كومپيۋتەر نۇسقاسى Компйутер нұсқасы

قولايلى بەت | بۇگىنگى | كەشەگى | جالپى مالىمەت

ەل-ارناعا تىزىمدەلىڭىزدەر ...
قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى
СанақКелген (IP)Көрілген (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-10-211409463247 %53 %
2019-10-221435476533 %67 %
2019-10-23911458239 %61 %

ىنتىماق – بەرەكە باستاۋى — «انا ءتىلى» ۇلت گازەتى


ءتۇرى: انا-ءتىل گازەتى

ۋاقىتى: 11:56 - 2019/10/10

: PDF Download - Жұктеұ - Скачать - ءتۇسىرۋ

elarna.net Printed Version.

الماتى وبلىسى ورنالاسقان اۋماقتى حالقىمىز ەجەلدەن «جەر ءجانناتى – جەتىسۋ» دەپ اتاپ كەلسە، بۇگىنگى كۇنى ونىڭ اسەم تابيعاتى مەن تامىلجىعان اۋا رايىنا سۇيسىنگەن جۇرتشىلىق «وزەندەر ورنەكتەگەن ولكە» دەپ، بەكسۇلتان نۇرجەكەەۆ ايتپاقشى، تۋعان جەردىڭ قاسيەتى مەن ابىرويىن اسقاقتاتىپ كەلەدى. ءيا، سۋلى جەر – نۇرلى جەر. جانعا جايلى، شارۋاعا اسا قولايلى، تۇگىن تارتساڭ ءتۇبىتى، شىمىن تارتساڭ شىرىنى شىعاتىن قۇيقالى جەرگە اركىم دە قۇمار. سونىمەن بىرگە، ايماقتىڭ قازىرگى كەزدەگى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ قارقىنى دا ىشكى ميگراتسيانىڭ وركەندەۋىنە اسەر ەتەدى. سوڭعى جىلدارى وسىناۋ ولكەگە تۋعان ەلىمىزدىڭ ءار تۇكپىرىنەن قونىس اۋدارۋشىلار سانى مولايا تۇسۋدە. ايماقتاعى حالىقتىڭ دەموگرافيالىق ءوسۋى دە وبلىس تۇرعىندارى سانىنىڭ كوبەيۋىنە ەرەكشە ىقپال ەتۋدە.

وتكەن جىلى الماتى وبلىسىنداعى حالىقتىڭ سانى 2 ميلليونعا جەتتى. بۇل جاعىمدى كورسەتكىش جەتىسۋلىقتاردىڭ قۋانىشىن ەسەلەپ،­ ۇلكەن تاريحي جانە ­رۋحاني وقيعا رەتىندە قابىلداندى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن رايىمبەك جانە كەگەن اۋداندارى قايتا قۇرىلىپ، 700-گە جۋىق ادام ءوز تۋعان جەرىنە قايتا ورالدى. ەلوردانىڭ 20 جىلدىعىنا بايلانىستى استانانىڭ تورىندە تۇڭعىش پرەزيدەنت جەتىسۋدىڭ تۇمارىنداي بولعان «جەتىسۋ» ساياباعى جاڭارتىلعانىن ايتا كەلىپ: «حالىق – ءبىزدىڭ باستى بايلىعىمىز. وسى ورايدا وبلىس تۇرعىندارىنىڭ سانى 2 ميلليوننان اسىپ، الماتى وبلىسى رەسپۋبليكاداعى ەڭ ءىرى ايماققا اينالدى» دەگەن ەدى.
ءيا، ايماقتاعى حالىق سانىنىڭ ءوسۋى تۇرعىنداردىڭ ەتنوستىق قۇرامىنا دا اسەر ەتۋدە. قازىرگى كەزدە وڭىردە 105 ەتنوستىڭ وكىلى ءتاتۋ-تاتتى ءومىر ءسۇرىپ، ەلىمىزدىڭ وسىپ-وركەندەۋىنە ۇلەس قوسۋدا. ولار 71 ەتنومادەني بىرلەستىككە توپتاستىرىلىپ وتىر. سونىمەن بىرگە، ايماقتىق دەڭگەيدە الىپ قاراساق، 26 وبلىستىق، 39 اۋداندىق، 6 قالالىق قۇرىلىمى ىنتىماق پەن بىرلىكتى نىعايتۋ، ۇلتتىق مەملەكەتتىلىكتى نىعايتۋ يدەياسىن بەرىك ۇستانا وتىرىپ، جالپىۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ناسيحاتتاۋدى مۇرات تۇتۋدا. تاريحى – ورتاق، تاعدىرى – ءبىر حالىقتاردىڭ بەرەكە-بىرلىگى ارقاسىندا وبلىستىڭ ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك باعىتتارداعى كورسەتكىشتەرى زامان تالابىنا ساي جاقسارىپ كەلەدى.
تاتۋلىق، بىرلىك پەن كەلىسىمنىڭ ورتالىعىنا اينالعان تالدىقورعان قالاسىنداعى دوستىق ۇيىندە انالار كەڭەسىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسى ءوتتى. ورتالىق اپپاراتتان جانە رەسپۋبليكانىڭ ءار اۋماعىنان كەلگەن دەلەگاتتار وبلىستىق اسسامبلەيانىڭ سەسسياسىنا قاتىسىپ، جاڭا دراما تەاتر عيماراتىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىن تاماشالادى. الماتى­ وبلىسى انالار كەڭەسى قىزمەتىنىڭ وڭ تاجىريبەسى رەسپۋبليكا بويىنشا تاراتۋعا ۇسىنىلدى. سونداي-اق ەتنوسارالىق جانە كونفەسسياارالىق كەلىسىمدى، قوعامدىق-ساياسي تۇراقتىلىقتى جانە قازاقستان حالقىنىڭ بىرەگەيلىگىن ساقتاۋعا باعىتتالعان 300-دەن استام ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلدى. ال قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلورداسى – نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ 20 جىلدىعى اياسىندا ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن 70-تەن استام مادەني-كوپشىلىك شارا وتكىزىلدى.بۇگىنگى كۇنى قۇرامىندا قوعامدىق پىكىر كوشباسشىلارى، ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ، ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار، انالار كەڭەسىنىڭ، كاسىپوداق جانە جاستار بىرلەستىكتەرىنىڭ وكىلدەرى، اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرى، ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورلارى جۇمىس ىستەيتىن، 1 وبلىستىق، 20 اۋداندىق جانە قالالىق، 592 اۋىلدىق جانە 15 ءىرى كاسىپورىندا، جالپى 628 قوعامدىق كەلىسىم كەڭەستەرى بەلسەندى جۇمىس اتقارۋدا. وتكەن جىلى بارلىق دەڭگەيدەگى قوعامدىق كەلىسىم كەڭەستەرى مۇشەلەرىنىڭ بارىنشا ىقپالدى جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە جەرگىلىكتى جەرلەردە تۋىنداعان 235 وزەكتى ماسەلە وڭ شەشىمىن تاپتى. سونداي-اق قوعامدىق كەلىسىم كەڭەستەرىنىڭ «اۋىلىم – التىن قازىنام» فورۋمىن قورىتىندىلاۋ بارىسىندا باس جۇلدەنى ەڭبەكشىقازاق اۋدانى، ءى ورىندى تالدىقورعان قالاسى، ءىى ورىندى الاكول اۋدانى،­ ءىىى ورىندى كەگەن اۋدانىنىڭ قوعامدىق كەلىسىم كەڭەستەرى يەلەندى. ال ­پەتروپاۆل قالاسىندا وتكەن رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كەلىسىم كەڭەسىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا الماتى وبلىسىنىڭ قوعامدىق كەلىسىم كەڭەستەرى جۇمىسىنا وڭ باعا بەرىلىپ، جيناقتالعان تاجىريبە جونىندەگى اقپاراتتار رەسپۋبليكانىڭ بارلىق ايماقتارىنا تاراتىلدى.
وتكەن جىلى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى وبلىستىق حاتشىلىعىنىڭ باسشىلىعىمەن 671 قايىرىمدىلىق اكتسياسى وتكىزىلىپ، ازاماتتارعا 252 ميلليون تەڭگە كولەمىندە كومەك كورسەتىلدى. قايىرىمدىلىق اياسىندا وتكىزىلگەن شارالاردى ۇيىمداستىرۋعا ۇيىتقى بولعان جانە ماتەريالدىق جاعىنان قولداۋ كورسەتكەن ازاماتتارعا «جومارت جان» توسبەلگىسى، «جومارت­ جۇرەك» سىيلىقتارى تاپسىرىلدى. ولاردىڭ قاتارىندا اسان سوناەۆ، سلاۆيانا شايكينا،­ حاسان ابۋەۆ، تەمىرلان ءشاينۇسىپوۆ، سەرىكجان جەكسەمبيەۆ، ازامات مولداقاسىموۆ، سەرگەي­ رۋزانوۆ، زاكيرجان كۋزيەۆ جانە اينا ­سەكسەنباەۆا سىندى اتىمتاي جومارت ازاماتتاردى قۇرمەتپەن اتاۋعا بولادى.
وتكەن مەرزىم ىشىندە قازاقستان ­رەسپۋبليكاسى اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ ۇكىمەتتىك ەمەس بىرلەستىكتەر اراسىندا ۇيىمداستىرعان بايقاۋىندا قوعامدىق كەلىسىم مەن ەتنوسارالىق كەلىسىمدى نىعايتۋ نوميناتسياسى بويىنشا الماتى وبلىستىق ورىس مادەني ورتالىعى رەسپۋبليكاداعى ەڭ ۇزدىك بىرلەستىك بولىپ تانىلدى. «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى قولداۋ ورتالىعى، «اتامەكەن» وبلىستىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى، ى.جانسۇگىروۆ اتىنداعى جەتىسۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىمەن بىرلەسە وتىرىپ، كاسىپكەرلىكتى جاڭادان باستاپ جۇرگەن جاس كاسىپكەرلەر مەن جاس عالىمدار اراسىندا ء«وزىڭدى كورسەت» جاستار ستارتاپتارى بايقاۋىندا «جاڭعىرۋ جولى» ايماقتىق شتابى ەكى جوبانى ىسكە اسىردى.
ارداگەرلەرگە كومەك كورسەتۋدى ۇيىمداستىرۋ بويىنشا «اسار» قايىرىمدىلىق اكتسياسى جانە از قامتىلعان وتباسى وقۋشىلارىنا مەكتەپكە قاراجات جاعىنان كومەك بەرۋ اياسىندا «بارلىعى سىزدەر ءۇشىن، وقۋشىلار» اكتسيالارى ۇيىمداستىرىلدى. «مەن قازاقشا سويلەيمىن» اكتسياسىنىڭ ەكى كەزەڭىن قاتىسۋشىلار ءتۇرلى ەتنوس وكىلدەرى جاستارىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلدى ۇيرەنۋىنە، ونىڭ قولدانىلۋ اياسىن كەڭەيتۋگە بايلانىستى ماسەلەلەردى تالقىلادى. جالپى سانى 500-گە جۋىق ستۋدەنتتەردى، جاستاردى، جوعارى سىنىپ وقۋشىلارىن قاتىستىرا وتىرىپ، كىتاپشا، فلاەر، قازاق-ورىس تىلىندەگى سوزدىكتەر، كۇنتىزبەلەر جانە باسقا دا اقپاراتتىق قۇرالدار تاراتىلدى. قورا شاتقالىنداعى «تاۋبۇلاق» ەكولينگۆيستيكالىق كەمپينگى نەگىزىندە «استانا – ماقتانىشىم» اتتى جاستار فورۋمى ۇيىمداستىرىلدى.
قر قايىرىمدىلىق تۋرالى زاڭىنا سايكەس قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى وبلىستا وتكىزىلەتىن بارلىق قايىرىمدىلىق ءىس-شارا­لاردىڭ ۇيلەستىرۋشىسى بولدى. قايى­رىمدىلىق پەن مەتسەناتتار بازاسى قۇرىلىپ، وعان 322 ادام ەنگىزىلدى. اعىمداعى جىلى قۇرىلعان «جاڭعىرۋ جولى» رەسپۋبليكالىق جاستار قوزعالىسىنىڭ ايماقتىق شتابى بەلسەندى جۇمىس ىستەۋدە.
«مىڭ بالا» مادەني-اعارتۋشىلىق جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىمەن ەكى جاقتى مەموراندۋمعا قول قويىلىپ، تالدىقورعان قالاسىنىڭ وقۋشىلار سارايى بازاسىندا ورتالىق قۇرىلدى. جالپى­ «مىڭ بالا» جوباسى اياسىنا 18 680 ادام قامتىلدى، مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرگەندەر سانى – 5920. استانادا وتكەن سالتاناتتى ماراپاتتاۋعا وبلىستاعى «مىڭ بالا» جۇلدە­گەرلەرى، ى.جانسۇگىروۆ اتىنداعى جمۋ ستۋدەنتى الەكساندر سون، پانفيلوۆ اۋدانىنىڭ ءبىلال نازىم اتىنداعى ورتا مەكتەبىنىڭ وقۋشىسى اينۇر قۇربانوۆا قاتىسىپ، جەڭىمپاز اتاندى. «ادەبي ءتىل جانە ونىڭ نورمالارى» كۋرسىنىڭ اۆتورى پانفيلوۆ اۋدانىنداعى سادىر ورتا مەكتەبىنىڭ قازاق ءتىلى ءپانىنىڭ ءمۇعالىمى رايسام حاليلوۆانىڭ ەڭبەگى جوعارى باعالاندى.
قوعام ومىرىنە بەلسەنە ارالاسقان ادامدار­دىڭ ەڭبەگى ءارقاشان ەلەۋسىز قالعان ەمەس. ماسەلەن، قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ قوعامدىق كەڭەسىنىڭ قۇرامى 29 ادام بولسا،­ ونىڭ مۇشەلىگىنە وبلىستىق قوعامدىق كەڭەستىڭ ۇسىنىسى بويىنشا تالدىقورعان قالاسى ­سالتانات سارايىنىڭ ديرەكتورى ­ناتاليا حومەنكو، ۇيعىر اۋداندىق ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ بەلسەندىسى، اۆات اۋىلىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ ديرەكتورى ريشات روزاحۋنوۆ، «ەسكەلدى اۋداندىق جەرگىلىكتى قوعامداستىقتى وقىتۋ ورتالىعى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ءتوراعاسى گالينا كيمنىڭ كانديداتۋرالارى ەنگىزىلدى. قازىرگى كەزدە رەسپۋبليكاعا، وبلىسقا تانىمال 32 قوعامدىق پىكىر كوشباسشىلارى، ءار ەتنوس وكىلدەرى وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنا مۇشە.
وبلىستىق قحا قىزمەتىنىڭ تاعى ءبىر باعىتى – مەدياتسيانى دامىتۋ. دەمەك، بۇل ءىس ەلىمىزدىڭ قۇقىقتىق مەملەكەت رەتىندەگى تالاپتارىنا بايلانىستى ەرەكشە باسىمدىق. مەدياتسيا ارقىلى ءبىز حالىقتار اراسىنداعى تاتۋلىق پەن ءوزارا سىيلاستىقتى قالىپتاستىرۋعا نەگىز قالايمىز. بۇل ادامدار اراسىنداعى بولىپ جاتاتىن رەنىش پەن كەيىستىكتەردى ­شەشۋگە تولىق جاعداي جاسايدى. ­مۇنداعى باستى باعىت – ادامنىڭ قوعامداعى ابىرويى مەن بەدەلىن ساقتاۋ. وسى ماقساتتا «دوستىق ءۇيى – قوعامدىق كەلىسىم ورتالىعى» بازاسىندا مەدياتسيا ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. وبلىستا، جالپى 68 مەدياتسيا كابينەتى، ونىڭ ىشىندە 20 اۋدان، قالا اكىمدىكتەرىندە جانە 48 سوت عيماراتىندا اشىلعان. الماتى وبلىسى قحا قوعامدىق مەدياتورلارىنىڭ جالپى سانى – 272. جىل ىشىندە مەدياتورلاردىڭ جۇمىسىن جەتىلدىرۋگە ارنالعان 40-تان استام سەمينار، ترەنينگ وتكىزىلدى. قوعامدىق مەدياتورلار جانە قحا قۇرىلىمدارى 394 داۋلى ماسەلەنىڭ وڭدى رەتتەلۋىنە مۇرىندىق بولدى.
وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسام­بلەياسىنىڭ 2025 جىلعا دەيىنگى دامۋ تۇجى­رىمداماسىن ىسكە اسىرۋ بويىنشا ءىس-شارالار جوسپارى بەكىتىلگەن. بۇگىندە قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ باعدارلاماسى اياسىندا «تۋعان جەر» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋعا بەلسەنە قاتىساتىن 17 كاسىپكەر بار. وبلىستىق اسسامبلەيانىڭ ءارتۇرلى ەتنوستاردى تاريحي وتانىمەن بايلانىسىن نىعايتۋ ماقساتىندا وڭىردە اۋقىمدى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە.
جىل بويى وبلىستىق، اۋداندىق جانە قالالىق باق-تاردا قازاقستاندىق بىرەگەيلىك پەن بىرلىكتى نىعايتۋ جانە دامىتۋ تاقىرىبى بويىنشا 300-گە جۋىق ماتەريال جاريالاندى، 6 مىڭنان استام ماتەريال الەۋمەتتىك جەلىلەردە ورنالاستىرىلدى. سونداي-اق رەسپۋبليكالىق، وبلىستىق ەتنو-جۋرناليستيكا بايقاۋىنا قاتىسقان جۋرناليستەردى ماراپاتتاۋ جۇيەلى تۇردە ۇيىمداستىرىلۋدا.
بيىلعى «جاستار جىلىندا» قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى وبلىستىق حاتشىلىعىنىڭ الدىندا ءىس جۇزىنە اسىرىلاتىن كەلەلى مىندەتتەر تۇر. ولاردىڭ قاتارىندا «رۋحاني­ جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى، «كەدەرگىسىز بولاشاق»، «قازاقتانۋ»، «اۋىل – ەل بەسىگى» سياقتى ­باستى باسىمدىقتار بەلگىلەنگەن. رۋحاني جانە ەتنيكالىق بوياۋى قانىق قۇندىلىقتارعا ارنالعان مادەني-كوپشىلىك شارالاردى وتكىزۋدە كوپ تاجىريبە جيناقتاعان حاتشىلىق ماماندارى مەجەلى ءىستى ناتيجەلى اياقتاۋعا مۇمكىندىكتەرى تولىق جەتكىلىكتى.

ع.جازىلبەكوۆ
الماتى وبلىسى


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=9&id=1058067

پىكىرلەر:

juz dep sifirmen jazingiz.