ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com



تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: ەگەمەن قازاقستان ماقالالارى مەن جاڭالىقتارى

جولدانعان ۋاقىتى: 08:09 - 2020/06/02

Нақты Көзі: https://egemen.kz/article/237583-kezbidegi-kikildginh-taraptar-adil-sheshimdi-kutude

كوللاجدى جاساعان امانگەلدى قياس، «EQ»

– «كەزبي»كومپانياسىندا 2019 جىل­دىڭ ورتا تۇسىندا جۇمىسشىلار اراسىندا تولقۋ باستالدى، سەبەبى سول مەز­گىل­دە تىستان جالدامالى 12 بريگادا جۇ­مىس ىستەپ تۇردى. تولقۋعا سەبەپ – جۇ­مىسشىلار جىل اياعىندا جۇمىس كو­لە­مى ءبىتىپ قالسا، زاڭسىز اقىسىز دەما­لىس­قا جىبەرەدى ەكەن دەگەن قاۋەسەت. قاراپايىم جۇمىسشىلاردىڭ زاڭ­سىز ارەكەتتەرگە بارۋى مۇمكىن بول­عان­دىقتان، بەلسەندى ازاماتتار كەلەڭ­سىز جاعدايلاردى بولدىرماۋ ماق­سا­تىندا جۇمىسكەرلەر مۇددەسى مەن پى­كى­رىن كاسىپوداق ۇيىمى ارقىلى زاڭ اياسىندا، الەۋمەتتىك ارىپتەستىك نەگىزىندە ورتاعا سالۋدى ءجون كوردىك. كاسىپ­وداق ۇيىمىن قۇرىپ، تىركەلدىك. مۇنىڭ ارتى داۋعا ۇلاستى، دەگەن كاسىپوداق ءتوراعاسى ا.دجاپاروۆ ورىن العان ماسەلەلەردى تاپتىشتەي جازعان قاعازدى جولدادى. جازبادا باسشىلىق پەن كاسىپوداق ۇيىمى اراسىنداعى كەلىسپەۋشىلىك ەگجەي-تەگجەيلى ايتىلعان. الايدا، ونىڭ ءبارىن تىزبەكتەپ بەرۋدى گازەت بەتى كوتەر­مەيتىندىكتەن جانە ماسەلەلەرمەن تانى­سىپ، اق-قاراسىن شەشەتىن زاڭ ورگاندارى، بيلىك ورىندارى بولعاندىقتان توقتالىپ جاتۋدى ارتىق سانادىق. ونىڭ ۇستىنە ا.دجاپاروۆ باستاعان كا­سىپ­وداق مۇشەلەرى قۇزىرلى ورىندارعا ارىز-شاعىمدارىن جولداپ، تەكسەرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتقاندىقتان، سونداي-اق جەرگىلىكتى اكىمدىك دەڭگەيىندە كوميسسيا قۇرىلىپ، ءۇشجاقتى كەزدەسۋلەر مەن وتىرىس­تار وتكىزىلىپ جۇرگەندىكتەن ماسەلەنى جىلىكتەپ-جىكتەۋدى قاجەت سانامادىق.

بىراق ا.دجاپاروۆتىڭ ايتۋىنشا، باستاۋىش كاسىپوداق ۇيىمى قۇرىلىسىمەن باسشىلىق تاراپىنان كەدەرگىلەرگە، قۋدالاۋعا ۇشىراعان. «جۇمىستا الكو­گول­دىك، ەسىرتكىلىك، پسيحوتروپتىق، ۋىت­قۇ­مارلىق، ماساڭدىق (سولارعا ۇقساس) جاعدايىندا بولعان، اتالعان كەلەڭسىز نارسەلەردى پايدالانعانداردى انىقتاۋ ماقساتىندا وندىرىستىك قامتۋ بازاسىنىڭ ىشىن­دە زاڭسىز مەديتسينالىق زەرتتەۋ جۇرگىزىپ، ناتيجەسىندە 30-عا تارتا ادام­دى جۇمىستان زاڭسىز بوساتتى» دەلىنگەن حاتتا. وسىلايشا ءوز ۋاج­دە­رىن ايتقان «Yntymaq» سالالىق كا­سىپ­وداعى قۇرىلىمدىق بولىمشەسى – باستاۋىش كاسىپوداق ۇيىمى مۇشەلەرى «كەزبي» جشس-نە قويار «كاسىپوداق مۇ­شە­­لەرىن قۋدالاۋ توقتاتىلسىن جانە كاسىپوداق جۇمىسىنا ارالاسپاسىن. كا­سىپوداق ۇيىمى اشىلعالى جۇ­مىس­تان بوساتىلعان جۇمىسكەرلەر ءوز جۇمىس­تا­رىنا قابىلدانىپ، وسى كۇنگە دەيىنگى جۇمىسقا شىقپاعان كۇندەرى ءۇشىن اقشا تولەنسىن جانە تار­تىپ­تىك جازا تۋرالى شىعارىلعان بۇي­رىق­تىڭ كۇشى جويىلسىن. سونداي-اق ەڭبەك زاڭناماسىنا ساي جۇمىسكەرلەرگە جۇمىس ىستەۋگە كەدەرگى كەلتىرىلمەسىن، قاۋىپ­سىز­­دىك قىزمەتى وزدەرىنىڭ لاۋازىمدىق مىندەتتەمەسىنە ساي جۇمىس ىستەسىن، جۇمىسكەرلەردىڭ وندىرىستىك جۇمىسىنا ارا­لاسپاسىن» دەگەن تالاپتارىن جەت­كىز­دى. بىرنەشە قۇزىرلى ورىندارعا حات جىبەرىپ، مەملەكەت باسشىسىنا ۇن­دەۋ جولداۋداعى باستى ماقسات تا وسى ەكەن. ءبىراق بۇعان دەيىن بىرنەشە قۇزىرلى ورىندارعا ارىزدانعان ولار ءوز دەگەندەرىنە، ياعني، تالاپ-تىلەكتەرىنە جەتە الماي ءجۇر...

«ەشكىمگە قيانات جاساپ كورگەنىمىز جوق»

ماسەلەگە وراي تۇسىنىك بەرگەن كوم­پا­نيا باسشىسى ءبىتىم كەزباەۆ باس­شى­لىق تاراپىنان جۇمىسكەرلەردى قۋ­دا­لاۋ، زاڭسىز جۇمىستان شىعارۋ جاع­داي­لارىنىڭ ورىن الماعاندىعىن، نە نارسەنىڭ دە، قانداي ارەكەتتىڭ دە زاڭ اياسىندا جاسالۋى ءتيىس ەكەندىگىن، سول سەبەپتى تاجىريبەلى باسشى، مۇناي سالاسىنىڭ ارداگەرى رەتىندە ءوزى باسقارىپ وتىرعان مەكەمەدە زاڭبۇزۋشىلىققا، تارتىپسىزدىككە جول بەرە المايتىندىعىن ايتتى.

– سەرىكتەس بولىپ قۇرىلعان 1992 جىلدان بەرى ابىرويلى ەڭبەك ەتىپ، جۇمىسشىلارمەن قويان-قولتىق سىي­لاس­تىق­تا، اۋىزبىرشىلىكتە جۇمىس جۇرگىزىپ كەلە جاتقان مەكەمەنىڭ ەل اراسىندا ابى­روي-بەدەلى جوعارى. بۇعان دەيىن ۇجىم ىشىندەگى ءتارتىپ-تازالىققا نەمەسە وندىرىستىك قىزمەتىمىزگە ءمىن تاعىپ، سىن ايتقاندار بولعان ەمەس. ال اتالعان كاسىپوداق ۇيىمى بەلسەندىسىنىڭ ءۋاجى ورىنسىز، ءبىرجاقتى كىنالاۋعا قۇرىلعان، دەيدى ول.

2019 جىلى مەكەمەدە قاۋىپسىزدىك قىزمەتى قۇرىلىپ، وندىرىستىك قاۋىپسىزدىك ماقساتىندا جۇمىسشىلاردى تەكسەرەدى. مەكەمەنىڭ 900-گە تارتا قىزمەتكەرى تەك­سە­رىستەن وتكەنمەن، ۇزىلدى-كەسىلدى باس تارت­قاندار دا بولماي قالمايدى. سونداي-اق جۇمىسشىلار تاراپىنان ۇجىمىشىلىك ەڭبەك ءتارتىبىن بۇزۋ قايتالانعان جاع­داي­لار دا ەسەپكە الىنىپ وتىرعان جانە مۇنداي كەلەڭسىزدىكتەر زاڭ بويىنشا، ياعني ەلىمىزدىڭ ەڭبەك كودەكسىنە ساي رەتتەلىپ وتىرعان. ءتىپتى ايتۋلارىنشا، 2020 جىلى وندىرىستىك بازا اۋماعىنان ەسىرتكى زاتتارى تابىلعاندىقتان قاۋىپسىزدىك قىز­مەتىنىڭ باسشىسى سەرىكتەستىك باس­شى­لىعىنا حات جازىپ، ناتيجەسىندە دارىگەرلىك تەكسەرىس جۇرگىزۋگە ماجبۇرلىك تۋىنداپتى. «مەدلابتسەنتر» دەگەن مەكەمەنى جالداپ، اقپان ايىنان باس­تاپ تەكسەرىس جۇرگىزىلگەندە 1000-عا جۋىق جۇمىسشىنىڭ 24-ىنەن وڭ ناتيجە انىق­تالادى دا ولار زاڭعا سايكەس جۇ­مىس­تان بوساتىلادى. سونداي-اق كومپانيا باسشىلىعى بۇل جايتتاردىڭ بارلىعىنىڭ قۇجاتى بار ەكەندىگىن، ولار­دىڭ ءبىرقاتارىنىڭ ءوز كىناسىن مو­يىن­­داعاندىعىن، الايدا «Yntymaq» كاسىپوداق باسشىلىعىنىڭ ولاردى قور­عاپ، قاتەسىن مويىنداسا دا جۇمىسقا قاي­تا الۋدى سۇراعاندىعىن ايتادى.

ال كاسىپوداق مۇشەلەرىن قۋدالاۋعا قا­تىستى ۇجىمدا 2019 جىلى كۇزدە قۇ­رىل­عان «كەزبي-بىرلىك» دەگەن كاسىپو­داق­قا جۇمىسشىلاردىڭ 700-گە جۋىق ادامى مۇشە بولسا، «Yntymaq» كاسىپ­ودا­عىنا 250 شامالاس ادام مۇشە ەكەن­دى­گىن بىلدىك. «Yntymaq» كاسىپو­دا­عى­نا ءاۋ باستا 300 ادام مۇشە بولسا، كە­يىننەن ءبىرقاتارى باس تارتقان. «Yn­tymaq» كاسىپوداعى باسشىلىعى ولاردى ماجبۇرلەپ «كەزبي-بىرلىك» كاسىپو­داعىنا مۇشە ەتكەندىگىن ايتادى. قازىر­گى تاڭدا ورىن العان وقيعاعا وراي جاڭاوزەن قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى باستاعان كوميسسيا قۇرىلىپ، ماسەلەنىڭ ءمان-جايىن انىقتاۋدا. راسىندا ماج­بۇر­لىك­پەن ەكىنشى كاسىپوداققا مۇشە رەتىندە تىركەلگەندەر بار ما، جوق پا – انىقتاۋ كوميسسيا قۇزىرىندا.

ورىن العان وقيعانى انىقتاۋ ماق­سا­تىن­دا الەۋمەتتىك ەڭبەك داۋلارىن بولدىرماۋ جونىندە شارالار قابىلداۋ ءۇشىن وڭىرلىك جۇمىس توبىنىڭ وتىرىسى ماڭعىستاۋ وب­لىسى اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ا.قىراۋباەۆتىڭ توراعالىعىمەن 2019 جىلدىڭ 23 جەلتوقسان كۇنى وتكى­زىلىپ، قورىتىندىسىندا ءار تاراپ وزىنە مىندەتتەمەلەر العان. مەكەمە باس­شى­لى­عى اتالعان مىندەتتەمەنى لايىقتى ورىنداپ كەلە جاتقاندىعىن، كومپا­نيا باسشىلىعى تاراپىنان وعان دەيىن دە قانداي دا ءبىر زاڭبۇزۋشىلىق جاع­داي­لا­رىنىڭ ورىن الماعاندىعىن ايتادى.

ايتۋىنشا، ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى – نازاردان تىس قالدىرىلمايتىن باعىت. ءىرى كومپانياعا سەرۆيستىك قىزمەت كور­سە­تىپ وتىرعاندىقتان قاۋىپسىزدىك ماسە­لە­سىنىڭ ماڭىزى زور. سوندىقتان، جۇ­مىس­­كەرلەردىڭ دەنساۋلىعىن، ءتارتىبىن ۇدا­يى قاداعالاپ وتىرۋ ەشكىمگە زيانى تيمەيتىن ارەكەت، ال قانداي دا ءبىر ورەسكەل قىلىعىمەن نەمەسە ارەكە­تى­­مەن تانىلعان نەمەسە جوسپارلى مە­دي­تسينالىق تەكسەرىستەن باس تارتقان ازا­ماتتار وزگەگە ەمەس، تەك قانا وزىنە رەنجۋى قاجەت. سونداي-اق كومپانيا جۇ­مىسى مەن ىس-ارەكەتىن زاڭسىز دەپ تاپ­قان جاعدايدا مەملەكەت باسشىسىنا ۇندەۋ جولداماس بۇرىن سوتقا بەرىپ، ادىلدىگىن سوت ارقىلى شەشۋگە دە بولاتىن ەدى عوي، دەيدى باسشىلىق. ولاي ايتاتىنى – بۇعان دەيىن كومپانيا تاري­حىند­ا ونداي جايت بولعان – ارىزدانۋشى سوتتا ءوز تالابىنىڭ دۇرىستىعىن دالەلدەگەندىكتەن كومپانيا ونى جۇمىس­قا قايتا الىپ وتەماقىسىن تولەگەن ەكەن. سول سەكىلدى ەگەر كومپانيانىڭ ارەكەتى، شاراسى دۇرىس ەمەس بولعان جاعدايدا ءبىز قاشپايمىز، دەيدى ولار. ءبىراق وزدەرىنىڭ زاڭ اياسىندا ارەكەت ەتكەندەرىنە بەك سەنىمدى.

– ءبىز ادامداردى قاي كاسىپوداققا مۇشە ەكەندىگىنە قاراپ بولمەيمىز، بىزگە كە­رە­گى – ۇجىمنىڭ بەرەكەتىن كەتىر­مەي، ءوزارا سىيلاستىقتا جۇمىس جاساۋ، ءىرى كومپانيالاردان تەندەر بويىنشا الىنعان جۇمىستى لايىقتى ورىنداۋ. كومپانيامىزدا ايلىق بىلتىرعىدان 10 %-عا ءوستى، بىلتىردان باستاپ جۇمىس­شى­لارعا ەڭبەك دەمالىسىنا قوسىمشا دەن­ساۋلىق اقشاسى تولەنىپ كەلەدى. قىز­مەت­كەرلەردىڭ وتباسىلارىندا ءارتۇرلى جاعدايلار ورىن العاندا مۇمكىندىككە قا­راي كومەكتەسىپ كەلەمىز، دەيدى ب.كەزباەۆ.

«ىنتىماق بولسا، ىرىس بار»

وز ۋاجدەرىن العا تارتقان ەكى تاراپ­تىڭ داۋىنا نۇكتە ءالى قويىلعان جوق. ءبىراق مۇناي كومپانيالارى ءۇشىن ۇڭعى­لار­دى كۇردەلى جوندەۋ مەن قالپىنا كەل­تى­رۋ، سونداي-اق بۇرعىلاۋ جۇمىستارى قىزمەتىن كورسەتەتىن «كەزبي» كومپانيا­سى ءىزى مەن ۇلەسى ماڭعىستاۋ، اتىراۋ وڭى­رىن­دەگى ءىرى كەن ورىندارىندا سايراپ جاتىر. بۇگىنگى تاڭدا 1200-گە جۋىق ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ، وبلىس كولەمىندەگى الەۋمەتتىك-مادەني، سپورتتىق شارالارعا تۇراقتى تۇردە بەلسەندى دەمەۋشىلىك كور­سەتىپ كەلە جاتقان كومپانيانىڭ ماڭعىستاۋ وڭىرىندەگى ءىرىلى-ۇساقتى دە­مەۋ­­شىلىگىنە تولىقتاي توقتالۋ مۇمكىن ەمەس، ايتسە دە اۋىلدار مەن تاريحي ورىندارعا ۇنەمى قولداۋ كورسەتىپ جۇر­گەندىگىن ايتۋعا ءتيىسپىز. سەيسەم اتا قاۋىمىنا، ءۇشتاعان اۋىلىنا مال سۋا­رۋ ءۇشىن جانە سەنەك اۋىلىنىڭ 50 جىلدىعىنا وراي سۋ ۇڭعىمالارى قا­زىلسا، وتپان تاۋ تاريحي-مادەني كەشەنىنىڭ سۋ ۇڭعىماسىنا جوندەۋ جۇر­گىزىلدى، سونداي-اق بەكەت اتا كەشە­نى­نىڭ سۋ ۇڭعىماسى ۇدايى كومپانيا جاۋاپكەرشىلىگىندە. جاڭاوزەن قالاسىندا يپپودروم مەن ساياباققا جوندەۋ جاسالسا، باتىس قازاقستان وبلىسىندا ورىن العان سۋ تاسقىنى كەزىندە 1 ملن 947 مىڭنان استام تەڭگە اۋدارعانى بار. جاڭاوزەن قالاسىندا قار، جاڭبىر سىندى تابيعاتتىڭ توسىن قيىندىقتارى كەزىندە حالىققا قول ۇشىن سوزاتىن مەكەمە مۇنايلى قالاداعى تۇرمىسى تومەن وتباسىلارعا تۇراقتى كومەك كورسەتىپ كەلەدى. ودان بولەك تۋبەركۋلەز ديسپانسەرىنە قۇرال جابدىقتار، جىل سايىن مەكتەپ وقۋشىلارىنا جانە مەكتەپتەرگە كومەك كورسەتىپ، جاڭاوزەندە مەشىت قۇرىلىسىن سالۋعا دەمەۋشىلىك كورسەتكەنىنە ەل ريزا.

كومپانيادا ورىن الىپ وتىرعان كەلەڭسىز جاعداي قۇزىرلى ورىندار تاراپىنان اق-قاراسى تەرەڭ زەردە­لەنىپ، ءادىل شەشىمىن تابادى دەپ كۇتەمىز.

«بىز ەشكىمگە قيانات جاسامايمىز، ماقساتىمىز – ەل ەكونوميكاسىنا قىزمەت ەتىپ، ۇلەس قوسۋ، ۇجىمدا اۋىزبىرشىلىك بولعانى كەرەك» دەيدى «كەزبي» باس­شى­لى­عى، «تالابىمىز ورىندالسىن، جۇمىستان شى­عا­رىلعاندار قايتا ورنىنا الىنسىن» دەيدى «Yntymaq» كاسىپوداق ۇيىمى مۇشەلەرى. «كەزبي»-دەي تۇراقتى، سەنىمدى جۇمىس جۇرگىزىپ جاتقان جاۋاپ­كەر­شى­لى­گى شەك­تەۋ­لى سەرىكتەستىك جوق ءقازىر. بۇگىن بار، ەرتەڭ جوق مەكەمەلەر جەتەرلىك. «كەزبي»-دە جۇمىس جاساۋ باقىتى بىزگە بۇيىرسا عوي!» دەيدى ءۇش بالاسى مەن جۇمىسسىز جارىنا جاردەمگە كەلەر نەبارى 29 مىڭ تەڭگەنى جەتكىزە الماي ابدىراعان قازاق جىگىتى...

ماڭعىستاۋ وبلىسى


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=4&id=1191723

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەڭ جاڭا ماقالالار


ۇلتتىق ازا تۇتۋ كۇنى بە 15 مينوت
ا ق ش-تىڭ ۇكىمەت جاعى ش 15 مينوت
باكتيەر زاينۋتدينوۆ «رو 15 مينوت
9 شىلدەدە ەل اۋماعىنىڭ 1 ساعات
شي جينپيڭ مەن ارگەنتينا 1 ساعات
وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتى جا 1 ساعات
يسلامبەك قۋاتتىڭ «ورەنب 1 ساعات
پەتروپاۆلدا كوروناۆيرۋس 1 ساعات
كوروناۆيرۋسپەن كۇرەسكە 1 ساعات
شياۋساۋحۋدان ۇرىمجىگە د 1 ساعات
بيىل 8000 پاتەر پايدال 1 ساعات
جەر-جەر، تاراۋلار جوعار 1 ساعات
كارلوس فونسەكا قوستاناي 1 ساعات
سارىاعاشتا باعانى كوتەر 1 ساعات
جايلى قالا اۋلاسىنان كو 2 ساعات
17،2 مىڭ قازاقستاندىق ك 2 ساعات
«ۇيدەگى دارىگەر» كوپشىل 2 ساعات
جاراتىلىستىق اپاتتاردىڭ 2 ساعات
قارجاۋباي سارتقوجاۇلى ى 2 ساعات
وتكەن ايدىڭ سوڭىنا دەيى 2 ساعات
اسا 107 ەمەليانەنكو – ي 2 ساعات
ەلىمىزدە كورونۆيرۋسقا ق 2 ساعات
بەردىبەك ساپارباەۆ تارا 2 ساعات
تۇرعىندار ساۋالىنا جاۋا 2 ساعات
قازاقستاندىقتار ۇيالى ق 2 ساعات
قوعام جانە بيلىك: كوۆيد 2 ساعات
ءۇرىمجىنىڭ بارقىت كەشىن 2 ساعات
«كوگىلدىر وتىن» كەلدى! 2 ساعات
توقاەۆ ىندەتكە قارسى كۇ 2 ساعات
بۇكىل ۇلتتىڭ شاپقىنشىلى 2 ساعات