ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com



تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: Islam.kz رۋحاني اقپاراتتارى

جولدانعان ۋاقىتى: 11:45 - 2020/09/21

Нақты Көзі: http://islam.kz/kk/articles/islam-jane-otbasy/en-auyr-soz-ata-anaga-uf-deu-3248/

ەڭ اۋىر ءسوز - اتا-اناعا ء"ۇف" دەۋ!

«ال ەگەر ولاردىڭ ءبىرى نەمەسە ەكەۋى دە قولدارىڭدا تۇرعان كەزدە قارتايسا، ولارعا ء«ۇف» دەپ تە ايتپاعىن. سونداي-اق، ولارعا زەكىمە جانە ولارعا سىپايى سويسلە...»! «يسرا» سۇرەسى، 23 ايات.

ادام بالاسىنىڭ  ءوزىن  دۇنيەگە اكەلىپ، الپەشتەپ  جەتكىزگەن اتا-اناسىنا  دەگەن قۇرمەتى ەرەكشە بولۋ كەرەك. اللا تاعالا: «اتا-اناعا جاقسىلىق جاساڭدار» (نيسا سۇرەسى، 2 ايات) – دەسە، تاعى ءبىر اياتتا: «راببىڭ وزىنە عانا عيبادات ەتۋلەرىڭدى، اكە-شەشەگە جاقسىلىق قىلۋلارىڭدى ءامىر ەتتى…» (يسرا سۇرەسى، 23 ايات) – دەپ اتا-اناعا ۇلكەن سىيلاستىقپەن قاراۋ كەرەكتىگىن بۇيىرادى. بالانى دۇنيەگە اكەلگەن انا مەن اكەنىڭ ولشەۋسىز ەڭبەگىن باعالاپ، ولارعا ءومىر بويى  قالتقىسىز قىزمەت كورسەتۋ اربىرەۋىمىزدىڭ    پەرزەنتتىك بورىشىمىز بولىپ تابىلادى.

پايعامبارىمىز (س.ع.س.) حاديسىندە: «اللانىڭ رازىلىعى، اتا-انانىڭ رازىلىعىندا»، – دەسە، دانا حالقىمىزدا: «التى اعا بىرىگىپ – اكە بولماس، جەتى جەڭگە بىرىگىپ – انا بولماس»، – دەگەن ۇلاعاتتى ءسوزى بار.

اتا-اناعا قۇرمەت كورسەتىپ، مەيىرىم-ماحابباتىمىزدى سول اياۋلى جاندارعا ارناۋ ناعىز يماندىلىقتىڭ بەلگىسى بولىپ تابىلادى. وكىنىشكە وراي كەيبىر قانداستارىمىز اتا-انانىڭ ءقادىرىن جەتە تۇسىنبەي، كوڭىلدەرىنە قاياۋ ءتۇسىرىپ جاتادى.

قاسيەتتى قۇران كارىمدە: «ادام بالاسىنا اكە-شەشەسىنە جاقسىلىق ىستەۋدى نۇسقادىق. ويتكەنى شەشەسى ونى زورعا كوتەرىپ، ارەڭ بوسانادى. سونداي-اق وعان جۇكتى بولۋ، (سۇتتەن) ايىرۋ وتىز اي»، – دەدى. (احكاف سۇرەسى، 15 ايات). اياۋلى اكە-شەشەگە دەگەن قۇرمەتتىڭ باستاۋى ەكەۋىنە داۋىس كوتەرمەۋ، الدارىنا شىعىپ جۇرمەۋ، تورگە شىعارۋ، اس ءىشۋدى ولاردان بۇرىن باستاماۋ، بارلىق  جاقسىنى ۇسىنۋ، ءاردايىم قامقور بولۋ  سياقتى ت.ب. ىستەر ارقىلى جۇزەگە اسادى.

اللا تاعالا مۇسا پايعامبار (ع.س.)-قا بىلاي ەسكەرتكەن ەكەن: «ەي، مۇسا!  مەنىڭ جانىمدا ءبىر ءسوز سونداي اۋىر، ونىڭ اۋىرلىعى جەر ءجۇزىنىڭ  توپىراعىنىڭ سالماعىنداي»، – دەيدى. سوندا مۇسا (ع.س.): «ۋا، راببىم، ول قانداي ءسوز؟»، –  دەپ سۇراعاندا اللا تاعالا: «اتا-انا بالاسىن شاقىرعاندا بارماي، قۇلاق اسپاي، سەنىڭ ءسوزىڭدى تىڭدامايمىن دەپ قاسارىسىپ، ولاردىڭ كوڭىلىن قالتىراتىنداي جامان ءسوز ايتۋى» – دەگەن ەكەن.

تار قۇرساعىن كەڭەيتىپ ءسابيىن  التىن قۇرساعىندا توعىز اي كوتەرىپ، ءولىم مەن ءومىردىڭ ورتاسىندا ءجۇرىپ نارەستەسىن دۇنيەگە اكەلگەن انانىڭ ەڭبەگى ولشەۋسىز. ابدۋللا يبن ومار (ر.ل.ع.) اناسىن موينىنا سالىپ الىپ قاعبانى تاۋاپ ەتىپ جۇرگەن ءبىر كىسىنى كورەدى. ول كىسى بۇعان: «ۋا، وماردىڭ ۇلى! نە ايتاسىڭ؟ مەن وسى قىزمەتىممەن انامنىڭ الدىنداعى بورىشىمدى وتەدىم بە؟» – دەپ سۇرايدى. سوندا ابدۋللا يبن ومار (ر.ل.ع.): «جوق. سەنى بوساناردا ونى قىسقان تولعاقتىڭ بىرەۋىن دە وتەمەدىڭ. الايدا ۇلكەن ىزگىلىك جاسادىڭ. اللا قالاسا، از ىسىڭە كوپ ساۋاپ جازار»، – دەپ جاۋاپ بەردى.

پايعامبارىمىز (س.ع.س.) بىلاي دەگەن: «كىمدە-كىم اتا-اناسىنا سۇيىسپەنشىلىك پەن جىلى شىراي تانىتىپ قاراسا، سول كوزقاراسىنىڭ ءوزى ونى ء«حاجج-مابرۋر» جاساعانداي ساۋاپقا كەنەلتەدى». ال ءحاجج-مابرۋر دەگەنىمىز ادامدى انادان جاڭا تۋىلعانداي پاك، كۇناسىز قالىپقا تۇسىرەتىن، اللا تاعالانىڭ ريزاشىلىعىنا ساي ورىندالعان قاجىلىق. «اناڭا قۇرمەت كورسەتۋدەن كەندە قالما. ونىڭ كوڭىلىن تابۋدىڭ جولدارىن قاراستىر. ەگەر وسىلاي جاساساڭ قاجىلىققا دا، ۋمراعا دا بارعانداي ساۋاپ الاسىڭ». اللا ەلشىسى (اللانىڭ وعان يگىلىگى مەن سالەمى بولسىن): „كىمدە-كىم اتا-اناسىنا جاقسىلىق ەتىپ، ءاردايىم شۇكىرشىلىك تانىتاتىن بولسا، وندا ونىڭ ءومىرى ۇزاق بولادى”، – دەگەن.

قاسيەتتى قۇران  كارىمدە: «…ال ەگەر ول ەكەۋىنىڭ ءبىرى نەمەسە ەكەۋى دە جاندارىڭدا كارىلىككە جەتسە: ء«تۇھ» دەمە (كەيىس بىلدىرمە). سونداي-اق ول ەكەۋىنە زەكىمە دە ول ەكەۋىنە سىپايى ءسوز سويلە» – دەگەن.  اللا ەلشىسى (س.ع.س.)  ءبىر حاديسىندە: «قاشان يمان جوعالاتىن بولسا، قيامەت ساعاتىنىڭ سوعۋىن كۇتە بەر»، – دەگەن. جالپى دىنىمىزدە اتا-اناعا قارسى كەلۋ ۇلكەن كۇنا بولىپ سانالادى. اللا ەلشىسى: «كۇمانسىز ءۇش دۇعا بار: زۇلىمدىق كورگەن كىسىنىڭ دۇعاسى، ءمۇساپىردىڭ (جولاۋشىنىڭ) دۇعاسى جانە اتا-انانىڭ بالاسىنا قىلعان دۇعاسى قايتارىلمايدى» دەگەن ەكەن. كەيبىر جاندار اتا-اناسىن رەنجىتىپ جاتادى. ال كەيبىر ادامدار جولدارى بولماي ۇلكەن قيىنشىلىقتارعا ۇشىراپ جاتقان كەزدەردە سەبەپتىڭ ءبارى وزدەرىنەن ەكەندىگىن تۇسىنبەي جاتادى.

يسلام دىنىندە اناعا دەگەن قۇرمەت ەرەكشە. ايگىلى حاديسىندە ءپايعامبارىمىزدىڭ: «جاننات – انانىڭ تابانىنىڭ استىندا»، – دەۋى بەكەر ەمەس. ياعني اناڭدى قۇرمەتتەسەڭ ءجانناتتىق بولاسىڭ دەگەن ءسوز. «اناڭا قۇرمەت كورسەتۋدەن كەندە قالما. ونىڭ كوڭىلىن تابۋدىڭ جولدارىن قاراستىر. ەگەر وسىلاي جاساساڭ قاجىلىققا دا، ۋمراعا دا بارعانداي ساۋاپ الاسىڭ».

حالقىمىز: „اسقار تاۋىڭ – اكەڭ قىمبات”، – دەپ اكەنى اسقار تاۋعا تەڭەگەن. ارينە اكەنىڭ  بالا ءۇشىن ورنى – ءبىر توبە. اكەنىڭ وتباسىندا الار ورنى دا ەرەكشە. اكە- جانۇياىنىڭ ەگەسى، قورعانى، اسىراۋشىسى، قامقورشىسى.

پايعامبارىمىز (س.ع.س.): «اكە – ءجاننات قاقپالارىنىڭ ورتاشاسى، قالاساڭ سول قاقپانى جوعالتاسىڭ نە ونى ساقتايسىڭ»،- دەگەن ەكەن.  سونىمەن قاتار ارداقتى پايعامبارىمىز (س.ع.س.): «بالا اكەسىنىڭ حاقىسىن اكەسى قۇل بولىپ، قۇلدىقتان بوساتقان عانا وتەي الادى» – دەگەن. ارينە بۇل زاماندا قۇلدىق جوق. دەگەنمەندە بالا اكەسىن  باسىنا  تۇسكەن ءارتۇرلى  اۋىرتپالىقتاردان، اۋىر جۇمىستان، قارىزدان قۇتقارسا اكە ءۇشىن ۇلكەن قامقورلىق بولار ەدى.

مۇسىلمان عالىمدارى ايات، حاديستەردى باسشىلىققا الا وتىرىپ، پەرزەنتتىڭ اتا-انا  الدىنداعى بىرنەشە مىندەتتەرىن  ايقىنداپ بەرگەن. ولار:

1) اتا-اناعا جاقسىلىق جاساۋ;

2) كۇن كورىسى قيىن بولسا ولارعا كومەكتەسۋ;

3) اتا-انانىڭ ەشقاشان سوزبەن نە قىلىعىمەن رەنجىتپەۋ، ءتىپتى ء„تۇھ” دەمەۋ;

4) اتا-اناعا جىلى شىرايمەن قاراپ، جىلى سويلەۋ.  ولاردىڭ جۇزدەرىنە اشۋلى نەمەسە قاباق ءتۇيىپ قاراماۋ;

5) شاقىرعاندا لەزدە جەتىپ بارۋ;

6) اللانىڭ بۇيرىقتارىنا قارسى بولمايىنشا، اتا-انا امىرىنە مويىنسۇنۋ جانە ورىنداۋ;

7) كەز-كەلگەن ىستە ولاردىڭ ريزالىعىن الۋ;

8) ولاردىڭ قاسىندا داۋىس كوتەرىپ سويلەمەۋ;

9) اتا-انانىڭ قارتايعان شاقتارىندا جاندارىندا بولىپ، قولعابىس جاساۋ، شىن كوڭىلمەن ورىنداپ ريزاشىلىعىن الۋ;

10) جولدا كەتىپ بارا جاتقاندا الدىن كەسپەۋ;

11) ولاردىڭ رۇقساتىنسىز ەش جەرگە بارماۋ;

12) ومىردەن وزعاندا ولاردى قۇرمەتتەپ ەسكە الىپ، دۇعا قىلۋ، ارتىنان قايىرلى ىستەر جاساۋ، وسيەتتەرىن ورىنداۋ، تىرىسىندە ارالاسقان كىسىلەرىنە جاقسىلىق جاساۋ، مارقۇمدارعا جامان ات كەلتىرمەۋ.

شال اقىن:

مەككە مەنەن ءمادينا جولدىڭ ۇشى،

الىس ساپار دەيدى عوي بارعان كىسى.

اتا مەنەن اناڭدى قۇرمەتتەسەڭ،

مەككە بولىپ تابىلار ءۇيدىڭ ءىشى، – دەپ اتا-انانى قۇرمەتتەۋگە ۇندەگەن.

قورىتا ايتقاندا، بىزگە ءومىر سىيلاعان اتا-انانىڭ كوڭىلدەرىنە سىزات تۇسىرمەي ءومىر باقي ايالاپ ءوتۋ پەرزەنتتىك پارىزىمىز بولىپ سانالادى. ءحاديس: «بىر كىسى پايعامبارىمىز (س.ع.س.)-تان: ء«يا، اللانىڭ ەلشىسى! اتا -انانىڭ  بالاسىنداعى  قۇقىعى نە؟» – دەپ سۇراعاندا. پايعامبارىمىز (س.ع.س): «ول ەكەۋى سەنىڭ جۇماعىڭ نەمەسە توزاعىڭ» – دەگەن  ەكەن. قۇدىرەتى كۇشتى اللا تاعالا بارشامىزعا  ءجانناتتىق بولۋدى ءناسىپ ەتسىن! ءامين! 


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=52&id=1264293

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەڭ جاڭا ماقالالار


تابىسى تومەن ازاماتتارد 1 مينوت
ۇلتتىق كەڭەس: ايماعامبە 4 مينوت
نورۆەگيادا SARS-CoV-2 ك 4 مينوت
دۇنيە ءجۇزى بويىنشا جاڭ 4 مينوت
نىسانا كوزدەۋدەن شىمكەن 4 مينوت
سولتۇستىككە كوشىپ بارعا 14 مينوت
ورال قالاسىندا قوسىمشا 14 مينوت
تۇركىستان وبلىسىنىڭ دار 19 مينوت
ەلوردادا دەمالىس كۇنى ق 24 مينوت
بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇ 1 ساعات
قىزىلوردادا كۇرىش ءوسىر 1 ساعات
جانىبەك ءالىمحانۇلى كەل 1 ساعات
قانشا قازاقستاندىق 900 1 ساعات
ارگەنتينادا مەدبيكەلەر 1 ساعات
ماڭعىستاۋلىق كوپبالالى 1 ساعات
ۋچاسكەلىك پوليتسەيلەر ح 1 ساعات
اتىراۋدا 1 ملن تەڭگەدەن 1 ساعات
كوروناۆيرۋستان قايتىس ب 1 ساعات
قاراشا ايىندا شىمكەنتتە 1 ساعات
«قاھارمان پەرزەنتتەر» ا 1 ساعات
ۆاسيلي ۋتكين: قازاقستان 1 ساعات
تۇركىستان وبلىسىندا اۋى 1 ساعات
قايتىس بولعان 20 جاستاع 1 ساعات
ءلاززات قوجاحمەتوۆا: اۋ 1 ساعات
قوستاناي وبلىسىندا 400 2 ساعات
ارمان قاشقىنبەكوۆ: «بول 2 ساعات
«بەيبىتشىلىك ءۇشىن» تاق 2 ساعات
«قايرات» ءوز الاڭىندا « 2 ساعات
اقمولادا ءورت سوندىرۋشى 2 ساعات
پورتۋگاليادا كوروناۆيرۋ 2 ساعات