كومپيۋتەر نۇسقاسى Компйутер нұсқасы

قولايلى بەت | بۇگىنگى | كەشەگى | جالپى مالىمەت

ەل-ارناعا تىزىمدەلىڭىزدەر ...
قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى
СанақКелген (IP)Көрілген (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-08-18525278840 %60 %
2019-08-19580345151 %49 %
2019-08-2010246655 %45 %

ۇلتتىق جوعارى وقۋ ورنىنىڭ جوباسى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا ومىرگە جولداما بەرەدى | قازاق گازەتتەرى


ءتۇرى: قازاق گازەتتەرى

ۋاقىتى: 17:27 - 2019/08/14

: PDF Download - Жұктеұ - Скачать - ءتۇسىرۋ

elarna.net Printed Version.


قازاقستانداعى ەجەلگى تەحنيكالىق جوعارى وقۋ ورنى العاش رەت ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ جونىندەگى جوبانى رەسپۋبليكا كولەمىندە العا تارتىپ وتىر. جوبانىڭ ماقساتى – مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا جوعارى ءبىلىم الۋ ءۇشىن جاعداي جاساۋ، ءسويتىپ ولاردىڭ تولىق ءماندى ءومىر سۇرۋىنە مۇمكىندىك بەرۋ.

قازاقستاندا دەنساۋلىعى جاعىنان مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ سانى كۇننەن-كۇنگە ارتىپ، ءقازىر حالىقتىڭ جالپى سانى بويىنشا العاندا 3،7%-دى قۇراپ وتىر. ال مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالاردىڭ سانى 4 جىلدا (2011–2015) 20%-عا وسكەن. قازاقستان بويىنشا تۇتاس العاندا 88 000 مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالا بار، سولاردىڭ ىشىندە 0،3–0،5% عانا جوعارى ءبىلىم الادى ەكەن. ول نەبارى 385 ستۋدەنت. مۇنداي بالالاردىڭ كوپشىلىگى الەۋمەتتىك جاعىنان قامتاماسىز ەتىلمەگەن، بىلىمدەرى جوق، جۇمىس ىستەي المايدى. سوندىقتان دا جوعارى ءبىلىم الۋعا ءتىپتى تالپىنبايدى دا.

ەلدەگى وسى جاعداي تۇرعىسىندا «جىگەر» مۇگەدەك جاستار ۇيىمىنىڭ جەتەكشىسى فارحات يۋسۋپجانوۆ بىلاي دەدى:

– مۇنداي بالالاردىڭ كوپشىلىگىنە وقۋعا ءتۇسىپ، جوعارى ءبىلىم الۋ – قول جەتپەيتىن ارمان سياقتى كورىنەدى. ويتكەنى وقۋعا تۇسكەن كەزدە ولار كوپتەگەن قيىنشىلىقتارعا تاپ بولادى. مىسالى، كوزى كورمەيتىن سوقىر ادام ەمتيحان تاپسىرۋ ءۇشىن، وعان بيلەتتە جازىلعان تاپسىرمالاردى وقىپ بەرۋگە قاسىندا مىندەتتى تۇردە كاسىبي كومەكشىسى بولۋى كەرەك. نەمەسە قۇلاعى ەستىمەيتىن ساڭىراۋ ادام اعىلشىن تىلىنەن اۋديوەمتيحاندى قالايشا تاپسىرۋى كەرەك؟ مىنە، وسىنداي تۇسىنىكسىز جاعدايلار تولىپ جاتىر.

وسى ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن ساتباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ماركەتينگ جانە كوممۋنيكاتسيالار دەپارتامەنتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ايگەرىم قالياسقارقىزى بىلاي دەيدى:

– مەن «ياندەكس-تاكسي» قىزمەتىن كوپ قولدانامىن. ءبىر بايقاعانىم – تاكسيدى كوبىنەسە قۇلاعى ناشار ەستيتىن ادامدار جۇرگىزەدى. سوندا قايدا بارۋ كەرەك، قالاي ءجۇرۋ كەرەك دەگەندى ولارعا قالايشا تۇسىندىرۋگە بولادى دەگەن ماسەلە وز-وزىنەن تۋىندايدى. مەن سوندا ويلادىم: مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندار نەگە ءبىزدىڭ ايتقانىمىزبەن جۇرۋلەرى كەرەك، ال ءبىز ولار ءۇشىن نەگە ەشتەڭە جاسامايمىز؟ نەگە ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتەردە ينكليۋزيۆتى وقىتۋ ءادىسى قالىپتاسپاعان دەپ ويلادىم. وسى ماسەلەنى تەرەڭىرەك زەرتتەي كەلە، ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ ءادىسىن ەنگىزۋ ءۇشىن قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتتەرىندە رەسۋرستار دا، كاسىبي ماماندار دا تاپشى ەكەندىگىنە كوز جەتكىزدىم. ال بۇل ماسەلە بۇگىنگى تاڭدا وز-وزىنەن سۇرانىپ تۇر. سوندىقتان دا بار جاۋاپكەرشىلىكتى ءوز موينىمىزعا جۇكتەپ، وسى جوبانى ىسكە اسىرۋدى قولعا الدىق، ول ءۇشىن ءبىزدىڭ ءبىلىمىمىز جەتەدى، ءارى بيزنەس-كوماندامىز دا مىقتى.

ۇستىمىزدەگى جىلى قىركۇيەك ايىنىڭ ورتاسىندا الەمگە ايگىلى وراتور نيك ۆۋيچيچ الماتى قالاسىنا كەلىپ، «شەكاراسىز ءومىر» اتتى شەبەرلىك ساعاتىن وتكىزەدى. قول-اياعى جوق مۇگەدەك نيك دۇنيە ءجۇزىن شارلاپ، ميلليونداعان مۇگەدەك جاندارعا ءۇمىت وتىن سىيلاپ كەلەدى. الايدا ونىڭ قاراپايىم مەكتەپتە وقىپ، بريسبەندەگى گريففيت ۋنيۆەرسيتەتىن ءبىتىرىپ، كوممەرتسيا باكالاۆرى بويىنشا قوس دارەجەنى ءبىر-اق الىپ شىققانىن ەكىنىڭ ءبىرى بىلە بەرمەيدى.

1990 جىلداردىڭ باسىندا ۆيكتوريا شتاتىندا مۇگەدەكتەر تۋرالى جاڭا زاڭ قابىلدانعان بولاتىن. ونىڭ ءمانى – مۇگەدەكتەرگە قوعامدىق ورىندار مەن مەملەكەتتىك قىزمەتتەر تۇرلەرىن ەركىن تۇردە قولدانۋعا مۇمكىندىك بەرۋدى مەملەكەت تاراپىنان قامتاماسىز ەتۋ. ءدال وسى زاڭ نيكتىڭ جوعارى وقۋ ورنىنا تۇسۋىنە جول اشتى.

وسى زاڭ قابىلدانعاننان كەيىن امەريكا مەن اۆستراليا ەلدەرىندە كۇرت وزگەرىستەر ورىن الدى. بۇل ەلدەگى مۇگەدەك جاندار ەندى تەك كينوعا بارىپ، قوعامدىق ورىنداردا سەرۋەندەپ قانا قويماي، ەل قاتارلى ەڭبەك ەتىپ، قوعامعا ءوز پايدالارىن كەلتىرۋگە تولىق مۇمكىندىك الدى.

– ءبىز ءۇشىن بۇل جوبانىڭ ماڭىزى وتە زور. نيك ۆۋيچيچ مەكتەپتە وقىپ جۇرگەن كەزىندە العاش رەت سپيكەر بولىپ، كەيىننەن بۇكىل الەمگە تانىمال وراتور اتاندى. ءبىز دە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا جوعارى ءبىلىم الۋ ءۇشىن جول اشىپ، ولارعا ۇلكەن ومىرگە جولداما بەرگىمىز كەلەدى. ءسويتىپ ولار قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا از دا بولسا ءوز ۇلەستەرىن قوسادى دەگەن ۇمىتتەمىز، – دەدى ءوز سوزىندە ساتباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى رەكتورى اپپاراتىنىڭ باسشىسى بەرىك مىقتىباەۆ.

قازاقستاندا دەنساۋلىعى جاعىنان مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالار وسى ۋاقىتقا دەيىن تولىق دامىماعان بالالار كاتەگورياسىنا جاتقىزىلىپ كەلدى. ولار: سوقىر جانە ساڭىراۋ، دتسپ، اۋتيزممەن اۋىراتىن بالالار. اتا-انالارى مۇنداي بالالاردى ارنايى مەكتەپ-ينتەرناتقا وتكىزەدى دە، جوعارى ءبىلىم تۋرالى اڭگىمە ولار ءۇشىن جابىق تاقىرىپ بولىپ كەلدى.

الەمدىك تاجىريبە كورسەتكەندەي، مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ شىعارماشىلىق پوتەنتسيالى وتە كۇشتى دامىعان. امەريكانى ۇلى داعدارىستان جانە ەكىنشى دۇنيە جۇزىلىك سوعىستان امان الىپ شىققان اتاقتى پرەزيدەنت فرانكلين رۋزۆەلت ءومىرىنىڭ ۇشتەن ءبىر بولىگىن مۇگەدەك بولىپ وتكىزگەنى بەلگىلى. حح عاسىردىڭ اتاقتى فيزيگى، اعىلشىندىق ستيۆەن حوكينگ سكلەروز اۋرۋىمەن اۋىرىپ، نە سويلەي الماعان، نە قيمىلداي الماعان. نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى دجون كورنفورت 16 جاسىندا ساڭىراۋ بولىپ قالعان. ال يمپۋلستىك رەنتگەنوگرافيانىڭ نەگىزىن قالاۋشى، كەڭەستىك فيزيك ۆەنيامين تسۋكەرمان سوقىر بولعان ەكەن.

اقش، اۆستراليا، جاپونيا، سينگاپۋر سەكىلدى الپاۋىت ەلدەر مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا جوعارى ءبىلىم الۋ ءۇشىن جول اشىپ، ونداي جانداردىڭ جوعارى پوتەنتسيالىن ءوز ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا قولدانىپ وتىر. سونداي تيىمدىلىكتى پايدالانۋعا قازاقستاندا دا مۇمكىندىك بار.

– ساتباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى – مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا جوعارى ءبىلىم الۋىنا جول اشىپ، ولار دا كەيىننەن ەل قاتارلى ەڭبەك ەتىپ، ينجەنەر نەمەسە بەلگىلى عالىم اتانا الاتىندارىن دالەلدەگىمىز كەلەدى. وكىنىشكە وراي، بۇل جوبانى ىسكە اسىرۋعا ۋنيۆەرسيتەت بيۋدجەتى كوتەرمەيدى، سوندىقتان دا ءبىز وسى جاۋاپكەرشىلىگى مەن مەيىرىمى مول ادال ىسكە قارجىلىق كومەك كورسەتە الاتىن سەرىكتەستەردى ىزدەستىرىپ وتىرمىز، – دەپ اتاپ ءوتتى بەرىك مىقتىباەۆ.

وسى جوبا اياسىندا ۋنيۆەرسيتەت ينفراقۇرىلىمدى وزگەرتىپ، جاڭا ديزاين جاساۋعا، كەيىننەن ىت-تەحنولوگيالاردى قولدانا وتىرىپ، اكادەميالىق ۇدەرىستەردى ءبىلىم بەرۋ بارىسىندا بەيىمدەۋگە دايىن وتىر. سونداي-اق ۋنيۆەرسيتەت وقۋ ماتەريالدارى مەن ينفراقۇرىلىمدىق ەلەمەنتتەر ستاندارتتارىن، مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا جوعارى ءبىلىم بەرۋ ءۇشىن وقىتۋشىلار مەن پسيحولوگ مامانداردى دايارلاۋ ادىستەمەسىن ەنگىزۋدى جوسپارلاپ وتىر.

– ارينە، ينفراقۇرىلىمدى وزگەرتۋ، پاندۋس ورناتۋ، ءدالىزدىڭ جولدارىن تەگىستەۋ، برايل شريفتىمەن جازىلعان تاقتايشالار ورناتۋ وڭاي. ەڭ قيىنى – اكادەميالىق ۇدەرىستەردى وزگەرتۋ، ارنايى ماماندار دايارلاۋ، مۇگەدەكتەر ءۇشىن وقۋ ماتەريالدارىن شىعارۋ. ول ءۇشىن ءبىز قازىردەن باستاپ ورتالىق اشىپ، وندا قاجەتتى ماتەريالداردى برايل شريفتىمەن باسىپ شىعارۋعا، حالىقتىڭ ويىمەن ءبولىسىپ، كەڭەستەرىن الۋعا دايىنبىز، – دەيدى ايگەرىم قالياسقارقىزى.

اتالمىش جوبانى ىسكە قوسىپ، ونىڭ ناتيجەسىن سارالاي كەلە، كەلەشەكتە ساتباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى جوبانىڭ بارلىق كەزەڭدەرىن قامتيتىن كەشەندىك شەشىم جاساۋدى جوسپارلاپ وتىر. ونىڭ الەۋمەتتىك جانە ەكونوميكالىق ءتيىمدى جاقتارىن قازاقستاننىڭ باسقا دا جوعارى وقۋ ورىندارىنا تەگىن تۇردە ۇسىنۋعا دايىن.



كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=6&id=1034353

پىكىرلەر:

juz dep sifirmen jazingiz.