كومپيۋتەر نۇسقاسى Компйутер нұсқасы

قولايلى بەت | بۇگىنگى | كەشەگى | جالپى مالىمەت

ەل-ارناعا تىزىمدەلىڭىزدەر ...
قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى
СанақКелген (IP)Көрілген (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-09-2010832600477 %23 %
2019-09-21812349637 %63 %
2019-09-22850323838 %62 %

دالا دارابوزدارى 125 جاستا | قازاق گازەتتەرى


ءتۇرى: قازاق گازەتتەرى

ۋاقىتى: 01:03 - 2019/09/12

: PDF Download - Жұктеұ - Скачать - ءتۇسىرۋ

elarna.net Printed Version.

بيىل قازاق ادەبيەتىنىڭ كورنەكتى وكىلدەرى – بەيىمبەت مايلين، ءىلياس جانسۇگىروۆ جانە ساكەن سەيفۋلليندەردىڭ 125 جىلدىعى. «قازاق ادەبيەتى» گازەتىنىڭ العاشقى جىلدارىندا اقىلداستار القاسى قۇرامىندا بولعان ساڭلاقتاردىڭ قازاق ادەبيەتىنىڭ دامۋىنا سەرپىلىس اكەلگەنى ادەبيەت سۇيەر قاۋىمعا ايان. ەندەشە، ايتۋلى داتادا الىپتارعا ءوز دارەجەسىنە ساي قۇرمەت كورسەتۋ – ازاماتتىق بورىشىمىز ەكەنى انىق.

          ءبىر جىلدا قاتار تۋعان ادەبيەتشىلەردى كەڭ كولەمدە ناسيحاتتاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدى الماتى قالاسى قوعامدىق دامۋ باسقارماسى قولعا الدى. «ادەبيەت الەمى» جوباسى بويىنشا ىسكە اسىرىلاتىن شارالار تىزبەگىن اتالعان باسقارمانىڭ تاپسىرىسى بويىنششا «ماڭگىلىك قازاقستان» قوعامدىق قورى جۇزەگە اسىرادى. وسى ورايدا ءبىز «الىپتار قانداي شىعارمالارىمەن وقىرمان جۇرەگىن جاۋلادى» دەگەن سۇراققا قىسقاشا شولۋ جاساعاندى ءجون كوردىك.

           بەيىمبەت ءمايليننىڭ «شۇعانىڭ بەلگىسى» پوۆەسى دە سۋرەتكەرلىك شەبەرلىگىمەن بۇگىنگى كۇنگە دەيىن قازاق حيكاياتىنىڭ ۇلگىسى رەتىندە دارىپتەلىپ كەلەدى. العاش رەت «ساداق» جۋرنالىندا جاريالانعان تۋىندىدا ەسىمبەك بايدىڭ شۇعا دەگەن سۇلۋىنا كەدەيدەن شىققان ءمۇعالىم ءابراحمان عاشىق بولادى. ءبىرىن ءبىرى سۇيەدى. سول ۋاقىتتاعى جۋاندار (بايلار) ادەتتەگىدەي مۇنى ۇناتپايدى. ءتىپتى، جىگىتتى ايداتىپ جىبەرىپ، سوڭى شۇعانىڭ قۇسا بولىپ ومىردەن وتۋىمەن اياقتالادى. قىز شەشەسىنىڭ وتىنىشىمەن قاماۋدان بوساعان ءابدراحمان سۇيىكتىسىنە اسىعىپ كەلگەنىمەن بۇل دۇنيەمەن ماڭگىگە قوشتاسقان ەكەن. ءابراحمان جازىلعان ءبىر جاپىراق قاعازىن وقىپ، كوز جاسىن كولدەتەدى:

«حاتى دەپ اقتىق جازعان عاشىق جاردىڭ،

ەسىڭە ال، دۇعاڭا مەن ىنتىزارمىن.

قوش، ساۋ بول، ويناپ-كۇلىپ جولىعارمىز،

استىندا اق تۋىنىڭ پايعامباردىڭ!..»

اۆتور شاعىن عانا شىعارمامەن سول كەزدەگى كەزدەگى قازاق اۋىلىنىڭ جاي-كۇيىنەن حاباردار ەتەدى. ءتورت ۇلدىڭ ورتاسىندا بۇلاڭداپ وسكەن شۇعانىڭ ءابدراحماندى العاش رەت كورگەنىندە بولاشاق وقيعانىڭ بارىسىن بىلايشا قىلاڭ بەرەدى:

«مىناۋ اتتان ءتۇسىپ جاتقان كىم؟ – دەدى شۇعا.

ارتىما قاراسام، ەكى جىگىت ءتۇسىپ، اتتارىن بايلاپ جاتىر ەكەن.  بىرەۋى ورىسشالاۋ كيىنگەن. تاني كەتتىم.

    ء
  • ابدراحمان عوي، – دەدىم.
  • ء
  • ابدراحمانىڭ كىم؟
  • قازاقبايدىڭ بالاسى.
  • ء
  • يا، الگى ۋچيتەل بالاسى ما؟
  • ء
  • يا.
  • جاپ-جاس ەكەن عوي، – دەپ بىرەر قارادى دا، شۇعا وتاۋعا كىرىپ كەتتى.

مەن ءابدراحمانعا امانداسىپ، ۇيگە ەرتىپ ءجۇردىم. وتاۋدىڭ

سىقىراۋىعىنان شۇعانىڭ بىزگە سىعالاپ قاراپ تۇرعاندىعى ءبىلىندى.»

شۇعانىڭ بولمىسى شە؟ شىعارمادا كوپ ءتىل قاتا قويماسا دا قاسىمجاننىڭ اۋزىمەن ونىڭ كەلبەتى تومەنلەگىدەي سۋرەتتەيدى، ءارى شۇعانىڭ بولمىسىنان وعان انىق كوز جەتكىزەمىز.

«شۇعا دەسە – شۇعا، شۇعا، ءوي، شىركىننىڭ ءوزى دە كەلبەتتى-اق ەدى… اققۇبا، تالدىرماش، كوزى قاپ-قارا، وسى، ءۇرىپ اۋىزعا سالعانداي ەدى. اجارى قانداي بولسا، اقىلى دا سونداي. جەڭىلتەكتىك دەگەننىڭ نە ەكەنىن بالا بىلمەس. سويلەگەن ءسوزى، جۇرگەن ءجۇرىسى قانداي، ءبۇرتىرلى پاڭ ەدى-اۋ، شىركىن…»

         ءىلياس جانسۇگىروۆتىڭ اتى اتالعاندا العاشقى ەسكە تۇسەتىنى – «قۇلاگەر» پوەماسى. بۇل پوەما وزگەلەردەن سيۋجەتتىلىگىمەن ەرەكشەلەنەدى. استاعى ات جارىسى، قۇلاگەردىڭ ءولىمى، اقاننىڭ قايعى-شەرگە كومىلۋى، بالۋاندار بەلدەسۋى – ءبارى-بارى اسقان شەبەرلىكپەن سۋرەتتەلگەن. ماسەلەن، كوبىنە-كوپ ايتىلا بەرمەيتىن «ات قايتقاندا» تاراۋىنداعى:

«شاڭى – بۇلت، ەكپىنى – جەل، اتتار – قاڭباق،

بالالار ۇران سالىپ، بەزدى زارلاپ.

شاپقان ات، سالعان ۇران – كۇڭىرەندى ارقا،

ۋ دا شۋ، ۇلان-ازار بولدى جان-جاق.

كۇڭىرەنتتى ويدى، قىردى وڭشەڭ كۇلىك،

ارقانى دۇبىرلەتتى ءدۇبىر قىلىپ،

كوشىرىپ جەردى، كوكتى كەلەدى اتتار،

كەرىلگەن كەر دالانى ءبۇلىندىرىپ.»، – دەپ كەلەتىن ولەڭ جولدارى ات جارىسىنىڭ ىشىندە جۇرگەندەي سەزىندىرەدى. سونداي-اق، پوەمانىڭ ونە بويى ادامنىڭ كوڭىل-كۇيىنە قاتىستى ءتۇرلى اسەرلەرگە بولەيدى…

     ء      داۋىر ۇرانىنا سايكەس قازاق توپىراعىندا تاريحي-رەۆوليۋتسيالىق تاقىرىپقا بارعان تۇڭعىش رومان – «تار جول، تايعاق كەشۋ»

          حح عاسىردىڭ باسىندا وتكەن قازاق جەرىندەگى تاريحي وقيعانىڭ كوركەم شەجىرەشىسى – «تار جول، تايعاق كەشۋ» رومانى. ساكەن سەيفۋللين روماندا اينالاسىندا بولىپ جاتقان وقيعالاردى بەينەلەپ، بىردە حالىق باسىنا تۇسكەن اۋىرتپالىققا كۇڭىرەنسە، ەندى بىردە بۇقاراسىنىڭ اڭقاۋلىعىنا، ناداندىعىنا كەيدى…

         ال اقىن رەتىندەگى ارتىنا قالدىرعان مول مۇرالارىنىڭ ىشىنەن «كوكشەتاۋ» مەن «اقساق كيىكتى» ەرەكشە اتاپ كەتۋگە بولادى.

«سەكسەن كول كوكشەتاۋدىڭ ساياسىندا.

ارقايسى التىن كەسە اياسىندا،

اۋاسى دەرتكە داۋا، جۇپار ءيىسى–

كوكىرەك قانشا جۇتسا، توياسىڭ با؟

                ***

بوكەننەن سۇلۋ اڭدى مەن كورمەدىم،

باسقاعا جانۋاردى-اۋ تەڭگەرمەدىم.

كوزدەرى ءمولدىر قارا اق بوكەندى،

ادامنىڭ بالاسىنان كەم كورمەدىم.»

قادىرلى ادەبيەت سۇيەر قاۋىم! «ماڭگىلىك قازاقستان» قوعامدىق قورى قازان ايىندا ءۇش الىبىمىزعا ارناپ شىعارماشىلىق كەش وتكىزبەكشى. ەگەر ءسىز اتالعان ۇشتىكتىڭ شىعارماشىلىعىمەن ەتەنە تانىس بولساڭىز، ولاردىڭ ساحنا تورىندە ناسيحاتتالۋىنا ۇلەس قوسامىن دەسەڭىز، ءسىزدى تىڭداپ، كەشتە ونەر كورسەتۋىڭىزگە مۇمكىندىگىڭىز بار ەكەنىن حابارلايمىز.

ج.سارقاسقا



كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=6&id=1046882

پىكىرلەر:

juz dep sifirmen jazingiz.