ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com

Үш күнгы келушылер санағыКелген адам саны (IP)Көрілген бет саны (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-09-171646515737 %63 %
2019-09-181453485241 %59 %
2019-09-1918849844 %56 %


تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: انا-ءتىل گازەتى

جولدانعان ۋاقىتى: 22:00 - 2019/09/11


– مۇرات نويانبايۇلى، ەلىمىز بارلىق سالا بويىنشا وسىپ-وركەندەپ كەلەدى. قازاق مادەنيەتىن دامىتۋ، شەتەلگە تانىستىرۋ جاعىن الساق، كوشىمىز كۇيمەلى كەرۋەندەي العا باستى. ونىڭ ءبارىن ەل-جۇرت كورىپ-بىلىپ وتىر. الايدا، مادەنيەت سالاسىنىڭ دا كۇردەلى ماسەلەلەرى بار شىعار؟
– تۇرىكتىڭ اتاقتى جازۋشىسى ءازيز نەسيننىڭ «دەنساۋلىق مينيسترلىگىن قاراپ ەدىك، ونىڭ دا دەنى ساۋ بولماي شىقتى» دەگەن ساركازم ءسوزى بار عوي. سول ايتقانداي، مادەنيەت سالاسىندا تۇرالاپ، قوردالانىپ قالعان كۇردەلى ماسەلەلەر وتە كوپ. ءبارى بىردەي ارتتا قالدى دەپ ايتىپ وتىرعانىم جوق. ايتالىق، مۋزىكا مەن سۋرەت سالاسىندا الەمدىك دەڭگەيگە شىعىپ جاتقان دۇنيەلەر بار. ال تەاترلار تۋرالى ايتاتىن بولساق، ۇلتتىق وپەرامىز بەن بالەتىمىز جوقتىڭ قاسى. ونى ءوز دەڭگەيىندە، تولىققاندى ەتىپ جازاتىن كومپوزيتورلارىمىز جوق. مىسالى، جاقىندا عانا ميۋزيكل تەاترى اشىلدى. وندا دا ارنايى جازىل­عان ۇلتتىق ميۋزيكل جوق. شەتەلدىك ميۋزيكلدەردى قويىپ جاتىرمىز. ءبىز ولاردى قايتالاعاننان قانداي پايدا تاپتىق؟! سول سياقتى دراما تەاترلارى دا شەتەلدىك تۋىندىلاردى كورسەتۋگە بەيىم بولىپ بارا جاتىر. بۇگىنگىنىڭ تاقىرىبىن قوزعايتىن دراماتۋرگيا جوق. تاريحي ءبىر كەزەڭدەرگە، ناۋقاندىق ءىس-شارالارعا، اتالىپ وتەتىن داتالارعا ارنالىپ جازىلادى دا، بىر-ەكى قويىلعاننان كەيىن ەشكىمگە كەرەكسىز بولىپ قالا بەرەدى. كەلەسى جولى ونى ەشكىم قويمايدى دا. وعان قىرۋار قارجى جۇمسالاتىنىن ايتساڭىزشى!
جالپى، شىن دراماتۋرگيانىڭ سال­ماعى اۋىر، ماعىناسى تەرەڭ، حا­لىققا ايتار ويى، بەرەر تاربيەسى مول بولۋى كەرەك قوي. عاجاپ قويىلىمدى كورىپ شىققان ءاربىر ادام ۇلكەن تەبىرەنىسكە ءتۇسىپ، جان-دۇنيەسى بايىپ قالادى. ال بىزدە ءمانسىز، ماعىناسىز دۇنيەلەر كوبەيىپ كەتتى. قاي ونەر سالاسى بولسا دا، ولاردىڭ نەگىزگى مىندەتى – ۇلتىمىزدىڭ جاۋھار اسىلدارىن جارىققا شىعارۋ، الەمدىك دەڭگەيگە كوتەرىپ، شەتەلگە تانىتۋ. قازاق ادەبيەتى وتە باي. سونى ءتيىمدى پايدالانا بىلەتىن دراماتۋرگتەر، ستسەناريستەر، كومپوزيتورلار، رەجيسسەرلەر كەرەك. بۇگىندە رەجيسسەرلەر مەن دراماتۋرگتەر ماماندىعىنا دەگەن قۇرمەت ازايىپ كەتتى. ەكىنىڭ ءبىرى دراماتۋرگ، رەجيسسەر بولىپ الدى. ءارتۇرلى شوۋلاردى باسقارىپ، جاقسى اقشا تاۋىپ جۇرگەن اكتەرلەر ولاردى مەنسىنبەۋگە اينالدى. قوعامدا وسىنداي دەرت بار.
تاريحقا ۇڭىلسەك، الەمدىك تەاتر­لاردىڭ تاريحىنداعى وزگەرىستەر مەن جاڭالىقتاردى ەڭ الدىمەن دراماتۋرگتەر مەن رەجيسسەرلەر الىپ كەلەدى. بىزدە دە دراماتۋرگتەر مەن رەجيسسەرلەردىڭ ەڭبەگىنە دەگەن قۇرمەت جوعارى بولۋ كەرەك. كوپتەگەن جاستار كوممەرتسيالىق قويىلىمدارعا قاتىسۋدى قالاپ تۇرادى. ونىڭ قانداي تۋىندى ەكەنىنە ءمان بەرمەيدى. ءقازىر پاتريوتيزم دەگەن ءسوز كۇلكىگە اينالدى. شەتەلدەگى سياقتى كەرەمەت دۇنيەلەردى ساحنالاعان كاسىبي اكتەرلەرگە لايىقتى قالاماقى قويا­تىن بولسا، وندا تويحانالاردا شاۋىپ جۇرگەندەر ءوز ماماندىعىنا ورالىپ، شىعارماشىلىق دەڭگەيىن كوتەرىپ، تازا ونەرمەن اينالىسىپ، مول تابىس تابار ەدى. سول سياقتى دراماتۋرگتەردىڭ قالاماقىسىن كوتەرۋ كەرەك. رەجيسسەرلەرگە اۆتورلىق قۇقىق بەرىلۋى قاجەت. تەاترلاردا ۇلتتىق قويىلىمدار باسىم بولۋى ءتيىس.
بۇرىن ءبىر جاقسى ءداستۇر بار ەدى. جاس ۇرپاق ونەردى ءتانىپ-بىلىپ ءوسسىن دەپ مەكتەپ وقۋشىلارىن، ستۋدەنتتەردى تەاترعا الىپ بارىپ تۇرۋشى ەدى. وكىنىشكە وراي وسى ءداستۇر ءقازىر جويىلىپ بارادى. سونىڭ باستى سەبەبىنىڭ ءبىرى مەكتەپتە اتا-انالاردان اقشا جيناۋعا بولمايدى دەگەن تىيىم سالۋدان شىعىپ وتىر. بۇل جەردە تاعى دا «شاش ال دەسە، باس الىپ» كەتتىك. ارينە، جەمقورلىققا جول بەرمەۋ كەرەك! جينالعان اقشا بىرەۋدىڭ قالتاسىنا تۇسپەۋى ءتيىس. ال ەندى ناقتى باعاسى بەلگىلەنگەن تەاتر قويىلىمدارى ءۇشىن بىر-ەكى مىڭ تەڭگەدەن اقشا جيناپ، وعان وقۋشىنىڭ ءوزىن الىپ بارسا، بۇنىڭ نەسى ايىپ؟! وسى دا جەمقورلىق پا؟! ايتالىق، ءقازىر عابيت مۇسىرەپوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىكاكادەميالىقبالالار مەن جاسوسپىرىمدەر تەاترىنا وقۋىشلاردى شاقىرۋ پروبلەمالارعا اينالىپ كەتتى.
وقۋشىلاردى تەاترلارعا الىپ ­بارىپ تۇرۋدى زاڭداستىرسا، مەكتەپ باعدارلاماسىنا ەنگىزسە، ۇلتتىق ونەرىمىزگە قاراي جاسالعان وڭ بەتبۇرىستىڭ ءبىرى ­بولار ەدى. تەاترعا بارىپ، قويىلىمداردى كورۋ ارقىلى بالالاردى تاريحتى بىلۋگە، ونەردى باعالاۋعا تاربيەلەمەسەك، ءتول مادەنيەتىمىزدىڭ تامىرىنا بالتا شابۋ ­بولىپ ەسەپتەلەدى. مادەنيەت مينيسترلىگى مەن ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى وسى ماسەلەنى ءوزارا كەلىسە وتىرىپ شەشۋىنە بولادى دەپ ويلايمىن. ونى كورگەن وقۋشىلار «باردىق، كوردىك» دەپ كەتە سالماي، كەيىن سىنىپتا تاماشالاعان قويىلىمدارىن تالداپ، ءوز ويلارىن ورتاعا سالسا، ونىڭ دا تاربيەلىك ءمانى وتە زور. قويىلىمداردى كورۋ ءۇشىن قاراجات بولىنسە، ول دا ءجون بولار ەدى.
– ونەر ادامى باسقاعا الاڭداماي، شىعارماشىلىق جۇمىستارمەن عانا اينالىسسا، كوپ تابىسقا جەتەتىنى، قوعام دامۋى­نا ەلەۋلى ۇلەس قوساتىنى انىق. الايدا نارىق زامانى ەڭ اۋەلى تۇرمىستىق ماسەلەنى ويلاۋعا ءماجبۇر ەتىپ جىبەردى. وسى ورايدا، ونەر ادامى دا، ۇجىم دا حالىققا رۋحاني بايلىقتى ۇسىنۋدى عانا ويلاپ، الاڭسىز ەڭبەك ەتۋى ءۇشىن مەملەكەت تاراپىنان قانداي قامقورلىق جاسالعانى ءجون؟
– وتە ورىندى ماسەلە. مادەنيەت مىندەتتى تۇردە مەملەكەتتىك قامقورلىققا الىنۋى ءتيىس. ايتالىق، تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن حالىقتىڭ ۇلتتىق ونەر مەن مادەنيەتكە دەگەن سۇرانىسىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن كوپتەگەن وبلىس ورتالىقتارىندا جاڭادان دراما تەاتر­لارى اشىلدى، كەرەمەت عيماراتتار ­سالىندى. ونىڭ بارىنە بيۋدجەتتەن اقشا ءبولىندى. حالىقتىڭ كوڭىلىنەن شىعاتىن تاماشا ءىس اتقارىلدى. الايدا وندا جۇمىس ىستەيتىن ۇجىم مۇشەلەرىنىڭ جاعدايىن قالاي شەشۋ كەرەكتىگىن ويلاعان ادامدار از بولدى. ­وبلىستى ەلگە تانىمال، پاراساتى مول، قازاق ونەرىن قادىرلەيتىن ازاماتتار باسقارعان وڭىرلەردە شاقىرىلعان بىلىكتى ماماندارعا پاتەرلەر بەرىلدى. دەگەنمەن، ­تەاتر ۇجىمى جاس بۋىن وكىلدەرىمەن تولىعىپ وتىرادى ەمەس پە؟ ال ولاردىڭ تۇرمىستىق ماسەلەسىن شەشۋدىڭ جولدارى قيىن بولدى. ياعني جاستار قامقورلىققا الىنبادى. شتات ماسەلەسى تولىققاندى شەشىلمەدى. ەڭبەكاقى وتە تومەن دەڭگەيدە قالا بەردى. جاس اكتەرلەردىڭ نە ءجوندى جالاقىسى جوق، نە تۇراتىن پاتەرى جوق. جاتاقحانالاردا كۇن كورىپ ءجۇردى. سوندىقتان جاستار وبلىستىق تەاترلارعا بارعىسى كەلمەيدى. ودان گورى توي-تومالاقتا ءان سالىپ، اسابالىق قىزمەت اتقارىپ، جاقسى اقشا تاباتىن جەرلەرگە كەتىپ قالىپ جاتتى. ال ناعىز ونەر ەلەنبەي، دۇرىس باعالانباي قالا بەردى.
ۇلتجاندى، تالانتتى جاستار وتە كوپ. ولاردى جان-جاقتى قولداۋ جاعى جەتىسپەيدى. بۇل شەشىمىن تاپپاعان، ءالى دە اشىق تۇرعان ماسەلە. بيىل ەلباسى باستاماسىمەن «جاستار جىلى» اتالىپ وتۋدە. ونەر جولىندا جۇرگەن جاستاردىڭ كوكەيكەستى ماسەلەلەرىنە دە ءجىتى نازار ­اۋداراتىن كەز كەلدى دەپ ويلايمىن.
ونەرگە كەلگەن ادام بار جانىن سالىپ، ساحنادا اكتەرلىك شەبەرلىگىن كورسەتەدى. قانداي ماقساتقا دا ەڭبەگىمەن جەتۋگە تالپىنادى. ءتۇرلى بايقاۋلارعا قاتىسادى. ال فەستيۆالدەر مەن بايقاۋلاردىڭ كوبى ءادىل وتپەي، شىنايى تالانتىن كور­سەتكەن جاستاردىڭ تاۋىن شاعىپ، كوڭىلىن قالدىرادى. سونداي ءبىر فەستيۆالدە اشىربەك سىعاي اعامىز ماراپاتتاۋ كەزىندە ساحناعا كوتەرىلىپ: ء«ادىلقازىلار القاسىنىڭ ءتوراعاسى رەتىندە مەنىڭ وتىنەرىم ء«ادىلقازىلار» دەگەن ءسوزدىڭ ء«ادىلىن» الىپ تاستاپ، جاي عانا «قازىلار القاسى» دەسەڭىزدەر دە بولادى. بۇگىنگى باس جۇلدە وسى فەستيۆالدى وتكىزىپ وتىرعان وبلىستاعى تەاتردا قالاتىن بولدى. جەرگىلىكتى اكىمشىلىكتىڭ شەشىمى – وسى» دەدى. نە دەگەن ءسوز دەسەڭىزشى؟! ەشكىم دە ۇندەي الماي قالدى. شىنىندا، قاي تەاتردىڭ ۇسىنعان تۋىندىسى باس جۇلدەگە لايىق ەكەنىن ءبارى دە ءبىلىپ وتىرعان ەدى.
ەندى بۇگىنگى تاڭدا ونەر ادامدارىنا جالاقى تولەۋ ماسەلەسىن قايتا قاراۋ كەرەك. ەڭبەكاقىنى نارىق زامانىنىڭ قىمباتشىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ تاعايىن­داماسا، بىرنەشە ەسە كوتەرمەسە، ونەر ادامدارى وگەي قوعامنىڭ جەتىم بالالارىنىڭ كۇيىن كەشىپ قالا بەرمەك! ەڭ باستىسى، ۇلتتىق ونەرىمىزدىڭ دەڭگەيىن كوتەرۋدى ­باستى ماقسات رەتىندە نەگىزگە الا وتىرىپ، وسى سالانى جان-جاقتى دامىتۋ قاجەت. ونەر اكادەمياسى مەن تەاتر ينستيتۋتتارىنىڭ تۇلەكتەرىن ءوز ماماندىقتارى بويىنشا تەاترلارعا، مەملەكەتتىك ونەر ۇجىمدارىنا ورنالاستىرۋدى قولعا الساق، ولارعا ءومىر سۇرۋىنە قاجەتتى بارلىق جاعدايدى جاساساق، سوندا كوپتەگەن ماسەلەلەردىڭ وڭ شەشىمى تابىلار ەدى.
سونىمەن قاتار بۇل ىستە ءمان بەرەتىن تاعى ءبىر ماسەلە بار. اتالعان مىندەتتەردى جۇيەلى اتقارۋ ءۇشىن ونەر مەكەمەلەرىن بىلىكتى ونەر ادامدارىنىڭ باسقارۋى ءبىرىنشى كەزەكتە ەسكەرىلۋى ءتيىس. ويتكەنى ونەر ۇجىمدارى كەز كەلگەن پىسىقايلار باسقارا بەرەتىن شارۋاشىلىق مەكەمەسى ەمەس! سونداي-اق مينيسترلىك تەاتر رەپەرتۋارلارىن نازارىندا ۇستاۋى قاجەت. ونى قاداعالاۋعا ونەر ادامدارى تارتىلۋى ءتيىس.
وبلىس تەاترلارىندا ەڭبەك ەتكەن ادام رەتىندە ءبىر جايتتى جاقسى بىلەمىن، وبلىس باسشىسى اۋىسقان سايىن «وڭىرگە ونەردى جاقسى تۇسىنەتىن باسشى كەلسە ەكەن» دەپ تىلەپ جۇرەتىنبىز. مىنە، وسىنداي كۇردەلى ماسەلەلەر شەشىلمەي، جاستارعا قامقورلىق تا، ونەر سالاسىنىڭ وركەندەۋى دە جۇزەگە اسپايدى. سوندىقتان ونەر جولىندا جۇرگەن ازاماتتارعا دا، حالىقتى رۋحاني بايلىقپەن سۋسىنداتىپ كەلە جاتقان شىعارماشىلىق ۇجىمدارعا دا مەملەكەتتىڭ قولداۋى اۋاداي قاجەت. بۇل ادەبيەتكە دە، مادەنيەتكە دە، ءبىلىم مەن عىلىم سالاسىنا دا قاتىستى ەكەنى انىق. مىنە، سوندا وركەنيەتتى، دامىعان ەلدەردىڭ قاتارىنا قازاق بولىپ ۇلتتىق ونەر كوشىمىزدى الىپ بارا الامىز. اركىمگە ءبىر ەلىكتەمەي، ءوز جولىمىزبەن ءجۇرۋىمىز كەرەك. بۇعان بۇگىن ءمان بەرمەسەك، كەيىن كەش قالامىز. ءتىپتى مىناۋ جاھاندانۋ زامانىندا ءوز باعىتىن ايقىنداۋدا ۇلتتىق قۇندىلىقتارىنا، دىلىنە، تىلىنە، دىنىنە ءمان بەرمەگەن ەلدەر جەر بەتىنەن جويىلىپ تا كەتىپ جاتىر. سودان كەيىن تاۋەلسىزدىگىنەن دە، جەرىنەن دە ايىرىلادى. وسى جەردە وڭتۇستىكافيكالىق مەملەكەت قايراتكەرى، ادىلەتتىلىك ءۇشىن كۇرەسكەن تۇلعا نەلسون ماندەلانىڭ ءبىر ءسوزىن كەلتىرەيىن. «ەگەر ءتىلىڭ مەن مادەنيەتىڭ جوعالسا، شەكارانى اشا سال. ءبارىبىر نەڭدى قورعايسىڭ؟ بۇل ەندى سەنىڭ ەلىڭ ەمەس» دەگەن اتاقتى قايراتكەر. وسى ءبىر ۇيقىڭنان شوشىپ وياناتىنداي پىكىرگە تەرەڭ ءمان بەرگەنىمىز ابزال.
– ونەر يەلەرىن قۇرمەتتەۋگە قاتىستى قانداي ۇسىنىسىڭىز بار؟
– مەنىڭ ويىمشا، ەل قۇرمەتتەگەن ونەر يەلەرىنىڭ تويى حالىقپەن بىرگە ءوتۋى ءتيىس. ول قالاي دەسەڭىز، قالامگەردىڭ شىعارماشىلىق كەشتەرى وتسە، سوڭعى جىلدارى جازعان تۋىندىلارىمەن ­تانىستىرسا، قانداي جاقسى. ال تانىمال دراماتۋرگتەر، تەاتر رەجيسسەرلەرى وزدەرىنىڭ قويىلىمدارىن تەاترلاردا ءبىر اپتا بويى كورسەتىپ، حالىقتىڭ ­نازارىنا ۇسىنسا، مىنە، ەلگە دە، مەرەيتوي يەسىنە دە جاسالعان شىنايى قۇرمەت! وسىنداي ءىس-شارالار ءوتتى دە. 2012 جىلى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن جازۋشى-دراماتۋرگ، قر مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى دۋلات يسابەكوۆتىڭ 70 جىلدىعىنا ارنالعان «يسابەكوۆ الەمى» اتتى حالىقارالىق ­تەاتر فەستيۆالى ءوتتى. وعان 12 تەاتر ۇجىمى، ونىڭ ىشىندە التى الىس-جاقىن شەتەلدىڭ جانە التى قازاقستاندىق تەاتر ۇجىمى قاتىستى. سونىمەن قاتار اتىراۋ جانە ورال قالالارىندا اقىن يران-عايىپتىڭ «ماڭگىلىك ەلدىڭ التىن ادامى» اتتى فەستيۆالدەرى تابىستى ءوتتى. سول سياقتى بەلگىلى قالامگەر راحىمجان وتارباەۆتىڭ 2015 جىلى اتىراۋدا جانە 2017 جىلى قىرعىز ەلىندە تەاتر فەستيۆالدەرى دە اپتا بويى انشلاگپەن وتكەنى بەلگىلى. ءبىراق ونىڭ ءبارى ىلۋدە بىرەۋ. مۇنداي مادەني ءىس-شارالار داستۇرگە اينالۋى ءتيىس. ءدال وسىلاي دارىندى رەجيسسەرلەردىڭ دە ­تەاتر فەستيۆالدەرى ءوتۋى قاجەت ەمەس پە؟! ­تاماشا تۋىندىلارى بار رەجيسسەرلەردىڭ ەڭبەكتەرى اتالماي قالۋدا. بۇل جاعىنان العاندا، كورشى رەسەي ەلىنىڭ رەجيسسەرلەرى باقىتتى دەپ ەسەپتەيمىن. ويتكەنى ولار تەاتر فەستيۆالدەرىن وتكىزۋدى داستۇرگە اينالدىرعان.
ەلىمىزدە ونەرگە دەگەن جاڭا كوزقاراس كەرەك. ونەردى باعالاۋ، دارىندى ازاماتتارىمىزدى قۇرمەتتەۋ جاعى ءوز دەڭگەيىندە ەمەس. ونەر مايتالماندارى جەتىم بالاداي ەسكەرۋسىز قالدى عوي. ايتالىق، كەلەسى جىلى ونەر ادامى مەرەيلى جاسقا تولاتىن بولسا، ونىڭ شىعارماشىلىق كەشىن وتكىزۋ، قويىلىمدارىن ساحناعا شىعارۋ ماسەلەسىن ۇسىناتىن، سونى شەشەتىن ­كوميسسيا بولعانى ءجون. سول كوميسسيانىڭ شەشىمى نەگىزىندە اتالعان مادەني ءىس-شارالارعا قاراجات ءبولىنىپ، جىلدىق جوسپارعا ەنگىزىلۋى كەرەك. مىنە، وركەنيەتتى ەلدەردىڭ اتقاراتىن ءىسى وسىنداي بولماق! ال مەيرامحانادا تويلاۋ جاعىن ءار ادامنىڭ ءوزى شەشەدى، ءوز مۇمكىندىگىنە قارايدى، ول ءۇشىن قارجى ءبولۋدىڭ، ماسەلە كوتەرۋدىڭ قاجەتى جوق.
قاي سالادا دا پىسىقتار بار عوي. ولار كەم قالىپ جاتپاعان شىعار. مەنىڭ ايتىپ وتىرعانىم، شىن دارىن يەلەرى. ولار قاراپايىم ءومىر ءسۇرىپ، قامقورلىققا ­جارىماي ءبىرازى ومىردەن ءوتىپ كەتىپ ­جاتىر…
– مۇرات نويانبايۇلى، ەل مادەنيەتىنىڭ وركەن جايۋىنا قوماقتى ۇلەس قوسىپ جۇرگەن ازامات رەتىندە ءوزىڭىز اتقارعان ىستەردىڭ ءبىرقاتارىنا توقتالىپ وتسەڭىز؟
– تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ساحناعا شىعارعان قويىلىمدارىمنىڭ بارلىعى حالقىمىزدىڭ تاريحىن، ونەرىن، ءداستۇرىن ارقاۋ ەتكەن. 1993 جىلى جاڭادان اشىلعان ورال دراما تەاترىنا ارنايى شاقىرۋمەن باردىق. وندا تاريحي تۇلعالار، اتاپ ايتقاندا، قۇرمانعازى، ماحامبەت، ءانشى مۇحيت، سىرىم داتۇلى بەينەلەرىن جەكە-­دارا ساحناعا شىعاردىق. سونىڭ ىشىندە جەلتوقسان كوتەرىلىسىن جاڭا تۇرعىدا كورسەتۋگە نەگىزدەلگەن ء«بىر تۇنگى وقيعا» سپەكتاكلىمىز (اۆتورى سەرىك اسىلبەكوۆ) تاراز قالاسىندا وتكەن رەسپۋبليكالىق فەستيۆالدە باس جۇلدەگە يە بولدى. تەاتر­لار تاريحىندا جاڭادان قۇرىلعان ۇجىم ەشۋاقىتتا باس جۇلدەگە يە بولماعان. ال ورال تەاترى العاش رەت قاتىسىپ، باس جۇلدە الدى. ءالى ەسىمدە، قازىلار قۇرامىندا ازەربايجان مامبەتوۆ، اشىربەك سىعاي، يران-عايىپ، التىنشاش جاعانوۆا سىندى ونەر قايراتكەرلەرى بولدى.
جەزقازعان تەاترىندا مەن «كەت­بۇعانى» قويدىم. سونداي-اق يران-عايىپتىڭ «التىن ادام» قويىلىمىن ساحناعا شىعاردىم. ءابدىلدا تاجىباەۆتىڭ «كوتەرىلگەن كۇمبەز» سپەكتاكلىن قويىپ، فەستيۆالدە تاعى دا باس جۇلدەنى جەڭىپ الدىق. ورال قالاسىندا وتكەن م.وتەمىسۇلىنىڭ 200 جىلدىعىنا ارنالعان رەسپۋبليكالىق فەستيۆالدە «ماحامبەتتى» قويىپ، ءبىرىنشى ورىن الدىق. ودان كەيىن تالدىقورعان تەاترىنا كەلىپ، يران-عايىپتىڭ «انا اماناتىمەن» باس جۇلدە الدىق. تالدىقورعان تەاترىندا «رايىمبەك باتىردى» قويىپ، قاراعاندىدا وتكەن فەستيۆالدە ءبىرىنشى ورىنعا يە بولدىق. «ماڭگىلىك ەلدىڭ التىن ادامى» قويىلىمى دا باس جۇلدە الدى. قىسقاسى، رەسپۋبليكالىق فەستيۆالدەردە بەس رەت باس جۇلدە، ەكى مارتە ءبىرىنشى ورىنعا يە بولدىق.
ول كەزدە فەستيۆالدەر ۇلكەن تالعام­مەن وتەتىن ەدى. قازىلار القاسى ­وبلىس­تاردى ارالاپ، قويىلىمداردى كورىپ، سولاردىڭ سىنىنان وتكەندەرى عانا فەستيۆالگە جولداما الاتىن. ال ءقازىر وسى ءداستۇر ساقتالماي تۇر.
وتكەن جىلى ورال دراما تەاترىنىڭ 25 جىلدىعى اتاپ ءوتىلدى. شاڭىراعىن كوتەرىپ، كەرەگەسىن بەكىتىپ ەدىك. ­تەاتر اش­قان­داردىڭ ەڭبەگىن وبلىس باسشى­لىعى مەن حالىق قاشاندا جوعارى باعالايدى. ءبىزدى تەاتر ديرەكتورى قۋانىش اماندىقوۆ شاقىرىپ، تورىنە شىعارىپ، ايىرىقشا قۇرمەت كورسەتتى. ءبىز دە جاستارعا ءوز ۇسىنىس-پىكىرلەرىمىزدى ايتىپ، ونەر مەن مادەنيەت جەتىستىكتەرى جايلى وي قوزعادىق. ەكى-ۇش جىلدا بارىپ، جاڭا قويىلىمدار قويىپ تۇرامىن. ورال دراما تەاترىندا باس رەجيسسەر، ەكى جىلدان كەيىن كوركەمدىك جەتەكشىسى بولدىم.
س.قوجامقۇلوۆ اتىنداعى جەزقازعان تەاترىندا، ودان كەيىن ب.ريموۆا اتىنداعى تالدىقورعان دراما تەاترىندا ەڭبەك ەتتىم.
– جايىق وڭىرىنە دەگەن پەيىلىڭىز بولەك ەكەن. قانداي ەرەكشە وقيعالار ەسىڭىزدە قالدى؟
– 1993 جىلى تاۋەلسىزدىك كۇنى تەاتر شىمىلدىعىن اشىپ، مۇحتار اۋەزوۆتىڭ «قاراگوز» دراماسىن قويدىق. ەرتەڭىنە وزبەك دراماتۋرگى شاراف باشبەكوۆتىڭ «شويىن قاتىن» كومەدياسىن ەل نازارىنا ۇسىندىق. تەاتردىڭ اشىلۋى جايىق جۇرتشىلىعى ءۇشىن ايىرىقشا قۋانىشتى وقيعا بولدى. بۇل تاۋەلسىزدىكپەن بىرگە كەلگەن ونەر ورداسى. سول كەزدە ورال قالاسىندا تۇراتىن قازاقتاردىڭ قۋانعانىن كورسەڭىز، سوزبەن ايتىپ جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس! ۇلتتىق ونەرگە شولىركەپ قالعان حالىقتى كوردىك! زالعا سىيماي، ەسىكتىڭ الدىندا تۇرعاندارى قانشاما؟! سىرتتا داستارقانىن جايىپ، تەاتر اشىلۋىن تويلاپ جاتقانداردى كورۋ – ءبىر عانيبەت! «ۇلتتىق ونەردىڭ كوشى كەلدى، تاۋەلسىزدىگىمىز تۇعىرلى بولعاي!» دەپ قۋاندى. ويتكەنى ءتىلىمىز بەن ونەرىمىز قاعاجۋ كورىپ، وتكەن قوعامنىڭ تەپەرىشىن از تاتپاعان ءوڭىر عوي.
وبلىس، قالا باسشىلىعى ءبىزدىڭ تەك قانا ونەرمەن اينالىسۋىمىزعا بارلىق جاعدايدى جاسادى. پاتەر بەرىلگەنشە ءقوناقۇيدىڭ كەڭ بولمەلەرىندە تۇردىق، سول جەردە دايىندالدىق.
ورال تەاترىنا جاستار جان-جاقتان كەلدى. ونەر ينستيتۋتىندا اكتەرلىك فاكۋل­تەتىن اشتىق. كەيىن سونىڭ تۇلەك­تەرى كەلىپ تەاترعا قوسىلدى. ۇجىم وتە ۇيىمشىل بولدى. ءوزىم 15 جىلداي ەڭبەك ەتكەن ورال تەاترى مەن ءۇشىن وتە ىستىق. ۇلتتىق ونەردى جوعارى باعالايتىن جايىق جۇرتشىلىعىنا جانە ەل ازاماتتارىنا العىسىمىزدى بىلدىرەمىز.
– ارينە، مادەنيەت، ونەر سالاسى بويىن­شا وتىز جىل بۇرىن قانداي جاعدايدا بولساق، قازىرگى دەڭگەيىمىز تىپتەن بولەك. دەگەنمەن، ەسكەرىلمەي قالىپ، كەمشىن ءتۇسىپ جاتقان جاقتارى قانداي؟
– ءقازىر ۇلتتىق ونەردىڭ تاعدىرى، ونىڭ كەلەشەگى تۋرالى تەرەڭ ويلاناتىن شاق تۋىپ تۇر. ويتكەنى ۇلتتىق دۇنيە كەرەك دەپ ىزدەسەك، تەاترلاردان ونداي قويىلىمداردى تابا الماي قالدىق. ءبارى دە شەتەلدىك دۇنيەلەردى ساحنالاۋدى «مودا» قىلىپ الىپتى. مۇنى كوكتەگى ايعا قولدارى جەتكەندەي دارەجە كورىپ جۇرگەندەر بار. سول قويىلىمدارىن شەتەلگە الىپ بارىپ ءجۇر. باسقا ەل ءبىزدىڭ ونداي دۇنيەمىزدى نە قىلسىن؟! ماسەلەن، ءبىزدىڭ «شەكسپيردى» قويعانىمىزعا اعىلشىندار تاڭعالا ما؟ فرانتسۋزدىڭ تۋىندىسىن وزدەرىنە الىپ بارىپ كورسەتسەك، ول دا ەرسى. ورىس كلاسسيكتەرىنىڭ شىعارمالارىن وزدەرىنەن ارتىق قويا المايمىز. بۇل ەلىكتەۋ ۇلتتىق ونەرىمىزگە نۇقسان كەلتىرۋى مۇمكىن. سوندىقتان ءوز ونەرىمىزبەن، ۇلتتىق بولمىسىمىزبەن جەتەتىن بيىكتەر بار. ­شەتەلگە ءوز تۋىندىمىزدى كورسەتۋىمىز كەرەك. تەاترلاردىڭ قازىرگى جاعدايى وسىنداي ­بولىپ تۇرعانى جانىمىزدى اۋىرتادى.
ءقازىر كينو تۇسىرۋشىلەر كوبەيدى. تۇرمىستىق جايتتى قوزعايدى، ۇلتتىق ءسالت-داستۇردى تولىق بىلمەيدى. تاريحقا بارعىسى كەلەدى، ول جاعىن دا تەرەڭ ۇعىنبايدى. ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى اشىپ كورسەتۋگە ورەسى دە، دەڭگەيى دە جەتە بەرمەيدى. بۇل مەنىڭ جەكە پىكىرىم عانا ەمەس، ەل ءىشىن ارالاساڭىز، ءاربىر ورەلى ازامات وسىنداي كەمشىلىكتەردى ايتىپ بەرەدى.
ال ونەردىڭ حاس شەبەرى ءوز جۇمىسىن عانا بىلەدى. وزىنە تاپسىرىلعان جۇمىستى تياناقتى اتقارىپ، «مەنى كورەدى، ءىسىمدى باعالايدى» دەپ وتىرادى. ونى باعالايتىن، ەڭبەگىنە وراي قۇرمەتتەيتىن باسشىلار، جاۋاپتى ادامدار بولماسا، شىن تالانتتىڭ ءقادىرى كەتەدى، مىسى ­باسىلادى، قۇشتارلىعى جويىلادى. بۇگىنگى كۇننىڭ شىندىعى وسىنداي بولىپ تۇر!
وتپەلى كەزەڭنىڭ زاردابىن شەگىپ جاتقاندار – ءبىزدىڭ زامانداستارىمىز. جەلتوقسانعا قاتىسقاندار دا سولار، ال ەندى نارىق زامانىندا بيزنەسكە دە كىرە الماي، ءوزى قالاعان جۇمىستارىنان ىعىستىرىلىپ جاتقاندار دا سولار. ۇلتجاندىعىمەن، پاتريوتتىق سەزىمىمەن، ادال ەڭبەگىمەن «بورتتىڭ» سىرتىندا قالىپ قويىپ جاتىر. بۇل تەك ونەر جولىندا عانا ەمەس، بارلىق سالادا ورىن الۋدا. جانىمىزدى اۋىرتاتىن جانە ءبىزدىڭ قوعامداعى دەرتتىڭ ءبىرى – وسى.
– بىزدە ونەرلىلەر بار، ونەردى باعالاي­تىندار بولماي تۇر عوي. سولاي ما؟!
– وكىنىشكە قاراي، ءدال سولاي! تەاتر­تانۋشىلار باعىبەك قۇنداقباەۆپەن، اشىربەك سىعايمەن ءبىتتى-اۋ دەيمىن. ءقازىر ماسكەۋدەن وقىپ كەلگەن سىنشىلار بار. وزدەرىنىڭ ۇلتى قازاق بولسا دا، جان دۇنيەسى وزگە جۇرتتىڭ رۋحاني بايلىعىمەن سۋارىلعان. ولار ءسوزىنىڭ ءالقيسساسىن «ۋ ناس ۆ موسكۆە…» دەپ باستايدى. ەڭ ارعى شەگى «بىزدە قازاقستاندا، الماتىدا نە استانادا» دەمەيدى. ولار الەمدىك جانە ورىس ادەبيەتىنىڭ كلاسسيكتەرىن بىلگەنمەن، قازاقتىڭ ۇلتتىق قۇندىلىعىن تەرەڭ ۇعىنبايدى. «قوزى كورپەش – بايان سۇلۋدى»، «ەڭلىك-كەبەكتى»، «قاراگوزدى» دە قازاق تىلىندە وقىماعان. قازاق تاريحىن بىلمەيدى. ولار قالاي سىن ايتادى؟!
– ءومىرىن ۇلكەن ونەر جولىنا ارناعان ادامدارعا ءوز دەڭگەيىندە كوڭىل بولىنبەۋدە. ولاردىڭ ەڭبەكتەرى باعالانباي، وزدەرى تاسادا­ قالىپ قويىپ جاتقان سياقتى…
– ءيا، ءقازىر شوۋ مەن توي ناۋقانى قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر ەمەس پە؟! شىن ونەردە جۇرگەندەر – انشىلەر ەمەس، ارزانقوي ورىنداۋشىلار! بۇگىندە توي-تومالاقتا ءاۋ دەيتىندەر اسپەتتەلۋدە. سولار باعالانىپ، ۇلكەن اتاقتارعا يە بولىپ، سوندايلار قۇرمەتتەلىپ، اۋىزعا ىلىگىپ، سىي-سياپاتتار كورىپ جاتىر.
جاستار وسپەسىن دەمەيسىڭ عوي، ءبىراق ونەرگە جەڭىل قاراپ كەتتىك. حاس ونەردە ابىروي دا، اتاق تا، قۇرمەت تە بويداعى ­دارىنمەن، ماڭداي تەرمەن كەلەدى عوي. ءبىزدىڭ ەلدە ۇلتتىق ونەردىڭ ناعىز مايتالماندارى باعالانسا ەكەن دەيسىڭ.
جاسىمىز الپىسقا كەلىپ قالدى، ءبىزدى دە باعالاپ جاتقان ەشكىم جوق. وسى جاعى جوعارىدا وتىرعانداردى ويلاندىرسا ەكەن دەيمىز…
– ءار ادامنىڭ ومىرىندە ەلەۋلى وزگەرىستەر بولادى. ءسىز ونەر جولىنا قالاي كەلدىڭىز؟
– ونەر الەمىنە 12 جاسىمدا كەلدىم. 1970 جىلدارى الماتى حورەوگرافيالىق ۋچيليششەسىنىڭ ديرەكتورى بولعان قازاق­ستاننىڭ حالىق ءارتىسى شارا جيەنقۇلوۆا اپايىمىز «بىزدە قازاق ونەرى، قازاق ءبيى ­بولۋى ءتيىس» دەپ اۋىل-اۋىلدى ارالاپ ءجۇرىپ، دارىندى بالالاردى ىزدەدى. مەنى الماتى وبلىسى، كەگەن اۋدانىنىڭ ۇزىنبۇلاق اۋىلىنان تاپتى.
ءبىر كۇنى اۋىلىمىزعا ارتىستەر كەلىپ، كەشكە «امانكەلدى» ءفيلمىن كورسەتتى. سول كينودا شارا جيەنقۇلوۆا امانكەلدىنىڭ ايەلى بالىمنىڭ رولىندە وينايدى. كورسەتىلىمنەن كەيىن ءوزى ساحناعا شىعىپ، ونەرلى بالالاردى ىزدەپ جۇرگەنىن، ەرتەڭ تاڭداۋ جۇرگىزىلەتىنىن ايتا كەلىپ، اتا-انالارعا: «بىزدە بي ونەرى كەنجە قالىپ قويعان. ءتىپتى قازاقتا بي جوق دەيتىندەر دە بار. نەگە بولعان جوق؟ ولارعا قانشاما ءبيدىڭ بولعانىن دالەلدەپ جاتىرمىز. سوندىقتان باقتارىن سىناپ كورسىن. ونەرگە جاقىن بالالارىڭىزدى الىپ كەلىڭىزدەر» دەدى.
ەرتەڭىنە ءسادۋاقاس اتام ءىنىم مەن قارىنداسىمدى الىپ كەتىپ ەدى. ولار سىناقتان وتپەي قالىپتى. ادامدار جينالىپ تۇرعان سوڭ، مەن دە كورەيىنشى دەپ بارىپ ەدىم. اتام كورىپ قالىپ، «ەي، بەرى كەل. سەن دە قاتىس» دەپ ىشكە كىرگىزىپ جىبەردى. بيشىگە كەرەگى – سىمباتتى دەنە ءبىتىمى، ەپتىلىگى، قيمىل-ارەكەتىنىڭ مۋزىكامەن جاراسىم تاۋىپ تۇرۋى. ۇستىمدە اۋىلدا جۇرگەندە كيەتىن كيىمىم. اياعىمدا ەتىك. بارلىق كيىمىمدى شەشىندىرىپ، دەنە ءبىتىمىمدى تۇگەل تەكسەردى. اياق-قولدارىمنىڭ قالاي سوزىلاتىنىن قاراپ كوردى. ء«بىر ورنىڭدا تۇرىپ جوعارى سەكىر!» دەدى. ءبىراز تەكسەرگەن سوڭ، اتامىزعا «بۇل بالاڭىزدى الامىز» دەدى. اتام ماعان «ۇيگە جۇگىر. قوي سويسىن. تاڭداۋ بىتكەنشە دايىن تۇرسىن» دەپ شۇعىل تاپسىرما بەردى. مەن اياعىم-اياعىما تيمەي، ۇيگە جۇگىرىپ كەلىپ: ء«سۇيىنشى! مەنى وقۋعا الاتىن بولدى!» دەدىم. ۇيدەگىلەر داستارقان قامىنا كىرىسىپ كەتتى. ءبىر كەزدە قۇرمەتتى قوناقتار دا كەلدى. ولار ۇيىمىزدەن ءدام تاتىپ، ەل-جەر جانە وسكەلەڭ ۇرپاقتى ۇلتتىق ونەرگە باۋلۋ تۋرالى ويلارىن ايتتى. سونداي ءبىر اسەرلى ءارى مەن ءۇشىن اسا ماڭىزدى وقيعا بولعان ەدى.
الماتى حورەوگرافيا ۋچيليششەسىندە بەس جىل حالىق ءبيى بولىمىندە وقىدىم. 1976 جىلى ءبىتىرىپ، مەملەكەتتىك ءان-بي انسامبلىندە ەكى جىل بي بيلەدىم. وتان الدىنداعى ازاماتتىق بورىشىمدى وتەپ كەلدىم. ارميادا دا قازاقستان جانە قىرعىزستان ىشكى ىستەر اسكەرىنىڭ قۇرامىنداعى بيشىلەر انسامبلىندە بولدىم. اسكەردەن كەلگەن سوڭ، تەاتر ­ينستيتۋتىنا بارىپ، اكتەرلىك شەبەرلىك ماماندىعى بويىنشا وقۋعا ءتۇستىم. سوندا اسقار توقپانوۆ، ىدىرىس نوعايباەۆ، ­فاريدا ءشارىپوۆا، ءاسانالى ءاشىموۆ سىندى تانىمال تۇلعالاردىڭ ۇستازىمىز بولىپ، بىزگە ءدارىس بەرگەنىن ايىرىقشا ىقىلاسپەن ايتار ەدىم. كەيىن وسى وقۋ ورنىنان رەجيسسەرلىك ماماندىعىن الدىم.
بۇگىندە الماتى قالاسىندا تۇرامىن، اكادەميادا دوتسەنتپىن، كوپتەگەن شاكىرت­­تەرىم بار. ورالدا جۇمىس ىستەگەن كەزىمدە دە جاستارعا ءدارىس بەردىم. ءتورت ماماندىق مەڭگەرىپپىن: بيشىلىك، اكتەرلىك، رەجيسسەرلىك جانە كينو اكتەرى. ۇستازدىق ەڭبەك جولىم جانە شىعارماشىلىق تۋىندىلارىم بار. دراماتۋرگيالىق ەرتەگىلەر مەن پەسالارىم بار.
– ءسىزدىڭ كەلەسى ءبىر قىرىڭىز – كينو اكتەرلىك. ەلباسىنىڭ ءرولىن سومدادىڭىز. قانداي قيىندىقتار بولدى؟
– تەاتر اكتەرى بولعان كەزىمدە پورترەتتىك كەيىپكەرلەردىڭ بەينەسىن سومدادىم. ەڭ ءبىرىنشى ءسابيت مۇقانوۆتىڭ «شوقان ءۋاليحانوۆ» پەساسىندا شوقاننىڭ ءرولىن ساحناعا شىعاردىم. ودان كەيىن «ۆولوكولامسك تاس جولى» قويىلىمىندا باۋىرجان مومىشۇلىنىڭ ءرولىن وينادىم. وتىزدان اسقان شاعىمدا شەرحان مۇرتازانىڭ «ستالينگە حات» سپەكتاكلىندە ءستاليننىڭ ءرولى ماعان بۇيىردى. سوندا كوپ ىزدەنىستەر جاساۋىما تۋرا كەلدى. ومىردە بولعان كەيىپكەرلەردىڭ بەينەسىن ساحناعا شىعارۋ ءۇشىن تەر توگۋىڭ كەرەك. سول تاجىريبەم ەلباسى ءرولىن ويناۋىما كوپ كومەكتەستى. سونداي-اق ءقازىر اقپارات الەمىندە مۇمكىندىك كوپ قوي. بەينەتاسپالار بار. نۇرسۇلتان ءابىشۇلىنىڭ ءجۇرىس-تۇرىسىن، ءاربىر ءىس-قيمىلىن، سويلەۋ مانەرىن بارىنشا زەرتتەدىم. بىرنەشە كىتاپتارىن وقىپ شىقتىم. مەملەكەت باسشىسىنىڭ دەڭگەيى وتە جوعارى عوي. ءوزىن ۇستاي ءبىلۋى، ادامدارمەن قارىم-قاتىناسى قالاي بولاتىنىنا دا ءمان بەردىم. نە كەرەك، ءوز-وزىمدى جان-جاقتى جەتىلدىردىم. كوزىڭدە شىندىق بولماسا، ايتقان سوزىڭە ادامدار سەنە مە؟! ادامنىڭ وز-وزىنە سەنىمدىلىگى، بىلگىرلىگى كورىنىپ تۇرۋى ءتيىس. ەلدىڭ ىشكى جانە سىرتقى ماسەلەلەرىن جان-جاقتى بىلەتىندىگىڭ بايقالۋى قاجەت. ءبىز تۇسكەن رەجيسسەر اقان ساتاەۆتىڭ «ەلباسى جولى. استانا» كينوسىندا ەلوردانىڭ قۇرىلىپ جاتقان شاعى، ياعني 1994-98 جىلدار قامتىلدى. العاشقى قادامدار، سول كەزدەگى ىزدەنىستەر، اتقارىلعان جۇمىستاردى ەلەپ-ەكشەپ، زەرتتەپ شىقتىق، ستسەناري بويىنشا تاعى دا قارادىق. رەجيسسەرمەن كەلىسە وتىرىپ جاساعان دۇنيەمىز عوي.
كوپتەگەن ەپيزودتار سىيماي قالدى. جالپى استانانى سالۋ پروتسەسى وتە قيىن بولعانىن جانىمىزبەن سەزىنە بىلدىك. وعان ەلباسى سياقتى مىقتى تۇلعالار عانا شىدايتىن شىعار؟! تىڭ جەردەن تۇرەن ­سالىپ، سارىارقانىڭ ساقىلداعان ايازىندا جۇمىستى جۇرگىزۋ ءۇشىن باسشىعا اقىل دا، ايلا دا، العىرلىق تا، باتىرلىق تا كەرەك، اسقان شەبەرلىك تە كەرەك! شارشا­مايتىن، تالمايتىن كۇش-جىگەر كەرەك! ­جوبادا بار، ءبىراق ءالى قازىعى دا قاعىلماعان عاجايىپ عيماراتتاردىڭ ەرتەڭ-اق سالىناتىنىنا سەندىرىپ، حالىقتى سوڭىنان ىلەستىرە بىلەتىن كوشباسشىلىق قابىلەت بولۋى ءتيىس. ايتپەسە، تابيعاتى جايلى،­ جايناپ تۇرعان الماتىدان ارقاعا ­بارىپ، ۇلكەن ىسكە ەل-جۇرتتى جۇمىلدىرا ءبىلۋدىڭ ءوزى عانيبەت! ەلباسى ءار ادامنىڭ جۇرەگىنە سەنىم ۇيالاتىپ، ىسىنە سەرپىن بەرە ءبىلدى. شەتەلدىڭ ينۆەستورلارىن تارتىپ، ولارعا دا كورىكتى ەلوردا بولاتىنىنا دالەل كەلتىرىپ، قالانى كوركەيتۋگە قاراجاتتارىن قۇيدىرىپ، وزدەرىنىڭ بيزنەس ورتالىقتارىن سالۋىنا مۇمكىندىك جاساۋ – ىسكەر باسشىنىڭ عانا قولىنان كەلەتىن ءىس. سول تۇستا كەيبىر دامىعان ەلدىڭ ازاماتتارى: «بىزدەر جەتىلگەن ەلمىز دەسەك تە، استانامىزدى اۋىستىرۋعا ويلانامىز. ال قازاقتار نارىق زامانىنىڭ قيىندىعىن ەڭسەرۋ بىلاي تۇرسىن، ەلورداسىن اۋىستىرىپ جاتىر. ولار مىقتى ەكەن! بۇلار نە دەگەن باتىر حالىق؟!» دەپ، تاڭعالعاندارىن جاسىرمادى. ءفيلمنىڭ تۇساۋكەسەرىندە ەلباسىمەن كەزدەستىك. سوندا: «نۇرسۇلتان ءابىشۇلى، ءسىزدىڭ جاساعان ەڭبەگىڭىزدىڭ شيرەگىن كورسەتە الساق، جارار ەدى» دەپ ەدىم، ەلباسى: «كور­سەتتىڭىزدەر» دەدى. «راقمەت، اعا!» دەدىم.
مەن العاشقىدا 12 سەريالى «استانا – ماحابباتىم مەنىڭ» فيلمىنە ءتۇستىم. وندا ەلوردانىڭ باس ساۋلەتشىسى ءرولىن سومدادىم. ەلوردانىڭ باس ساۋلەتشىسى دە ەلباسىنىڭ ءپروتوتيپى عوي. وسىنىڭ ءبارى بىر-بىرىمەن ءساتتى جالعاستى.
– اڭگىمەڭىزگە راقمەت!

سۇحباتتاسقان ايباتىر سەيتاق
الماتى


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=9&id=1046829

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەل-ارنا ءوز گازەتى

ەڭ جاڭا ماقالالار


نامازدى بۇزاتىن جاعدايل 3 مينوت
نۇر-سۇلتاندا كومىر قانش 8 مينوت
中国哈萨克语广播网 18 مينوت
سولتۇستىك قازاقستاندا ج 18 مينوت
ورالدا 3،6 ملن تەڭگە ال 21 مينوت
«حابار» اگەنتتىگىنىڭ تا 28 مينوت
اۋىر اتلەتيكادان الەم چ 1 ساعات
فۋتبولدان چەمپيوندار لي 1 ساعات
中国哈萨克语广播网 1 ساعات
بوكستان الەم چەمپيوناتى 1 ساعات
اۋىر اتلەتيكادان الەم ب 1 ساعات
بەلسەندى جاستار باس قوس 1 ساعات
تۇركىستانداعى تايقازانن 1 ساعات
بالاباقشا اسحانالارىنا 1 ساعات
يزرايلدە پارلامەنتتىك س 1 ساعات
中国哈萨克语广播网 1 ساعات
بوكستان الەم چەمپيوناتى 1 ساعات
اسقار مامين جاڭا مينيست 1 ساعات
ايىپپۇل سالىنا ما؟ R 2 ساعات
رۋدنىي كاسىپورىندارى ەك 2 ساعات
پرەزيدەنت قاراعاندى وبل 2 ساعات
ەلوردادا كومىر قىمباتتا 2 ساعات
كۇرەس تۇرلەرىنەن ءاچ: ا 2 ساعات
中国哈萨克语广播网 2 ساعات
بوكستان الەم چەمپيوناتى 2 ساعات
ءومىردىڭ بارلىق سالاسىن 2 ساعات
16 وتباسى ەكىباستۇزعا ك 2 ساعات
中国哈萨克语广播网 2 ساعات
قاسىم-جومارت توقاەۆ بۇگ 2 ساعات
تۇركىستاندا العاش رەت « 2 ساعات