ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com

Үш күнгы келушылер санағыКелген адам саны (IP)Көрілген бет саны (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-07-19552224339 %61 %
2019-07-20447195040 %60 %
2019-07-2112556916 %84 %


تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: جۇلدىز جۋرنالى

جولدانعان ۋاقىتى: 20:30 - 2019/07/12



كولۋمبيالىق جازۋشى گ.ماركەستىڭ «بالكىم، بۇل الەمدە سەن بىرەۋ ءۇشىن جاي ادام بولارسىڭ، ءبىراق بىرەۋگە الەمنىڭ ءوزى بولۋىڭ مۇمكىن» دەگەن ايگىلى ءسوزى بار. ءيا، قۇمىرسقاداي قاپتاعان ادامدار ىشىندە ءوزىڭدى كورسەتۋ نەمەسە ءبىر ادامنىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتىپ، ونىڭ تۇتاستاي دۇنيەتانىمىنا اسەر ەتۋ – ماڭىزدى ەكەنى راس. قولىنا قالام ۇستاپ، اقىن ءھام جازۋشى بولىپ جۇرگەن بەلگىلى تۇلعالاردىڭ اۋەلگى ميسسياسى نە ەدى؟ وسى سۇراقتىڭ جاۋابىن ىزدەپ قالامگەر جانى قانشالىقتى كۇردەلى پروتسەستەرگە ۇرىندى دەسەڭىزشى. پسيحولوگيالىق كوڭىل-كۇيدىڭ، تۇرمىس-تىرشىلىكتىڭ، ومىردەگى جاعداياتتاردىڭ بارلىعى دا – بولاشاقتا جازىلار شىعارمانىڭ العاشقى ء«دانى». سول ءدان سانادا كوكتەپ، سوندا گۇلدەيدى. جازۋشى ەڭ الدىمەن ءوز ورتاسىن قاعازعا ءتۇسىرىپ، ءوزىن ءارى جان دۇنيەسىن جان-جاقتى اشا الاتىنى انىق.

XX عاسىردا بۇكىلالەمدىك ۋربانيزاتسيانىڭ قارقىنى كۇشەيىپ، دالا جۇرتشىلىعى قالاعا كوشكەن زاماندا جاڭا يدەيالارعا تولى شىعارمالار جازىلا باستادى. سودان-اق قورشاعان ورتانىڭ ادەبيەتكە قانداي اسەر تيگىزەتىنىن بىلدىك، سەزدىك. وتكەنگە كوز جۇگىرتسەك، قالا پروزاسى وسىنداي تاريحي جادتىڭ وزگەرۋىنە ءارى ەلدىڭ ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك دامۋى نەمەسە قۇلدىراۋىنا قاراي ىڭعايلاندى. قالاداعى قورعانسىز قايىرشىلار، جوق-جىتىك، جەتىم-جەسىر نەمەسە كەرىسىنشە مەنمەنسىنگەن باي-شونجارلاردىڭ وبرازى تالاي كلاسسيكالىق تۋىندىنىڭ «شىمىلدىعىن» ءتۇردى. بۇل شىعارمالاردىڭ باستى پروتوتيپتەرى: پسيحولوگيالىق كۇيزەلىسكە ۇشىراعان، تاڭ اتقاننان كەش باتقانعا دەيىن توقتاۋسىز قايتالانا بەرەتىن ءبىر قالىپتى ومىرگە ەرىكسىز ەتى ۇيرەنگەن، سويتە ءجۇرىپ كوپ ىشىندە جالعىز قالعان قالا تۇرعىندارى ەدى. قالامگەرلەر جوعارعى ينتەللەكتۋالدىق ويلاۋ ناتيجەسىندە وسىنداي پروبلەمالاردى كورىپ، ونى وقىرمانعا ۇسىندى. الەم ادەبيەتىندە مۇنداي مىسالدار جەتىپ ارتىلادى. ماسەلەن، مادريد تۋرالى سىر شەرتكەن ەرنەست حەمينگۋەيدىڭ جازبالارى، 1918 جىلعى ازاماتتىق سوعىس كەزىندەگى كيەۆ تۇرعىندارى تۋرالى جازعان ميحايل بۋلگوكوۆتىڭ «اق گۆارديا» شىعارماسى، ستامبۋل تۋرالى جازعان ورحان پامۋكتىڭ «سەزىم مۋزەيى» رومانى، نيۋ يورك شاھارى جايىندا قالام تەربەگەن دجوناتان فوەردىڭ روماندارى قالا پروزاسىنىڭ دامۋىنا ايرىقشا ىقپال ەتتى. مۇنداعى ءار قالامگەر قالا ومىرىنە وزىنشە باعا بەرىپ، بۇقارا بايقاماعان كولەڭكەلى ەلەمەنتتەردى ء«تىرىلتتى»، سونىمەن قاتار وسى قالادا عۇمىر كەشە ءجۇرىپ، سوعىس پەن بەيبىتشىلىك، ساتقىندىق پەن وزبىرلىق، ءسۇيىنىش پەن كۇيىنىشتى جان تانىمەن سەزىپ، دۇنيەگە دەگەن كوزقاراسى وزگەرەدى.

ال ورىس ادەبيەتىندە ف.دوستوەۆسكي، ا.چەحوۆ، م.گوركي، م.بۋلگاكوۆ قالا پروزاسىنىڭ نەگىزىن قالاسا، XX عاسىردىڭ 60-70 جىلدارىندا بۇل جانردى دامىتىپ، جاڭا سيپات بەرگەن م. چۋلاكي، س. ەسين، ۆ. توكارەۆا، ي. شتەملەر، ا. بيتوۆ، ۆ. ماكانين، د. گرانين بولدى. اسىلى، جازۋشىلار ورىس قالالارىن جان-جاقتى دارىپتەپ، ونداعى قالا ءومىرىنىڭ قايناعان تىرشىلىگىن قالىڭ وقىرمانعا جەتكىزۋگە تىرىستى. پۋبليتسيست، جازۋشى يۋريا تريفونوۆانىڭ «ستۋدەنتتەر»، ء«شول باسۋ» («ۋتولەنيە جاجدى») روماندارى مەن «ايىرباستاۋ»، «باسقا ءومىر» پوۆەستەرى وقىرمان قاۋىمعا تانىس بولار. مۇنداعى ء«شول باسۋ» رومانىندا اۆتور تۇرىكمەنستان ەلىندەگى سۋ كانالىنىڭ قۇرىلىسى كەزىندە وربىگەن شىتىرمان وقيعانى نەگىزگە الادى. شىعارمانىڭ باستى يدەياسى – قالا تۇرعىندارىنىڭ ءشولى ارقىلى ادامنىڭ ىشكى جان دۇنيەسىندەگى ءشولدى استارلى سوزدەرمەن مەڭزەگەن. وسىنداي سالماقتى تۋىندىلاردىڭ كوپتەپ جازىلۋى – ورىس قاۋىمىنىڭ اراسىندا يۋريا تريفونوۆانىڭ ابىرويىن اسىرىپ، ەسىمىن بەلگىلى ەتتى. جالپى، ءبىر وقيعانى نەمەسە جالعىز عانا دەتالدى نەگىزگە الا وتىرىپ، ءبىرشاما يدەيالاردى ايتۋ – بۇرىننان بار ءتاسىل. ءاسىلى، كوركەم ادەبيەتتىڭ ەستەتيكالىق تالعام دەڭگەيى – دالا مەن قالا پروزاسىنىڭ بەتالىسىنا، دامۋىنا تىكەلەي بايلانىستى قۇبىلىس. ەكەۋىن ەكى بولەك قاراستىرعانىمىزبەن، ولاردىڭ ماڭگى بىتىسكەن، جاناسقان پروتسەستەرىن جوققا شىعارۋ مۇمكىن ەمەس.

***

قازاق ادەبيەتىندە مۇنداي تاقىرىپ كەڭ اۋقىمدا قولدانىلماسا دا، تولىمدى ءارى جان-جاقتى قامتىلعان شىعارمالار بارشىلىق. ارينە، كوشپەلى ومىرگە، كوشپەلى تۇرمىسقا بەيىمدەلگەن قوعام ءۇشىن بۇل جانر اۋەلدە جات بولىپ كورىندى. دەگەنمەن، زاماننىڭ ءوزى قالا مادەنيەتىن، ونداعى قايناعان ەلەڭ-الاڭ تىرشىلىكتى جازۋعا، دارىپتەۋگە يتەرمەلەگەنى شىندىق. كونە شاھارلاردىڭ جاڭا قالىپقا ەنىپ، وزىندىك الەم بولعانىن مويىنداۋ دا ەرلىك ەدى. الىستاعى اۋىل، ايەل تەڭدىگى، بارىمتا، جەر مەن جەسىر داۋى سەكىلدى تاپتاۋرىن تاقىرىپتار بىرتىندەپ ءوز قىزىعىن كەتىرە باستادى. قىلىشىنان قان تامعان كەڭەس وداعىنىڭ تۇسىندا ادەبي ەركىندىك، جاڭاشا ىزدەنىس بولماي، اتالمىش تاقىرىپتاردىڭ اياسىندا عانا قالام تەربەۋگە مۇمكىندىك بولدى. دەسە دە، م.اۋەزوۆ سەكىلدى استارلى وقيعالارمەن قازاقتىڭ قۇنارلى دالاسىن، ءورشىل مىنەزىن، ساف التىنداي تازا سالتىن ەسكە سالعان قالامگەرلەر دە بارتۇعىن. ەۋروپا مادەنيەتى بىرتىندەپ ەنە باستاعان XX عاسىردىڭ باس كەزىندەگى احۋال اناعۇرلىم كەرەمەت بولدى دەۋ – قيسىنسىز بولار. ءبىراق زاماننىڭ ءوزى قازاق جازۋشىلارىنا يدەيا مەن وقيعا تۋدىرىپ بەردى. 1916 جىلعى ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىسى، 1917 جىلعى قازان جانە اقپان توڭكەرىلىسى، 1921-22 جانە 1931-32 جىلدارداعى اقسۇيەك اشارشىلىق، 1937-38 جىلعى رەپرەسسيا، ۇلى وتان سوعىسى قالا پروزاسىنىڭ، جالپى پروزالىق شىعارمالاردىڭ دامۋىنا نەگىز بولدى.

بەلگىلى جازۋشى جۇسىپبەك ايماۋىتوۆتىڭ ء«انشى» اڭگىمەسى – قالالىق جازۋ مانەرىنىڭ ايقىن كورىنىسى دەسەك، ارتىق ايتپاسپىز. شىعارماداعى قالا بەينەسى جازۋشىنىڭ ايتار ويىمەن ساباقتاسىپ، سونى ىزدەنىسكە جەتەلەگەن. اڭگىمە بىلاي باستالادى: «جەتىشاتىر – جاقسى قالا. قاپتاپ جاتقان قازاق. جازى-قىسى – قىمىز، ويىن-ساۋىق – «كاتاتسيا». ايت، توي، قۇدالىق، ات جارىس، كۇرەس. ماسكۇنەم، توبەلەس. ءۇي قىدىرعان كولەڭ-كولەڭ اق جاۋلىق... جاز شىقسا پاروحود، پاروم، جەلقايىق، جاسىل ارال، قالىڭ ورمان... كوككە شىققان، گۋلايت سوققان، ماسايراعان شات كوڭىل... سىرناي-كەرنەي... قىزىق دۋمان... قايتكەنمەن سەرگەك قالا». تۋىندىنىڭ باستى كەيىپكەرى – ءامىرقان ء(پروتوتيپى ا.قاشاۋباەۆ). اڭگىمەدە ءامىرقان كۇمىس كومەي، جەز تاڭداي ناعىز ونەر يەسى رەتىندە سۋرەتتەلەدى. ءامىرحان مەن اقتاماقتىڭ اراسىنداعى جىلت ەتكەن سەزىم وتى دا شىعارماعا ارقاۋ بولعان. ەڭ باستىسى – بۇل وقيعالار تاريحى تەرەڭ، شەجىرەلى جەتىشاتىر (سەمەي) قالاسىندا ءوربيدى. جوعارىداعى مىسالدىڭ وزىنەن ورىس مادەنيەتىنىڭ سول قالاعا قالاي ەنگەندىگىن سەزۋگە بولادى.

«انشى» اڭگىمەسىنەن تاعى ءبىر ءۇزىندى: «ار جاق — قازاق دالاسى. وزەن ورلەي سالىنعان ەكى مەشىتتى، ءبىر شىركەۋلى، ىعى-جىعى تايپاق قالا. اعاشى، كىرپىشى، توبەسى، توقالى جاپىرايعان تاۋكەنشىك ۇيشىكتەر: ء«بىزدى قازاقتان باسقا كىم مەكەندەسىن؟» دەگەندەي، بەت-اۋزى قيسايىپ، كوزدەرى سىعىرايىپ، كەمسەڭدەپ تۇرعان ىسپەتتى». ءيا، اۋەلگى بوركىن اسپانعا لاقتىرعان شات-شادىمان كوڭىل-كۇي جوق بۇل سوزدەردە. مۇندا – قالانىڭ ەكىنشى وبرازى تۇر. كولەڭكەلى وبرازى. ماتىندەگى اششى شىندىق قازاق تۇرمىسىنىڭ قانشالىقتى تومەندەگەنىن دالەلدەيدى. اۋەلگى شاتتىققا تولى ءماتىن استارلى سوزبەن ورىستارعا ارنالسا، مۇنىسى ءوزى ايتقانداي قيىنشىلىق قىسقان قازاقتاردىڭ كۇيى ەدى. مىنە، ج.ايماۋىتوۆ ەكى ماتىندەگى كوزقاراستى قاراما-قارسى قويۋ ارقىلى قالا وبرازىن ايشىقتاپ، ەكى ۇلتتىق جاعدايىن اشىق ءارى باتىل سۋرەتتەگەنىن كورەمىز.

***

«قۇدايسىز قوعامعا، يمانسىز ادامعا ءبارى رۇقسات... ەشتەڭە جات ەمەس ەكەن. ال مۇنداي مۇندار دۇنيەدە ءورتتى جۇرەك، دەرتتى سانا اقىلعا قوناق بەرمەي، اساۋ سەزىمگە عانا بوي الدىرماق». بەلگىلى جازۋشى اسقار التايدىڭ «كازينو» اڭگىمەسى وسىلاي باستالادى. باس كەيىپكەر – ساناسىنا وتكەن كۇننىڭ ۋىتى جايىلعان، ءسويتىپ سەرگەلدەڭگە تۇسكەن جوشى مىرزا. «وتكەن كۇن» دەگەنىمىز بەكەر ەمەس. ول جاس شاعىندا اكەسى رۇقسات بەرمەي، سۇيگەن قىزىنا قوسىلا الماي قالعان. مىنە، سول كەزدەن باستاپ بويىنا بىتكەن اشۋ مەن ىزا، كەك پەن قاتىگەزدىك ومىردەن ورىن تاپپاي، قالانىڭ ءار بۇرىشىندا سەندەلىپ جۇرۋىنە سەبەپ بولعان كورىنەدى. اۆتور جوشى ارقىلى قالانىڭ اششى ءومىرىن، قالتارىس بۇلتارىستارىن، سول سەكىلدى تاعدىرى تالانعا تۇسكەن كوپتەگەن ازاماتتى مىسالعا كەلتىرگەندەي. جوشى ۇيلەنبەگەن. ءبىراق ارا-تۇرا كازينوعا كەلىپ، كوڭىل قوساتىن ەسىلاي اتتى «سۇيىكتىسى» بار. ەسىلاي جوشىعا تۇرمىس قۇرعىسى كەلەدى. ءبىراق جوشى بۇعان كونبەيدى.

— سەن نەگە «باسىمدى كوڭگە بايلاعام» دەدىڭ؟ سول قىز ءۇشىن بە؟

— ءيا، سول قىز ءۇشىن بولاتىن. ول كەزدە... ال ءقازىر باسقا ءۇشىن... سەن ونى تۇسىنبەيسىڭ!

ەكى كەيىپكەردىڭ ديالوگىندا ءومىردىڭ ءوزى، ياعني ونىڭ بوياماسىز بەينەسى جاتىر. قول-اياعى بالعاداي، ءتورت كوزى تۇگەل، باۋىرى ءبۇتىن، دەنى ساۋ ادام نەلىكتەن باسىن كوڭگە تىگەدى؟ بۇل دەرت پە، الدە داڭعويلىق پا؟ «ساۋ» دەيمىز-اۋ، شىنىمەن ساۋ ما؟ جوق. جوشى – جۇزدەگەن، ءتىپتى مىڭداعان ادامداردىڭ تيپتىك وبرازى. قالانىڭ قاي كوشەسىنە زەر سالساڭىز دا، ساۋنا، كازينو، ويىن-ساۋىق ورتالىقتارى «جايناپ» تۇر. تابالدىرىعىن اتتاساڭىز، توبەسىنە كوتەرىپ، ءسىزدى ۋاقىتشا «حان» سايلايدى. نە ءۇشىن؟ ءبارى دە اقشا ءۇشىن، ارينە.

اڭگىمەدەن تاعى ءبىر ءۇزىندى: «قالا ىشىندە قىستىققان كوڭىل دە كوتەرىلەيىن دەدى. بىرىمەن-بىرى جارىسقان كولىك اعىنى الىسقا شاقىراتىنداي. ءبىراق بار بولمىسىن بيلەپ، ساناسىن يەلەپ العان سۇمدىق قاتىگەزدىك سەزىم سەيىلەر ەمەس. ول جۇرەكتىڭ ەڭ ءبىر ءالسىز جەرىنە بەكىپ، بەرىش بوپ بايلانىپ قالعان».

«بىر-بىرىمەن» جارىسقان كولىكتەر – باسەكەلەسكەن قوعامنىڭ ناق ءوزى. ساناسىنا قاتىگەزدىك ورنىققان قوعام كوشى اسىعىستىققا، نەمقۇرايلىققا قۇمار. ءتىپتى، وعان دا ەمەس، قۇلقىنعا قۇل. ادام اقشا ءۇشىن اعايىنىنان، وسكەن ورتاسىنان، ەڭ قيىنى وتباسىنان جىراقتاعان كەزدە، كوڭىل كۇزگە، ءومىر تۇنەككە اينالادى. پەندەنىڭ ء«السىز» جەرى – رۋحاني كەڭىستىگى. سول كەڭىستىكتى قۇلقىنعا تولتىرسا، قۇلدىراۋدىڭ العاشقى «شىمىلدىعى» اشىلارى ءسوزسىز.

***

قالا پروزاسىنىڭ اتموسفەراسىن بىلدىرەتىن تۋىندىلاردىڭ قاتارىنا جازۋشى ميراس مۇقاشتىڭ «شىرعالاڭ» اڭگىمەسى دە ەنەدى. بۇل شىعارما – بۇگىنگى تاڭداعى ەڭ وزەكتى ءارى شىتىرمان وقيعاعا تولى رەاليستىك شىعارما دەسەك، قاتەلەسپەسپىز. وقيعا ەلوردادا ءوربىپ، باسشى مەن قىزمەتكەر، اكە مەن وتباسى اراسىنداعى ءارتۇرلى سيتۋاتسيالاردان قۇرالعان. باستى كەيىپكەر – رۇستەم. ونىڭ تاعدىرى مەن استانانىڭ اق بورانىن ۇيلەستىرگەن اۆتور جالپى قالا تۇرعىندارىنىڭ احۋالىن ايشىقتاپ، شەشىلمەي جاتقان ءبىراز تۇيىتكىلدى مەڭزەپ كەتكەندەي. راسىمەن دە، اڭگىمەنى وقىپ وتىرىپ ءبىر ساتكە ءوزىمىزدى، ءارى ءبىزدى قورشاعان ورتانى اياپ، ەرىكسىز تەرەڭ ويعا باتاسىڭ. «تۇلكىدەي بۇلاڭداعان قۋ زاماننىڭ زاڭىنا كونۋ كەرەك، قاسقىرشا ايبار شەگىپ، ايۋداي اقىرۋ كەرەك» دەگەن اعا بۋىننىڭ «اقىلى» دا وسى اڭگىمەنىڭ استارىندا مەنمۇندالاپ تۇر. ءوز ەسەبىمەن، قالا تارتىبىمەن عانا جۇرەتىن اۋقاتتى، «زيالى» قاۋىمنىڭ قاراپايىم جۇرتشىلىققا مەنسىنبەي قاراپ، كەكەتە كۇلەتىنىنە جانى سىزداعان جازۋشى «اششى ءتىل، ۋلى سيامەن» قوعامدىق پروبلەمانى ءبىر اڭگىمە ارقىلى بەرە ءبىلدى. شىعارما باستالعاننان-اق ەلىتە تۇسەدى.

«...البەتتە، تۇسىنىكتى عوي، ۇشقىر زاماننىڭ تالابى سولاي، الىپ شاھاردا دىتتەگەن مەجەڭە ۋاقىتىلى جەتىپ، ءتيىستى ۇلەسىڭدى قارماپ ۇلگەرمەسەڭ اۋزىڭ اڭقيىپ، بارماق شايناپ قالا بەرەسىڭ». ءيا، باعزىداعى بايىپتى مادەنيەتتەن ءۇزىلىپ قالعان قالا تۇرعىندارى قۇمىرسقاداي قۇجىناپ، تاڭ اتقاننان كەش باتقانعا دەيىن قارا باستىڭ قامى ءۇشىن نە ىستەمەدى؟ نەندەي تاۋەكەلگە بارمادى؟ ءبىر كۇندىك ەمەس، بۇكىل عۇمىردىڭ قامىن ويلاۋعا ۋاقىت تاپشى. سوندىقتان دا ساناعا ءسىڭىپ قالعان ادەتپەن ادامدار بىر-بىرىنە قوناق بولىپ بارۋ تۇگىلى، قول الىسىپ امانداسۋعا دا ۋاقىتى جوق. اۆتور رۇستەمنىڭ قيمىل-قوزعالىسىنا، ىس-ارەكەتىنە وسىنداي اسىعىستىقتىڭ جان اۋىرتار كەيپىن سىيدىرعان. الايدا، رۇستەم بارلىعىنان دا قاجيدى، ىزالانادى. ءبىراق امالى قانشا، ءومىر ءبىر ورىندا تۇرمايدى.

ەلورداداعى ەڭ وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – ءتىل. مۇندا «انا ءتىلىڭ – ارىڭ بۇل» دەيتىن قادىر اقىننىڭ ولەڭى ۇمىتىلعالى قاشان...

«...رۇستەم ەندى سىرتىندا قوزعالاقتاسىپ، كەزەك كۇتكەندەردىڭ بىرىنە رەنجي باستايدى.

– سەن دە يتەرمەلەي بەردىڭ-اۋ، اينالايىن. كىشكەنە كيمەلەمەي ارىرەك تۇرشى. كىرەسىڭ عوي.

ول دا ءبىر پالە ىزدەپ قالعان ءپاتشاعار ەكەن، شاق ەتە ءتۇستى:

– اعاي، چتو ۆى تولكاەتەس؟

– كاكوي يا تەبە «اعاي»؟ منە تريدتسات چەتىرە گودا.

– ۆى ۆىگلياديتە كاك موي پاپا...

– ا تى ۆىگلياديش كاك مويا بابۋشكا.

– حام...»


رۇستەممەن داۋلاسقان كەيىپكەردىڭ ءتىلى ءدال وسىلاي جازىلۋى زاڭدىلىق ەدى. ويتكەنى رەاليستىك تۇرعىدان قاراساق، تۋرا وسىنداي وقيعانىڭ كۋاگەرى بولىپ جۇرگەن ادامدار بارشىلىق. سوقىر سانانىڭ ناتيجەسىندە رۇستەم قاقتىعىسقان كەلىنشەكتى دولى، ىزالى قىلۋ ارقىلى م.مۇقاش قايناعان تىرشىلىكتى ەشقانداي قوسپاسىز وقىرماننىڭ وزىنە ۇسىنىپ تۇر ما دەرسىڭ. ەندى تاڭداۋ مەن ويلانۋ، ساراپتاۋ – الديار وقىرماننىڭ وزىندە. دەگەنمەن، مۇنداعى باستى ۇستانىمدى ىسىرا تۇرىپ، جازۋشىنىڭ وقيعانى قالاي ءيىرىپ اكەتەتىنە نازار سالۋ كەرەك. «ول دا ءبىر پالە ىزدەگەن ءپاتشاعار ەكەن» دەيدى اۆتور. وقيعانىڭ كىلتيپانى وسى سوزدە بولۋى ءتيىس. ءبىر قاراعاندا بۇل سوزدە ەشقانداي استارلى وي جوق سەكىلدى بولىپ كورىنگەنىمەن، اششى شىندىق وسىندا. پالە ىزدەمەگەن ادام سابىرلى، سالماقتى، مەيىرىمدى بولادى. بۇل زاڭدىلىق. ەندەشە، ەستەتيكالىق تالعامنىڭ قۇلدىرۋىنىڭ ناتيجەسىندە زيالىلار توبىرعا، توبىر «پالەنىڭ» پارمەنىنە سىڭگەن. مۇنى توقتاتام دەۋ اقىماقتىق، ءبىراق اشكەرەلەۋ، ونى ايتۋ – ۇلت الدىنداعى مىندەت.

***

قازاق ادەبيەتىندە قالا پروزاسىنىڭ بەينەلەرى كەزىگەتىن شىعارمالار مۇنىمەن شەكتەلمەيدى. تانىمال قالامگەرلەر كادىربەك سەگىزباەۆ، مۇحتار ماعاۋين، ەربولات ابىكەنۇلىنىڭ شىعارماشىلىق شەبەرحاناسىندا اتالعان تاقىرىپ اۋىق-اۋىق بوي كورسەتىپ قالاتىنىن بىلەمىز. اسىرەسە، جاس جازۋشىلاردىڭ قاراسى كوپ. جاڭا ستيل، جاڭا وبراز، جاڭا وقيعالارى بار، ەلەڭ ەتكىزىپ، ەلىكتىرىپ اكەتەتىن تۋىندىلاردىڭ ءالى دە جازىلاتىنىنا كۇمان جوق. ءسوزىمىزدىڭ ءتۇيىرى رەتىندە م.مۇقاشتىڭ جوعارىداعى اڭگىمەسىنەن ءۇزىندى كەلتىرەيىك.

«...ۇزاماي اكەسى بايعۇس ءبىر قاراسىن سويىپ، ءتيىستى قارجىنى سالىپ جىبەرگەن. بۇل ىشتەي قاتتى قىنجىلسا دا، اعاسىنىڭ دەگەنىنە كونبەسكە امالى قالماپتى.

سودان ءبىر كۇنى اكىمدىكتىڭ سۋ جاڭا جاس مامانى بولىپ شىعا كەلدى».

سۋرەتتەر عالامتوردان الىندى



ماتەريالدى كوشىرىپ جاريالاۋ ءۇشىن رەداكتسيانىڭ نەمەسە اۆتوردىڭ جازباشا، اۋىزشا رۇقساتى قاجەت جانە Adebiportal.kz پورتالىنا گيپەرسىلتەمە بەرىلۋى ءتيىس. اۆتورلىق قۇقىق ساقتالماعان جاعدايدا قر اۆتورلىق قۇقىق جانە ساباقتاس قۇقىقتار تۋرالى زاڭىمەن قورعالادى. Adebiportal@gmail.com 8(7172) 79 82 12 (ىشكى – 112)

ماقالا اۆتورىنىڭ كوزقاراسى رەداكتسيانىڭ كوزقاراسىن بىلدىرمەيدى.




كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=30&id=1022459

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەڭ جاڭا ماقالالار


ەلىمىزدىڭ اۋىل شارۋاشىل 10 مينوت
چيلي جاعالاۋىندا قۋاتتى 1 ساعات
7 تاراۋ ەڭبەكاقىنى كەشە 1 ساعات
قىزىلوردادا تانىستارىنى 1 ساعات
ىشكى موڭعۇل اۆتونوميالى 1 ساعات
پەرۋدە ۋبيناس جانارتاۋى 1 ساعات
«زەرەن-2019»: تانىمال ت 2 ساعات
ءبىزدىڭ مەرەكەمىز: قۇيق 2 ساعات
قازاقستان دجيۋ-دجيتسۋدا 2 ساعات
اقش يرانمەن كەلىسسوز جۇ 2 ساعات
قارتتىق جاسپەن ولشەنبەي 2 ساعات
بايقوڭىردان عارىشقا «سو 2 ساعات
تۇركيادا  «كانە، بالالا 2 ساعات
«كيەلى التاي: بەرە 2 ساعات
«قايسار» ءوز الاڭىندا « 2 ساعات
تەننيس: الەكساندر بۋبلي 3 ساعات
وسى ارانى باسىپ كورىڭىز 3 ساعات
جەكسەنبىدە ەلىمىزدى باس 3 ساعات
قپل: «اقتوبە» سىرت الاڭ 3 ساعات
تۇراعۇل ابايۇلى | ادەبي 4 ساعات
الماتى وبلىسىندا كولىك 4 ساعات
تەننيس: ەلەنا رىباكينا 4 ساعات
وسى ارانى باسىپ كورىڭىز 4 ساعات
ەلوردا ماڭىنداعى قوياند 4 ساعات
ماحمۇت سابىرحان پرەزيدە 4 ساعات
وسى ارانى باسىپ كورىڭىز 4 ساعات
بەيبىت نازاروۆ مارتين ب 5 ساعات
بەيبىت نازاروۆ مارتين ب 5 ساعات
بايقوڭىردان تاعى ءبىر ە 5 ساعات
«قايرات» ەۋروپا ليگاسى 5 ساعات