كومپيۋتەر نۇسقاسى Компйутер нұсқасы

قولايلى بەت | بۇگىنگى | كەشەگى | جالپى مالىمەت

ەل-ارناعا تىزىمدەلىڭىزدەر ...
قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى
СанақКелген (IP)Көрілген (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-10-20937296235 %65 %
2019-10-211409463247 %53 %
2019-10-22227113423 %77 %

ءبىر عالىمدى اللانىڭ بار ەكەندىگىنە سەندىرگەن جەتى سەبەپ


ءتۇرى: Islam.kz رۋحاني اقپاراتتارى

ۋاقىتى: 15:45 - 2019/10/09

: PDF Download - Жұктеұ - Скачать - ءتۇسىرۋ

elarna.net Printed Version.

نيۋ-يورك عىلىم اكادەمياسى ءتوراعاسىنىڭ ءبىرى بولىپ قىزمەت ەتكەن ا. گرەسسي مورريسون ءوزىنىڭ عىلىمي زەرتتەۋىنىڭ ناتيجەسىندە اللانىڭ بار ەكەندىگىن مويىنداپ، وزگە دە ارىپتەستەرىنە «اللانىڭ بار ەكەندىگىنە سەندىرەتىن جەتى سەبەپ» اتتى ماقالاسىن جاريالادى. گرەسسي مورريسون: «عىلىم مەن تەحنولوگيا قۇدىرەتتى جاراتۋشىنىڭ زاڭدىلىقتارىن بىرتىندەپ اشۋدا. عىلىمي جەتىستىكتەر كوبەيگەن سايىن اللانىڭ بار ەكەندىگى دالەلدەنىپ، وعان سەنۋگە ءماجبۇر بولۋدامىز. مەنى مىنا جەتى سەبەپ جاراتۋشىنىڭ بار ەكەندىگىنە سەندىردى»، - دەدى عالىم. ول جەتى سەبەپ تومەندەگىدەي:

1. ماتەماتيكالىق ءارى فيزيكالىق زاڭدىلىقتار تۇرعىسىنان عالامنىڭ جوسپارىن جاساعان جانە سول جوسپار بويىنشا تىرشىلىكتى جاراتقان ۇلى ءبىر سانانىڭ بار ەكەندىگىن دالەلدەي الامىز.

قالتاڭىزدا بىردەن ونعا دەيىن نومىرلەنگەن ون دانا تيىن سالىڭىز دا ولاردى جاقسىلاپ ارالاستىرىڭىز. ەندى سول تيىنداردى بىرتىندەپ رەت-رەتىمەن ءنومىرى بويىنشا، بىردەن باستاپ ونعا دەيىن كەزەگىمەن قالتاڭىزدان شىعارىڭىز. ءبىراق، العان تيىندى قالتاڭىزعا سالىڭىز دا قايتىپ ارالاستىرىپ شىعىڭىز. ياعني، بىرشىدەن 1 ءتيىندى الىپ، كەزەگىمەن 2 ساندى تيىندى شىعارۋىڭىز كەرەك. وسىلاي بىرىنەن كەيىن ءبىرىن كەزەگىمەن شىعارۋعا تىرىسىڭىز. العاشقى 1 تيىندى قالتاڭىزدان شىعارۋ مۇمكىندىگىڭىز وندا ءبىر بولسا، 1 مەن 2 ساندىق تيىندى كەزەگىمەن شىعارۋ مۇمكىندىگىڭىز جۇزدە ءبىر بولادى. ال 1، 2 جانە 3 ساندى تيىندى كەزەگىمەن شىعارۋ مۇمكىندىگىڭىز مىڭدا ءبىر ىقتيمالدا جۇزەگە اسسا، 10 تيىندى رەت-رەتىمەن شىعارۋ مۇمكىندىگىڭىز ميلليوندا بىرگە تەڭ كەلۋى مۇمكىن. بۇل ەڭ الدىمەن الەمدەگى كەزدەيسوقتىق زاڭدىلىعىن جوققا شىعارادى.

جەر ءوز جۇيەسىندە ساعاتىنا مىڭ ميلدىك جىلدامدىقپەن قوزعالۋدا. ەگەر ساعاتىنا ءجۇز ميلدىك جىلدامدىقپەن قوزعالسا، كۇندىزگى ۋاقىت پەن تۇنگى مەزگىلدىڭ مەرزىمى قازىرگىدەن الدەيقايدا ۇزاق بولار ەدى. ال كۇننىڭ ونداي ۇزاقتىعى وسىمدىكتەر اتاۋلىنىڭ كۇلىن كوككە ۇشىرادى. ال ءتۇننىڭ ۇزاق بولۋىنان قالعان تىرشىلىك اتاۋلى سۋىقتان قاتىپ قالادى.

جەر پلانەتاسى نەگىزىنەن 23° قيسايىپ قيعاش تۇرادى. مۇنىڭ ءوزى جەر بەتىندەگى جىل مەزگىلەردىڭ رەتىمەن كەلۋىنە مۇمكىنشىلىك جاسايدى. ەگەر جەر پلانەتاسى 23 گرادۋستىق ولشەممەن قيسايماي، ءتۇپ-تۇزۋ تۇرعان بولسا، مۇحيتتاردان كوتەرىلگەن بۋلار سولتۇستىك پەن وڭتۇستىككە ىعىسىپ، قۇرلىقتاردى مۇز باسار ەدى. 

ال اي جەرگە قازىرگى قالىپتى قاشىقتىعىنان 50 مىڭ ميل (1 ميلدە 1848 مەتر بار) عانا الىسىراق بولسا، جەر بەتىندەگى تىرشىلىك استاڭ كەستەڭى شىعىپ، بارلىق قۇرلىق اتاۋلى كۇنىنە ەكى رەتتەن سۋ استىنا قالىپ، تاۋلار كوپكە شىداماي ۇگىتىلىپ كەتكەن بولار ەدى.

ەگەر جەردىڭ سىرتقى قاباتى 10 قارىس قالىڭ بولعاندا، وتتەگى جەتپەي وسىمدىك اتاۋلىدان ءجۇرداي بولامىز. ال ەندى كەرىسىنشە عالامشاردىڭ سىرتىن قورشاپ تۇرعان اتموسفەرا قاباتى قازىرگىسىنە قاراعاندا جۇقا بولعاندا كۇنىنە ميلليونداعان مەتەوريتتار جەر پلانەتاسىنا قاقتىعىسىپ، جەر بەتىنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە ءورت قاپتار ەدى.

مىنە، وسى ايتىلعان مىسالداردى نەگىزگە الا وتىرىپ جەردىڭ كەزدەيسوقتىقتان ەمەس نەمەسە وزدىگىنەن جاراتىلماعان دەگەن قورىتىندى شىعارامىز.

2. جان دەگەن نە نارسە؟ قازىرگە دەيىن جاندى ەشكىم تولىق تۇسىنە المادى. ونىڭ سالماعى، بويى، ەنى قانداي ەكەندىگى بەيمالىم. ءبىراق، ونىڭ بار ەكەندىگىنە ەشكىم كۇماندانبايدى. مىسالى، جاننىڭ قۇدىرەتتىلىگى سونشالىق، جارتاس اراسىنان ءومىر دانەگى بۇيىرعان وسىمدىك جارتاستى جارىپ شىعىپ، ءوسۋىن جالعاستىرا بەرەدى. ءبىر قۇدىرەتتى كۇشتىڭ ىقپالىمەن اينالاداعى جانسىز زاتتار مەن دەنەلەرگە سىي رەتىندە بەرىلگەن تىرشىلىك – وسىلاي ءتۇرلى-تۇستى بەينەدە تاڭعاجايىپ شەبەرلىكپەن كورىنىس تابۋدا. ماسەلەنە، كوزگە كورىنبەيتىن ءبىر پلازمانى الايىق. ءوزى ءموپ-مولدىر، جىبىرلاپ قانا ارەكەت ەتەدى. ءبىر قىزىعى، بۇل كلەتكە وسى ارەكەتى ارقىلى ء«ومىر» دەگەن ۇعىمدى پاش ەتۋدە. وسى تيتتەي عانا تامشىداعى كۇش-قۋات بۇكىل وسىمدىك، جانۋارلار مەن ادامداردىڭ كۇش-قۋاتىنان دا وراسان. سەبەبى، بۇكىل تىرشىلىك سودان شىعادى. ال بۇل تىرشىلىكتى جاراتقان تابيعات ەمەس. ويتكەنى، تاۋ-تاستىڭ، تەڭىزدىڭ مۇنداي نارسەنى جاراتۋشعا كۇشى جەتپەيدى. مۇنى تەك بۇكىل الەمدەردى جوقتان بار ەتكەن ۇلى جاراتۋشى عانا جاراتا الادى.

3. جانۋارلاردا ءوزىنىڭ تۋىپ وسكەن جەرىنە قايتا ورالۋ سەزىمى بار. ازداپ ويلانىپ كورسەڭىز، بۇل ادام تاڭ قالارلىق قۇبىلىس. ولارعا بۇل سەزىم قايدان كەلدى؟ ويدى وي قۋىپ، قيسىندى قيسىن قۋىپ، ولارعا بۇل تۇيسىك ءالميساقتار بەرىلگەن، ياعني ونى بەرۋشى دە بار بولعانى عوي دەگەن تۇجىرىمعا كەلىپ، ۇلى جاراتۋشىنىڭ بار ەكەندىگىنە كوز جەتكىزەسىز.

مىسالى، جىلانبالىقتى الالىق. دۇنيەنىڭ ءتورت بۇرىشىنداعى تەڭىزدەر مەن وزەن-كولدەردە تىرشىلىك ەتەتىن جىلانبالىقتار ۇرىق شاشاتىن شاققا كەلگەندە قانشاما شاقىرىپ قاشىقتىقتى شارلاپ، مۇحيتتاردان ءوتىپ، بەرمۋد ارالدارىنا جاقىن ماڭداعى تۇڭعيىققا كەلىپ ۇرىق شاشادى دا، سوندا ولەدى. بۇعان قالايشا تاڭدانبايسىڭ!؟ سول تۇڭعيىقتاعى شاشىلعان ۇرىقتاردان شىققان اباق جىلان بالىقتار اتا-انالارىنىڭ كەلگەن مەكەنىنە كەرى قايتادى. بىرەۋى قارا تەڭىزگە، بىرەۋى جەرورتا تەڭىزىنە دەگەندەي، كەلگەن وتانىنا قايتا ورالىپ، ارى قاراي ومىرلەرى جالعاستىرادى. مىنە سول شاباقتارعا سونداي سەزىمدى بەرگەن كىم؟ البەتتە، مۇنداي سەزىمدى تابيعات بەرە الماسى انىق. قازىرگە دەيىنگى زەرتتەۋلەر ناتيجەسىندە ەۋروپا تەڭىزدەرى مەن امەريكا وزەن-كولدەرىندە ءومىر سۇرەتىن جىلانبالىقتار كەزدەسپەگەن.

وسىنداي تاڭقالارلىق جاعداياتتى جابايى ارانىڭ بالالارىنا قورەك دايىنداۋىنان دا بايقايمىز. جەردىڭ استىن قازىپ ۇيا سالعان جابايى ارالار بالالارى ءۇشىن ازىق دايىنداردان بۇرىن شەگىرتكەنى شاعىپ شۇجىقتايدى. ءبىر عاجابى، ارا شەگىرتكەنى شاققاندا ولتىرمەي تەك تالدىرىپ، شالا جاڭسار ەتىپ تاستايدى ەكەن. ۋلانعان شەگىرتكە ءجايلاپ-جايلاپ كونسەرۆىلەنگەن ەت حالىنە كەلەدى دە جۇمىرتقادان شىققان ارانىڭ بالالارىنا ازىق بولادى. نەگىزىندە ارا بالاسى ولگەن جاندىكتىڭ ەتىن جەسە ءولىپ قالادى ەكەن.

4. ادامنىڭ جانۋارلاردان ەرەكشەلەتىن قاسيەتتىڭ ءبىرى – سالىستىرۋ، تارازىلاۋ قابىلەتى. ادامنان باسقا تىرشىلىكتىڭ بىردە-بىرى ساناي المايدى. ون سانىنىڭ ۇعىمىن تۇسىنبەيدى. ادام ساناسىنىڭ ويلانۋ مەن سالىستىرۋ، تارازىلاۋ قابىلەتىنە يە بولۋىنىڭ ءوزى ونىڭ كامىل جاراتىلعاندىعىن كورسەتەدى.

5. ءدارۆيننىڭ قاتەلەسكەن نارسەسى – ءومىر سۇرۋگە قاجەتتى العىشارتتىڭ ءبىرى تىرشىلىك يەسىنىڭ بويىنداعى گەن. مۇنىڭ تاڭعجايىپ قاسيەتىن ايتىپ جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس. ميكروسكوپپەن ازەر كورىنەتىن بۇل مىسقىلداي گەندەر ءاربىر تىرشىلىك يەسىنىڭ وزىندكى ەرەكشەلىكتەرىنە يە.

گەنگە مۇنداي قاسيەتتى ۇلى عىلىم يەسىنەن باسقا ەشكىم بەرە المايدى. مىسالى، ءبى CD-گە توم-توم كىتاپتاردى سىيدىرىپ جىبەرگەن ادامعا مۇنداي قابىلەتتى بىرگەن اللا ميكروسكوپپەن ازەر كورىنەتىن گەنگە ادامنىڭ بۇكىل ەرەكشەلىكتەرىن وپ-وڭاي سىيدىرىپ جىبەرەرى ءسوزسىز. بۇعان ەشكىمنىڭ كۇمانى بولماس.

6. تىرشىلىكتەگى كەيبىر ارەكەتتەر مەن قۇبىلىستار كەلەشەكتە بولار نارسەگە ارنالعان دايىندىق رەتىندە جۇزەگە اسىپ جاتادى.

ء

بىراز جىلدار بۇرىن اۆستراليادا قورشاۋ جاساماق بولىپ كاكتۋس ەگەدى. الايدا، كاكتۋس بىردەن كوبەيىپ، كەڭ ەتەك الىپ كەتەدى دە تەز ارادا كوپتەگەن جەرلەردى جايلاپ، جەرگىلىكتى تۇرعىنداردى مازالاپ، ءتىپتى مەكەندەرىن تاستاپ كوشۋگە ءماجبۇر بولادى. كاكتۋس جايىلعان ۇستىنە جايىلىپ، انگليانىڭ اۋماعىنداي الىپ جەردى الىپ، قاپتاپ وسەدى. كاكتۋس ماسەلەسى اۆستراليالىق عالىمداردى شۇعىل شارا قولدانۋعا يتەرمەلەيدى. اقىرىندا عالىمدار تەك كاكتۋسپەن ءومىر سۇرەتىن، كاكتۋستان باسقا وسىمدىك قورەك ەتپەيتىن قوڭىزدى تابادى. بۇل قوڭىزداردىڭ ازىعى تەك كاكتۋستار بولعاندىقتان، ولار الگ قاپتاعان كاكتۋستاردى كوپ ۇزاتپاي جەپ ازايتادى. ءبىر قىزىعى، قوڭىزدار كاكتۋستى تۇگەلىمەن جىم-جىلاس ەتپەي، از عانا الاڭقايدى قالدىرادى...

وسى قوڭىزدارعا قاراپ: «تەز ارادا جىلدام كوبەيىپ كەتەتىن قوڭىزدار نەلىكتەن ۇلكەن بولىپ كەتپەيدى؟» دەگەن ويعا كەلەسىز. ويتكەنى، قوڭىزداردا جانۋارلار مەن ادامداردىڭ وكپەسى سەكىلدى وكپە بولمايدى جانە تىنىس الۋ جولدارى تار بولادى. ولاردىڭ ءوسۋ قارقىنىنا تىنىس الۋ جولدارى كەدەرگى بولعاندىقتان دەنە بىتىمدەرى ۇنەمى كىشكەنتاي بولىپ قالادى. وسىلايشا قوڭىزداردىڭ ءوسىپ، ۇلكەيىپ كەتۋلەرىنە شەكتەۋ قويىلعان. شىنىندا دا قوڭىزدار وزدەرىنە ءتان دامۋ قارقىنىمەن وسەتىن بولسا، جەر بەتىندە ادام دەگەن اتاۋ قالماس ەدى.

7. ادام بالاسىنىڭ ۇلى جاراتۋشى تۋرالى ويلاي الۋىنىڭ ءوزى ءوز الدىنا ءبىر دالەل[1].


[1] Abraham Cressy Morriso: Seven Reasons why a Scientist Believes in God (1944)

«يمان نەگىزدەرى» اتتى كىتاپتان. 
اۆتورى: س. سەيتبەكوۆ

©️ islam.kz
 


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=52&id=1057690

پىكىرلەر:

juz dep sifirmen jazingiz.