كومپيۋتەر نۇسقاسى Компйутер нұсқасы

قولايلى بەت | بۇگىنگى | كەشەگى | جالپى مالىمەت

ەل-ارناعا تىزىمدەلىڭىزدەر ...
قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى
СанақКелген (IP)Көрілген (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-08-16532315249 %51 %
2019-08-17559439538 %62 %
2019-08-18331171843 %57 %

"توقال الىپ بەرگەننەن تەك ۇتامىز": وتاندىق ەتنوگراف بايبىشەلەردى توقال ىزدەۋگە شاقىردى


ءتۇرى: Islam.kz رۋحاني اقپاراتتارى

ۋاقىتى: 14:00 - 2019/08/14

: PDF Download - Жұктеұ - Скачать - ءتۇسىرۋ

elarna.net Printed Version.
"توقال الىپ بەرگەننەن تەك ۇتامىز": وتاندىق ەتنوگراف بايبىشەلەردى توقال ىزدەۋگە شاقىردى

وتاندىق ەتنوگراف، «التىن ارقاۋ» مادەني-ەتنوگرافيالىق قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ءتورايىمى، قر ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگى عاليا قايداۋىلقىزى ايەلدەردى ەرلەرىن قىزعانباي، ونىڭ عۇمىرلى بولۋىن تىلەسە، كەرىسىنشە، ەكىنشى ايەل الىپ بەرۋگە شاقىردى. ەتنوگرافتىڭ ايتۋىنشا، توسەك جاڭعىرتقان ەردىڭ ەكىنشى تىنىسى اشىلىپ، ۇلكەن بەلەستەردى باعىندىرادى. Stan.kz تىلشىسى قوعام قايراتكەرىمەن تىلدەسىپ، نە سەبەپتى كوپايەلدىلىكتى قولدايتىنىن ءبىلىپ قايتقان ەكەن.

"سالت-داستۇرلەردىڭ وزىعى دا بار، توزىعى دا بار، جاڭعىرتۋعا لايىقتىسى دا بار. وسى جاسقا كەلگەندە ويلايمىن. بۇرىن كوپ ايەل العاندى قارالاپ، ءتىپتى جۇمىستان شىعارىپ، سوتتاۋعا دەيىن باردى عوي. نەگىزىندە ءبىر ەركەككە بيولوگيالىق جاعىنان دا، ادامدىق بولمىسى تۇرعىسىنان ءدا بىر عانا ايەلمەن تۇرۋ قيىن بولادى ەكەن. پسيحولوگيالىق جاعىنان دا ايىرماشىلىعى بار عوي ەركەكتىڭ، مىسالى ايەل "كوندىم، كوتەردىم" دەيدى. بالالارىنا، ءۇي شارۋاسىنا اينالادى، ال ەر ادامدار - تۇزدىكى. بۇرىن ءبىزدىڭ اجەلەرىمىز وزدەرىنىڭ ەركىمەن، تاڭداپ ءجۇرىپ، ەكىنشى ايەل الىپ بەرگەن عوي. توقال دەپ ءتيىسۋ ءۇشىن، تۇقىرتۋ ءۇشىن ءمۇيىزى جوق سيىرعا تەڭەپ، ايتىلعان اڭگىمە. ال نەگىزىندە ول تاركەك ەتەتىن ەمەس، تارتىپكە كەلتىرەتىن دۇنيە، بايبىشە 40-تان اسىپ، سارى قارىن تارتادى، ءوز تىنىشتىعىن ويلايدى، وسى كەزدە ازاماتىنىڭ بىرەۋگە كوڭىلى اۋعان بولسا، قۇلشىنىسى بولسا، اقىلدى ايەل انشەيىن ارقاسىنان سيپاپ، ەكىنشى ايەلدى الىپ بەرە قويۋ كەرەك ەكەن"، - دەگەن پىكىردە ۇستاز-عالىم.

عاليا قايداۋىلقىزى بۇل ماسەلەنى تالاي رەت كوتەرىپ تە جۇرگەنىن ايتىپ، بىرنەشە ايەل الۋدىڭ پايداسى ءبىرىنشى كەزەكتە تۇڭعىش ايەلىنىڭ وزىنە تيەتىنىن ايتادى.

"ول نە ءۇشىن كەرەك؟ ەركەكتىڭ ەكىنشى تىنىسى اشىلىپ، ومىرىندە ۇلكەن وزگەرىستەر پايدا بولادى ەكەن. ودان كەيىن بايبىشەنىڭ ۇتاتىنى، ول  قۇرمەتتى بولىپ قالادى. ال ەكىنشى ايەل ازاماتتىڭ الدىندا دا، بايبىشەنىڭ الدىندا ءوزىن مىندەتتى سەزىنەدى. ەكى ايەلدىڭ اراسىنداعى سىيلاستىق كۇڭدەستىك ەمەس، ءاپالى-سىڭىلىنىڭ قارىم-قاتىناسى سياقتى بولۋى كەرەك. ويتكەنى، ەكەۋىنە ورتاق، ايالايتىن دا، الپەشتەيتىن دە، ساقتايتىن دا ءبىر ازامات ءبار. بىرى ءبىر شارۋاسىنا جاراسا، ەكىنشىسى- باسقاسىنا"، - دەيدى ەتنوگراف-عالىم.

ەلىمىزدەگى دەموگرافيالىق ماسەلەنى تىلگە تيەك ەتكەن عاليا اپاي: "ودان كەيىنگى ماسەلە، بالانىڭ كوبەيۋى. ءقازىر ات باسىنداي التىن بەرەم دەسەڭ دە، ءبىر ايەل ەكى-ۇشەۋدەن ارتىق تۋعىسى كەلمەيدى. ال ەكى ايەل بولسا، ەڭ قۇرماعاندا، 5-6 التى بالا تۋىلادى. اسىراي المايمىن دەگەن قورقىنىش -  ەرىنشەكتەردىڭ اڭگىمەسى. باسەكەلەستىكتەن تۋىنداعان. بايدىڭ بالاسى انانى نەگە مىنىپ ءجۇر، نەگە مىنانى كيىپ ءجۇر دەگەن اڭگىمە. قاناعات سايىن بەرەكەت دەسە، اركىمنىڭ ءوز ريزىق-نەسىبەسى بولادى.

بايبىشەنىڭ تاعى ءبىر ۇتارى بار. بايبىشە قوساعىمەن قاتار قوسا اعارىپ، قارتايا باستايدى. سول كەزدە سۇيەنەر، ءبىر جاعىنا شىعار جاس ايەل قاجەت. بايبىشە كەڭشىلىك جاساپ، بىرەۋدى كەمسىتپەي، نامىسىنا تيمەي، توقال سياقتى تۇقىرتاتىن سوزدەردى ايتپاي، ءوزىنىڭ سىڭىلسىندەي، ابىسىنىنداي، سىرلاسىنداي كورسە، وندا ەكەۋىنىڭ دە ۇتارى بار. اسىرەسە، ازامات ساقتالادى، ازامات كۇتىمدە بولادى. ازامات ءوزى تاڭدايدى، كىمنىڭ سالەمىن الادى، كىمنىڭ بۇگىن تاماعىن ىشەدى. سوندا ءبىز جالپى ەر ادامدى ساقتايمىز، ال ەر ادامدى ساقتاۋ دەگەنىمىز ەلدى ساقتاۋ"، - دەگەن پىكىردە.

"ايەلدەردىڭ كوكبەتتەنىپ، كوگەرىپ-سازارىپ، ولگەنىم دە وسى، كورگەنىم دە وسى دەگەنى قاتە نارسە" دەگەن سەنىمدە قازاق سالت-داستۇرلەرىن زەرتتەپ-زەردەلەپ جۇرگەن عاليا قايداۋىلقىزى.

قازاقستاندا بىرنەشە ايەل الۋ رۇقسات ەتىلمەگەنىن ەسكەرسەك، بۇل ماسەلەنىڭ شەشىمى بۇگىنگى كۇننىڭ ەنشىسىندە ەمەس. بۇعان قاتىستى ەتنوگراف: "بىرنەشە ايەل الۋعا تىيىم سالۋدىڭ ءوزى قاستاڭدىق! مەن ءوزىم بۇرىننان ايتىپ ءجۇرمىن مۇنىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى نارسە ەكەنىن. ءبىراق، بارلىق ايەلدەر "ويباي، جالعىز بايىمىزدان ايىرايىن دەپ جاتىرسىڭ با دەپ" مەنى تالاپ-جەپ قويا جازدادى عوي"، - دەيدى. 


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=52&id=1034246

پىكىرلەر:

juz dep sifirmen jazingiz.