كومپيۋتەر نۇسقاسى Компйутер нұсқасы

قولايلى بەت | بۇگىنگى | كەشەگى | جالپى مالىمەت

ەل-ارناعا تىزىمدەلىڭىزدەر ...
قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى
СанақКелген (IP)Көрілген (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-11-192440715839 %61 %
2019-11-201983628842 %58 %
2019-11-211599541851 %49 %

قازاقستاندا قولجەتىمدى باسپانانى قالاي الۋعا بولادى؟ | قازاق گازەتتەرى


ءتۇرى: قازاق گازەتتەرى

ۋاقىتى: 12:27 - 2019/11/08

: PDF Download - Жұктеұ - Скачать - ءتۇسىرۋ

elarna.net Printed Version.


قر پرەمەر-مينيسترىنىڭ رەسمي اقپاراتتىق رەسۋرسى ەلىمىزدەگى قولجەتىمدى باسپاناعا قاتىستى «7-20-25″،»باقىتتى وتباسى» جانە «اسكەري باسپانا» باعدارلامالارى مەن ولاردىڭ شارتتارى جايلى كەڭەيتىلگەن اقپارات جاريالادى. 

 تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا قازاقستاندا 141 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي سالىندى. مەملەكەت ەلىمىزدە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن دامىتۋدىڭ ءبىرىڭعاي مودەلىن ازىرلەۋدە، ونىڭ نەگىزگى قاعيداتى — تۇرعىن ءۇيدىڭ قولجەتىمدىلىگىن، اسىرەسە حالىقتىڭ الەۋمەتتىك ءالسىز توپتارى ءۇشىن ارتتىرۋ. قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى — ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تۇرعىنداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ جاعدايلارىن جاقسارتۋ جانە قولجەتىمدى مۇمكىندىكتەر جاساۋ ماقساتىندا تۇرعىن ءۇي يپوتەكاسىنىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرگەن يپوتەكالىق نەسيەلەندىرۋدىڭ جاڭا باعدارلامالارىن ەنگىزۋگە باستاماشى بولدى. 

«نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن قولداۋدىڭ جاڭا تەتىكتەرىن بىرىكتىرەدى. 2018 جىلى «7-20-25» باعدارلاماسى ىسكە قوسىلدى، 5 جىل ىشىندە بۇل باعدارلاما 650 مىڭ وتباسىعا نەمەسە 2 ملن-نان استام ازاماتقا باسپانالى بولۋعا جاردەمىن تيگىزۋى ءتيىس. 2019 جىلى ەلباسىنىڭ باستاماسى بويىنشا جەڭىلدىك مولشەرلەمەسى 2% جانە باستاپقى جارناسى 10% بولاتىن «باقىتتى وتباسى» جاڭا باعدارلاماسى ىسكە قوسىلدى. جىل سوڭىنا دەيىن كەمىندە 6 مىڭ وتباسى وسى باعدارلاما اياسىندا تۇرعىن ءۇي الا الادى. ءبىرىنشى كەزەكتە، كوپ بالالى وتباسىلار مەن مۇگەدەك بالالاردى تاربيەلەپ وتىرعان وتباسىلارعا باسىمدىق بەرىلەدى. 2020 جىلدان باستاپ وسىنداي 10 مىڭ وتباسى جىل سايىن باسپانامەن قامتىلاتىن بولادى.

«سىندارلى قوعامدىق ديالوگ – قازاقستاننىڭ تۇراقتىلىعى مەن وركەندەۋىنىڭ نەگىزى» اتتى قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىزدە وتباسى تابىسىنىڭ ءتۇرلى دەڭگەيلەرىنە سايكەس كەلەتىن ءبىرىڭعاي تۇرعىن ءۇي ساياساتىن ازىرلەۋدى تاپسىردى. كەزەكتە تۇرعان از قامتىلعان كوپ بالالى وتباسىلارعا باسپانا بەرۋ ماسەلەسىن ءۇش جىل ىشىندە شەشۋ قاجەت، ال باسپانا ساتىپ الۋعا جاعدايى جوق ازاماتتارعا الەۋمەتتىك جالعا الۋ تارتىبىمەن قونىستانۋ ءۇشىن مۇمكىندىك بەرۋ كەرەك.

مەملەكەت 2022 جىلعا قاراي وسى ماقساتتارعا سايكەس 240 ملرد تەڭگەدەن استام قاراجات بولەدى. ۇكىمەت جىل سوڭىنا دەيىن جالدامالى پاتەرلەرگە، سونداي-اق «باقىتتى وتباسى» باعدارلاماسى بويىنشا جەڭىلدەتىلگەن باسپانا زاەمىن الۋعا كەزەكتە تۇرعانداردى ەسەپكە الۋدىڭ ۇلتتىق ءبىرىڭعاي جۇيەسىن قۇرۋى كەرەك.

تۇرعىن ءۇي كەزەگى جىل سايىن 50 مىڭ ادامعا ارتىپ كەلەدى، ال الەۋمەتتىك تۇرعىن ۇيلەر 20 مىڭ ادامعا پايدالانۋعا بەرىلۋدە. وسىعان بايلانىستى، «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بويىنشا ازاماتتاردى ولاردىڭ مۇمكىندىكتەرى مەن ستاتۋستارىنا قاراي تۇرعىن ۇيمەن قامتۋدىڭ ۇدەمەلى جۇيەسىن ەنگىزۋ قاراستىرىلادى. مىسالى، ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي تابىسى جوق نەمەسە تابىسى وتباسىنىڭ ءبىر مۇشەسىنە شاققاندا ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنەن از (29،7 مىڭ تەڭگە) بولاتىن تۇرعىن ءۇي كەزەگىندە تۇرعاندارعا بەرىلەدى.

«باقىتتى وتباسى» باعدارلاماسى تابىسى وتباسىنىڭ ءاربىر مۇشەسىنە شاققاندا ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 2 ەسەلىك شاماسىنان ارتىق بولمايتىن (59،4 مىڭ تەڭگە) تۇرعىن ءۇي كەزەگىندەگىلەر ءۇشىن قولجەتىمدى بولادى.

جاو نەسيەگە بەرىلەتىن تۇرعىن ۇيلەرى تابىسى وتباسىنىڭ ءاربىر مۇشەسىنە شاققاندا ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ ەكى ەسەلىك شاماسىنان 3،1 ەسەلىك شاماسىنا دەيىن (92 مىڭ تەڭگە) بولاتىن تۇرعىن ءۇي كەزەگىندەگىلەرگە بەرىلەتىن بولادى.

ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 3،1 ەسەلىك شاماسىنان تابىسى جوعارى ازاماتتار «قيك» يۇ» اق-نىڭ «وردا»، «باسپانا حيت»، «7-20-25» باعدارلامالارىنىڭ، ء«تۇقجب» اق-نىڭ ء«وز ءۇيىم» باعدارلاماسىنىڭ تەكتىكتەرىن پايدالانا الادى.

بۇل تاسىلدەر مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ اتاۋلىعىن قامتاماسىز ەتەدى جانە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن جوسپارلاۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرادى.

7 جىلدا قالالار مەن وڭىرلەر اكىمدىكتەرىندەگى تۇرعىن ءۇي الۋ كەزەگى 3،5 ەسە وسكەن

تۇرعىنداردىڭ باسىم بولىگى ءۇشىن قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي سالۋدا اۋقىمدى شارالار قابىلداۋدا «بايتەرەك» حولدينگى جۇيەلى ءرول اتقارادى، سەبەبى، ول «نۇرلى جەر» تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋداعى ءبىرىڭعاي وپەراتور.

مىسالى، اكىمدىكتەر ءوز وبليگاتسيالارىن شىعارۋ تەتىگى ارقىلى الاتىن قورلاندىرۋ ەسەبىنەن بەلگىلەنگەن باعا بويىنشا نەسيەگە بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى مەن ونىڭ وتكىزىلۋىن قامتاماسىز ەتەدى.

بۇل تەتىك ءاربىر 2 جىل سايىن «رەۆولۆەرلىك» پرينتسيپ بويىنشا قاراجاتتى اينالدىرىپ، رەسۋرستاردى قوسىمشا بولمەي-اق، جاڭا قۇرىلىسقا قايتا باعىتتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جىل سايىن وسى جۇيەدە 100 – 110 ملرد تەڭگە قاراجات اينالىسقا تۇسەدى، بۇل اكىمدىكتەرگە 12 مىڭ نەسيەگە بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋدى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

وز كەزەگىندە، تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى تۇرعىندارعا جىلدىعى 5% بولاتىن جەڭىلدىكتى تۇرعىن ءۇي زايمدارىن بەرۋ ارقىلى اكىمدىكتەر سالعان تۇرعىن ۇيلەرگە سۇرانىس پەن ولاردىڭ وتكىزىلۋىن ىنتالاندىرادى. باستاپقى جارنا تۇرعىن ءۇي سەرتيفيكاتتارىن پايدالانۋ مۇمكىندىگىمەن 20%-دان كەم ەمەس بولادى. بۇگىنگى تاڭدا ءتۇقجب جۇيەسىندە جيناقتاۋ سوماسى 716،7 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 1،46 ملن كەلىسىمشارت بار. بارلىق كەزەڭدە 1،52 ترلن تەڭگەگە 208 مىڭنان استام زاەم بەرىلدى، ونىڭ ىشىندە «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ كەزەڭىندە 139 ملرد تەڭگەگە 18،3 مىڭ زاەم بەرىلدى.

2005 جىلدان باستاپ تۇرعىن ۇيمەن قامتىلۋ دەڭگەيى 23%-عا ارتىپ، 1 ادامعا شاققاندا 21،6 شارشى مەتردى قۇرادى. ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا 2030 جىلعا قاراي بۇل كورسەتكىشتى بۇۇ ستاندارتتارىنا دەيىن — 1 ادامعا 30 شارشى مەترگە دەيىن جەتكىزۋ قاجەت. ورتا ەسەپپەن، تۇرعىندار سانىنىڭ وزگەرۋىن ەسكەرۋمەن، قازىرگى مانىمەن سالىستىرعاندا، 2030 جىلعا قاراي تۇرعىن ءۇي قورىن 66%-عا ارتتىرۋ قاجەت. ول ءۇشىن جىل سايىن جاڭا تۇرعىن ۇيلەردى پايدالانۋعا بەرۋ قارقىنىن 8-10% دەڭگەيىندە ساقتاپ وتىرۋ قاجەت.

مىناداي بەتالىس بايقالىپ وتىر: مەملەكەت الەۋمەتتىك تۇرعىن ۇيلەردى كوپتەپ سالعان سايىن، وعان كەزەك تە ارتا تۇسۋدە.

قازىرگى كەزدە اكىمدىكتەردەگى تۇرعىن ءۇي كەزەگى 3،5 ەسە وسكەن ( 2012 ج. 1 قاڭتاردا — 147 مىڭ، 2019 ج. 1 شىلدەدە — 512 مىڭ ادام). بۇعان دەموگرافيالىق پروتسەستەر، كەنتتەنۋ جانە تۇرعىنداردىڭ ەڭبەك كوشى-قونى سەبەپ بولىپ وتىر.

ورتا ەسەپپەن العاندا، سۇرانىس جىل سايىن 50 مىڭ ادامعا وسۋدە، ال الەۋمەتتىك تۇرعىن ءۇي 20 مىڭ ادامعا بەرىلۋدە.

بولجامدىق ەسەپتەۋلەر بويىنشا تۇرعىن ءۇي كەزەگىن جەدەلدەتىلگەن قىسقارتۋ ءۇشىن الداعى 10 جىلعا 6 ترلن تەڭگەگە جۋىق قاراجات قاجەت، بۇل 552 مىڭ ادامدى تۇرعىن ۇيمەن قامتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل رەتتە، بولىنگەن قاراجات قايتارىمدى. 

ول ءۇشىن ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىن ەسكەرۋمەن كەزەكتە تۇرعانداردىڭ تابىسىنا بايلانىستى تۇرعىن ءۇيدىڭ قولجەتىمدىلىگى ساتىسى قۇرىلادى.

بىرىنشى باعىت بويىنشا، تابىسى جوق نەمەسە تابىسى وتباسىنىڭ 1 مۇشەسىنە شاققاندا 1 ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنەن تومەن تۇرىعن ءۇي كەزەگىندە تۇرعاندارعا ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالدامالى تۇرعىن ءۇي بەرىلەتىن بولادى.

ەكىنشى باعىت بويىنشا، وتباسىنىڭ ءبىر مۇشەسىنە شاققاندا تابىسى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 2 كولەمىن قۇرايتىن تۇرعىن ءۇي كەزەگىندەگىلەرگە جىلدىعى 2%، باستاپقى جارناسى 10% بولاتىن، 25 جىل مەرزىمگە جەڭىلدىكپەن نەسيەلەندىرۋ ۇسىنىلاتىن بولادى («2-10-25»).

ۇشىنشى باعىت بويىنشا، وتباسىنىڭ ءبىر مۇشەسىنە شاققاندا تابىسى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 3،1 دەيىن بولاتىن تۇرعىن ءۇي كەزەگىندەگىلەرگە جىلدىعى 5% بولاتىن، باستپاقى جارناسى 20%، 25 جىل مەرزىمگە نەسيەگە بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي ۇسىنىلادى («5-20-25»).

تورتىنشى باعىت بويىنشا، وتباسىنىڭ ءبىر مۇشەسىنە شاققانەدا تابىسى 3،1 ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنەن اساتىن ازاماتتار جىلدىعى 7%، باستاپقى جارناسى 20% بولاتىن، 25 جىل مەرزىمگە بەرىلەتىن جەڭىلدىكتى نەسيەلەندىرۋمەن («7-20-25») جانە نارىقتاعى ونىمدەرمەن («باسپانا-حيت»، «كيك-وردا»، ء«وز ءۇيىم» ءتۇقجب) باسپانالى بولا الادى.

بۇل تاسىلدەر مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ اتاۋلىلىعى مەن قاراجاتتى پايدالانۋ تيىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتەدى.

سونىمەن قاتار، بيىل ماۋسىم ايىندا «مۇعالىمدەر مەن دارىگەرلەرگە ارنالعان جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي» جەكە باعدارلاماسى ىسكە قوسىلدى. قارجىلاندىرۋ كوزدەرى — قازاقستاندىقتاردىڭ تابىسى مەن رەسۋرستاردى نارىقتىق تارتۋ. قاراجاتتى ميكشيرلەۋ جانە وپەراتسيالىق شىعىستاردى تومەندەتۋ ەسەبىنەن الداعى 2 جىلد بۇل ونىمگە 40 ملرد تەڭگەگە دەيىن قاراجات باعىتتاۋ جوسپارلانعان. بۇل ەلىمىز بويىنشا 3 مىڭعا جۋىق دارىگەرلەر مەن مۇعالىمدەردى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل رەتتە، اي سايىنعى تولەم بويىنشا جالعا بەرۋ مولشەرلەمەسى جىلىنا 3،1% قۇرايدى.

2019 جىلعى 1 قازانداعى مالىمەتتەر بويىنشا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردا تۇرعىن ءۇي كەزەگىندە تۇرعاندار سانى 526 مىڭ ادامدى قۇرادى، بۇل 2012 جىلدىڭ وسىنداي كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 3،5 كوپ. بۇل رەتتە، نەگىزگى ۇلەستى — 44%-دى تۇرعىنداردىڭ الەۋمەتتىك ءالجۋاز توپتارى قۇرايدى، 42% — مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر، بيۋدجەتتىك ۇيىمدار جۇمىسكەرلەرى مەن اسكەري قىزمەتكەرلەر.

«نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى بويىنشا قالاي تۇرعىن ءۇي الۋعا بولادى؟

«نۇرلى جەر» باعدارلاماسى ەل تۇرعىندارىنىڭ ءتۇرلى ساناتتارىنىڭ تۇرعىن ءۇي ماسەلەلەرىن كەشەندى شەشۋگە باعىتتالادى. باعدارلاما ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي سالۋدا، نەسيەگە بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي سالۋدى، جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن دامىتۋدى، جەكە قۇرىلىس سالۋشىلاردىڭ تۇرعىن ءۇي سالۋىن ىنتالاندىرۋدى قامتيدى.

جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار سالعان نەسيەگە بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇيدى الۋ ءۇشىن، قاجەت:

    ء
  • تۇقجب سالىمشىسى بولۋ;
  • ساتىپ الىناتىن تۇرعىن ءۇي قۇنىنىڭ 20%-ىنان كەم ەمەس كولەمدەگى ءبىر رەتتىك العاشقى جارنانى سالۋ نەمەسە جيناعىنىڭ بولۋى;
  • قر ازاماتتىعىنىڭ نەمەسە ورالمان ستاتۋسىنىڭ بولۋى;
  • وسى قالالاردا تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋعا ۇمىتكەر ءوتىنىم بەرۋشىلەر ءۇشىن ءوتىنىپ بەرگەن ساتتە كەمىندە ەكى جىلعا دەيىن نۇر-سۇلتان جانە الماتى قالالارىندا تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا تۇراقتى تىركەۋدە بولۋى;
  • تۇرعىن ءۇيىنىڭ بولماۋىن راستاۋى;
  • تولەم قابىلەتتىلىگىن راستاۋى.

«نۇرلى جەر» باعدارلاماسى اياسىندا 9 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا نەسيەگە بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي جەلىسى بويىنشا 4 330 پاتەر نەمەسە 38،3% جىلدىق جوسپارعا 258،1 مىڭ ش.م. سالىندى.

جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي جەلىسى بويىنشا 2 344 پاتەر نەمەسە 15،6% جىلدىق جوسپارعا 137،6 مىڭ ش.م.

تۇرعىن ۇيلەردى پايدالانۋعا بەرۋدەن كوش باسىندا — نۇر-سۇلتان جانە الماتى قالالارى.

وتىنىم بەرۋشى باعدارلاما تالاپتارىنا ساي كەلگەن جاعدايدا وعان 25 جىل مەرزىمگە جىلدىق 5% مولشەرلەمەسى بويىنشا زايم بەرىلەدى. الدىن-الا تۇرعىن ءۇي زايمىن الۋ ءۇشىن باستاپقى جارنا مولشەرى – ساتىپ الىناتىن تۇرعىن ءۇي قۇنىنىڭ 20%-ىنان كەم ەمەس. ارالىق تۇرعىن ءۇي زايمىن الۋ ءۇشىن — ساتىپ الىناتىن تۇرعىن ءۇي قۇنىنىڭ 50%-نان كەم ەمەس.

تازا ارلەۋدەگى جاو نەسيەگە بەرەتىن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى مەن وتكىزىلۋىنىڭ باعا پارامەترلەرى 1 شارشى مەترى ءۇشىن: نۇر-سۇلتان، الماتى قالالارىندا جانە وسى قالالار ماڭىنداعى ايماقتاردا، شىمكەنت، اتىراۋ، اقتاۋ، تۇركىستان قالالارىندا 180 مىڭ تەڭگەگە دەيىن، باسقا وڭىرلەردە — 140 مىڭ تەڭگەگە دەيىن.

باعدارلاماعا ءتۇقجب سالىمشىلارى، ونىڭ ىشىندە جاو-دا تۇرعىن ءۇي كەزەگىندە تۇرعاندار قاتىسا الادى. ساتىلاتىن نىساندا تۇرعىن ۇيلەردىڭ كەمىندە 50%-ى جاو كەزەكتە تۇرعانداردىڭ اراسىندا بولىنەدى. جاو-دا كەزەكتە تۇرعانداردىڭ ىشىندە سۇرانىس بولماسا، تۇرعىن ءۇي ءتۇقجب باسقا سالىمشىلارىنا ساتىلادى.

باعدارلاما اياسىندا سالىنعان تۇرعىن ءۇي باعاسىنىڭ نارىق باعاسىمەن سالىستىرعاندا تومەن بولۋىنا وراي تۇرعىندار اراسىندا ۇلكەن سۇرانىسقا يە. ءتۇقجب باعدارلاماسى ىسكە اسىرىلا باستاعان ساتتەن باستاپ 19 300 زايم بەرىلدى.

بيىلعى جىلعى قىركۇيەك ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بارلىق قارجىلاندىرۋ كوزدەرى ەسەبىنەن 8،8 ملن ش.م. تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى، بۇل 2018 جىلدىڭ ۇقساس كەزەڭىنە 99،8% قۇرايدى. جىلدىق جوسپارعا تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋ پايىزى 67،7% قۇرادى. ەلىمىز بويىنشا بارلىعى 76 484 تۇرعىن ءۇي ، ونىڭ ىشىندە – 32 779 جەكە تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى.

وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋ كولەمىنىڭ ارتۋى ەلىمىزدىڭ 9 وڭىرىندە جالعاسۋدا. تۇرعىن ۇيلەردى پايدالانۋعا بەرۋ بويىنشا تۇركىستان (130،3%)، قىزىلوردا (120%)، الماتى (116،6%)، سقو (116،4%)، قوستاناي (116،2%)، اتىراۋ (116،2%)، پاۆلودار (110،9%)، اقتوبە (109%) وبلىستارى جانە شىمكەنت (112،6%) قالاسى كوش باسىندا.

نۇر-سۇلتان

ەلوردادا 2019 جىلدىڭ توعىز ايىندا مەملەكەتتىك ينۆەستيتسيالار ەسەبىنەن 980-نەن استام پاتەر پايدالانۋعا بەرىلدى. ونىڭ ىشىندە: نەسيەگە بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي – 250 پاتەر، جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي – 730-دان استام پاتەر. بيىل جىل سوڭىنا دەيىن قالا اكىمدىگى 650-دەن استام پاتەردى پايدالانۋعا بەرەتىن بولادى.

تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق جۇيەسى ارقىلى نەسيەلىك تۇرعىن ءۇي سالۋ

وسى جىلدىڭ باسىنان بەرى 364 پاتەر بەرىلدى، ونىڭ ء182-سى نۇر-سۇلتان قالاسى (14 كوپبالالى وتباسى) اكىمدىگىندە كەزەكتە تۇرعاندار. بيىلعى قاراشا ايىندا اتالعان باعىت بويىنشا 250 پاتەر بەرۋ جوسپارلانعان، ونىڭ ء125-ى قالا اكىمدىگىندە كەزەكتە تۇرعاندار.

ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالدامالى تۇرعىن ءۇي

بۇل باعىت اياسىندا 2019 جىلى 351 پاتەر بەرىلدى، ونىڭ ىشىندە: ء191-ى – حالىقتىڭ الەۋمەتتىك ءالسىز توپتارى ءۇشىن، 160-ى – كوپ بالالى وتباسىلار ءۇشىن. وسى جىلدىڭ قاراشا ايىندا اتالعان باعىت بويىنشا 433 پاتەر بەرۋ جوسپارلانعان، ونىڭ ء87-سى — كوپ بالالى وتباسىلارعا ارنالعان.

سونىمەن قاتار، قالا اكىمدىگى جىلجىمايتىن مۇلىك نارىعىنان 1050 پاتەر ساتىپ الۋ، ولاردى ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز بەس جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە جۇمىس ىستەيتىن جاستارعا جالعا بەرۋ جۇمىستارىمەن اينالىسۋدا.

الماتى

2019 جىلى «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى اياسىندا «قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» اق جەلىسى بويىنشا 1200-نان استام نەسيەلىك پاتەر، ساتىپ الۋمەن جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي جەلىسى بويىنشا 305 پاتەر ءبولىندى.

سونداي-اق، 2019 جىلى «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى باعدارلاماسى اياسىندا قالانىڭ كوممۋنالدىق تۇرعىن ءۇي قورىنان ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز 282 پاتەر تاراتىلدى.

«باقىتتى وتباسى» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا 284 وتباسى تۇرعىن ءۇي سەرتيفيكاتتارىنا يە بولدى.

2019 جىلدىڭ شىلدەسىندە «تولىق ەمەس وتباسىلار»، «كوپ بالالى وتباسىلار»، «مۇمكىندىكتەرى شەكتەۋلى بالالاردى تاربيەلەپ وتىرعان وتباسىلار» ساناتتارى بويىنشا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ كەزەگىندە تۇرعان ازاماتتارعا 2%-بەن تۇرعىن ءۇي زاەمدارىن بەرۋ باستالدى.

باعدارلاما بويىنشا 1790 ءوتىنىش قابىلداندى. قازىرگى ۋاقىتتا بانك الماتى قالاسىنىڭ كەزەكتە تۇرعان ازاماتتارىنىڭ 312 باعىتىن قاراستىرۋدا. بانك 109 نەسيەلىك قارىز بەردى.

«7-20-25» يپوتەكالىق باعدارلاماسى بويىنشا تۇرعىن ءۇيدى قالاي الۋعا بولادى؟

«7-20-25» باعدارلاماسى قازىرگى ۋاقىتتا زايم بويىنشا 7% تومەن پايىزدىق مولشەرلەمەمەن ەڭ ءتيىمدى يپوتەكالىق باعدارلاما رەتىندە سانالادى، باستاپقى جارنا تۇرعىن ءۇي قۇنىنىڭ 20% قۇرايدى (استانا، الماتى، اقتاۋ، اتىراۋ، شىمكەنت قالالارى ءۇشىن تۇرعىن ءۇيدىڭ ماكسيمالدى قۇنى — 25 ملن تەڭگە)، زايمدى وتەۋ مەرزىمى 25 جىلعا دەيىن ۇزارتىلدى.

قر تۇڭعىش پرەزيدەنتى — ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىمەن 2018 جىلى قر ۇلتتىق بانكى «7-20-25» يپوتەكالىق باعدارلاماسىن ازىرلەدى. باعدارلاما تۇرعىنداردىڭ كوپشىلىگىنە باستاپقى نارىقتان 25 جىل مەرزىمگە، تۇرعىن ءۇي قۇنىنىڭ 20% باستاپقى جارناسىمەن، جىلدىق 7% مولشەرلەمەسىمەن تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋعا ارنالعان.

 «7-20-25» قولجەتىمدى نەسيە شارتتارىمەن ءاربىر قازاقستاندىق ءۇشىن تۇرعىن ءۇي جاعدايلارىن جاقسارتۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرىن ۇسىنادى. قازاقستاندا تۇڭعىش رەت تەك قۇرىلىس سالۋشىدان باستاپقى نارىقتان باسپانا الۋعا بولاتىن تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسى قابىلداندى، ونى باعدارلاما قاتىسۋشىسى ءوزى تاڭدايدى. قارىز الۋشىدان زاەمدى ۇسىنعانى جانە قىزمەت كورسەتىلگەنى ءۇشىن كوميسسيا الىنبايدى. سونداي-اق، كەپىل مۇلكىن جانە قارىز الۋشىنىڭ ءومىرىن ساقتاندىرۋ مىندەتتى ەمەس، ساقتاندىرۋ قاجەت بولعان جاعدايدا بارلىق شىعىنداردى نەسيە بەرگەن بانك كوتەرەدى. بۇعان دەيىن ارەكەت ەتىپ تۇرعان يپوتەكالىق ونىمدەردىڭ بىردە-بىرىندە وسىنداي نەسيەلەۋ شارتتارى بولعان جوق.

«7-20-25» باعدارلاماسى بويىنشا نەسيە الۋ ءۇشىن جەكە تۇلعا بىرنەشە تالاپتارعا ساي بولۋى كەرەك، ولار:

● قازاقستان ازاماتتىعى;

● مەنشىك قۇقىعىندا قر اۋماعىندا تۇرعىن ءۇيىنىڭ بولماۋى;

● كاسىپكەرلىك نەمەسە ەڭبەك قىزمەتىنەن تۇراقتى راستالعان كىرىستىڭ بولۋى;

● يپوتەكالىق نەسيەلەرىنىڭ بولماۋى.

جالپى، باعدارلاما ىسكە اسىرىلا باستاعاننان باستاپ، وسى جىلدىڭ 24 قازانىنداعى جاعداي بويىنشا نۇر-سۇلتان قالاسى بويىنشا ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەرگە تۇرعىن ءۇي ساتىپ العىسى كەلەتىن ازاماتتاردان 81،9 ملرد تەڭگە سوماسىنا 5 980 ءوتىنىم قابىلداندى، ونىڭ ىشىندە 52،3 ملرد تەڭگە سوماسىنداعى 3 790 ءوتىنىمدى نەسيە بەرۋشى بانكتەر ماقۇلدادى — بۇل قازاقستاننىڭ بارلىق وڭىرلەرى اراسىنداعى ەڭ جوعارى كورسەتكىش.

دەنساۋلىق ساقتاۋ، ءبىلىم بەرۋ، مادەنيەت جانە سپورت سالالارىندا جۇمىس ىستەيتىن، ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتتەر ۇسىناتىن، پوليتسيا دەپارتامەنتىندە جۇمىس ىستەيتىن بىلىكتى ماماندار كورپۋسىن قولداۋ ماقساتىندا نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ اكىمدىگى باسپانا ساتىپ الۋعا نومينالى 1 ملن تەڭگە بولاتىن تۇرعىن ءۇي سەرتيفيكاتى تۇرىندەگى العاشقى جارنانىڭ ءبىر بولىگىن جابادى. قازىرگى ۋاقىتتا جوعارىدا اتالعان قىزمەت سالالارى بويىنشا نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ بيۋدجەتىنەن 397 ملن تەڭگەگە 397 تۇرعىن ءۇي سەرتيفيكاتى بەرىلدى.

«باقىتتى وتباسى» باعدارلاماسى بويىنشا تۇرعىن ءۇي الۋعا كىم ۇمىتكەر بولا الادى؟

قازاقستاندا ءتورت نەمەسە ودان دا كوپ بالاسى بار 340 مىڭعا جۋىق كوپ بالالى وتباسى بار، ونىڭ ىشىندە 31 725 مىڭ وتباسى رەسمي تۇردە باسپاناعا مۇقتاج وتباسىلار رەتىندە اكىمدىكتەردىڭ كەزەگىندە تۇر. 2019 جىلدىڭ شىلدەسىنەن باستاپ اتالعان ساناتتاعى ازاماتتار ءۇشىن جىلدىق 2%-بەن يپوتەكالىق نەسيەلەندىرۋدىڭ «باقىتتى وتباسى» جەڭىلدەتىلگەن باعدارلاماسى ىسكە قوسىلدى. بۇل ەلباسى باستاماشى بولعان، از قامتاماسىز ەتىلگەن كوپ بالالى وتباسىلارعا ۇسىنىلعان تەڭدەسسىز قولداۋ ءتۇرى. باستاپقى جارنا — اكىمدىكتەردەن تۇرعىن ءۇي سەرتيفيكاتتارىن پايدالانۋ مۇمكىندىگىمەن 10% باستالادى. «باقىتتى وتباسى» باعدارلاماسى كوپ بالالى وتباسىلارعا، تولىق ەمەس وتباسىلارعا جانە تابىسى تومەن، مۇگەدەك بالالاردى تاربيەلەپ وتىرعان وتباسىلارعا نەسيە بەرۋگە ارنالعان.

سونىمەن بىرگە، تۇرعىن ءۇي قۇنى نۇر-سۇلتان، الماتى، شىمكەنت، اتىراۋ، اقتاۋ قالالارىندا 15 ملن تەڭگەدەن اسپاۋى كەرەك جانە قالعان وڭىرلەردە — 10 ملن-عا دەيىن.

بۇگىنگى تاڭدا 2019 جىلعا 50 ملرد تەڭگە بەرۋ جوسپارىمەن، تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى 46،6 ملرد تەڭگەگە 4 589 ءوتىنىمدى قابىلدادى، ونىڭ ىشىندە 29،3 ملرد تەڭگە بولاتىن 2 875 زاەم بەرىلدى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس، 2020 جىلدان باستاپ 2023 جىلعا دەيىن جىلدىق بەرۋ جوسپارى كەمىندە 10 مىڭ ءوتىنىمدى نەمەسە شامامەن 100 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى.

نەسيە بەرۋ شارتتارى:

  • نەسيە مولشەرلەمەسى — جىلدىق 2%;
  • باستاپقى جارنا — الدىن-الا تۇرعىن ءۇي زاەمىن الۋ ءۇشىن — ساتىپ الىناتىن تۇرعىن ءۇي قۇنىنىڭ كەمىندە 10%;
  • ارالىق تۇرعىن ءۇي زاەمىن الۋ ءۇشىن — ساتىپ الىناتىن تۇرعىن ءۇي قۇنىنىڭ كەمىندە 50%;
  • زاەم مەرزىمى — 20 جىلعا دەيىن.
  • زاەمنىڭ نىسانالى ماقساتى ‒ باستاپقى (سونىڭ ىشىندە جاو نەسيەلىك تۇرعىن ءۇيى) جانە ەكىنشى نارىقتان تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋ;
  • نۇر-سۇلتان، الماتى، شىمكەنت، اقتاۋ، اتىراۋ قالالارىندا تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋعا زاەمنىڭ ماكسيمالدى سوماسى 15 ملن تەڭگەدەن اسپايدى، ال باسقا وڭىرلەردە 10 ملن تەڭگەدەن اسپايدى;
  • كەپىلزاتتىق قامتاماسىز ەتۋ ‒ قتقجب تالاپتارىنا سايكەس كەلەتىن مۇلىك نەمەسە ساتىپ الىناتىن تۇرعىن ءۇي.

نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ اكىمدىگى باستاپقى نارىقتان باسپانا ساتىپ الۋ ءۇشىن نومينالى 1 ملن تەڭگە بولاتىن تۇرعىن ءۇي سەرتيفيكاتى تۇرىندەگى العاشقى جارنانىڭ ءبىر بولىگىن وتەيدى. باعدارلاماعا قاتىسۋ ءۇشىن 2 365 جولداما (834 كوپ بالالى وتباسى، 1 143 تولىق ەمەس وتباسى، 388 مۇگەدەك بالالارى بار وتباسى) بەرىلدى، ونىڭ ىشىندە 7،2 ملرد تەڭگە سوماسىنا 521 نەسيەلىك زاەم بەرىلدى (198 كوپ بالالى وتباسى، 239 تولىق ەمەس وتباسى، 84 مۇگەدەك بالالارى بار وتباسى) كورسەتىلگەن ساننان العاشقى جارنانىڭ ءبىر بولىگىن وتەۋ ءۇشىن 1 ملن تەڭگەدەن 50 تۇرعىن ءۇي سەرتيفيكاتى بەرىلدى.

«اسكەري باسپانا» باعدارلاماسىنىڭ شارتتارى قانداي؟

تۇقجب «اسكەري باسپانا» — جىلدىق 8%-بەن جەڭىلدىكتى نەسيەلەندىرۋ ءونىمىن ازىرلەدى. ءمالىم بولعانداي، 2018 جىلدىڭ قاڭتارىنان باستاپ زاڭناماعا اسكەري قىزمەتشىلەرگە وزدەرى الاتىن تۇرعىن ءۇي تولەمدەرى ەسەبىنەن ءتۇقجب-دا قاراجات جيناقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. تۇرعىن ءۇيدى باستاپقى جانە قايتالاما نارىقتاردان ساتىپ الۋعا بولادى. بۇگىنگى تاڭدا اسكەري قىزمەتشىلەر جالپى ءتۇسىمى 149،3 ملرد تەڭگە بولاتىن 86،4 مىڭ ارنايى شوت اشتى. ءتۇقجب 99 ملرد تەڭگەگە 6،5 مىڭ زاەم بەردى.

الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ماماندىقتار بويىنشا دا جەكەلەگەن باعدارلامالار جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. 2019 جىلدىڭ ماۋسىم ايىنان باستاپ مۇعالىمدەر مەن دارىگەرلەر ءۇشىن ساتىپ الۋ قۇقىعىمەن جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي بەرۋ باعدارلاماسى ىسكە قوسىلدى. 2019-2020 جىلدارعا ارنالعان قارجىلاندىرۋدىڭ جالپى كولەمى 40 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى، بۇل نارىقتا 3 مىڭ پاتەر الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي جىلدىق 3،1%-بەن باستاپقى جارناسىز بەرىلەدى. تۇرعىن ءۇيدى مەرزىمىنەن بۇرىن قانداي دا ءبىر ايىپپۇلسىز ساتىپ الۋ قۇقىعى قاراستىرىلعان. بۇگىنگى تاڭدا دەنساۋلىق ساقتاۋ، ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىكتەرى، سونداي-اق، وڭىرلەر بويىنشا دا، تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتىلەتىن قىزمەتكەرلەردىڭ تىزىمدەرىن قۇراستىرۋدا.

جۇمىس ىستەيتىن جاستار ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇيدى قالاي الا الادى؟

جاستار جىلىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا «نۇرلى جەر» باعدارلاماسىنا نۇر-سۇلتان، الماتى جانە شىمكەنت قالالارىندا جۇمىس ىستەيتىن جاستار ءۇشىن ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن قارجىلاندىرۋ تەتىكتەرى ەنگىزىلدى.

وتىنىم بەرۋشى ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي الۋ ءۇشىن وكىلەتتى ورگانعا كەلەسى قۇجاتتاردى ۇسىنادى:

● وسى ەرەجەگە قوسىمشاعا سايكەس فورما بويىنشا ءوتىنىش;

● ءوتىنىش بەرۋشىنىڭ جەكە باسىن كۋالاندىراتىن قۇجات كوشىرمەسى ء(تۇپنۇسقاسى جەكە تۇلعانى سايكەستەندىرۋ ءۇشىن ۇسىنىلادى);

● ءبىلىم تۋرالى قۇجاتتىڭ كوشىرمەسى;

● نەكە تۋرالى كۋالىكتىڭ كوشىرمەسى (بولعان جاعدايدا);

● بالالاردىڭ تۋ تۋرالى كۋالىگىنىڭ كوشىرمەسى (بولعان جاعدايدا);

● ءوتىنىم بەرۋشى مەن وتباسىنىڭ بارلىق مۇشەلەرىنىڭ جىلجىمايتىن مۇلكىنىڭ جوقتىعى (بار ەكەنى) تۋرالى انىقتاما;

● جۇمىس ورنىنان انىقتاما;

● ءوتىنىم بەرۋشىنىڭ 40 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشتەن كەم ەمەس كولەمدەگى اي سايىنعى تابىسىن راستايتىن سوڭعى التى ايداعى تابىسى تۋرالى انىقتاما;

● قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك كودەكسىنىڭ ء35-شى بابىنا سايكەس ەڭبەك ءوتىلىن راستايتىن قۇجاتتار;

● بانك ەسەپشوتىنىڭ بار ەكەنى جانە ءنومىرى تۋرالى انىقتاما جانە بانك ەسەپشوتى بويىنشا اقشا قالدىعى مەن ونىڭ اۋدارىلۋى تۋرالى كوشىرمە;

● ءوتىنىم بەرۋشىنىڭ ءتۇرلى قىزمەت سالالارىنداعى جەكە جەتىستىكتەرىن راستايتىن قۇجاتتار (بولعان جاعدايدا).

باللداردى ەسەپتەۋ باللدىق جۇيە بويىنشا جۇرگىزىلەدى:

● نارىقتاعى اسا سۇرانىسقا يە 100 ماماندىق تىزىمىنە سايكەس كاسىپتى يگەرگەن ءوتىنىم بەرۋشىگە – 10 بالل;

● وتباسىلى بولعان جاعدايدا – 5 بالل، نەكەدە تۇرعان ءار جىلى ءۇشىن زا – 2 بالل;

● ءبىر بالاسى بولعانى ءۇشىن – 1 بالل، ودان كەيىنگى ءار بالاسى ءۇشىن – 2 بالل;

● كەمىندە 1 جىل جەكە كاسىپكەرلىك قىزمەتپەن اينالىسقانى ءۇشىن – 5 بالل، زا ءار جىلى ءۇشىن –1 بالل;

● ءوتىنىش بەرۋشىنىڭ ءتۇرلى سالالاردا جەكە جەتىستىكتەرى بولعان جاعدايدا – 2 بالل;

● بيۋدجەتتىك ۇيىمدارداعى ەڭبەك قىزمەتى ءۇشىن (مەملەكەتتىك مەكەمەلەر مەن مەملەكەتتىك كاسىپورىندار) – 5 بالل، جۇمىس ءوتىلىنىڭ ءار جىلى ءۇشىن – 1 بالل;

● ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ جيناق شوتتارىنداعى (دەپوزيتتەردەگى) جيناقتاردىڭ ءار جىلى ءۇشىن – 2 بالل.

باللدار تەڭ تۇسكەن جاعدايدا، ءوتىنىمدى ۋاقىتى بويىنشا ەرتەرەك بەرگەن ۇمىتكەرگە باسىمدىق بەرىلەدى.

تسيفرلىق تەحنولوگيالداردى قولدانۋ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىندا قالاي كورىنىس بەرەدى؟

«بايتەرەك» حولدينگى 2018 جىلى ماۋسىمدا «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا قارجىلاندىرىلاتىن نىساندارعا مونيتورينگ جۇرگىزەتىن ينتەرنەت-پورتالدى جانە سيتۋاتسيالىق ورتالىقتى ىسكە قوستى. پورتال وڭىرلەردەگى تۇرعىن ءۇي نىساندارىنىڭ سالىنۋ بارىسى تۋرالى ەلەكتروندى اقپاراتتى ورنالاستىراتىن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا ارنالدى. اتالعان مالىمەتتەردىڭ بارلىعى ينتەراكتيۆتى سيتۋاتسيالىق ورتالىقتا ناقتى ۋاقىت رەجيمىندە كورسەتىلەدى. بۇل جوبا بەينەكامەرالاردى، دروندار مەن باسقا تەحنولوگيالاردى قولدانا وتىرىپ سالىنىپ جاتقان بارلىق نىساندارعا ديستانتسيالىق مونتورينگ جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. «اقىلدى» كامەرالار نىساندارداعى تەحنيكانى، قۇرىلىس كەزەڭلەرى مەن جۇمىس كۇشىنىڭ قوزعالىسىن اسا جوعارى دالدىكپەن تانيدى. بولىنگەن قاراجاتتىڭ يگەرىلۋىن قاداعالاۋ جانە دەرەكتەر تالداۋى نەگىزىندە ءتيىستى شەشىمدەر شىعارۋ مۇمكىندىگى پايدا بولدى.

قازىرگى تاڭدا ەلەكتروندى دەرەكتەر بازاسى 300-گە جۋىق سالىنىپ جاتقان نىساندى قامتيدى، ونىڭ ءارقايسىسى بويىنشا جان-جاقتى اقپارات بار. 

تەحنيكالىق باقىلاۋ وكىلدەرى ءۇشىن ارنايى ءموبيلدى قوسىمشا جاسالدى، وول قۇرىلىس الاڭىندا تەلەفوننان دەرەكتەردى جۇكتەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

تولتىرۋ ءتارتىبى وندىرىستىك جۇمىستار كەستەسىنەن كورىنەدى، تەحنيكالىق باقىلاۋ وكىلى نىساندا نەشە رەت بولعانىن كورۋگە بولادى.

سونىمەن قاتار، وسى جوبا مىسالىندا تسيفرلاندىرۋدىڭ رەسۋرستاردى قالاي ۇنەمدەيتىنىن بايقاۋعا بولادى. قۇرىلىستىڭ بۇرىنعى مونيتورينگ فورماتى اقپاراتتى جيناۋعا اپتاسىنا 8 جۇمىس ساعاتىن جانە ءبىزدىڭ ساراپشىلارىمىزدىڭ ولاردى جيناقتاپ، تالداۋى ءۇشىن تاعى 8 ساعات ۋاقىتتى قاجەت ەتەتىن.

جاڭا پورتال بۇل ۋاقىتتى 8 ەسە قىسقارتادى. بۇگىندە اقپاراتتى الۋ ءۇشىن نەبارى 1 ساعات ۋاقىت جانە ونى وڭدەۋ ءۇشىن 1 ساعات قانا قاجەت. مونيتورينگتىڭ تسيفرلىق فورماتى جىل سايىن حولدينگ بيۋدجەتىنىڭ 30 ملن تەڭگەگە جۋىعىن ۇنەمدەيدى.

وز پلاتفورماسىندا تىكەلەي تاپسىرىس بەرۋشىلەر مەن دەلدالسىز جەتكىزۋشىلەردى بىرىكتىرە الاتىن «ونلاين ماركەتپلەيستەردى» قولدانۋ ارقىلى ينفراقۇرىلىم نىساندارى مەن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن ارزانداتۋعا زور مۇمكىندىكتەر تۋىندادى.

حولدينگ بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى باستادى. بۇل بارلىق تاراپتاردىڭ وپەراتسيالىق شىعىندارىن ورتا ەسەپپەن 20%-عا ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

بۇل رەتتە بەلگىلەنگەن باعالار بويىنشا ۇزاقمەرزىمدى وفتەيك-كەلىسىمشارتتار جۇيەسىن ەنگىزۋ ءۇي قۇرىلىس كومبيناتتارىنىڭ جانە وتاندىق قۇرىلىس ماتەريالدارىن وندىرۋشىلەردىڭ جۇكتەمەسىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

ماركەتپلەيستەر بارىنشا اشىق بولۋى ءتيىس جانە تولىق اقپارات بەرۋى كەرەك، بۇل جوسىقسىز جەتكىزۋشىلەردى بولدىرمايدى.

ەگەر قۇرىلىستىڭ وزىندىك قۇنىندا قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ ۇلەسى 55%-دان جوعارى بولاتىنىن ەسكەرسەك، وندا تۇرعىن ءۇيدىڭ 1 ءش.م. ۇشىن قۇرىلىس باعاسى ورتا ەسەپپەن 10%-عا تومەندەتىلە الادى.

مۇنداي پلاتفورمالاردى جىلجىمايتىن مۇلىك نارىعى ءۇشىن دە قۇرۋ قاجەت، مۇندا تۇرعىندار، كوممەرتسيالىق بانكتەر، دەۆەلوپەرلەر، جەكە قۇرىلىس سالۋشىلار مەن مەملەكەتتىك ورگاندار ءبىرىڭعاي الاڭعا جينالىپ، ءوز قىزمەتتەرىن ۇسىنا الاتىن بولادى.

2017 جىلدىڭ تامىز ايىنان باستاپ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى جەلىسى بويىنشا «Baspana.kz» جىلجىمايتىن مۇلىك ينتەرنەت-پورتالى ىسكە قوسىلدى، ول ءوز پلاتفورماسىندا ءتۇقجب بارلىق كليەنتتەرىن، قۇرىلىس كومپانيالارى مەن مەملەكەتتىك ورگانداردى بىرىكتىردى.

ەندى قازاقستاندىقتار «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ شارتتارى بويىنشا ونلاين-كونسۋلتاتسيا، دايىن جانە سالىنىپ جاتقان نىساۆندار، شارشى مەترىنىڭ قۇنى جانە بانك ونىمدەرى تۋرالى اقپاراتتى الا الادى.

پورتالدا 153 مىڭنان اسا قولدانۋشى تىركەلگەن، «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى بويىنشا 356 نىسان ورنالاستىرىلعان.

ونلاين-الاڭ ارقىلى تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋشىلار پۋلىنا قاتىسۋعا بارلىعى 222 مىڭنان اسا ءوتىنىش بەرىلگەن، جالپى سوماسى 155 ملرد تەڭگەگە بەلگىلەنگەن باعا بويىنشا 17 مىڭنان استام پاتەر ساتىلعان. 277 ملرد تەڭگە سوماسىنا 29 مىڭعا جۋىق پاتەر وتكىزىلۋ ساتىسىندا.

ىت-قىزمەتتەر جەلىسىنىڭ كەڭەيتىلۋىمەن جانە «اقىلدى ءۇي» جۇيەسىنىڭ ەلەمەنتتەرىنىڭ ەنگىزىلۋىمەن قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي ەكوجۇيەسىنىڭ اۋقىمى ءبىرشاما ارتادى.

مىسالى، «ە-SHANYRAQ» تكش ءبىرىڭعاي اقپاراتتىق جۇيەسىنىڭ تولىققاندى رەجيمدە ەنگىزىلۋى تۇرعىندارعا ءۇيدى باسقارۋعا ونلاين قاتىسۋعا، باسقارۋشى كومپانيالاردىڭ قارجىنى نىسانالى پايدالانۋىنا مونيتورينگ جۇرگىزۋگە جانە ونىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

تۇرعىندار ناقتى ۋاقىت رەجيمىندە ەسەپتەۋىشتەرىنىڭ كورسەتكىشتەرى مەن بەكىتىلگەن تاريفتەردىڭ نەگىزىندە قويىلعان ەسەپتىڭ دۇرىستىعىن تەكسەرە الادى. “اقىلدى” ەسەپتەۋ قۇرىلعىلارىن ورناتۋ كورسەتىلەتىن قزىمەت قۇنىن ورتا ەسەپپەن 35%-عا تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

وسىلايشا، قۇرىلىس سالاسىن تولىققاندى تسيفرلاندىرۋ، SMART-تەحنولوگيالاردى قولدانۋ جانە بايلانىستىڭ جاپپاي قولجەتىمدى بولۋى نەگىزىندە قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي ەكوجۇيەسى قالىپتاساتىن نەگىزگى فاكتورلاردىڭ ءبىرى بولىپ سانالادى، بۇل ءوز كەزەگىندە ەكونوميكانىڭ ىرگەلەس سالالارىن ىنتالاندىرادى.

تۇپتىڭ-تۇبىندە مۇنىڭ بارلىعى ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋعا، جۇمىس ورىندارىن اشۋعا، تۇرعىندار ءۇشىن ەكونوميكالىق جانە وندىرىستىك رەسۋرستار مەن مۇمكىندىكتەرگە تەڭ قولجەتىمدىلىكتىڭ بولۋىنا ىقپالىن تيگىزەدى.

قۇرلىستاعى ۇلەسكەرلىك تۋرالى نەنى ءبىلۋ كەرەك؟

جەكە قۇرىلىس سالۋشىلار ءۇشىن تۇرعىن ءۇي سالۋداعى نەگىزگى ماسەلە — قولجەتىمدى قارجىلاندىرۋ.

بۇگىنگى تاڭدا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنداعى نەگىزگى پروبلەمالاردىڭ ءبىرى — قۇرىلىس سالۋشىلار ءۇشىن قورلاندىرۋدىڭ “قىمبات بولۋى” جانە كوممەرتسيالىق بانكتەر تاراپىنان كەپىلدىك بازانى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا تالاپتاردىڭ قويىلۋى.

ەگەر 2009 جىلى بانكتەر قورجىنىندا قۇرىلىس ۇلەسى 20%-دان اسسا، بۇگىندە بۇل كورسەتكىش 3 ەسە ازايعان جانە 7%-دان اسپايدى.

«بايتەرەك» حولدينگىنىڭ قارجى وپەراتورى رەتىندە نارىق رەسۋرستارىن تارتۋعا، اعىمداعى قارجى اعىمىن ميكشيرلەۋگە، جەكە قۇرىلىس سالۋشىلار ءۇشىن قورلاندىرۋدىڭ قانداي دا ءبىر «دەلدالدارسىز» ارزانداتۋعا مۇمكىندىكتەرى بار.

نەسيە رەسۋرستارىن سۋبسيديالاۋ جانە كەپىلدەندىرۋ تەتىكتەرى ارقىلى قۇرىلىس كومپانيالارىنا قولداۋ كورسەتۋ مۇمكىندىگى بار.

مىسالى، قۇرىلىس سالۋشىلاردىڭ نەسيەلەرىن سۋبسيديالاۋ ارقىلى «دامۋ» قور جالپى سوماسى 91،6 ملرد تەڭگەگە 87 جوباعا قولداۋ كورسەتتى. بۇل قۇرىلىس كومپانيالارى ءۇشىن نارىقتىق ناسيەلەردى 50%-عا ارزانداتۋعا مۇمكىندىك بەردى.

تۇرعىن ءۇي قورىن كەپىلدەندىرۋ قورى ارقىلى ۇلەسكەرلىك تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن كەپىلدەندىرۋدىڭ قوسىمشا جاڭا تەتىگى ادال جەكە قۇرىلىس سالۋشىلارعا تۇرعىنداردىڭ قاراجاتىن 0%-بەن تارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

كوممەرتسيالىق نارىقتا ءوزىنىڭ نەمەسە زايم قاراجاتى ارقىلى تۇرعىن ءۇي العىسى كەلەتىن ازاماتتار ءۇشىن ۇلەسكەرلىك قۇرىلىستى اياقتاۋعا كەپىلدىكتەر بەرىلەدى. ەڭ الدىمەن ول ازاماتتاردىڭ قاراجاتىنىڭ ساقتالۋىنا جانە جوسىقسىز قۇرىلىس سالۋشىلاردان قورعاۋعا باعىتتالعان. ول ءۇشىن 2016 جىلى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا ۇلەسكەرلىك قاتىسۋ تۋرالى جاڭا زاڭ قابىلداندى.

زاڭ بويىنشا تۇرعىنداردان ۇلەسكەرلىك قۇرىلىسقا قاراجات تارتۋ تەك اكىمدىكتىڭ رۇقساتى بولعان جاعدايدا نەمەسە ءبىزدىڭ ەنشىلەس ۇيىمىمىز ‒ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن كەپىلدەندىرۋ قورى تاراپىنان كەپىل بولعاندا عانا رۇقسات ەتىلەدى.

ەگەر قۇرىلىس كومپانياسى قوردان كەپىلدىك العان بولسا، بۇل اقپارات www.hgf.kz سايتىندا جاريالانادى. بۇگىنگى تاڭدا جالپى سوماسى 137،9 ملرد تەڭگەگە جوبالار ماقۇلداندى. بۇل تۇرعىنداردىڭ كوممەرتسيالىق نارىقتا 9،8 مىڭنان استام پاتەردى ساتىپ الۋعا سالىمدارىن قورعاۋعا مۇمكىندىك بەردى.

ەگەر مۇنداي كەپىلدىك بولماسا، وندا قۇرىلىس سالۋشىنىڭ ۇلەسكەرلەردىڭ قاراجاتىن تارتۋعا اكىمدىكتەن العان رۇقساتى بولۋى كەرەك، مۇنداي اقپاراتتى ءتيىستى اكىمدىكتەن ناقتىلاۋعا بولادى. مۇنى مىندەتتى تۇردە ءبىلۋ كەرەك، سەبەبى، اقپارات ناقتى بولماعان جاعدايدا بار جاۋاپكەرشىلىك پەن تاۋەكەل ۇلەسكەرگە جۇكتەلەدى.

ايتا كەتەيىك، زاڭ بويىنشا ۇلەسكەرلەردىڭ قاراجاتىن تارتۋعا اكىمدىكتەن قۇرىلىس سالۋشى تەك ەكى جاعدايدا رۇقسات الا الادى: ەگەر ول ءوز ەسەبىنەن عيمارات قاڭقاسىن تۇرعىسعان بولسا، ال بۇل جوبانىڭ جالپى قۇنىنىڭ 40–60%-ى، نەمەسە بانكتەن قارجىلاندىرۋ العان بولسا.

ەگەر قۇرىلىس سالۋشى قور كەپىلدىگىن كورسەتپەسە، ال اكىمدىك بۇل نىسان بويىنشا ءتيىستى رۇقسات بەرىلمەگەن دەسە، اقشاڭىزدى سالىپ ەشقانداي تاۋەكەلگە بارماۋڭا كەڭەس بەرەمىز. مۇندايدا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا جۇگىنگەن ءجون.



كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=6&id=1069466

پىكىرلەر:

juz dep sifirmen jazingiz.