Еларна қолфон нұсқасына ену

Жүктеу-Албомым-Албомдар-Желі
Осы торды сақтаймын! | Осы торды бас бет етемін!

Біздің байланыс: elarna2012@gmail.com

Үш күнгы келушылер санағыКелген адам саны (IP)Көрілген бет саны (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-10-12711272041 %59 %
2019-10-13946291737 %63 %
2019-10-148222243 %57 %

Халықтың пайдасына қаулы шығарғаны үшін билікке жақпай қалып, зынданға тасталған ғалым



Тіркеліңіздер Кітапхана Қожалар торабы Албомдар Қазақтың 1001 ертегісі

Түрі: Рухани ақпарат

Жолданған уақыты: 14:15 - 2019/10/09


Халықтың пайдасына қаулы шығарғаны үшін билікке жақпай қалып, зынданға тасталған ғалым

Ханафи құқық мектебінің жарық жұлдызы – Әбу Бәкір Мұхаммад ибн Әбу Сәһл Ахмад әс-Сәрәхси. Ислам тарихында көбіне «Имам әс-Сәрахси» атауымен танымал бұл ғұлама Миләди жыл санауы бойынша 1009 жылы (хижри 400 ж), қазіргі Түрікмен еліндегі Ахал өлкесінің (Ahal welaýaty), Иранмен шекаралас Серахс қалашығынан он бес шақырым қашықтықта орналасқан, бұрын өркениет орталықтарының бірі саналатын, ал бүгінде тек үйіндісі қалған сол кезеңдегі Серахс кентінде дүниеге келген.  Оның ақылдылығы мен білімінің тереңдігіне әрі зеректігіне сай  ұстазы оған «Шәмсүль ә’иммә», яғни, «ғұламалардың күн шуағы» деген лақап ат қояды. 

Имам Сәрахси Қараханидтер дәуірінде, Хакан Әмір Хасан хан кезінде өмір сүрді. Сол тұстағы Қарахан мемлекетінде сыртқы қауіп-қатермен қоса, іштегі кикілжіңдер де аз емес-тін. Әсіресе, үкімет пен халықты аузына қаратқан ғұламалардың арасында келіспеушілік көптеп кездесетін. Халықты есеңгіретіп жіберген үкіметтің салығы күннен-күнге артуына байланысты діндар ғалымдар үкіметтен бұл бейберекетсіздікті доғаруды талап етеді. Сол ғалымдардың бірі Имам Сәрахси еді. Ол салық жөнінде қарапайым халықтың пайдасына шешілетін тура пәтуа (заң) шығарады. Оның бұл әрекеті жергілікті билік иелеріне ұнамағандықтан, «мемлекетке халықты қарсы қойды» деген желеумен 1073 жыл (хижри 466 ж) Өзкент қаласындағы зындандардың біріне тасталады. Он төрт жылдай осы зынданда тұтқында жатқан ғалымды оқу-жазудан мүлдем тыйып тастайды. Бірақ бостандықтағы шәкірттері зынданның айналасына жиналып ғұламадан дәріс алуды доғармады.

Ғұламаның зынданда өткізген он төрт жылы ішінде ханафи мәзһабындағы фиқһ кітаптарының қайнар-бастауларының бірі болып есептелетін 30 томдық «әл-Мәбсут» атты бағалы туындыны жарыққа шығарады. Оқу-жазуды тыйып тастағандықтан ғалым аталмыш туындыны өзі жатқа айтып, сырттағы шәкірттеріне қағаз бетіне көшіртіп отырған. Аталмыш еңбекте, ханафи ғалымдарының пәтуаларымен қатар, өзге мәзһаб ғұламалардың да тұжырымдамалары дәлелдерімен келтірілген. Әсіресе, бұл еңбектің бір ерекшелігі – дәлел және одан шыққан үкімнің арақатынасын логикалық тұрғыда түсіндіріп, астарындағы мән-мағынасын ашуға тырысуында. Бұл кітап бүгінгі күнге дейін негізгі еңбек ретінде оқылып келеді. Осындай алпауыт еңбекті қатесіз жатқа айтып жаздырған ғұламаға қайран қалмау мүмкін емес.

Имам Сәрахси арадан он төрт жыл өткеннен кейін 1087 жылы ақталып, қамаудан босатылады. Одан шыққаннан кейін Имам Сәрахси Мәрғинан атты жерге аттанады. Сол елді-мекенде милади жыл санауы бойынша 1090 жылға дейін өмір сүріп, 81 жасында қайтыс болады. Алла оған разы болсын!

("Отыз томды ойға сақтаған Имам Сәрахси" атты жазбадан).

Нақты қайнары: http://www.elarna.net/koru_kk.php?tur=52&id=1057626
Пікірлер

Көрші сілтемелер

Ең жаңа мақалалар


СҚО-да азық-түлік бағас 8 min
Роза Мұқанова | Әдебие 29 min
Грузияда нан фестивалі 29 min
Жаңаөзенде бизнеске қол 1 sagt
Қарағандыда дәмхананы « 1 sagt
«Алтын тұлпар» республи 1 sagt
Хамит Ерғалиев | Әдеби 1 sagt
Қазақстандық сәнгерлер 1 sagt
Үйінде темекі тартқан о 1 sagt
СҚО-да егін алқабының 9 1 sagt
Елордада әйелдерге арна 1 sagt
Дүйсенбіге арналған ауа 1 sagt
Еліміздің төрт өңірінде 1 sagt
Атырауда ІТ саласының м 1 sagt
Осы араны басып көріңіз 2 sagt
Осы араны басып көріңіз 2 sagt
Әбішев ісі. Адвокат не 2 sagt
Елизат Аязбек самбодан 2 sagt
Осы араны басып көріңіз 2 sagt
Ата-ананы құрметтеу – А 2 sagt
Еліміздің төрт өңірінде 3 sagt
Еліміздің төрт өңірінде 3 sagt
Қазақстандық Италиядағы 3 sagt
Измениться ли вода, есл 4 sagt
Қызылордалық кәсіпкер ү 4 sagt
Бүгін Қазақстанда екінш 4 sagt
АҚШ боксшысы жекпе-жект 4 sagt
Семейлік өз әйелінің ат 4 sagt
Алматыдан 470 шақырым қ 4 sagt
Қазақстан құрамасы Нұр 5 sagt