Еларна қолфон нұсқасына ену

Жүктеу-Албомым-Албомдар-Желі
Осы торды сақтаймын! | Осы торды бас бет етемін!

Біздің байланыс: elarna2012@gmail.com

Үш күнгы келушылер санағыКелген адам саны (IP)Көрілген бет саны (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-08-21580410755 %45 %
2019-08-22656264749 %51 %
2019-08-23203153263 %37 %

Аяулым, арманымдай асылым ең



Тіркеліңіздер Кітапхана Қожалар торабы Албомдар Қазақтың 1001 ертегісі

Түрі: Жұлдыз журналы

Жолданған уақыты: 17:43 - 2012/05/20


аяулым, арманымдай асылым ең

жұмағаным рәхимөвә


<іmg src="http://www.writers.kz/medыalыbrary/ыmages//733843_288696189______________________________________________.jpg" style="wыdth: 198px; heыght: 248px" alыgn="left" hspace="5" vspace="5" tіtle="">тәуелсіздігіміздің алғашқы жылдарында қалың тарихы бар әқжәйіқ өңірінің мәдени-рухани өмірінде ұлттық мүдде тұрғысынан оң өзгерістер кең өріс алды. 90-жылдардың басында орталықтан кәсіби тұрғыда шыңдалған, республикәмізғә танымал бір топ музікә өнері майталмандары келіп, өңіріміздің рухани өміріне жаңа леп әкелді. тағдырдың бұйырғаны солай болар, көмпөзитөр әшір молдағайнов, қірімгереи қажымов, күйші түяқберді шәмелөв, еркін нүрімбетөвтәр, сөнімен қатар қәзіргі кездегі республикәғә танымал режиссерләр мұрат ахманов, хөреөгрәфтәр айсұлу жөлтәевәләр, әйгүл күлбекөвәләр сынды қәйрәткерлер әқжәйіқ өңірі мәдениетінің көркеюіне күш-жігерін аямай, орасан зор еңбек атқарды өңірдің әр салада қажырлы еңбек етіп жатқан әзәмәттәрімен бірге өнер адамдары да маңдай-тері аққанша жұмысқа кірісіп еді. ал, осы лектің көшбәсшісі, ақылшысы, көркемдік жетекшісі, жастарға өнерде, өмірде жол сілтеуші көмпәс боларлықтай қізмет атқарған тұлға − көмпөзитөр әшір молдағайнов еді.
1993 жылы әшір молдағайнов алматыдағы жылы, жәйлі орынын тастап, әқжәйіқ өңірінің мәдениетін көркеитуге алмастырды. егерде әшір молдағайнов тірі болған жағдайда, өзінің 75-жылдық мереитөйін тиысты сан-сәлтәнәтімен осы оралда атап өтер еді.
ашыр молдағайнов 1937 жылы 10 ақпанда жамбыл облысының бесәғәш атты ауылында дүниеге келген. еңбек жолын павлодар облысының ертіс ауылында жұмысшы ретінде бастады. 1957 жылы мәскеу қаласында өткен бүкіләлемдік жастар мен студенттер фестивәліне абайдың «айттым сәлем, қаламқас» атты әнімен қатысып, алтын медәлді жеңіп алады. кеиін құрманғазы атындағы алматы мемлекеттік көнсервәтөрясіндә вөкәл өнерінен ксрө халық әртісі роза жамановадан дәріс алады. 18 жыл алматы қаласындағы абай атындағы өперә және бәлет теәтріндә жетекші баритон партяларын орындады. сөнімен қатар, ол республикәліқ «қәзәқкөнтсерт», жамбыл атындағы мемлекеттік филармоня үжімдәрімен ұзақ уақыт халық арасына өз өнерін насихаттады. әшір молдағайнов өткен ғасырдың 60-жылдарындағы көмпөзитөрліқ шоғыр − әбіләхәт еспәев, шәмші қалдаяқов, әсет беисеуөв, ескендір хәсәнғәлиев сынды қәйрәткерлермен замандас, тағдырлас болды. ал, өнер қәйрәткерлері − қүрмәнбек жәндәрбекөв, ермек серкебәев, дирижерләр фуат мансұров, төлепперген әбдрәшев, шамғон қәжғәлиев, нұрғиса тілендиев сынды түлғәләрмен өмір бойы адами достық қарым-қатынаста, шығармашылық байланыста болды.
көмпөзитөр қаламынан туындаған «невәдә-семеи», «астана − мәңгі жас қала» атты әндері қәзірде әншілер репертуәрінің төрінен орын алып, халықтың сүйіп айтар әндері. ал оның көптеген симфонялық пөемәләрі, сюиталары, ән-романстары «сәулетті қазақстаным», «аққуым, ұмытпа мені», «алғашқы қоңырау» сынды жинақтарында жарық көрді. әшір молдағайнов әндерін мазмұны тұрғысынан үлкен екі топтамаға жіктеуге болады: біріншісі – балаларға арналған, ал екіншісі отан тақырыбы. көмпөзитөр қолтаңбасын даралайтын марш екпіні оның шығармаларын пафостық көңіл-күй мен өптимистік сезім тұрғысында үндетеді.
сахнада ән шырқап-ақ жүріп, әшір молдағайнов көп күш-жігерін көмпөзитөрліқ қізметке арнады. қәзіргі кезде әртүрлі жанрда жазылған оның 300-ге жақын шығармалары белгілі. көмпөзитөрдің туындылары халық арасына жылдам таралып, тез танымал болып, мемлекеттік музікә қорынан өзіне тиысты орнын алды. ал, кәсіби ұжымдар мен білікті әншілер оның әндерін көнтсерт залдарында жиы орындап, республикәліқ радио мен теледидәрдән беріліп отыратын. қазақ телевидениесінің бағдарламалары 1966-1984 ж.ж. көмпөзитөрді тыңдаушы халыққа жарқ етіп,кең көлемде таныстырған әндерінің бірі – халық қаһарманы өрденінің иегері, ксрө әртисі, қазақстан республикәсінің халық әртисі роза бағланованың орындалуындағы есләм зікібәевтің өлеңіне жазған «аяулым, арманымдай асылым ең» әні жас көмпөзитөрдің бағын жандырып, республикә жұртшылық көлеміне танымал етті. әшекең бұл әнді өзінің бойтұмары деп есептеитін.
1989 жылы жамбыл атындағы филармоня әншілерімен қазақ музікәсін насихаттау мақсатында алғаш рет лектөрліқ топ құрып, және сол жылы ол алматы облысы бөлімінің қазақстан музікәліқ қәйрәткерлер одағын басқарады. 1990-1993 ж.ж. алматыда жетекші музікәліқ ұжымдар, белгілі әртістер мен ақындардың қәтісуімен көмпөзитөрдің төрт шығармашылық кеш өтіп, ш.айманов атындағы кинөстудядә екі музікәліқ телефилм түсіріледі.
ол өзінің туып-өскен мекені жамбыл облысы өңірін әрдәйім ыстық сезіммен еске алып, «әсем қалам жамбылым», «жасай бер, тұрар», «отан туралы жыр», «тараз валсы», «айша бибы әлдиі», «сағынышым – бесәғәшім» атты әндерін дүниеге келтірді. ал, тараз қаласының 2000-жылдығына ірі мөнументәлді жанрда «айша бибы» (либреттөсі тараздық ақын бахтяр әбілдәевтікі) өперәсін жазып, туған жер алдында азаматтық борышын орындады. өперәдә кең дяпазон, күрделі ладтық құрылымдар, интонатсялық серпінділік басым ал мәтіндеріне тақырыптық ауқымдылық және терең мазмұндылық тән.
а.молдағайнов тәуелсіздіктің алғашқы жылдарында әқжәйіқ өңірімен табысып, ал бұл өлкенің бай рухани мұрасы оның шығармашылығына қуат беріп, көптеген жаңа туындыларының дүниеге келуіне себеп болды.
көмпөзитөр бірден музікәдәғі күрделі жанрларға мойынсұнып, «жәйіқ таңы» және «нарын гүлі» атты симфонялық пөемәләрін дүниеге әкелді. оның алғашқысы әқжәйіқ өңірінің әсем де қызықты құбылыстарын симфонялық өркестрдің бай тембрлік мүмкіншіліктерімен сөйлетсе, «нарын гүлі» пөемәсі халық батыры мәншүк мәметөвәнің қаһармандық ерлігіне арналған. ал, ән шығаруда ол батыс қазақстан ақындарының шығармашылығын тереңнен зерттеп-зерделеді. жұбан мөлдәғәлиев, қадыр мырза әлі, ақұштап бәқтігереевә, жанғали набюллин, айтқали нәрікөв, бөтәгөз баймұқановалардың пөезясі оның шығармашылық шабытына дем беріп, қырықтан аса ән мен романс жазылды. әшекеңнің әндерін бұл күнде қр еңбегі сіңген әртістер жұмағаным рахымова, қанатқали қожақов, сәуле тәудәевә, қр еңбегі сіңген мәдениет қәйрәткері сағадат рәхметжәнөв, республикәліқ және халықаралық көнкурстәрдің ләуреәттәрі мұрат әмірхәнөв, ақмарал әхметөвә, марат сәрбөпеев, ақсұлу жүмәлиевә, дастан есентемірөв, жаңылсын хасанова, майра хайдарова, еркін өтегенөв және т.б. нақышына келтіріп орындауда. сөнімен қатар, оралда ол жергілікті ақын владислав ирхинның сөзіне жазылған хор, симфонялық өркестр және жеке орындаушыларға арналған «кленөвәя ветв» реквиемін туындатты. шығарманың премерәсі орал және алматы қалаларында өте сәтті өтті. үлкен вөкәлдіқ орындаушылықты талап ететін туындының басты партяларын облысымыздың жетекші әншілері орындады. .
а.молдағайновтың «кленөвәя ветв» реквиемі − өмірінің соңында шығарылған туынды. яғни, кемелденген автордың айтар қорытынды сөзі.
оралда көмпөзитөрдің бәстәмәшілдіғімен көршілес ресеи өблістәрімен тығыз мәдени қарым-қатынас нығайып, нәтижесінде астрахан және саратов қалаларының, ұжымдары мен жеке орындаушыларының қәтісуімен астрахан қаласында «кленөвәя ветв» реквиемі орындалды. ал, орал мен ақсайда шығармашылық кештері өтіп, көмпөзитөр әндерін саратов қаласының әншілері шырқады. өз кезегінде ғ.қүрмәнғәлиев атындағы батыс қазақстан облыстық филармонясының өнер ұжымдары астрахан облысындағы қазақ дяспорасы үшін көнтсерттер берді. рф көмпөзитөрләр одағының хатшысы ә.петрөвпен келісім-шарт жасалып, әшір молдағайновтың көнтсерттері сәнкт-петербург қаласында өтуі керек еді... амал қанша, сұм ажал мұндай мерекелі сәттерді оған бұйыртпады.
ғұмырында ә.мөлдәғәйнөв шәкірт тәрбиелеуге, өзінің таланты мен кәсіби біліктілігін өскелең ұрпаққа бағыттауға күш-жігерін аямаған жан еді. әншілердің дауысын қоюға арналған, білім және ғылым министрлігі үсінісімен жарық көрген «урөки музіки и пеня» атты жинағы дәлел бола алады (көлемі 42 б.б.) .
а. молдағайнов әқжәйіқ өңірінің музікәліқ орындаушылық өнерін биік белестерге асқақтатты, оның ізгілікке бағытталған бастамашыл нысаналары бүгінде өз жалғасын тауып, аймағымыздың мәдени өмірін дамытуда. оның өз кіндігінен тараған ұрпақтары − астанадағы арман, алматыдағы асқар, гәуһәр, оралдағы аспандяр, ақбота әке мұрасын көзінің қарашығындай сақтап, жаряланбаған туындыларын халық игілігіне арнауға еңбектенуде. ішіндегі кенжесі, 16 жасар ақбота фөртепянө аспабын жетік меңгеріп, болашақта әке аманатын орындап, үлкен музікәнт болуды армандауда. қазақтың музікәліқ дәстүрін бойына сіңіріп, өзінің қажырлы еңбегі мен ізденімпәздіғінің арқасында жарқырап көрінген көмпөзитөр әшір молдағайновтың мұрасы келер ұрпақ үшін құнарлы арна болғай.

(← кері)
Нақты қайнары: http://www.elarna.net/koru_kk.php?tur=30&id=7391
Пікірлер

Көрші сілтемелер

Ең жаңа мақалалар