ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com

Үш күнгы келушылер санағыКелген адам саны (IP)Көрілген бет саны (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-10-211409463247 %53 %
2019-10-221435476533 %67 %
2019-10-23860440839 %61 %


تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: قازاقستان «سۇننەت» اقپاراتتارى

جولدانعان ۋاقىتى: 20:40 - 2019/06/18

قازاقتىڭ ايگىلى 5 قاجىسى - Sunna.kz

قاجىلىق – مۇسىلمان بەس پارىزىنىڭ سوڭعىسى. قازاق جەرىنە يسلام ءدىنىنىڭ كەلۋى قاراحان داۋىرىنەن باستالدى دەسەك، قاجىلىق تۋرالى دەرەكتەر XVIII عاسىردىڭ ەكىنشى جارتىسىنان بەرتىن ساقتالا باستاعان. سول زامانداعى قازاق يسلام تاريحىندا اتى قالعان ايگىلى قاجىلاردان كىمدەردى بىلەمىز؟ ولار قاجىلىق ساپارىن قالاي اتقاردى؟

قاجىلىقتىڭ پارىز ەكەندىگى جايلى قاسيەتتi قۇران كارىمدە بىلاي دەلىنەدى: «اللا ءۇشiن قاعبانى ادامدارعا قاجىلىق ەتۋ پارىز» [1]ال شاريعاتتا “قاسيەتتi رامازان ايىنان كەيiنگi ايدان باستاپ ءزۇلحيججا ايىنىڭ 10-12 كۇندەرiنە دەيiن ساۋد ارابياسىنىڭ مەككە قالاسىندا تابىلىپ، ارنايى بەكiتiلگەن يحرامعا كiرۋ، كاعبانى جەتi اينالىپ ءتاۋ ەتۋ، سافا مەن مارۋا اراسىندا ساعي جاساۋ، ارافادا تۇرۋ، مۇزداليفادا تۇنەۋ، شايتانعا تاس اتۋ سياقتى امالداردى ورىنداۋ دەپ ءتۇسiنۋ ءلازiم” ەكەندىگى ايتىلادى. وسى امالداردى قاسيەتتى قالاعا بارىپ ورىنداعان قازاقتار سانى جەتەرلىك.

نازارلارىڭىزعا ەسىمى حالىق جادىندا ەرەكشە ساقتالعان، ەلىنە ەڭبەگى سىڭگەن بەس تۇلعانىڭ قاجىلىق ساپارى جايلى ماعلۇمات ۇسىنامىز.
قۇنانباي قاجى

قۇنانباي قاجى

ء

وز زامانىنىڭ داڭقتى تۇلعاسى، ۇلى اقىن ابايدىڭ اكەسى قۇنانباي – قاسيەتتى مەككەگە بارىپ، پارىزىن وتەگەن قاجى قازاقتىڭ ءبىرى. ول  1804 جىلى تۋىپ، 1886 جىلى دۇنيەدەن وتكەن. اكەسى وسكەنباي توبىقتى ەلىن بيلەگەن بەدەلدى ادامداردىڭ ءبىرى بولعان. ال اناسى زەرە – قازاق ايەلدەرىنىڭ ەتالونى، تاريحتان پاراساتتى انا رەتىندە بەلىگىلى تۇلعا. زەرە بالاسى قۇنانبايدىڭ تاربيەسىنە زور ءمان بەرگەن. ول ءوزىنىڭ ءبىر ەستەلىگىندە «مەن قۇنانبايدى ءبىر كۇن دارەتسىز ەمىزىپ كورگەنىم جوق جانە ومىراۋىمدى تازالاپ جۋماي، ءبىسمىللا ايتپاي ەمىزگەن مەزگىلىم بولعان جوق»، – دەيدى.


قۇنانباي وسكەنبايۇلى زامانىندا بي، بالۋان، اعا سۇلتان بولعان. ونىڭ مۇسىلمانشىلدىعى مەن قاجىلىققا نيەتى تۋرالى ءارحام كاكىتايۇلى: «قۇنانباي ەل باسقارۋ ءىسىن بالالارىنا قالدىرىپ، ءوزى تاعات، ورازا، نامازعا بوي ۇرىپ، ۇيىندە وتىرىپ قالادى. 71 جاسقا كەلگەندە بارلىق بالالارىن جيناپ الىپ: «قاعباتوللا، قۇداي ۇيىنە – مەككەگە بارىپ، ءتاۋاپ قىپ قايتايىن دەپ ەدىم»، – دەپ اقىلداسادى. وعان بالالارى قارسى بولمايدى. كوپ مال ساتىپ، جەتكىلىكتى قاراجات جيناپ بەرەدى»، – دەپ جازادى.


مەككەگە قوناق ءۇي سالدىرتقان قاجى قۇنانباي

1879 جىلى مەككەگە بارعان قۇنانباي پارىزىن وتەۋمەن قاتار، قالاعا قوناق ءۇي سالدىرتادى. “تاقيا” قوناق ءۇيىنىڭ سالعانى جايلى ناقتى دەرەك 1883 جىلى قازان قالاسىنان باسىلىپ شىققان «ماڭىزدى ماسەلەلەر كىتابىندا» كەلتىرىلەدى. وندا: «بايتوللاعا باردىق. قۇربان ايىنىڭ باسىندا مەككەدە قازاق تابيەسىنە تۇستىك. كىشى ءجۇز سالدىرعان. قاناتباي دەگەن قازاق تۇرادى ەكەن. قۇنانباي قاجىنىڭ دا تاكيەسى بار ەكەن» [2].

قۇنانباي وسكەنبايۇلى قاجىلىق ساپارىنان كەيىن، ەل ىسىنە ارالاسپاي، قالعان عۇمىرىن وقشاۋ، تەك قۇدايعا قۇلشىلىق ەتۋمەن وتكىزگەن. ءبىز ايگىلى قاجىنى تەك مەككەدە ءۇي سالدىرتۋشى دەپ قانا ەمەس، «ەسكى تامدا» مەكتەپ اشتىرعان، قارقارالىدا مەشىت سالدىرتقان مۇسىلمان رەتىندە دە بىلەمىز.

شاكارىم قاجى

شاكارىم قۇدايبەردىۇلى

قۇنانباي قاجىنىڭ نەمەرەسى شاكارىم قۇدايبەردىۇلى دا – قاجىلىق ساپارىن وتەپ، عۇمىرىن مۇسىلمانشىلدىقپەن وتكىزگەن قازاقتىڭ ءبىرى. بەس جاسىندا اۋىل مولداسىنان ساۋات اشقان شاكارىم اراب، پارسى، تۇرىك، ورىس تىلدەرىن جەتىك بىلگەن.


شاكارىمنىڭ ۇلى احات اكەسىنەن ەستىگەندەرىن بىلايشا باياندايدى: “مەككەنiڭ تاريحي ورىندارىندا بولىپ، كوپ قاجەتتەرiمدi تاپتىم. ءماديناعا باردىم. ودان اراب حالقىنىڭ ەسكi زامانداعى ابۋ سۋفيان سياقتى عالىمدارى شىعارمالارىمەن تانىسىپ، كiتاپتارىن الدىم. قايتا قايتقاندا بiزدەن اۋرۋ شىعىپ، بiر ايداي ستامبولدا جاتىپ قالدىق. مەن دوكتورمەن كەلiسiپ، ستامبولدىڭ تاريحي ورىندارىن تاعى ءاقتاردىم. ۇندi، پارسى عالىمدارىمەن پiكiر الىستىم” [3].


سول زاماندا قاجىلىققا بارۋ ءۇشىن ءاربىر ادامعا قىرۋار قاراجات، قاجىلىق پاسپورت الۋ ءۇشىن، ماركالارىمەن، كونسۋلدىق ۆيزامەن قوسا ەسەپتەگەندە 100-300 رۋبل، قاجەت بولعان [4]. شاكارىمگە مۇنداي قاراجات قاجەتتىلىگىمەن ساپارعا اتتانۋ وڭاي شەشىم بولماعان. سەبەبى شاكارىم بۇل كەزدە ۇلكەن وتباسىنىڭ قامقور اكەسى ەدى. بالالارى دا شيەتتەي جاس بولعان. ونىڭ ۇستىنە  مەككە مەن مەديناعا دەيىنگى جولعا 1 جىلداي ۋاقىت كەتەتىن. بىزگە جەتكەن رەسمي مالىمەت بويىنشا، شاكەرىم قاجىلىق ساپارعا 1905 جىلدىڭ قاراشا ايىندا اتتانىپ، كەلەر جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا سەمەيگە ورالعان.

شاكارىم قاجىنىڭ يگىلىكتەرى

قاسيەتتى قالاعا ساپارىن پايدالانىپ، شاكارىم قاجى ءوزىنىڭ بايىرعى ارمانىن جۇزەگە اسىرادى. ستامبۇل، پاريج كىتاپحانالارىنان قازاق تاريحىنا بايلانىستى كىتاپتاردى وقيدى. سول ساپاردا جيناعان ماعلۇماتتار نەگىزىندە «تۇرىك، قىرعىز، قازاق حاندار شەجىرەسى» كىتابىن جازادى. عالىمنىڭ ۇلى ساپارىنان كەيىن جارىق كورگەن ەڭبەگىنىڭ ءبىرى – “مۇسىلماندىق شارتى” كىتابى. بۇل كىتاپتا شاكارىم قۇدايبەردىۇلى يسلام ءدىنىن، ونىڭ باستى قاعيدالارىن، يمان، عيباداتتارىن قازاق تىلىندە حالىققا تۇسىنىكتى قىلىپ جەتكىزۋدى ماقسات ەتكەن. ال قاجىلىق ساپارى تۋرالى شاكارىم 1912 جىلى سەمەيدە باسىلىپ شىققان «مۇسىلماندىق» اتتى تراكتاتىندا جان-جاقتى تالداۋ جاساپ توقتالادى.

قاجىمۇقان مۇڭايتپاسۇلى

قاجىمۇقان مۇڭايتپاسۇلى

“كۇش اتاسى، قازاقتىڭ تۇڭعىش كاسىپقوي بالۋانى قاجىمۇقان قاجى بولعان با؟” دەگەن ساۋال حالىق اراسىندا ءجيى قويىلادى. 12-13 جاسىندا 20 جاستاعى جىگىتتەي الىپ تۇلعالى بولعان بالۋان – شىنىمەن دە قاجىلىعىن وتەگەن قازاقتىڭ ءبىرى. الەم چەمپيونى اتانعان سپورتشى دىنگە جاقىن، يماندى جان بولعان. مۇنى دالەلدەيتىن ەستەلىكتەر از ەمەس. قاجىمۇقاننىڭ ءبىرىنشى ايەلى – ورىس قىزى نادەجدا چەپكوۆسكايا. مۇقان وزگە قازاق زيالىلارى ءتارىزدى نەكەسىن مۇسىلمانشا قيدىرىپ، ايەلى نادەجداعا يسلام ءدىنىن قابىلداتادى. ەسىمىن وزگەرتىپ، پايعامبارىمىزدىڭ (س.ا.س.) سۇيىكتى قىزى فاتيمانىڭ اتىن بەرگىزەدى. كەيىن حالىق ونى ء«باتيما» اتاپ كەتەدى [5]. ءباتيمادان تۋعان ۇلدارى – حاليوللا مەن عابدوللانىڭ ەسىمدەرى بالۋاننىڭ مۇسىلمانشا اتقا اسا ءمان بەرگەندىگىن كورسەتەدى.

قاجىمۇقاننىڭ قاجىلىعى

الىپ بالۋان 1948 جىلى دۇنيەدەن كوشكەن. بەرتىن ۋاقىت بولعاندىقتان، ونىڭ كوزىن كورگەن كۋاگەرلەردىڭ كوپشىلىگىنىڭ كوزى بۇگىندە ءتىرى. قاجىمۇقان جايلى ەستەلىكتەردە بالۋان ءومىرىنىڭ سوڭعى جىلدارىندا بەس ۋاقىت ناماز وقىپ، اللاعا قۇلشىلىق ەتكەنى ايتىلادى.


قاجىمۇقانتانۋشى قالياكپار ءامىرجانوۆ: «ىستامبۇلدا اتاقتى تۇرىك پالۋانى نۇرلانى جەڭگەن سوڭ، شاكىر پاشا مەن يمام بايۋر مۇقاندى قۇرمەتتەپ قاجىلىققا شاقىرادى. ءسويتىپ ءۇش اپتاعا سوزىلعان كەرۋەن ورتالىق تاۆردان، تيگر وزەنىنىڭ بويىمەن باعداتقا، ودان ءارى ۇلكەن نەفۋز شولىمەن مەككەگە جەتەدى. مەككەدە قۇلشىلىق جاساپ، مۇقان قۇدىقتان ءزامزام سۋ ىشەدى، ارافات تاۋىنىڭ ەتەگىندە ءۇش كۇن شاتىردا تۇنەيدى. قىسقاسى، ول قاجىلىقتىڭ شارتتارىن تۇگەلىمەن ورىندايدى. سودان باستاپ مۇقان دەگەن ەسىمى ۇمىتىلىپ، قاجىمۇقان اتالىپ كەتەدى. ال «جاۋىرىنى جەرگە تيمەگەن تۇرىك پالۋانىن جەڭگەن سوڭ مۇقانعا قاجى اتاعى بەرىلىپتى» دەگەن – جالعان اڭگىمە. بۇل سول ۋاقىتتا قوعامنىڭ قۇبىلىسىن، كوزقاراسىن بايقاعان پالۋاننىڭ ناعىز قاجىلىعىن جاسىرىپ، سەبەپ تاۋىپ، ءوزىنىڭ شىعارعان «ەرتەگىسى» عوي»، – دەپ جازادى.


قاجىلىق ساپارى جايلى بالۋاننىڭ ءوز اۋزىنان شىققان ءسوزى دە بار. بالۋان اۋىلداسى دۇيسەنباي ەلىباەۆقا: «بالام، مەنى حالىق بىرىنەن ءبىرى ەستىپ قانا ءبىلىپ ءجۇر. اتىمدى دا تولىق بىلمەگەن جۇرت ءاجىمۇقان دەپ اتاپ ءجۇر. مەنىڭ اتىم – قاجىمۇقان. مەككەدەن كەلە جاتقانىمدا «قاجى» دەگەن ءسوزدى تۇرىكتەر قوسىپ، «قاجى مۇقان» اتاندىم»، – دەپ ايتقان ەكەن. بۇل دەرەكتەر قازاقتىڭ الىپ بالۋانىنىڭ قاجىلىققا بارعانىنا ناق دالەل بولادى. الايدا ۇلى ساپاردىڭ قاي جىلى، قاي ۋاقىتتا ورىندالعانى جايلى زەرتتەۋشىلەر ازىرگە انىقتاي الماعان.

اقىت قاجى

اقىت قاجى

اتاجۇرتتاعى ەلگە ەسىمى كەڭىرەك تانىس بولماسا دا، قىتاي، موڭعول قازاقتارى مول مۇراسى مەن ءدىندارلىعى ءۇشىن اقىت قاجىنى ەرەكشە قۇرمەتتەيدى. زامانىنىڭ الدى بولعان اقىن اقىت ءۇلىمجىۇلى التاي ايماعىندا 1868 جىلى دۇنيەگە كەلگەن.


اقىننىڭ بالاسى عازەز اقىتۇلىنىڭ ەستەلىگىندە: «اكەم جەتى جاسقا كەلگەندە ءوزىنىڭ نەمەرە اعاسى سادىق جەبەنۇلىنان قۇران ساۋاتىن اشادى. ونان سوڭ سول كەزدەگى اۋىلدىڭ ءتاۋىر مولداسى اتانعان عۇسماننان تۇركى تىلدەگى ءدىني كىتاپتاردى وقىپ، قۇراننىڭ قيراعاتىن تۇزەيدى. ياعني، قۇراندى گرامماتيكالىق ەرەجە بويىنشا وقيتىن دارەجەگە جەتەدى. ءسويتىپ، اۋىلداعى ساناسى اشىق، تولىق ساۋاتتى كىسىنىڭ ءبىرى بولىپ شىعادى… اراب، پارسى، تۇركى تىلدەرىن ۇيرەنۋمەن بىرگە، شاريعات ەرەجەلەرى اتالاتىن فيقھ عىلىمىن دا پىسىق يگەرىپ شىعادى”، – دەپ جازادى.


اقىت قاجى – دامولدالىققا جەتكەن مۇسىلمانىڭ ءبىرى. دامولدالىق “اعا مولدالىق” دەگەن ماعىنانى بىلدىرەدى. دامولدا بولۋ ءۇشىن ءدىني جوعارى مەكتەپتى تاۋىسىپ، شاھاداتناما الىپ شىعۋ كەرەك. ول ءۇشىن ۇلكەن جاقتان ءتورت ءتۇرلى ءبىلىمدى يگەرىپ شىعۋ كەرەك:

1. قۇران كارىمدى 90 پايىز اۋدارىپ، تۇسىنەتىن بولۋ كەرەك. ول ءۇشىن ارابشا جازىلعان الۋان ءتۇرلى قۇران تاپسىرلەرىن وقۋى كەرەك. ويتكەنى، يسلام ءدىنى قۇران كارىمدى “اللانىڭ ءسوزى” دەپ تانيدى.

2. حاديس كىتاپتارىن اۋدارىپ، تۇسىنەتىن بولۋ كەرەك. حاديس – مۇحاممەد پايعامباردىڭ (س.ا.ۋ.) ءسوزى نەمەسە پايعامبارىمىزدىڭ (س.ا.ۋ.) ىس-ارەكەتى نەمەسە بىرەۋلەر ىستەسە، ياكي سويلەسە، قارسى شىقپاي دۇرىس دەپ تۇراقتاندىرعان ىستەرى قاتارلىلار. ءماشھۇر حاديس كىتاپتارى التاۋ. ولار مىنالار: “ساحيح بۇحاري”، “ساحيح ءمۇسلىم”، “ساحيح ءتارميزي”، “ساحيح ناساي”، “ساحيح ءابۋ ءداۋىت”، “ساحيح يبنۋ ءماجا”. دامولدا بولعان ادام وسى التى كىتاپتىڭ بىرەۋىن تولىق وقىپ شىعىپ، اۋدارا بىلەتىن بولۋ كەرەك.

3.فيقھتى جاقسى يگەرۋ كەرەك.

4. اراب ءتىلىن ۇيرەنۋى كەرەك.

قاجىنىڭ وسى بىلىمدەردى مەڭگەرىپ، اعا مولدا بولعاندىعى جايلى ۇلى عازەز اقىتۇلى ەستەلىگىندە ايتادى.

مەككەگە ساپارى

اقىننىڭ قاجىلىق ساپارى 1908 جىلى باستالادى. داۋلەتى ارتىلماعان، قاراجاتى از اقىتتىڭ العاشىندا مەككەگە بارىپ، قاجىلىق پارىزىن وتەۋ جوسپارىندا بولماعان. سول جىلى التاي، تارباعاتاي وڭىرىنەن، موڭعوليانىڭ قوبدا ايماعىنان اۋقاتتى 60 ادام مەككەگە اتتانادى. ولاردىڭ اراسىنداعى مۇسىلمانداردىڭ ءبىرى اقىتتىڭ ءتىل، ءدىن ءبىلىمى جاعىنان وزدەرىنە جاردەمشى بولاتىنىن ەسكەرىپ، قاجىلىق ساپارىن بىرگە وتەۋگە ۇسىنىس بىلدىرەدى. قۋانا كەلىسكەن اقىت اقىن الداعى ساپارىندا ءتۇرلى توسىن جايتتار كۇتەتىنىن بىلمەگەن ەدى. ول ءوزىنىڭ ۇلى ساپارى جايلى “قاجىبايان” اتتى ەڭبەگىن قالدىرادى. وسى ەڭبەگىنە سۇيەنىپ، حالىق  “قاجىلىقتى اقىت قاجىداي سۋرەتتەگەن ادام كەمدە-كەم” دەپ باعالايدى [6].

مەككەنى باسقارعان ابدوللا قاجى

قايرات قايپوللاۇلى، مەككەنى باسقارعان قازاق

قازاقتىڭ ەكىنشى بەيبارىس سۇلتانى اتانعان ابدوللا قاجى سارىۇلى ءال-بۇقاريدىڭ ءومىر تاريحى قالىڭ كوپشىلىككە بەيمالىم. ول – ساۋد ەلى پاتشاسىنىڭ وڭ قول ۋازىرلىگىنە جانە مەككە قالاسىنىڭ اكىمى لاۋازىمىنا دەيىن كوتەرىلگەن قازاق. سونداي-اق، قاسيەتتى بايتوللانىڭ ۇستىنە جامىلعان كىلەمدى الماستىرۋ باقىتىنا يە بولعان بىردەن-بىر مۇسىلمان.


ابدوللانىڭ ءوز ەسىمى – شاكەن سارىۇلى. التاي وڭىرىندە دۇنيەگە كەلگەن كەرەي بالاسى 1940 جىلى دۇڭعان مافۋفاڭنىڭ تالاۋىنا ءتۇسىپ، 13 جاسىندا ساۋداگەر ۇيعىرعا ساتىلىپ كەتەدى. 1941 جىلى سول ۇيعىرمەن بىرگە ساۋد-ارابياعا بارىپ، سۇلتان بەيبارىستىڭ تاعدىرىن قايتالايدى.


ابدوللا قاجىنىڭ تۋىستارىنان جەتكەن اقپارات بويىنشا، ول 1946 جىلى مەككە قالاسىنداعى مەملەكەتتىك اسكەري ۋنيۆەرسيتەتكە قابىلدانادى. وقۋدى تامامداعان سوڭ، مەككە قالاسىندا جول ساقشىسى بولىپ ىستەيدى. كەيىن شەكارا قورعانىس ارمياسىندا، شەكارا قورعانىسىنىڭ  ەسىرتكىمەن كۇرەس بولىمىندە ماڭىزدى قىزمەتتە بولادى. ساۋد ەلىندە «ەرەكشە ەڭبەگى ءۇشىن» ماراپاتى مەن «مەملەكەتكە ەڭبەگى سىڭىرگەن گەنارال» اتاعى بەرىلىپ، مينيستر دارەجەلى اسكەري قىزمەتكەرگە اينالادى.

1970-جىلدارى مەككە قالاسىنىڭ اكىمى مىندەتىن 10 جىلعا تاياۋ اتقارعاننان كەيىن، ساۋد پاتشاسىنىڭ كومەكشىسى، ءۋازىرى  قىزمەتىنە دەيىن كوتەرىلگەن. 1992 جىلى زەينەتكە شىعىپ تۋعان جەرى باركول قازاق اۆتونوميالى اۋدانىنا بارىپ قايتتى [7].

عۇمىرىندا 39 مارتە قاجىلىق ەتكەن  ابدوللا قاجى سارىۇلى 2000 جىلى ساۋد-ارابيانىڭ جيددا قالاسىندا 73 جاسىندا دۇنيەدەن ءوتتى.

اقجارقىن قىدىرحانوۆا

دەرەككوزدەر:

  1. قۇران كارىم، ء“الي يمران سۇرەسىنىڭ 97 اياتى.
  2. تۇرسىن جۇرتباي: قۇنانباي ء(جابىر سۇلتانى)، abai.kz
  3. احات شاكەرiمۇلى. قاجىلىق ساپارى // اباي. – 1994. – № 9. – 37ب.)
  4. مۋحتاروۆا گ.ر ت.ع.ك، “قازاقستانداعى قاجىلىق: اۋىز ادەبيەتى مەن مۇراعات ماتەريالدارىندا كورىنىس تابۋى”.
  5. ەرمەك ساحاريەۆ، “الاشتىڭ الىبى”.
  6. مارفۋعا شاپيان، “اقىت قاجى اباي ولەڭدەرىنە نەلىكتەن “قيانات” جاسادى؟”، islam.kz.
  7. قايرات قايپوللاۇلى، قازاقتىڭ قامىن ويعان حازىرەت، abai.kz.

كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=18&id=1011128

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەل-ارنا ءوز گازەتى

ەڭ جاڭا ماقالالار


تەكەلى قالاسىنىڭ اكىمى 1 مينوت
قمدب-نىڭ رەسمي «Munara» 7 مينوت
تولىمبەك ءابدىرايىم. قا 7 مينوت
قازاقستان قۇس تۇماۋىنان 7 مينوت
ا ق ش ەلىمىزدىڭ 300 ميل 7 مينوت
قازاقستاندا مۇناي ءوندى 7 مينوت
اعاجاي التاي تورى 7 مينوت
مەكتەپ تالابى — م 10 مينوت
"اتامەكەن" نۇر-سۇلتان، 12 مينوت
ءجۇسىپ اتا كەسەنەسى اۋم 16 مينوت
پرەزيدەنتتىڭ كەڭەسشىسى 17 مينوت
ەلوردادا ءىىى رەسپۋبليك 22 مينوت
قر پرەزيدەنتى اكىمشىلىگ 22 مينوت
توقاەۆقا حالىقتىڭ 74،9 22 مينوت
اتامقۇلوۆ اۋە باعدارلار 27 مينوت
اعاجاي التاي تورى 27 مينوت
اشىق ۇستاپ، تاربيەنى يگ 27 مينوت
اسقار مامين قوستانايدا 28 مينوت
جىل سوڭىنا دەيىن اتىراۋ 1 ساعات
شاۆكات ميرزياەۆتىڭ جارل 1 ساعات
قۇرانعا قۇرمەت كورسەتكە 1 ساعات
الماتىلىق ستۋدەنتتەرگە 1 ساعات
بوليۆياداعى پرەزيدەنتتى 1 ساعات
ۇستازداردىڭ جالاقىسىن ك 1 ساعات
中国哈萨克语广播网 1 ساعات
پرەزيدەنتىنىڭ اكىمشىلىگ 1 ساعات
حاس شەبەر اۋىلدان شاكىر 1 ساعات
ءاليا راقىشەۆا قر پرەزي 1 ساعات
يران ءوزى ءۇشىن جەكە ين 1 ساعات
اعاجاي التاي تورى 1 ساعات