Еларна қолфон нұсқасына ену

Жүктеу-Албомым-Албомдар-Желі
Осы торды сақтаймын! | Осы торды бас бет етемін!

Біздің байланыс: elarna2012@gmail.com


Астық алқаптарын қорғап, егістік жер байлығынан ғылми, үйлесімді пайдаланды-әғәжәй-алтай торабы-әғәж



Тіркеліңіздер Кітапхана Қожалар торабы Албомдар Қазақтың 1001 ертегісі

Түрі: Алтай аймағы ақараттары

Жолданған уақыты: 22:20 - 2020/08/05

Нақты Көзі: http://kazakh.altxw.com/system/2020/08/05/030031691.shtml


астық алқаптарын қорғап, егістік жер байлығынан ғылми, үйлесімді пайдаланды

астық алқаптарын қорғап, егістік жер байлығынан ғылми, үйлесімді пайдаланды

− районымыздың астық хәуіпсіздігін қамтамасыз еткендігі жөніндегі шолу (2)

өсімдік баптау ұшқышсыз ұшағы құтыби ауданы ыршылидян қалашығы ниңжоуху қыстағының бидай атызында жұмыс істеуде (мәтерял сурет) .

□ суретті тау уимиң түсірген

гәзетіміздің жалпылық ақпарат құралдары тілшісі лю и

  астық өндірісі − әлемге тыныштық орнатып, халықтың көңілін орнықтыратын стрәтегяліқ кәсіп саласы. ал, егістік жер мен техникә − астық кәсіп саласын дамытудың жан тамыры және ірге тасы.

  соңғы жылдары районымыз астық алқаптарын қорғап, егістік жер байлығынан ғылми, үйлесімді пайдалану стрәтегясін жалпы беттік тянақтандырып, жоғары өлшемді егінжәйләр, су үнемдеп суару, ғылым - техникә жалпыластыру сяқты нысандардың астық өндірілетін өңірлерге түйінді түрде беиімделуін белсене ілгерілетіп, сапалы бидай өндіріс базасы құрылысын зор күшпен ілгерілетіп, бидайдың, әсіресе, дүмбе бидайдың өндірісін орнықтырып, астықтың жалпылық өндіріс қәбілетін орнықты қәдәммен жоғарылатып, ішер әстіқпен қамдаудың жеткілікті болуына, асып қалуына шынайы кепілдік етіп, астық өндірісі қәбілетінің баянды артуын жүзеге асырды.

  қазыр астық сақтауда қамбаға сүйену, түсімсіз жылдардың кемтігін түсімді жілдәрмен толықтап отыру сяқты дәстүрлі көзқәрәстәр талқандалып, анағұрлым белсенді, анағұрлым ұзақ болашақ көзделген, анағұрлым ғылми астық өндірісі жүйесі біртіндеп қалыптасып келеді, бұл бүкіл райондағы астық өндірісінің негізін онан ары бекемдеи түсуде.

жан тамыр − егістік жерде

  егістік жер − астық өндірісінің жан тамыры, астық өндірісінің басты дәнекері. егістік жер болмаса, ішер астық та болмайды.

  соңғы жылдары районымыз егістік жерді қорғаудың ең қатаң түзімі мен жерді үнемдеп пайдаланудың ең қатаң түзіміне табанды болып, егістік жердің қызыл сызығын қатаң сақтап, астық өндірісін орнықтыру жәуәпкершілігін нақтыландырып, 11 аймақ - облыстағы негізгі астық өндіруші 42 аудан - қаланың астық өндірісін орнықтырып, астық өндірісін функтсяліқ өңірлерге бөлу және жоғары өлшемді егінжәйләр құрылысы сяқты қізметтерді орнықты қәдәммен ілгерілетіп, озық құнарландыру техникәсінән үлгі көрсетіп және оны жалпыластырып, егістік жердің сапасын жоғарылатып, астық түсімін молайтудың көмескі өрісін кеңеитті.

  ”быз егістік жердің сапасын үздіксіз жақсартып, сабанды атызға қайтару, жоғары өнімділікпен су үнемдеу құрылысы сяқты қізметтер өрістеттік, нәтижесінде егістік жердің сапасы үздіксіз өсіп, астық өндіру қәбілеті барған сайын жоғарылады“. шонжы ауданы шибюан қалашығы люшухызы қыстағындағы егінші фың ругәң былай деді: жоғары өлшемді егінжәй болған соң, қазыр бидай өсіруде бұрынғыдан %50 су үнемделіп, мулық түсім %40теи жоғарылап, өзіндік құнды үнемдеу, өнімділікті арттыру шын мәнінде жүзеге асырылды.

  егіс тақталарын тегістеді, шоғырлы тұтастырды, су, електр, жол құрылғыларын сәйкестірді, кемелдендірді... биыл жыл басынан бері, районымыздың жоғары өлшемді егінжәйләр құрылысы нысаны жедел ілгерілеп, құрылысы жалғастырылатын, жаңадан құрылыс бастайтын бір топ нысандардың құрылыс жұмысы шоғырлы түрде басталды, бүкіл район ”әлдімен мехәнизм орнату, онан соң инженеря құрылысын жүргізу“ талабы бойынша, 1 − 2 жыл уәқітпен 3 миллион мулық жоғары өлшемді егінжәй құру міндетін орындауға құлшынып, құруды, баптауды, қорғауды бір тұлғаландыру мехәнизмі жөнінде белсене ізденіс жасап, жоғары өлшемді егінжәйләрді жақсы құруға, ойдағыдай пайдалануға, оның өнімді, жарамды болуына шынайы кепілдік етті.

  жоғары өлшемді егінжәйләрдің тиімділігін сәулелендіру су игілігі инженеря нысандарының тірек болуынан айрыла алмайды. 2016 - жылдан 2019 - жылға деиін районымызда жоғары өнімділікпен су үнемдеп суарылатын жер ауданы 9 миллион 170 мың му тыңнан артып, жоғары өнімділікпен су үнемдеп суарылатын жалпы жер ауданы 39 миллион 890 мың муға жетті. 27 ірі типты суармалы аумақтың және 73 орта типты суармалы аумақтың сәйкесті құрылғылары құрылысын жалғастыру және су үнемдеу бойынша өзгерту нысанын атқарып, жалпы 64 миллион 173 мың 800 му суармалы аумақты жақсартып, жаңадан қосылған су үнемдеу қәбілеті 470 миллион текше метрге жетіп, егінжәйләрдәғі түрлі су игілігі инженеря құрылыстары ауыл шаруашылығының өндіріс шарт - жағдайын жақсартты.

  сөнімен бірге, егістік жердің сапасын қорғау және сапасын жоғарылату әрекеті мен химялық тыңайтқыштардың орнына өргәникәліқ тыңайтқыш қолдану әрекеті де жалпы беттік қанат жәйді. бүкіл район топырақ құрамын өлшеп тыңайтқыш беру, сабанды атызға қайтару, аула тыңайтқыштарын өттекті тәсілмен жинап өзгерту сяқты топырақтағы өргәникәліқ заттарды көбеитудің және жерді құнарландырудың желілес жаңа техникәләрін, жаңа үлгілерін түйінді түрде жалпыластырып, егістік жер сапасын жоғарылатудың ғылми, үйлесімді, ұзақ уақыт өнімді мехәнизмін орнатты. 2019 - жылы бүкіл районда өргәникәліқ тыңайтқыштардың қолданылу мөлшері 57 миллион 830 мың тоннаға, сабанды атызға қайтару жер ауданы 37 миллион 820 мың муға жетіп, тыңайтқышты орынсыз беру құбылысы айтарлықтай оңалып, ауыл - қыстақтағы аумақтық ластану қайнары өнімді тізгінделді.

  кезекте районымыздағы егістік жер сапасының орташа деңгеиі 5.28 дәреже болып, 2014 - жылдағыдан 0.38 дәреже өсіп, егістік жердің өндіріс қәбілеті орнықты қәдәммен жоғарылап, астық атыздарының өндіріс негізі анағұрлым нығая, бекемделе түсті.

сортты тұқым − ”чип“

  ”рекөрд жаңалау“ соңғы 2 жылда бүкіл район бидай кәсіп саласының дамуында жиы кездесетін сөзге айналды. 2019 - жылы өңтүстік шинжяңдағы қашқар аймағының жоғары түсімнен қамал алу атызындағы дүмбе бидайдың нақты өлшенген бірлік түсімі 731.3 килөгрәмғә жетсе؛ сөлтүстік шинжяңдағы шонжы ауданында дүмбе бидайдың ең жоғары бірлік түсімі 832 килөгрәмғә жетіп, бүкіл шинжяңдағы дүмбе бидайдың ең жоғары түсім рекөрдін жаратты. биыл сапалы дүмбе бидайдың нақты өлшенген бірлік түсімі тағы да тың белеске көтеріліп, 785.1 килөгрәмғә жетті, бір қатар жоғары түсім рекөрдтәрі районымыздағы астық өндірісі деңгеиінің жоғарылауының маңызды белгісі болды.

  сортты тұқым кәсібі − осы заманғы ауыл шаруашылығын дамытудың ”чибы“ деп аталған, ол дамудың негізі әрі өзекті бәсекелік қәбілеттің тянағы болып табылады. соңғы жылдары районымыз осы заманғы сортты тұқым кәсібін жедел дамытып, сортты тұқым жетілдіруде жаңалық ашу қәбілетін үздіксіз өсіріп, бүкіл районның астық хәуіпсіздігін қамтамасыз етуге белсенді үлес қосты.

  ”жүгерінің жаңа сортын пайдаланып, му басындық кірісті 200 юандай жоғарылатуға болады“. бұратала қаласы шойыңпан қалашығындағы жүгері егіншісі су жиенің айтуынша, биыл ол астық пен жемге қатар қолданыла беретін жаңа сорт еккен, мұндай жүгері жиналған соң астық үшін өңдеуге де, сүрлем өндірісіне пайдалануға да болады екен. ол жем мен астықтың базар бағасы бойынша табысы жоғарырағын таңдап сатып, егіс өнімділігін жоғарылата алады.

  су жиенің басынан кешірген іс жеке мысал емес. жаңа сортты тұқым − бүкіл райондағы астық кәсіп саласының дамуына түсімнің артуын ғана емес, онан да маңыздысы, жалпылық тиімділіктің орнықты қәдәммен жоғарылауын да ала келген. 2018 - жылдан бастап, автономялы район осы заманғы сортты тұқым кәсібін дамыту арнаулы қаржысын орналастырып, осы заманғы сортты тұқым кәсібінің дамуына қолдау көрсетті, әсіресе, бірлесіп сортты тұқым жетілдіруден қамал алу және жаңа сортты тұқым таңдау - жетілдіру қізметіне дем берді. автономялы райондық ауыл шаруашылық, ауыл - қыстақ меңгермесі шинжяң іші - сыртындағы күші мығым кәсіпөріндәрді, ғылми зерттеу орындарын ұйымдастырып, жүгері, мақта, бидай және ерекше дақыл сынды бірлесіп сортты тұқым жетілдіруден қамал алатын 4 тұлға құрып, сортты тұқымнан қамал алуды арнаулы өрістетіп, базарды бағдар, кәсіпөрінді негізгі тұлға еткен, өндіру, оқыту, зерттеу бір тұлғаланған, жетілдіру, көбеиту, жалпыластыру бір тұлғаланған саудалық сортты тұқым жетілдіру техникәсі жүйесін алғашқы қадамда орнатып, ғылми зерттеу мен өндірістің бір - бірінен ажырап қалу мәселесін өнімді шешті.

  қазыр районымыздың астық өндірісінде сапалы тұқымның жалпыласу мөлшері %99тен асып, өңтүстік шинжяңда ”тұқымның орнына астық істетудің“ туылу мөлшері %1тен төмен деңгеиге түсті, сөлтүстік шинжяңда жүгеріден ”му басына бір тонна өнім алатын“ жер ауданы %60тен асып, бүкіл елде алдыңғы өреге жетті.

  бұдан кеиінгі бір мезгілде районымыз ауыл шаруашылығы ғылым - техникәсіндә жаңалық ашу бойынша әлеуметтік қізмет өтеу тұғыры құрылысын күшеитіп, осы заманғы егіс дақылдарының сортты тұқым кәсібін және мал, үй құстары, су өнімдері, орман, шөп сортты тұқым кәсібін жедел дамытып, сатылым сомасы 100 миллион юаннан асатын, сортты тұқым жетілдіретін бір топ бастаушы кәсіпөрінді тұлғалап, сортты тұқым кәсібінің ауыл шаруашылығының сапасын өсірудегі, өнімділігін жоғарылатудағы жетекшілік ролын толық сәулелендіріп, бүкіл районның астық хәуіпсіздігін қамтамасыз ету үшін пәрменді тірек әзірлеиді.

тұсымды арттыруда ғылым - техникәғә сүйенді

  биыл шонжы ауданының ауа темперәтурәсі жылдағыдан жоғарырақ, жауын мөлшері көрнекті аз болды. деседе, фың ругәң баптаған 2000 му жердегі бидайдың түсімі қуаңшылық жағдай себебінен көп азайғанды қойып, қайта қуаңшылық жылдардағы жылдық түсімнің жаңа рекөрдін көрсетіп, ең жоғары бірлік түсім 779 килөгрәмғә жетіп, былтырғыдан 84 килөгрәм өсті.

  ”мұның барлығы ғылым - техникәнің арқасы“. фың ругәң былай деді: бидайдан мол өнім алу жақсы таңдалған сортты тұқым, үйлестіріп тыңайтқыш беру, ғылми баптау - меңгеру сяқты техникәләрмен тығыз байланысты екен. су мен тыңайтқышты бір тұлғаландырып беру және қысым арқылы тамшылатып суару техникәсінің арқасында өндірісшілер бидайдың өсу қәжетіне қарай су мен тыңайтқышты әр түп бидайдың тамырына жеткізіп, бидайдың қуаңшылықтың ықпалын жеңуіне көмектесіп, өндіріс буынында өзіндік құнды үнемдеуді, өнімділікті арттыруды жүзеге асырған.

  бұрын ”ішер астықта табиғатқа сүйенсе“, қазыр ғылым - техникәғә сүйенді. осы жылдарда бүкіл райондағы ауыл шаруашылық, ауыл - қыстақ тараулары ғылым - техникәліқ қізмет өтеуді, жетекшілік етуді күшеитіп, сапалы тұқым мен жақсы әдісті сәйкестіруге мән беріп, қаржылық ұсынылым мен ғылым - техникәліқ тіректі үздіксіз арттырып, астықта жасыл, жоғары сапалы, жоғары өнімді болу мен астықтың қамдау жағындағы құрылымдық рефөрмәсін өргәникәлі бірлестіріп, астық өндірісінде басты жалпыластырылатын техникәләрдән бір тобын таңдап, сапалы тұқымды көбеиту - жетілдіру, тазалығын жоғарылатуды, қайталай әлуеттендіруді күшеитіп, бидайдың, жүгерінің миллион мулық сортты тұқым базасы және жасыл, жоғары сапалы, жоғары өнімді өндіріс базасын құрып, дәл мөлшерде тұқым себу, су мен тыңайтқышты бір тұлғаландыру, тұқым мен тыңайтқышты бөлу, аз суару, жиы суару сяқты ”сортты тұқым + жақсы әдіс“ егу - баптау техникәләрін шоғырлы жалпыластырып, ғылым - техникәнің жетектеу, бастау ролын толық іске қосып, астық өндірісінің сапасын өсіруді, өнімділігін жоғарылатуды жүзеге асырды.

  бүкіл район тағы түйінді өңірлер мен түйінді дақылдарды арқау ете отырып, жаңа типты ауыл шаруашылығы өндіріс техникәләрінә, ауыл шаруашылығындағы шаруашылық жүргізу тұлғаларына және арнайыланған қізмет өтеу ұйымдарына сүйеніп, жасыл сақтану - тізгіндеу техникәләрін ілгерілетіп, ауыл шаруашылығы дәрілерінің мөлшерін азайтуды, залалын тізгіндеуді жүзеге асырды. қазыр бүкіл райондағы басты егіс дақылдарының жасыл сақтану - тізгіндеумен қамтылу көлемі %30ке жетіп, ауыл шаруашылық дәрілерінің пайдаланылу шамасын азайту нысанасы жүзеге асырылды.

  қәзіргі таңда қыруар ауыл шаруашылығы ғылым - техникә қізметкерлері егінжәйләрдә, атыз бастарында белсене жұмыс істеп, жаңа техникәләрдің жалпыласуы үшін тынбай құлшыныс жасауда. санаққа негізделгенде, бүкіл районда ғылым - техникәліқ арнайы өкіл түзімі орнатылғаннан бері, 8000нан астам ғылым - техникәліқ арнайы өкіл таңдап жіберіліп, 1800ден астам жаңа техникә жалпыластырылып, 1900ден астам жаңа сортты тұқым енгізіліп, шаруалар 2 миллион адам - ретке жуық тәрбиеленген.

  сөнімен бірге, ауыл шаруашылық, ауыл - қыстақ тараулары ауа райы, су игілігі сяқты тәрәуләрмен пікірлесуді, ақылдасуды күшеитіп, апатты ауа райларының туылуын, дамуын, күштілігін, көлемін және залалын дер кезінде игеріп, түрлі апаттарға төтеп беру шаралары мен желілес жобаларын жасады. әсіресе, биылғы қуаңшылық жағдайы алдында жасанды жөлмен жаңбыр көбеиту, төғәнмен су бастап суару, жапыраққа тыңайтқыш бүрку сяқты қуәңшіліқпен күресу шараларын дер кезінде қолданып, қуаңшылықтың астық өндірісіне жасайтын тиымсыз ықпалына төтеп беріп, өзгеше жылдағы ішер астықтың мүлде хауыпсыз болуын өнімді қамтамасыз етті.

  келесі қадамда районымыз зерделіленген, информатсяланған, дәлме - дәл жұмыс жүргізетін жаңа типты ауыл шаруашылығы машина - жабдықтарын жалпыластыруды, қолдануды жедел ілгерілетіп, ”интернет + “ осы заманғы ауыл шаруашылығынан үлгі көрсету әрекетін атқарып, басым ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіретін базалардың информатсялық қадағалау желісін орнатып, үлкен санды мәлімет, зат интернеті сяқты техникәләрдің қолданылуын күшеитіп, ауыл шаруашылығын информатсяландырудың қыстақтарға, отбасыларға деиін жеткізілуін ілгерілетіп, ғылым - техникәні ауыл шаруашылығының тибын өзгертіп, дәрежесін жоғарылатуға жетектеитін маңызды күшке айналдырып, бүкіл районның астық хәуіпсіздігін қамтамасыз ету қізметінің негізін онан ары бекемдеп, қәбілетін онан ары күшеитіп, өнімділігін онан ары жақсартады.

жауапты редәктөр: әннә әкімқән қызы
Нақты қайнары: http://www.elarna.net/koru_kk.php?tur=64&id=1234634
Пікірлер

Көрші сілтемелер