Еларна қолфон нұсқасына ену

Жүктеу-Албомым-Албомдар-Желі
Осы торды сақтаймын! | Осы торды бас бет етемін!

Біздің байланыс: elarna2012@gmail.com

Үш күнгы келушылер санағыКелген адам саны (IP)Көрілген бет саны (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-09-171646515737 %63 %
2019-09-181453485241 %59 %
2019-09-1920955644 %56 %

БИДҒАТТЫҢ ҮКІМІ – Sunna.kz



Тіркеліңіздер Кітапхана Қожалар торабы Албомдар Қазақтың 1001 ертегісі

Түрі: Қазақстан сұннет

Жолданған уақыты: 18:10 - 2019/09/11


БИДҒАТТЫҢ ҮКІМІ – Sunna.kz

ДІНДЕГІ БИДҒАТТЫҢ АНЫҚТАМАСЫ

قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: “وإياكم ومحدثات الأمور فإن كل محدثة بدعة وكل بدعة “.ضلالة رواه أبو داود عن العرباض بن سارية

Сахаба Ирбад ибн Сәрия (р.а.) Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) былай дегенін жеткізеді: «Істердің жаңадан пайда болғандарынан сақтаныңдар, өйткені, әрбір жаңалық (дінге енгізілген) – бидғат[1]. Әрбір бидғат – адасу».[2]

Әйгілі ғалым, тарихшы Ибнул Әсир[3] (р.х.) өзінің «Ән-Ниһәя» атты еңбегінде айтқандай: «Бидғат екі түрлі болады:

  1. Тура жолдан болып саналатын;
  2. Адасудан болып саналатын».

Қай нәрсе Алла және Оның Елшісі (с.ғ.с.) әмір еткен іске қайшы болса, онда ол құпталмайтын және датталатын істің қатарына жатады. Ал, қай іс Алланың әмірінің жалпы ережесіне сай және Алла мен Пайғамбардың (с.ғ.с.) айтқан сөздерінің жалпы ережесіне қосылса, онда ол – құпталатын іс. Қайбір жақсылық істің бұрын-соңды ұқсасы болмаса және шариғатқа қайшы келмесе, онда ол сауапты іс екендігін Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) былай деп айтқан:

قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : ” من سن في الإسلام سنة حسنة فله أجرها وأجر من عمل بها بعده من غير أن ينقص من أجورهم شىء، ومن سن في الإسلام سنة سيئة كان عليه وزرها ووزر من عمل بها من بعده من غير أن ينقص من أوزارهم شىء “. رواه مسلم في صحيحه من حديث جرير بن عبد الله البجلي رضي الله عنه

«Кім Исламда қандай да бір жақсы әдет (жол) бастаса, өзінің сауабына және одан кейін осыны істейтіндердің сауабына ие болады, ал бұл олардың сауабын еш кемітпейді. Ал, кім Исламда жаман әдет бастаса, сол өз күнәсінің және өзінен кейін сол істі істегендердің күнәларының ауыртпашылығын көтереді, ал бұл олардың күнәларының ауыртпалығын еш азайтпайды».[4] Бұған мысал: тарауих намазы туралы Омар (р.а.) айтады:

قال عمر رضى الله عنه نِعمت البدعة هذه

«Бұл қандай жақсы бидғат!».[5] Бұл іс жақсылық және құпталатын болғандықтан, оны бидғат десе де, оны мақтады. Өйткені, Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) өзі бірнеше түннен басқа түндерде оны оқымаса да, сүннет қылып қалдырмаса да, адамдарды соған жинамаса да, сондай-ақ, Әбу Бәкірдің (р.а.) заманында істелмесе де, Омар (р.а.) адамдарды соған жинады және қызықтырды. Оны «бидғат» деп атағанымен, шындығында ол – сүннет. Себебі, Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) хадисінде:

قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: عليكم بسُنَّتي وسنَّة الخلفاء الراشِدين من بعْدي، وقال رسول الله صلى الله عليه وسلم: اقتدُوا باللذين من بعدي أبي بكر وعمر

«Менің және меннен кейінгі тура жолдағы халифалардың жолын ұстаныңдар»,[6] – деген. Тағы бір хадисте: «Менен кейінгі Әбу Бәкір және Омарға ілесіңдер!»[7] – деп өсиет еткен. Осыған орай «Әрбір жаңалық – бидғат» деген хадистің мағынасы шариғатқа қайшы келген іс екендігі ашық білінді».[8]

Имам Нәуәи[9] (р.х.) былай дейді: «Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) «Әрбір бидғат – адасу» деген сөзі жалпы айтылғанымен, мағынасы бидғаттың көпшілігі.[10] Бұл айтқан сөзін қуаттап, сахих Муслимде келген «Кім исламда жақсы бір жол бастаса…» деген хадистің  түсініктемесінде: «Бұл хадисте жақсылықтарды бастауға қызықтыру және жаман істерді пайда қылудан сақтану айтылды және осы хадисте пайғамбармыздың (с.ғ.с.) «Әрбір жаңалық – бидғат және әрбір бидғат – адасу»[11] деген сөзінің мағынасы жалпы түрде емес, жекеше түрде екендігі және оның мағынасы құпталмайтын жаңалық істер жөнінде екендігі айтылған», – деп жазады.

Хафиз ибн Рожаб[12] (р.х.) «Істердің жаңалық болып енгізілгендерінен сақтаныңдар. Өйткені, әрбір бидғат – адасу» деген хадистің түсініктемесінде былай деген: «Бұл жердегі бидғаттың мағынасы – шариғатта оған нұсқау беретін ешбір негізі болмаған іс. Ал, қай істің шариғатта нұсқау беретін негізі бар болса, онда ол сөздік мағынасы тұрғысынан бидғат болғанымен, шариғат тұрғысынан бидғат болмайды».[13]

[1] Дінге жаңалық енгізу.

[2]Хадисті Әбу риуаят еткен.

[3]Мухаддис және тарихшы Ибнул Асир әл-Жазари Әшшайбани 555-630 х. Жазған еңбектері: «әл-кәмилу фит тарих», «усудул ғоба фи мағрифатис сахаба» т.б.;

[4]«Сахих Муслим».

[5]«Муатта» Имам Мәлик.

[6]«Әбу Дауд» 4607-ші хадис.

[7]«Тирмизи» 6230-шы хадис.

[8]«Ән-Ниһәя фи ғорибил хадиси уәл әсәр» Ибнул Асир 1/106-107-ші бет.

[9]Әйгілі мухаддис, шафиғи мазхабының фиқһ ғалымы Әбу Зәкәрия Яхья ибн Шараф ән-Нәуәуй 631-679 х. Жазған еңбектері: «риядус солихин», «Арбағин Нәуәуйя», т.б.

[10]«Шарху Муслим» Нәуәуй 6/154-ші бет.

[11]«Әбу Дауд» 4/200-ші бет, 4607-ші хадис, «Нәсәи» 3/188-ші бет, 1578-ші хадис, «Ибн Мәжә» 1/17-ші бет, 45-ші хадис.

[12]Хадисші ибн Рожаб әл Ханбали 736-795 х. Ибнул Қойим әл-Жаузия, Ибн Нақиб әш-Шафиғи, имам Нәуәуйлардан дәріс алған. Жазған еңбектері: «Жамиғул ғулум фил хикам», «Шарху сахих Бұхари» т.б.

[13]«Шарху ибн Рожаб әләл арбағин Нәуәуйя».

Sunna.kz

Нақты қайнары: http://www.elarna.net/koru_kk.php?tur=18&id=1046730
Пікірлер

Көрші сілтемелер