كومپيۋتەر نۇسقاسى Компйутер нұсқасы

قولايلى بەت | بۇگىنگى | كەشەگى | جالپى مالىمەت

ەل-ارناعا تىزىمدەلىڭىزدەر ...
قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى
СанақКелген (IP)Көрілген (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-12-111970784544 %56 %
2019-12-121633409037 %63 %
2019-12-13756201740 %60 %

ءسىبىر، كوكتوبە، قارقارالى. ورتتەن قالاي قورعانامىز؟ ءبىز ءسىزدى جارقىن الەمگە جەتەلەيمىز! بىزگە قوسىل! ءبىز ء


ءتۇرى: ماسساگەت ماقالالارى

ۋاقىتى: 16:10 - 2019/08/14

: PDF Download - Жұктеұ - Скачать - ءتۇسىرۋ

elarna.net Printed Version. ءسىبىر، كوكتوبە، قارقارالى. ورتتەن قالاي قورعانامىز؟ ءبىز ءسىزدى جارقىن الەمگە جەتەلەيمىز! بىزگە قوسىل! ءبىز ءسىزدى جارقىن الەمگە جەتەلەيمىز! بىزگە قوسىل!


اينالدىرعان 1 ايدىڭ ىشىندە الماتى قالاسىندا بىرنەشە ءورت وقيعالارى ورىن الدى. اۋا رايىنىڭ كۇرت ىسۋىنا جانە تاعى دا باسقا جاعدايلارعا بايلانىستى 18 شىلدەدە پوتاتين كوشەسىندە، 2 تامىزدا نازارباەۆ داڭعىلىندا، 11 تامىزدا كوك-توبەدە، 13 تامىزدا «سامعاۋ» ىقشاماۋدانىندا ءورت شىقتى. ودان بولەك، قارقارالى ۇلتتىق ساياباعىندا، جەر ءجۇزىن دۇرلىكتىرىپ سىبىردە الاپات ورمان ءورتى ورىن الدى. وقىس وقيعا ورىن العان جاعدايدا ءتىلسىز جاۋعا قارسى ەڭ ءبىرىنشى قانداي ارەكەت جاساۋ كەرەك؟ ورت كەزىندە ەسكەرەر ەرەجەلەر قانداي؟ بۇل جازبادا وسى سۇراقتارعا جاۋاپ ىزدەپ كورەلىك. نازارلارىڭىزعا قر ءىىم توتەنشە جاعدايلار كوميتەتى ۇسىنعان جادنامانى ۇسىنامىز.

ەڭ الدىمەن، بەيتانىس عيماراتقا كىرە بەرە، ءوز جولىڭىزدى ەستە ساقتاۋعا تىرىسىڭىز. نەگىزگى جانە قوسىمشا ەسىكتەردىڭ ورنالاسۋىنا نازار اۋدارىڭىز. ەگەر، ءسىز ء«ورت!» دەگەن ايقايدى ەستىسەڭىز، الدە ءتۇتىن ءيىسىن سەزسەڭىز، نەمەسە جالىندى كورسەڭىز، ءورت ءسوندىرۋ قىزمەتىنە قوڭىراۋ شالىڭىز.

سابىرلىق جانە ۇستامدىلىق تانىتۋعا تىرىسىڭىز، جانىڭىزداعى ادامداردى جۇباتىڭىز. جاعدايدى دۇرىس باعالاي ءبىلىڭىز، ناقتى ءقاۋىپتىڭ بار ەكەنىنە كوز جەتكىزىڭىز، ونىڭ قايدان تارالاتىنىن انىقتاڭىز، سوسىن اسىقپاي ايعاي-سۇرەڭسىز ەسىككە قاراي باعىتتاپ سىرت جاققا جىلجي باستاڭىز. توپتىڭ ورتاسىندا جىلجىعاندا، قارت ادامداردى الدىعا قاراي وتكىزىڭىز، بايبالامشىلاردى توقتاتىڭىز. قورقىنىش شىرماپ جانە قيمىلداي الماي قالعاندارعا كومەكتەسىڭىز، ولارمەن بايسالدى جانە تۇسىنىكتى سويلەسىڭىز.

توپتىڭ ىشىندە قالعان كەزدە، جۇدىرىقتى ءتۇيىپ الىپ قولدى بىلەككە جيناپ الىپ، ونى بۇيىرىڭىزگە قىسىڭىز. اياقتى الدىعا مىقتاپ تىرەپ، تۇلا بويىڭىزبەن ارتقا شالقايىڭىز جانە الداعى كەڭىستىكتى بوساتىپ جانە قىسىمدى ارقامەن توقتاتۋعا تىرىسىڭىز، العا باياۋ جىلجىپ وتىرىڭىز.

قويۋ ءتۇتىندى ايماقتان اۋلاق بولىڭىز! قازىرگى زامانعى عيماراتتاردا جانعان كەزدە ۋىتتى زاتتار بولەتىن پلاستيك، سينتەتيكالار وتە كوپ. بىرنەشە رەت اۋانى ىشكە جۇتۋدىڭ ءوزى جەتكىلىكتى – ءسىز ۋلانۋدان قازا بولۋىڭىز مۇمكىن. بولمەلەر، دالىزدەر تۇتىنگە تولعان كەزدە تۇتىنگە تولماعان باسپالداقتار جاققا قاراي ءجۇرىڭىز، نەمەسە ەسىككە قاراي، ءبىراق تەك ليفتكە قاراي جۇرمەڭىز. ءورت كەزىندە ءليفتى قولدانۋعا ۇزىلدى-كەسىلدى تىيىم سالىنادى. قابىرعادان، تۇتقادان ۇستاڭىز، قول ورامال نەمەسە كيىم ارقىلى دەم الىڭىز. ەگەر ءتۇتىننىڭ توپتالۋى كوبەيسە، ەڭكەيىڭىز نەمەسە ەڭبەكتەپ ءجۇرىڭىز. ەگەر ءسىز تەمپەراتۋرانىڭ جوعارىلاعانىن سەزسەڭىز، دەمەك، ءسىز ءقاۋىپتى ايماققا جاقىنداپ كەلەسىز. بۇل جاعدايدا ەڭ دۇرىسى كەرى قاراي بۇرىلىپ كەتۋ.

ەگەر قالىڭ تۇتىننەن، جوعارى تەمپەراتۋرادان جانە وتتان ءسىز باسپالداققا نەمەسە دالىزگە شىعا الماساڭىز، ارتىڭىزدان ەسىكتى تىعىزداپ جاۋىپ دەرەۋ كەرى قاراي قايتۋ قاجەت. ال ەسىك جارىقتارىن جانە جەلدەتكىش ساڭىلاۋلارىن دىمقىل شۇبەرەكپەن تىعىنداپ تاستاعان ءجون.

عيماراتتا ءتۇتىننىڭ قويۋلانۋى جانە جوعارى تەمپەراتۋرانىڭ پايدا بولۋى كەزىندە ەسىكتى تىعىزداپ جاۋىپ بالكونعا، لودجياعا شىعۋ قاجەت. وزىڭىزبەن بىرگە سۋلانعان كورپە نەمەسە باسقا تىعىز ماتانى الا ءجۇرىڭىز، ءسىز ونىمەن جالىننىڭ ەسىك جانە تەرەزە ويىقتارىنان ەنە باستاعان كەزىندە جامىلىپ الاسىز. ءبىراق بۇل قورعانىس از ۋاقىتقا عانا جەتەدى. بالكون بولماعان كەزدە ءسىزدىڭ سوڭعى مۇمكىندىگىڭىز – قابىرعادان ۇستاپ تۇرىپ، تەرەزە الدى تاقتايىنا (دوڭەس جەر، ەرنەۋ) تۇرۋ.

ەگەر تومەندە ءسىزدىڭ استىڭىزدا وت جوق بولسا جانە بولمەدە قالۋ ءقاۋىپتى بولسا، وندا ءورت ساتىسى كومەگىمەن ءبىر قابات تومەن تۇسۋگە تىرىسىڭىز. ءوزىن-وزى قۇتقارۋ ءۇشىن ءورت سوندىرەتىن جەڭدى قولدانۋعا دا بولادى. بىر-بىرىنە ساقتىق جاساۋمەن ءبىر بىردەن قۇتقارىلۋعا كەڭەس بەرەمىز. ارينە، بۇل ءومىر ءۇشىن قاۋىپپەن بايلانىستى، ءبىراق كەيدە باسقا امال قالمايدى.

ەگەر ءسىز الايدا قاتتى تۇتىنگە ورانعان ءدالىز ارقىلى شىعۋدى ۇيعارساڭىز، بۇل اسا ءقاۋىپتى، وندا دىمقىل تىعىز ماتامەن بۇركەنىپ، ەڭكەيىپ نەمەسە ەڭبەكتەپ جىلجۋ قاجەت. تىعىز ماتا ءسىزدى تۇتىننەن قورعايدى جانە اشىق جالىنمەن جوعارى تەمپەراتۋراسى بار بولماشى ايماقتاردان جۇگىرىپ وتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ەگەر ءسىز جاققا جالىن تولقىنى جىلجي باستاسا، وندا اسىقپاي باسىڭىزدى ماتامەن جاۋىپ، قۇلاڭىز، وسى ساتتە ىشكى ورگاندار كۇيىپ قالماۋ ءۇشىن دەم الماڭىز.

جالىندى كۇشەيتەتىن "جانارماي" زاتتار:
- پەردەلەر;
- كيىم;
- كىلەم جابىنى;
- جيھاز، پلاستيكالىق قاپتاۋىش;
- ءورت جانە جارىلىس ءقاۋپى بار زاتتار.

اپاتتىڭ اۋقىمى وسەدى، ەگەر:
- ءورت دابىلى جارامسىز نەمەسە جوق بولسا;
- شىعۋ جولدارى جوق بولسا نەمەسە ەسىك الدى ءۇيىلىپ قالعان بولسا;
- ءورت سوندىرۋشىلەر ۋاقىتىلى شاقىرىلماسا;
- تەرەزە تورلارىن اشۋ مۇمكىن بولماسا.

ەگەر مەكتەپتە ءورت ورىن السا

ورت دابىلى جاريالانعان كەزدە وقۋشىلار ءوز پارتالارىنىڭ جانىنا تۇرا قالادى جانە ءمۇعالىمنىڭ نۇسقاۋى بويىنشا سىنىپتان بىر-بىردەن شىعادى. سوڭعى كوشىرىلگەن ءمۇعالىمنىڭ باقىلۋىمەن سىنىپتىڭ ەسىگىن تىعىزداپ جابادى. ءار سىنىپتىڭ وقۋشىلارى ابىگەرگە تۇسپەي ءوز قاتارىندا ءبىر قالىپتى ادىممەن جۇرەدى. ءمۇعالىم سىنىپ جۋرنالىمەن ءوز وقۋشىلارىنىڭ ارتىنان ءجۇرىپ وتىرادى. ءدالىز جانە باسپالداق الاڭىمەن جىلجىعان كەزدە بارلىعىن باسىپ وزىپ جۇگىرۋگە بولمايدى.

جينالۋ ورنى الدىن-الا كەلىسىلىپ جانە بارلىعىنا ءمالىم بولۋى كەرەك. ادەتتەگىدەي، ول وقۋ ورنىنان جاقىن جەردە ورنالاسادى. جينالاتىن پۋنكتە سىنىپتار ولارعا بولىنگەن ورىندى الادى، وقىتۋشى وقۋشىلاردى تۇگەندەيدى. سودان كەيىن وقىتۋشى بىردەن سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ سانى تۋرالى وقۋ ورنىنىڭ ديرەكتورىنا حابارلاۋى قاجەت.

ارتتا قالىپ قويعان بالالاردى ىزدەستىرۋگە قىزمەتكەرلەر كەشەۋىلدەمەي وقۋشىلار تىعىلىپ قالۋى مۇمكىن ورىنداردى تەكسەرىپ، ءبىراق ءورتتىڭ وشاعىنا جاقىنداماي كىرىسەدى. ءورت سوندىرۋشىلەر كەلگەننەن سوڭ ديرەكتور نەمەسە ونىڭ ورىنباسارلارى ولارعا زارداپ شەككەن ادامدار تۋرالى جانە ولاردىڭ بولۋى مۇمكىن ورىندار تۋرالى حابارلايدى.

جەدەل جاردەم كەلگەنگە دەيىن تۇتىننەن جانە جالىننان زارداپ شەككەندەرگە جينالۋ پۋكتىندە العاشقى مەديتسينالىق كومەك كورسەتەدى. وقىس جاعدايدا ادام، وعان قوسا بالا، ۇرەيلەنۋى، لوگيكالىق ويلاۋ قابىلەتىن جوعالتۋى مۇمكىن. ول قاتەلىكتەر جىبەرە باستايدى، ءتيىستى ءىس-قيمىلدار جاسامايدى، ناتيجەسىندە ءوز ءومىرىن قوسىمشا تاۋەكەلگە دۋشار ەتەدى. ەگەر وقۋشى سىنىپتان قالىپ قويسا، ەڭ باستىسى – ابىرجىماي جانە نەنى قانداي تارتىپتە جاساۋ كەرەك ەكەندىگىن انىق ءبىلۋى قاجەت.

ەگەر، ءورت دابىلى تۋرالى بەلگى ءسىزدى كابينەتتەن تىس جەردە تاپقان جاعدايدا، مۇمكىندىگىنشە تەزىرەك ءوز سىنىبىڭىزعا قوسىلۋعا تىرىسىڭىز نەمەسە جينالۋ پۋكتىنە دەيىن ءوز بەتىڭىزبەن جەتىڭىز. سونىمەن بىرگە مۇرنىڭىزدى جانە اۋزىڭىزدى سۋدا سۋلانعان ماتامەن جابىڭىز. جالىن مەن ءتۇتىننىڭ جىلدام تارالۋى كەزىندە، ەسىكتەر، تەرەزەلەر، جەلكوزدى، جەلدەتكىش تورلاردى جابىڭىز.

ەگەر جالىن ءسىزدىڭ بولمەڭىزگە جاقىنداپ كەلسە، كوپ مولشەردە سۋ بولعان جاعدايدا ونىمەن ەدەندى جانە كىرەبەرىس ەسىككە سۋ شاشىڭىز. ەگەر شىعاتىن جول وتپەن كەسىلىپ تاستالسا، قايتكەن جاعدايدا دا بارلىق ادىسپەن تۇرعان ورنىڭدى بەلگىلەۋ قاجەت. ەسىڭىزدە بولسىن، ءسىزدى ىزدەستىرۋدە. ءورت وشاعىندا، ەگەر قۇتقارىلۋ جولىڭىز جالىنمەن كەسىلىپ تاستالسا جانە سىزگە تەك قانا كومەك كۇتۋ عانا قالسا، جالىندى قول استى قۇرالدارمەن سوندىرۋگە تىرىسىڭىز.

ەگەر وقۋ ورنىنىڭ عيماراتىندا ءار ءتۇرلى ۇيىرمەلەر، سەكتسيالار جۇمىس جاساسا، ولاردىڭ بارلىعى ءبىر بىرىمەن ءوزارا ارەكەت جاساۋلارى ءتيىستى. اسپازشى، سىپىرۋشى جانە تاعى باسقا قىزمەتكەرلەر ءورت دابىلى بويىنشا تەز ارادا جينالۋ ورنىنا ءوز بەتىمەن باعىتتايدى. ورتكە قارسى قىزمەتى رۇقسات بەرىلگەنشە، جينالۋ ورنىنا كەلمەي قالعانداردى ىزدەستىرۋ قاجەتتىگىن قوسپاعاندا، ەشكىمگە عيماراتقا كيىم، كىتاپتار، قۇجاتتار ءۇشىن قايتا ورالۋعا رۇقسات ەتىلمەيدى.

عيماراتتىڭ كەز-كەلگەن بولىگىندە ءورت دابىلى تۋرالى قۇلاقتاندىرۋ ولاردىڭ بارلىق بولمەلەرىنەن ادامداردى تولىق كوشىرۋ ءۇشىن دابىل بولىپ تابىلادى. وقۋ مەكەمەسىنىڭ باسشىلىعىمەن بەكىتىلگەن ەۆاكۋاتسيالاۋ جوسپارىنا سايكەس ۇلكەننىڭ باسشىلىعىمەن بارلىعى كابينەتتەرىنەن شىعادى.

كۇيىك شالعان كەزدەگى ءبىرىنشى كومەك:

«جەدەل جاردەم» كەلگەنگە دەيىن دەرەۋ العاشقى كومەك كورسەتىلۋ كەرەك. كۇيىكتىڭ ءتورت دارەجەسى بار.

1) تەرىنىڭ قىزارۋى، ءىسىنۋى;
2) قابىرشىقتىڭ پايدا بولۋى;
3) كۇيىك ورنىندا قابىرشاق قالىپتاسادى;
4) ءتىننىڭ كۇلگە ورانۋى.

1 جانە 2 دارەجەدەگى كۇيىك كەزىندە – زاقىم بەتىن 10-15 مين اعىن سۋمەن سالقىنداتىپ، ال سونان سوڭ تازا ماتامەن جابۋ قاجەت. 3 جانە 4 دارەجەلى كۇيىك كەزىندە كۇيگەن بولىكتى تازا دىمقىل تاڭعىشپەن جابۋ قاجەت.

العاشقى مەديتسينالىق كومەك شارالارى نەعۇرلىم ۇزاعىراق قابىلدانباسا، ادامنىڭ جاراقاتى سوعۇرلىم قاتەرلى بولادى. ەسىڭىزدە ساقتاڭىز! كۇيىك ورنىنا جابىسىپ قالعان ەشنارسەگە قول تيگىزۋگە بولمايدى. سونداي اق كۇيىكتى يىسمايلارمەن، لوسوندارمەن مايلاۋعا، پايدا بولعان كۇلدىرەۋدى تەسۋگە تىيىم سالىنادى.

زارداپ شەككەندى ورىندىققا وتىرعىزۋ نەمەسە ديۆانعا، ەدەنگە جاتقىزۋ، وعان جايلى ورنالاسۋعا كومەكتەسۋ كەرەك. دەرەۋ جەدەل جاردەمدى شاقىرۋ.
ەگەر قاجەت بولسا، زارداپ شەككەننىڭ زاقىمدانعان جەرلەرىنەن بارلىق ارتىق زاتتاردى شەشۋ قاجەت (ساقينالار، ساعات، اياق كيىم جانە ت.ب.)
جانىپ كەتكەن كيىم بۇيىمدارىن دەنەگە جابىسپاعان جاعدايدا عانا شەشۋگە بولادى.

سوڭىنان جەدەل جاردەمنىڭ كەلۋىن كۇتىڭىز، ەگەر بار بولعان جاعدايدا زارداپ شەگۋشىگە اۋىرعانىن جەڭىلدەتەتىن دارى-دارمەكتەر بەرىڭىز.

جانۋ ونىمىمەن ۋلانۋ

ۋلى گازدان ۋلانعان كەزدە زارداپ شەگۋشىنى مۇمكىندىگىنشە تەزىرەك ءقاۋىپتى ايماقتان تازا اۋاعا شىعارۋ كەرەك

ەگەر زارداپ شەگۋشى ەس-تۇسىنەن ايىرىلماسا، ونى جاتقىزىپ، دەنەسىن قىسقان كيىمدى اعىتۋ قاجەت. سامايىن مۇساتىرلى سپيرتپەن مايلاپ، ونى يىسكەتۋ كەرەك. مۇساتىرلى سپيرتپەن ماقتانى مۇرىننىڭ ۇشىنان 1 سم جاقىن ەمەس قاشىقتىقتا ۇستاپ بۇلعاڭداتۋ كەرەك. بۇل وتە ماڭىزدى، ويتكەنى مۇساتىرلى سپيرتىمەن ماقتانىڭ مۇرىن ۇشىنا تيگەن كەزىندە مۇساتىردىڭ تىنىس الۋ ورتالىعىنا قۋاتتى اسەر ەتۋىنەن ونىڭ سال اۋرۋىنىڭ ورناۋى مۇمكىن.

سىلتىلى سۋ (1 ليتر سۋعا 1 اس قاسىق اس سوداسى)، اششى ءشاي، كوفە ىشكەن وتە پايدالى.

ەگەر زارداپ شەگۋشى ەس-تۇسسىز بولسا، تەز ارادا جەدەل جاردەم نەمەسە ەس-تۇسىنە كەلگەنشە جۇرەكتىڭ جابىق ماسساجىن جانە قولدان دەم الدىرۋدى باستاۋ قاجەت.

ەسىڭىزدە ساقتاڭىز، زارداپ شەگۋشىنى ۋلى گازىنىڭ توپتالۋى جوعارى ورىننان شىعارعان كەزدە، ۋلانىپ قالماۋ ءۇشىن ەڭ الدىمەن ءوزىڭىزدى قاۋىپسىزدەندىرۋ كەرەك. ول ءۇشىن تەز ارەكەت ەتىپ جانە قول ورامال، داكە ارقىلى دەم الۋ قاجەت.

ورت كەزىندە دۇرىس ارەكەت ەتۋگە ماشىقتانۋلار كومەكتەسەدى.

وقۋ ورنىنىڭ قىزمەتكەرلەرى، سونداي اق وقۋشىلار مىندەتتى تۇردە نەگىزگى جانە قوسالقى ەۆاكۋاتسيا جولدارىن بىلۋلەرى قاجەت.

ورتتەر ءارتۇرلى بولادى، سوندىقتان ەۆاكۋاتسيا جوسپارى قاجەت. مىسالى، ەگەر باسقىش الاڭى وت قورشاۋىندا قالسا، ادامداردىڭ شىعۋىنا بالامالى جول قاراستىرىلۋى كەرەك.

وقىتۋشىلار مەن وقۋشىلار قولدا بار العاشقى ءورت ءسوندىرۋ قۇرالدارىن قولدانا ءبىلۋى كەرەك.

پيروتەحنيكالىق بۇيىمدى تاڭداۋ:

1. قولدان جاسالعان پيروتەحنيكالىق بۇيىمداردى قولدانباڭىز.
2. پيروتەحنيكالىق بۇيىمداردى العان كەزدە، مۇقيات بولىڭىز، سايكەستىك كۋالىگىن، نۇسقاۋلىقتىڭ، جارامدىلىق مەرزىمىنىڭ بار بولۋىن تەكسەرىڭىز.
3. پيروتەحنيكالىق بۇيىمداردى تاڭداعان كەزدە، ولاردىڭ سىرتقى تۇرىنە نازار اۋدارىڭىز. انىق اقاۋلارى بار: مىجىلعان، سۋ تيگەن، جارىقشالارى جانە باسقا بۇلىنگەن تۇرقى نەمەسە بىلتەسىمەن بۇيىمداردى قولدانۋعا بولمايدى.
4. پيروتەحنيكالىق بۇيىمدارعا كىرەتىن جانعىش زاتتار جانە دارىلەر ءورت ءقاۋىپتى. ابايسىز قولدانۋ نەمەسە دۇرىس ساقتاماعان كەزدە ولار وڭاي تۇتانۋى مۇمكىن جانە ورتكە نەمەسە جاراقاتقا الىپ كەلەدى.
5. پيروتەحنيكالىق بۇيىمدى قولدانۋ الدىندا مىندەتتى تۇردە نۇسقاۋلىقپەن تانىسىڭىز، كورسەتىلگەن قاۋىپسىزدىك ايماقتارىنا اسا نازار اۋدارىڭىز.
ءقايسىبىر ءورت قاۋىپسىزدىگى ەرەجەلەرىن بۇزۋ ءقاۋىپتى زارداپتارعا جانە ناعىز قاسىرەتكە اكەلۋى مۇمكىن. وتە ساق بولىڭىز!



كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=41&id=1034313

پىكىرلەر:

juz dep sifirmen jazingiz.