كومپيۋتەر نۇسقاسى Компйутер нұсқасы

قولايلى بەت | بۇگىنگى | كەشەگى | جالپى مالىمەت

ەل-ارناعا تىزىمدەلىڭىزدەر ...
قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى
СанақКелген (IP)Көрілген (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-10-211409463247 %53 %
2019-10-221435476533 %67 %
2019-10-23911458239 %61 %

وتكەننەن سىر كۇمبىرلەتكەن – استانا اقشامى


ءتۇرى: اقجول تور ماقالالارى

ۋاقىتى: 01:00 - 2019/10/10

: PDF Download - Жұктеұ - Скачать - ءتۇسىرۋ

elarna.net Printed Version.وتكەننەن سىر كۇمبىرلەتكەن – استانا اقشامى

كەۋدەسى سىلدىرلاعان سىرلى اعامەن استانا قالاسى ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ كەڭسەسى جايعاسقان مەكەندە تانىستىق. جاسى كەلسە دە «سىرلى اياقتىڭ سىرى كەتسە دە سىنى كەتپەگەن» ەل اعاسىنىڭ ءجۇرىس-تۇرىسى شيراق، ءسوزى ناق، ويى ايقىن. ءاۋ باستا، «ۇلكەن ادام ويى شىرمالىپ ماردىمدى نە ايتار ەكەن دەرسىڭ» دەپ ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ قىزمەتكەرى امانگەلدى اشىروۆكە «جۇزدەسسەك بولدى، ءبىر بەس-ون مينۋت تىلدەسىپ قالايىن…» دەگەن ويىمنىڭ، ء«ا…» دەگەننەن بىت-شىتى شىقتى. ونىڭ ۇستىنە بۇگىنگى گازەت-جۋرنالداردى وقيتىن، اعا ۇرپاقتىڭ وتكەن جولى مەن تىندىرعان ىسىنە مارقايىپ نازار اۋدارار وقىرماندارىمىز، اسىرەسە، جاستارىمىز از عوي دەپ كوڭىلسىز كەلگەن ەدىم.قارا قول سومكەسىنەن تورت-بەس كىتاپتى بىرىنەن سوڭ ءبىرىن الدىما جايىپ سالدى. مەنىڭ ءاتى-جونىم ەركىن داۋەشۇلى دەپ ءبىر قويدى دا، ىلە اڭگىمە جەلىسىن جاڭاعى كىتاپتارعا اۋىستىرا جونەلدى. اۆتورى، شىعارۋشى-دەمەۋشىسى دە – ءوزى. ولاي-بۇلاي بۇلتارۋعا، جاناما سۇراقتار قويۋعا مەندە دە مۇرشا بولماي جاڭاعى كىتاپتاردى پاراقتاي جونەلدىم. جۇيەلىلىك پەن بىرىزدىلىك بايقالاتىن، ايتار تۇشىمدى ويلارى اڭعارىلىپ قالعان، كەيبىرى، ءتىپتى، ون جەتى جىل زەرتتەۋمەن جارىق كورگەن دۇنيەلەردىڭ تاريحى اۋپەرىمدە مەنى تاڭعالدىرىپ تا، قىزىقتىرىپ تا جەتەلەپ اكەتتى. ولار جايىنا كەيىنىرەك توقتالىپ، ءومىر وزەنىنەن ەرىكسىز اعىپ ەمەس، اساۋ تولقىنداردى بۇعاقتاپ ءوز ىرقىنا كوندىرگەن كەيىپكەردىڭ وزىنە بۇرىلايىق.
2019 جىلدىڭ 8 قازانىندا 80 جاستىڭ سەڭگىرىنە شىققالى وتىر­عان ەركىن داۋەشۇلى – اقمولا وبلىسىنىڭ تابيعاتى كوركەم، ستراتەگيالىق دامۋ مۇمكىنشىلىگى مول اقكول اۋدانىنداعى امانگەلدى اۋىلىنىڭ تۋماسى. قاراپايىم وتباسىنان تاربيە العان، كەيىن ءمۇعالىم، مەكتەپ ديرەكتورى، سىلەتى اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ۇگىت جانە ناسيحات، اقكول اۋداندىق وقۋ بولىمدەرىنىڭ مەڭگەرۋشىسى بولدى. ۋاقىتپەن بىرگە موسقايىپ بۇگىندە زەينەتكەرلىككە جەتكەن ونى قوعاممەن بىتە قايناسىپ، ودان قول ۇزبەگەن ناعىز ۇلتتىق قانىقتاعى پاتريوت دەپ تانيدى. ەڭبەك جولىن العاش وسى اۋداندا باستاعان ونىڭ ارالاسۋىمەن قازاق مەكتەپتەرى مەن بالاباقشالار بىرتىندەپ اشىلىپ، بۇگىندە مەكتەپ سانى 7 تازا قازاق، 14 ارالاسقا جەتتى.
زەينەتكە شىققانعا دەيىن وسى وڭىردە جوعارىدا ايتىپ وتكەندەي، جاۋاپتى قىزمەتتەر اتقارعان ونىڭ ايتارى از ەمەسىنە تىزىلگەن كىتاپتارى ايعاق. ءتىپتى، ءوزى دە قالامدى جانىنا قالاي سەرىك ەتىپ العانىن بايقاماي دا قالعان ىسپەتتى.
2002 جىلدان بەرى استانا قالاسىنىڭ تۇرعىنى. باسشى-اعارتۋشى-ۇستازدىق قىزمەتتەگى ەڭبەك ءوتىلى ەلۋ جەتى جىل ە.داۋەشۇلى ءالى دە بەلسەندى قىزمەت ەتۋدە. استانا قالاسىنداعى «شاراپات» الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىندا شتاتقا كىرگىزىلگەن تۇڭعىش پسيحولوگ بولىپ، 2016 جىلعا دەيىن كۇيزەلىسكە تۇسكەن جانداردىڭ جانىنا جالاۋ بولا ءبىلدى. ودان سوڭ دا قاراپ وتىرا الماي، «كەۋدەسى جاقسىلاردىڭ التىن ساندىق» دەگەنىندەي، ارداگەر يدەولوگ قولىنا قالام الىپ، ۇلتتىق يدەولوگيا جايلى، تاريح قويناۋىنداعى «مەنى كىم جارىققا الىپ شىعار ەكەن» دەپ سارعايىپ كۇتىپ جاتقان وسى ءوڭىردىڭ نەبىر تۇلعالارىنىڭ ەرلىككە پارا-پار قىزمەتى جايلى قالام تارتىپ، ءبىرقاتار ءباسپاسوز ۇجىمدارىمەن تىعىز بايلانىس ورناتتى. ولاردىڭ قاتارىندا رەسپۋبليكا دەڭگەيىندەگى «استانا اقشامى»، اقمولا وبلىستىق «ارقا اجارى»، اۋداندىق «اقكول ءومىرى»، «ارداگەر ايناسى»، ەل گازەتى «ەگەمەن قازاقستان» رەداكتسيالارى بار. ايتۋىنشا، «ەق» گازەتىندە «الىپپە نەدەن ايىپ­تى بولدى؟» تاقىرىپپەن كولەمدى ماقالا جاريالانىپ، كوپ كەشىك­پەي سول كەزدەگى ءبىلىم ءمي­نيسترى­نىڭ «الىپپەنى وقىتامىز» دەگەن حابارىن ەستىپ، سوعان مەنىڭ دە ءبىر كىشكەنە بولسا دا سەپتىگىم تيگەن بولار دەپ قۋانعانى بار. «استانا اقشامى» گازەتىنىڭ قۇرمەتتى ءتىلشىسى. وزىمىزگە تانىس قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ كۋالىگىن دە قۇجاتتارى اراسىنان كوزىمىز شالىپ قالدى.
تاريحتىڭ تورىنەن لايىقتى ورنىن الا الماي جۇرگەن – سولتۇستىكتىڭ بىرنەشە وبلىسىن رەسەيدىڭ قۇرامىنا وتكىزبەۋگە جانىن سالعان اڭىز تۇلعا جۇمابەك تاشەنەۆ، جەرلەستەرى گەنەرال ساعادات نۇرماعامبەتوۆ، قازاق ادەبيەتىنىڭ، جالپى كوركەمسوزدىڭ مايتالمانى، جاق پەن تىلگە سۇيەنگەن شەشەنى، مادەنيەت پەن ونەر پروفەسسورى تۇرسىنبەك كاكىشەۆ جايلى توپتاما جيناق، ال ون جەتى جىلدان بەرى تىنباي ىزدەنىپ، جان-جاقپەن حابارلاسا ءجۇرىپ تاعى ءبىر جەرلەس جازۋشى-شەجىرەشى جايىق بەكتۇروۆ جايلى 2013 جىلى «جانى جايساڭ، جايىق اعا» اتتى كىتاپ شىعاردى.
ءماشھۇر ءجۇسىپ جولىن قۋعان شەجىرەشى-زەرتتەۋشى، ستاليندىك قۋعىن-سۇرگىننىڭ زاردابىن تارتقان جايىق بەكتۇروۆتىڭ ءومىر جولى سيپاتتالعان بۇل كىتاپتى مەكتەپ باعدارلاماسىنا ەنگىزۋ جونىندە ۇسىنىس ءبىلىم مينيسترلىگىنە سۇرانىپ-اق تۇر. وسى كىتاپتى باسشىلىققا الا وتىرىپ، ءوز ءوڭىرىنىڭ ەر ەسىمىن جاس ۇرپاق ساناسىندا قالدىرۋ ماقساتىندا ونىڭ تۋعان ايى – قازان ايىن ءار جىل سايىن «جايىق بەكتۇروۆ ايى» دەپ جا­ريا­لاعان اقكولدىكتەر ەندىگى ۋاقىتتا وسى ءۇردىستى داستۇرگە اينالدىرسا يگى.
قازاق جەرىنىڭ قاي پۇشپاعىندا بولماسىن رەپرەسسياعا ۇشىراماعان ازاماتى كەمدە كەم. سولاردىڭ ءبىرى ءوزىنىڭ تۋعان اۋىلى امانگەلدىنى 1938-1945 جىلدارى باسقارا ءجۇرىپ، جالانىڭ قۇربانى بولعان باۋكە قۇلماعامبەتوۆتى دە كەيىننەن اقتاپ الۋعا كوپ كۇش سالىپ، كۋالىك قاعازىن قىزى قاپانعا تاپسىرىپ اۋلەت العىسىنا بولەندى. جانە دە وسى ىزدەستىرۋ جولىنداعى ەڭبەگىن تايعا تاڭبا باسقانداي ەتىپ، «اۋىلىمدى ساعىندىم» /2009 ج./، ء«بىر عاسىر» /2011 ج./ اتتى دەرەكتى كىتاپ ەتىپ شىعارىپ، ونى دا تەگىن تاراتىپ بەرەدى.
ول وقۋ-اعارتۋ سالاسىندا، مەملەكەتتىك ءتىل ساياساتىنىڭ دامۋىنا، جاس ۇرپاقتىڭ پاتريوتتىق تاربيە الۋىنا ىسىمەن دە، سوزىمەن دە تىكەلەي ارالاسۋىمەن قوسا، رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى ءباسپاسوز بەتتەرىندە الەۋمەتتىك ماسەلەلەرگە قاتىستى پروبلەمالىق ماقالالار جاريالاپ تۇرادى. بۇل تۇرعىسىندا ەركىن داۋەشۇلى بىلاي دەپ ويىن جالعادى.
– گازەتتەر ارقىلى تۋعان ەلىم امانگەلدى اۋىلىنىڭ ماسەلەسىن كوتەرىپ وتىرامىن. وتكەن جىلدىڭ اياعىندا «ارقا اجارى» گازەتىندە «كەلەشەگىڭ نە بولادى، امانگەلدى؟» دەگەن كولەمدى ماقالا شىقتى. شىندىق باسشىلارعا ۇنامايدى، سوندا دا سونىڭ ءبارى حالىق ءۇشىن كەرەك دەپ تاباندىلىق تانىتامىن. كەلەشەك ۇرپاق ءتاتۋ-تاتتى، باي-باقۋاتتى بولسىن. سول جولدا ەڭبەگىمدى ايامايمىن. قانشا ءومىر سۇرەمىن، سونشا ورىن العان كەلەڭسىزدىكپەن كۇرەسۋگە دايىنمىن. ءقازىر ساعادات نۇرماعامبەتوۆتىڭ اۋىلى داڭقتى جەرلەسىمىزدىڭ اتىنا ساي بولۋى ءۇشىن تۇرعىندارىمەن بىرلەسە ءبىراز شارۋا اتقارىپ جاتىرمىز. ءوزىمدى شيراق رەاليست سەزىنەتىن ماعان قانداي ءىس بولسىن العا تارتىپ، ىلگەرى قادام جاساۋعا قۇلشىندىراتىن مەنىڭ وتباسىم – 56 جىل قول ۇستاسىپ كەلە جاتقان جان جارىم حاميلا مەن بالالارىم. ومىرگە دەگەن قۇلشىنىسىم دا، وسى جاسىمدا تيتتەي دە بولسا قوعامعا پايدا تيگىزسەم دەگەن نيە­تىم دە – ىنتىماقتى وتباسىمنىڭ ارقاسى.
وتباسى جايلى ءسوز بول­عاندا ول الدىمەن قوساعىن ەرەكشە ىلتيپاتپەن تىلگە تيەك ەتەدى. «زايىبىم حاميلا قۇلبەكقىزى ەكەۋمىز 1963 جىلى وتباسىن قۇردىق. قاراعاندى پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ تۇلەگى، ەكەۋمىز دە ءبىلىم سالاسىنىڭ ۇزدىگىمىز. ەڭبەك ءوتىلىمىزدى قوسقاندا بارلىعى – 114 جىل.
التى بالا تاربيەلەپ وسىردىك. ءبارى دە جوعارى ءبىلىمدى. ءبىر بالامىز – كاسىپكەر، تورتەۋى – جوعارى لاۋازىمدى قىزمەتتە، تاعى ءبىرى – جوو-دا ۇستاز. ءبارىنىڭ دە جوعارى عىلىمي-اتاق شەنى بار.
نەمەرە – ون، شوبەرە – بىرەۋ. بىرەۋى نيۋ-يوركتە باس كونسۋلدىڭ ورىنباسارى، ەكىنشىسى – مالايزيادا قىزمەتتە، ءۇشىنشىسى – ماسكەۋدە حالىقارالىق قاتىناستار ينستيتۋتىندا، قالعاندارى دا ءوز قالاۋىمەن ءبىلىم الىپ جاتىر» دەيدى ەركىن داۋەشۇلى.
ەلباسىنىڭ ارنايى جارلىعى­مەن بەلگىلەنگەن بيىلعى ماۋسىم ايىندا التىنشى رەت وتكىزىلگەن وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى ناسيحاتتايتىن استانا قالالىق
«مەرەيلى وتباسى» بايقاۋىنداعى 70 وتباسىنىڭ ىشىنەن جۇلدەلى ەكىنشى ورىندى داۋەشۇلىنىڭ وتباسى جەڭىپ الدى. نەمەرەسى يبراھيم، شوبەرەسى الارا ەرەكشە كوزگە ءتۇستى. ماناعى ۇستەلدىڭ شەتىندە جەكە قويىلعان قوڭىر قىزعىلت بارقىتپەن تىستالعان فوتوالبومنىڭ ىشىنە جاسىرعان سىرى وسى ەكەن.
سالاۋاتتى ءومىر سالتى – ونىڭ ەجەلگى دوسى. جاس ۇلعايعان ادامدا، ارينە، ىڭقىل-سىڭقىل بولادى، ءتىپتى، ومىرگە ءقاۋىپتىسى دە قاتار جۇرەدى. ءبارى كوبىنە ادامنىڭ ءوزىن-وزى كۇتۋىنە، «ساقتانساڭ ساقتالارسىڭ» دەگەندى ەستەن شىعارماۋىنا بايلانىستى. تاڭعى التى جارىمنان تۇرىپ قاراپايىم جاتتىعۋلار جاساپ، سالقىن سۋلى ورمالمەن دەنەنى ىسقىلاپ، ىلە-شالا سكانديناۆالىق قوس تاياقپەن ورتالىق دەمالىس ساياباعىنىڭ ىشىندەگى جاياۋ جولمەن وڭ مىڭ قادام ءبىر شاقىرىم ولشەمىمەن 6،5 كيلومەتر ءجۇرىپ ءوتۋى ادەتكە اينالعان. ودان سوڭ بەس كۇن اتا-اجەسىندە بولاتىن نەمەرەسىن گيمنازياعا شىعارىپ سالىپ، تاڭعى ءشايعا وتىرادى. ەندى بىردە «جاستار» سارايىنداعى باسسەيندە مالتىپ جۇرگەنى. ء«تانى ساۋدىڭ – جانى ساۋ». جىلىنا ەكى رەت زايىبى حاميلامەن ەمدەۋ-­ساۋىقتىرۋ شيپاجايىنا بارادى. ال بوس ۋاقىتىنىڭ بارىندە كەستەلەنگەن ويلارىن اق قاعاز بەتىنە تۇسىرۋدەن جاڭىلمايدى.
ۇلاعاتتى پەداگوگ ەركىن داۋەشۇلىنىڭ 2011 جىلى جارىققا شىققان ء«بىر عاسىر» اتتى كىتابى نازار اۋدارارلىق دۇنيە ەكەن. وتباسىلىق اسىل مۇرا دەسە دە بولادى. بۇل كىتاپتا اۆتور ءوز اكەسى داۋلەتبەكتەن /داۋەش/ باستالعان وتباسىلىق ءومىر ارقىلى تولىق ءبىر قوعامنىڭ – ءبىر عاسىرداعى باسىنان وتكەن ساياسي، ەكونوميكالىق، الەۋ­مەتتىك جاعدايىن كورسەتۋدى ماقسات ەتىپتى. اۋلەتتىڭ باسى 1909 جىلعى اكەسى داۋلەتبەك پەن 2009 جىلعى نەمەرەسى ءيبراھيمنىڭ اراسى ءجۇز جىل. وسىلايشا، ءپالساپالىق تۇرعىدا وي تارامداعان اۆتور عاسىر اراسىنداعى قول جەتكەن جەتىستىكتەرىمەن قوسا، وكىنىشتى جايتتارعا دا توقتالادى. قازاق ەلىنىڭ قارىشتى قاداممەن العا جىلجۋىمەن قاتار ءسالت-داستۇردى ساقتاۋى، ونەر، ءبىلىم جولىنداعى تابىسى، اتتەگەن-اي دەگىزەتىن ولقىلىقتى دا قاداپ-قاداپ كورسەتىپ، «نەمەرەم مەن ايتايىن، سەن تىڭدا» دەيدى. «وتكەنىڭدى بىلمەسەڭ، بولاشاقتان ءۇمىت كۇتپە» دەپ، قازاق ەلىنىڭ جۇرەگى استانا قالاسىندا 2009 جىلى دۇنيەگە كەلگەن نەمەرەسى يبراھيمگە قاراتا ۇلاعاتتى اتالىق اڭگىمە قوزعايدى. «جەتى اتاسىن بىلمەگەن جەتىم» دەگەن. بۇل تۇرعىدا يبراھيم نەمەرەسى قازىنالى اتاسىنىڭ قازىناسىنا يە بولدى.
ءيا، سەكسەننىڭ سەڭگىرىنە كىم شىقپايدى. اڭگىمە، كىم قالاي سول جاسىن كوتەرۋىندە. بۇل تۇرعىدا ارداگەر ەركىن داۋەشۇلىنىڭ جولى دارا. ءار كۇندى بوس وتكىزبەيتىن ارداگەر ەڭبەكقورلىعىن اۋلەتى ماقتانىشپەن ونەگە تۇتسا، ەلى ونى كوپتىڭ مۇڭىن مۇڭداپ، جوعىن جوقتايتىن ارقالى ازامات دەپ قۇرمەت تۇتادى.

مايرا شوكەن،
قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى ءجۋرناليسى


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=7&id=1057929

پىكىرلەر:

juz dep sifirmen jazingiz.