيدى وڭاشادا وزىمەن-وزى كەڭەسىپ، – ءۇي ساتىپ الاتىن ادامدى دا تابان استىندا تاۋىپ بەرە قويعانىنا قاراعاندا… ءبارىن كۇنى بۇرىن ويلاستىرىپ جۇرگەن جىرىندى ۇرىنىڭ ناق ءوزى بولماسىن».
ايتەۋىر، كوڭىلىندەگى كوپ كۇمان سەيىلمەي-اق قويدى. كىمنىڭ دوس، كىمنىڭ قاس ەكەنىن بىلە الماي دال. جالعىز-اق كوزى جەتكەنى، انىق بىلمەيتىن اقشادان اقشا تۋىنداتقان بيزنەسى تۇسكىردىڭ ماڭايى تازا ەمەس. ودان اۋلاق جۇرگەن لازىم.

كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=9&id=1640

پىكىرلەر:

juz dep sifirmen jazingiz.