كومپيۋتەر نۇسقاسى Компйутер нұсқасы

قولايلى بەت | بۇگىنگى | كەشەگى | جالپى مالىمەت

ەل-ارناعا تىزىمدەلىڭىزدەر ...
قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى
СанақКелген (IP)Көрілген (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-12-121633409037 %63 %
2019-12-131401443142 %58 %
2019-12-141551493955 %45 %

::::يلياس جانسۋگۋروۆ. ماكالالار، وي تولگانىستار، حاتتار ::ماقالالار، وي-تولعانىستار، حاتتار

كىتاپحاناعا قايتۋ

ماقالالار، وي-تولعانىستار، حاتتار ->جاركەنت ويازىندا
اپتورى: ءىلياس جانسۇگىروۆماقالالارحاتتار
ماقالالار، وي-تولعانىستار، حاتتار - كورىلىم: (686)


جاركەنت ويازىندا

جاركەنت ويازىنداعى البان قونىسىندا قارقارا دەگەن جارمەڭكە بار ەدى. بۇل جارمەڭكەگە كۇنباتىس قىتاي مەن رەسەي ساۋداسى توقايلاساتىن ەدى. جارمەڭكەنىڭ ساۋداعا سالىنعان سوماسى كەي جىلى ميلليونعا جەتەتىن. (كوتەرىلىس تۋرالى سول كۇندە بايانداما جازعان اسكەرباسى نەدزبەتسكي دەگەن جەتىسۋداعى كوتەرىلىستىڭ گەرمان، تۇرىك اگەنتتەرىنىڭ قىتاي ارقىلى ازعىرۋىمەن بولدى دەيتىنى بار. وندا ول: گەرمان، تۇرىك اگەنتتەرى قاشقار، قۇلجا ماڭايىندا تۇرىپ، قاراقولدان، جاركەنتتەن اپيىن كەسۋگە كەلگەن قىتاي جۇمىسشىلارى جانە قارقارا جارمەڭكەسىنە قاتىناسقان قىتاي ساۋداگەرى قىرعىز-قازاق ىشىنە ورىسقا قارسى كوتەرىلىس جاساۋعا قۇتىرتتى دەيدى. ونىسى شىلعي جورامال.)

جاركەنت ويازى قىتايعا شەكتەس بولعان سوڭ وعان وكىمەت وتە ساق بولعان. كازاك-ورىس، حوحول قالالارىن قارۋلاندىرعان. «ماۋسىم جارلىعى» جاريالاناردا كراۆچەنكو دەگەندى باس قىلىپ قارقاراعا وترياد جىبەرگەن.

جاركەنتتەگى العاشقى توڭكەرىس ۇشقىنى تامىزدىڭ 12-سىندە ۇشقىندادى. بۇعان دەم بەرگەن الماتى ويازىنداعى قىزىلبورىكتەردىڭ كوتەرىلىسى. شەلەك، مەركى جانە باسقا بولىستاردىڭ قازاقتارى جينالىپ، تامىزدىڭ ء12-سى كۇنى شەت مەركىدەگى ناششەپكين دەگەن كرەستياننىڭ ديىرمەنىن تالاپ (ديىرمەن قازاق جەرىنە باسىپ سالىنعان)، ءوزىن ءولتىرىپ، ايالىن بايلاپ، ديىرمەندى ورتەپ جىبەردى. ونان جالاڭاش قالاسىنا سوقتىقتى. قالاداعى كازاك-ورىستار مىلتىق اتىپ، كىرگىزبەدى. ەگىننەن ۇستاپ الىپ ەكى كازاك-ورىستى ءولتىرىپ، قالانىڭ مالىن ءتيىپ اكەتتى جانە سول كۇنى شەلەك باسىنا سالىنعان نوۆو-افون قالاشىعىنا قازاق ءتيىپ، قالانىڭ ءبارىن ورتەگەن. قالا ادامدارى ستاروستانىڭ قوراسىنا جينالىپ، كەشكە دەيىن ايتىسقان. جالاڭاشتان شىققان پراپورششيك بەرگ وتريادى قالانى اراشالاعان. قازاقتار تاۋدى باۋىرلاي كەگەنگە قاراي ءجۇرىپ، جولداعى ورىس قىستاۋلارىنىڭ، زايىمكەلەرىنىڭ بارلىعىن ورتەگەن. بۇل جولدا سپەتسەۆسكي دەگەن پوسەلكەنى وتقا جاعىپ، قازاق قولى سو بەتىمەن قارقاراداعى البانعا قوسىلعان.

تامىزدىڭ ء13-ى كۇنى قارقاراعا شابۋىل جاسالدى. جارمەڭكەنى قامادى. ءبىراق كۇنى بۇرىننان دايىندالىپ تۇرعان وترياد قازاقتىڭ ءتۇتىنىن تۇمان قىلدى. بەرگتىڭ وتريادى قازاقتىڭ ارتىنان كەڭسۋ ورلەپ ءتۇسىپ، كراۆچەنكونىڭ وتريادى قارقارادان، ءبىر جاعىنان قىرعىزستاننىڭ قازاعى — ۇشەۋى توقايلاسىپ، قازاققا ويناق سالدى.

قازاقتار مىلتىققا شىداي الماي، بىت-شىت بوپ قاشىپ، كەگەن، تەكەس باسىنا كەتتى... كوپ مال، ءۇي، شارۋا يەسىز شاشىلىپ دالادا قالدى. ونى ورىس ولجا قىلدى.

بۇل ۋاقىتتا قىرعىزدار قاراقولدى الۋعا قام قىلدى. قاراقولدا ورىس كۇشى ازدىق قىلدى. سوندىقتان قارقاراداعى كراۆچەنكوعا جىلدام قاراقولعا جەتۋ كەرەك بولدى. تامىزدىڭ ء14-ى كۇنى تۇننەن جارمەڭكەنى تاستاپ، ساۋداگەرلەر مەن ورىس وتريادى قاراقولعا ۇركىپ كەتىستى.

جاركەنت ويازىندا قازاق سوقتىققان قالالار: سپەتسەۆسكي، تاۆريچەسكي، ۆلاديسلاۆسكي، كراسنويارسكي، نوۆو-افونسكي، نوۆو-كيەۆسكي، مەدانسكي، شولاق، مەدەت، جالاڭاش قالالارى. بۇلاردان باسقا جەكە ديىرمەن، زايمكە، حۋتور، ومارتالار دا كوپ بولدى. ءبىراق قالانىڭ ۇيلەرى ورتەنىپ، ءۇيى تالانسادا، ادام ولۋدەن سايابىر بولدى.

بۇل قالانىڭ ادامدارى «پەرەسەلەن» قاراۋىندا بولىپ، سول جىلى قىستاي قازاق مالىمەن اسىرالىندى.

تامىزدىڭ 10-ى كۇنى ساسكەدە قارقارا جارمەڭكەسىنە سانتاش جاقتان جانە جالاڭاش جاقتان قازاقتىڭ قالىڭ قولى كورىندى. وسى ەكى قول كەلىپ، قارقارانىڭ كۇنباتىس جاعىنداعى جازىققا كەپ قوسىلىستى.

بەرى كازاك-ورىستى الىپ الدىن توسۋعا بۇيىرىلعان ەدى. ول 30 شامالى كازاك-ورىستى الىپ الدىن توستى. وقتىڭ وڭتايىنا كەلگەندە ەكى-ۇش رەت وقتى جاپپاي جىبەرگەندە قازاقتار بىت-شىت بوپ قاشىپ كەتتى. 4 ادام وققا ۇشىپ قالدى.

تامىزدىڭ ء12-سى كۇنى قازاق قارقاراعا سوقتىعۋعا ءيىر سۋدىڭ بويىنا جانە قۇرالدى 5000 قارالى كىسى بولدى. قولىنداعى قارۋى — سويىل، باقان، نايزا، بالتا ەدى. بۇعان قارسى 25 كازاك-ورىسپەن بەرگ جانە پراپورششيك مورگونىڭ روتاسى شىقتى. بۇلار قازاقتى قاماپ الماق بولىپ ەكى ءبولىندى. بەرگتىڭ وتريادىنىڭ الدىنان جاياۋ قازاقتار وق اتقان سوڭ، بەرگ وتريادى اتىسىپ كەتتى. قازاقتار اتىسا-اتىسا تاۋعا قاشتى.

بەرگ قورىققان قازاقتى قۋايىن دەسە دە وعان بۇيرىق بولمادى. سويتسە دە ءتۇس مەزگىلىندە بەرگ ءوز بەتىمەن شاۋىپ كەتىپ، قالىڭ قازاقتىڭ سىرتقا بەتتەپ ۇرىككەن كوشىنە ءتيدى. ءتۇتىنىڭ تۇتىنىنە قوسىپ شاپتى. قازاقتار جينالىپ بىرەسە ءتيىپ، بىرەسە شەگىنىپ ۇيقى-تۇيقى بولدى. بەرگ قازاق قولىنىڭ ىشىندە جۇرگەن اق جالاۋ كوتەرگەن كۇمىس ەر-توقىمدى كوك اتتىنى دالدەپ اتتى. سوندا بۇل اتتى قولىن بۇلعاپ شاۋىپ تاۋدان اسا جىعىلدى. بۇل ولگەن بولىس ەكەن. موينىندا III الەكساندردىڭ التىن مەدالى بار ەكەن.

تۋ ۇستاعان ولگەن سوڭ قازاقتىڭ جينالعان بىت-شىت بوپ قاشتى. ولاردىڭ سوڭىنا ورىستار ءتۇسىپ، قوزى قۇيرىق قىلىشتاپ قىردى. اياعىندا بەرگ وتريادى 10.000-نان استام سيىردى، 40-50 مىڭداعان قويدى، 40 تۇيەلى مۇلىكتى، بىرنەشە مىلتىقتى قارقارا جارمەڭكەسىنە ايداپ كەلدى.

تامىزدىڭ ء13-ى كۇنى قاراقول جاعىنداعى جولدان ءبىر توپ قول كورىندى. الدىنان بەرگ تاعى قارسى شىقتى. بۇلار 300- دەي قاراقولداعى اپيىن كەسۋگە كەلگەن قىتاي، دۇڭگەن كەدەيلەرى ەكەن. ورىس وتريادى بۇلاردىڭ الدىنان وق اتىپ، بىت-شىتىن شىعاردى. ولار قارقارانى وتە قاشتى. سوڭىنا تاعى ورىس ءتۇسىپ، 11-ىنەن باسقاسىن تەگىس قىردى. ء11-ىن قارقاراعا ۇستاپ اكەلىپ، ولاردى دا ء14-ى كۇنى تاڭەرتەڭ جاركەنت جولىنىڭ ۇستىندە سەرىكبايلارمەن بىرگە اتىپ تاستادى.

تامىزدىڭ ء14-ى كۇنى قارقاراداعى بارلىق وترياد ساۋداگەرلەرىمەن قوسا قاراقولعا كوشتى. بۇلارعا سانتاش اسۋىندا قىرعىزدار جانە سوقتىقتى. ءبىراق قىرعىزدار بىرنەشەۋى وققا ۇشقان سوڭ قايتا سەرپىلىپ، تاۋعا كىرىپ كەتىستى. بۇل سوقتىعىستا قىرعىزدىڭ ء23-ى وققا ۇشتى.

تامىزدىڭ 15-ىندە وسى وتريادتى جىرعالاڭ سۋىن وتەردە جانە كوپ قىرعىز قامادى. كوپىر بۇلىنگەن ەدى. ەكى جاقتان اتىس بولدى. قىرعىزدار جەدەل ءتيىپ جىبەرسە دە، جاپپاي اتىلعان وق ولاردىڭ بەتىن قايتارىپ بۇردى. اياعىندا كوپ ولىك قالدىرىپ، قىرعىزدار تاۋعا قاشتى.

ورىستار بۇل قىرعىزداردان قانمەن جازىلعان ءبىر تۋ ءتۇسىرىپ الدى.

جاركەنت ويازىنداعى كوتەرىلىس الباندا بولدى. ىلەنىڭ وڭ جاعىندا قونىستايتىن سۋان دەگەن ەل قىتاي شەگىنە بارىپ قايتا قايتتى. سۋاندار كونسۋل ارقىلى الماتى جاندارالىنان ۇلىقسات الىپ، جىگىت بەرمەك بولىپ، جەرىنە كوشىپ كەلدى.

بىراق بۇلار دا كوپ شاشىلدى. جاركەنت ويازىندا البان ۇركىپ كەتىپ، قازاقتان قالعان سۋانعا بارلىق الىم-سالىق كەڭىردەكتەن باستى. ءۇي باسىنا اينالدىرىپ ات الدى. ويازداعى بارلىق قالعان استىقتى سۋان مەن قولىنا تۇسكەن البانعا ورعىزدى. قىستاي نەشە ءتۇرلى شىعىننان ەل ىعىر بولدى.

جاركەنت ويازىنداعى تارانشىلار دا العاشقى ۋاقتا «جۇمىسشى بەرمەيمىز» دەگەن سوزدەرى بولعان. ءبىراق قازاقتاي كوتەرىلىپ كەتە الماعان. وعان سەبەپ — ولاردىڭ وتىرىقشىلىعى بولىڭقىرادى. «بالا بەرمەيمىز» دەگەن تارانشىنىڭ ءبىرسىپىرا اقساقالدارىن اكەپ قارقاراداعى تۇرمەگە تىعادى. مۇنىڭ بىرنەشەۋى البان سەرىكبايلارمەن بىرگە قايقىدا اتىلدى.

جاركەنت ويازىنان ۇرىككەن ەلدىڭ جايى وتە ناشار بولدى. قىتاي شەگىنە بارعان جەردە قىتاي شەرىگى وتكىزبەي، ءبىر جاعىنان ورىس قۋىپ، وراسان تارلىق كوردى. اياعىندا تارتۋ-تارالعىسىن بەرىپ ءجۇرىپ، قاشىپ-پىسىپ قىتايعا قاراعان قۇلجا اۋدانىنداعى قىزاي مەن البان قازاعىنىڭ جەرىنە باردى. وسى جەردە ادامى ساتىلىپ، اۋىلى تالاندى.


پىكىرلەر:


پىكىرلەر:
قانشا بولادى؟
98 + 1 = ?