كومپيۋتەر نۇسقاسى Компйутер нұсқасы

قولايلى بەت | بۇگىنگى | كەشەگى | جالپى مالىمەت

ەل-ارناعا تىزىمدەلىڭىزدەر ...
قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى
СанақКелген (IP)Көрілген (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-10-161489390735 %65 %
2019-10-171587416432 %68 %
2019-10-1810222926 %74 %

بالانىڭ اكەسىندەگى اقىسى / ءابۋ ءلايس ءاس-سامارقاندي


ءتۇرى: Islam.kz رۋحاني اقپاراتتارى

ۋاقىتى: 12:30 - 2019/10/09

: PDF Download - Жұктеұ - Скачать - ءتۇسىرۋ

elarna.net Printed Version.
بالانىڭ اكەسىندەگى اقىسى

عۇلاما عالىم ءابۋ  ءلايس ءاس-سامارقاندي بىلاي دەيدى:

بىزگە مۇحاممەد يبن فازل حاديس جەتكىزدى ء(حادداسانا)، مۇحاممەد يبن فازل ايتتى: بىزگە مۇحاممەد يبن جاعفار بىلاي دەپ حاديس جەتكىزدى. ول ايتتى: بىزگە يبراھيم يبن يۋسۋف بىلاي دەپ حاديس جەتكىزدى. ول ايتتى: بىزگە ءابۋ مۋاۋيا حاديس جەتكىزدى. ول حاسان يبن اممارادان، ول (ياعني، حاسان) مۇحاممەد يبن ابدۋرراحمان يبن ءابۋ ءلايلادان، ول يسا يبن تالحادان، ول ءابۋ ھۋرايرادان، ءابۋ ھۋرايرا بولسا، پايعامبارىمىزدىڭ بىلاي دەگەنىن جەتكىزدى:

«ۇش نارسە بالانىڭ اكەسىندەگى اقىلارىنان: تۋىلعان  كەزدە كوركەم ات قويۋى، ەسى كىرگەندە (وقۋ) جازۋدى ۇيرەتۋى جانە كامىلەتكە تولعاندا ۇيلەندىرۋى»[1] .

ريۋايات ەتىلگەنگە قاراعاندا ازىرەتى ومارعا (رادياللاھۋ انھ) ء بىر ەر ادام بالاسىن ەرتىپ كەلىپتى دەپ: «مىنا بالام مەنىم ءتىلىمدى المايدى» - دەپ شاعىمدانىپتى. ازىرەتى ومار بالاعا قاراپ: «اكەڭە قارسى كەلۋىڭدە اللادان قورىقپايسىڭ با؟ ونىڭ اقىسى مىنالار» دەپ، اكە الدىنداعى مىندەتتەرىن تىزە باستاپتى. سوندا بالا: "ۋا، مۇسىلمانداردىڭ ءامىرى! بالانىڭ دا اكەسىندە اقىلارى بار ما؟" - دەپ سۇرايدى. ازىرەتى ومار: ء«يا، بار. بالانىڭ اكەسىندەگى اقىسى: اناسىن الاردا تاڭداپ الۋ، ياعني بولاشاقتا بالاسى ۇيالمايتىنداي يماندى، يبالى ايەل زاتىن ايەلدىككە الۋى كەرەك. سونداي-اق، جاقسى ەسىم بەرىپ، وقۋ-جازۋدى ۇيرەتۋ» دەپ بالانىڭ اكەسىندەگى اقىسىن ايتىپ بەرىپتى. جاۋاپتى ەستىگەن بالا: «اللاعا انت ەتەيىن، اكەم مەنىڭ انامدى تاڭداپ الماعان. انام سينح ۇلتىنان. ونى اكەم ءتورتجۇز ديرحامعا ساتىپ العان ەكەن. جانە اكەم ماعان كوركەم ەسىم بەرمەدى. ول مەنى جۋال دەپ، جارعاناتتىڭ ەركەگىنىڭ اتىن بەرگەن. سونداي-اق، اكەم ماعان قۇراننان ءبىر دە ءبىر ايات ۇيرەتكەن ەمەس» - دەپ اقىلارى ورىندالماعانىن ايتىپ شاعىمدانىپتى. سونداي ومار اكەسىنە قاراپ: «بالام مەنىڭ اقىمدى جەدى دەپ وتىرسىڭ. ول سەنىڭ اقىڭدى جەمەستەن بۇرىن، سەن ونىڭ اقىسىن جەگەن ەكەنسىڭ. تۇر دا بار»، دەگەن ەكەن.

ء

سابيت ءال-بانناني راحيماھۋللاھ اڭگىمەلەيدى:

بىر ەر ادام ءوز اكەسىن دەنەسىنىڭ ءبىر جەرىنەن ۇرادى ەكەن. ونى كورگەن جۇرت: «بۇل نەعىلعان ءىس؟» دەپ سۇراپتى بالاسىنىڭ ارەكەتىن دۇرىس كورمەي. سونداي اكەسى ولارعا ايتادى ەكەن: «ونى قويا بەرىڭدەر. مەن دە كەزىندە اكەمنىڭ تۋرا سول جەرىنەن ۇراتىنمىن. مىنە ەندى سول ءىسىم ءوز باسىما كەلىپ، بالام مەنى تۋرا سول جەرىمنەن ۇرادى. ونىڭ سەبەبى سول. بالامدى ايىپتامايمىن» دەيدى ەكەن.

دانالار ايتقان: «كىم اتا-اناسىنا قارسى كەلسە، كەيىن بالاسىنان جاقسىلىق كورمەيدى. كىم الدەبىر ءىستى كەڭەسىپ ىستەمەسە، ويلاعان ناتيجەگە قول جەتكىزبەيدى. كىم وتباسىنداعى انشا-مۇنشا نارسەلەرگە كوز جۇمباسا، وتباسىنداعى ءومىرىنىڭ ءدامى كەتەدى» دەگەن.

شاعبيدەن ريۋايات ەتىلگەن حاديستە اللا ەلشىسى بىلاي دەگەن:

«بالانىڭ جاقسىلىعى ءۇشىن وعان جاردەم ەتكەن اكەنى اللا راحىمىنا بولەسىن»[2].

ياعني، بالاسى قارسى كەلىپ، ورىندامايتىن ءىستى اكەسى بۇيىرماعانى ءجون.

كەيبىر ساليقالى كىسىلەر بالالارىنا الدەبىر ءبىر ءىستى ىستەۋدى تاپسىرمايدى ەكەن. ەگەر، ءبىر نارسەنى قاجەت ەتىپ تۇرسا، باسقا بىرەۋگە تاپسىرادى ەكەن. ونىڭ سەبەبىن سۇراعاندارعا: «ەگەر ۇلىما ونى ىستەۋدى بۇيىرسام، ۇلىم ءتىلىمدى الماي ماعان قارسى كەلىپ، سونىڭ سالدارىنان و دۇنيەدە توزاققا ءتۇسىپ قالا ما دەپ قورقامىن. مەن ءوز قولىمەن ۇلىمدى وتقا تاستاعىم كەلمەيدى» دەپ تۇسىندىرەدى ەكەن.

اللا ەلشىسىنىڭ مىناداي ءسوزى ريۋايات ەتىلەدى:

ء

«تورت نارسە ادامنىڭ باقىتى: ايەلىنىڭ ساليقالى بولۋى، بالالارىنىڭ جاقسى ادام بولۋلارى، ىزگى جاندارمەن ارالاسۋى جانە ريزىق-نەسىبەسى ءوز قالاسىنان شىعۋى»[3].

ەگەر بالاعا اكەسى قۇران ۇيرەتىپ، ءبىلىم بەرىپ ىزگى ادام بوپ وسۋىنە جاعداي جاساسا، بالاسىنىڭ ساۋابى اكەسىنە دە جازىلادى جانە بالاسىنىڭ ساۋابىنان ەش كەمىتىلمەيدى. ال، ەگەر اكەسى بالاسىنا قۇران ۇيرەتپەسە، ونىڭ ورنىنا بۇرىس جولدى ۇيرەتەتىن بولسا، ونىڭ كۇناسى اكەسىنە بولادى جانە بالاسىنان دا ول كۇنا كەمىتىلمەيدى.

ساحابا ءابۋ ھۋرايرادان ريۋايات ەتىلگەن حاديستە پايعامبارىمىز (ساللالاھۋ الەيھي ءۋا ءساللام) بىلاي دەگەن: «ادام ولگەن بولسا، ودان ءۇش نارسەدەن وزگە وزگە امالدارىنىڭ ساۋابى توقتايدى. ول ءۇش نارسە مىنالار: ساداقا جاريا، ادامدار پايدالاناتىن ءىلىم جانە ونىڭ ارتىنان دۇعا ەتىپ تۇراتىن ساليقالى بالا»[4].

 «تانبيھۋل عوفيلين» اتتى كىتاپتان. (ىقشامداپ الىندى).
©️ islam.kz 


[1] ءال-باززاز ريۋايات ەتكەن. سانادىندە ابدۋللا يبن سايد ءال-ماقباري بار. ول - ماترۋك. ءماجماۋز زاۋايد.
[2] ابۋ شايح «كيتابۋ ءساۋاب» بولىمىندە يبن ومار جانە اليدەن ءالسىز سانادپەن ريۋايات ەتكەن. جانە دە ناۋقاني ءمۇرسال حاديس رەتىندە شاعبيدەن كەلتىرگەن. ءالسىز حاديس.
[3] ءحاديستى ءاجلاۋاني «كاشفۋل حوفا» كىتابىندا كەلتىرگەن. ءحاديستىڭ نومەرى - 310. يبن اساكير مەن ءدايلامي دە ساھلدەن جانە يبن ءابي ءدۇنيادان «كىتابۋل يحۋان» كىتابىندا كەلتىرگەن.
[4] ساحيح ءمۇسليم.


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=52&id=1057558

پىكىرلەر:

juz dep sifirmen jazingiz.