ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com

Үш күнгы келушылер санағыКелген адам саны (IP)Көрілген бет саны (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-11-181794515640 %60 %
2019-11-192440715839 %61 %
2019-11-20413121045 %55 %


تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: انا-ءتىل گازەتى

جولدانعان ۋاقىتى: 22:07 - 2019/11/06


اسيا قىستاۋباەۆا،
اتىراۋ وبلىستىق تىلدەردى دامىتۋ جونىندەگى باسقارمانىڭ باسشىسى

اتىراۋ وبلىسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا تىلدەردى دامىتۋ مەن قولدانۋدىڭ 2011-2019 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن» ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا جۇيەلى تۇردە جۇمىس جۇرگىزىلۋدە. اتىراۋ وبلىسى اكىمدىگىنىڭ 2017 جىلعى 14 ناۋرىزداعى №42 قاۋلىسىمەن، كەيىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2018 جىلعى 2 شىلدەسىندەگى №401 قاۋلىسىمەن مەملەكەتتىك باعدارلاما قايتا بەكىتىلىپ، 2019 جىلى وبلىس اكىمدىگىنىڭ №38 قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن 2017-2019 جىلدارعا ارنالعان وبلىستىق ءىس-شارالار جوسپارى ورىندالۋدا.
باعدارلامانى ورىنداۋ ماقساتىندا قابىلدانعان ءىس-شارالار جوسپارىندا بەرىلگەن 43 تاپسىرمانىڭ 20-سى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا جۇكتەلگەن.
مەملەكەتتىك ءتىل، الدىمەن، مەملەكەت­تىڭ باسقارۋ جۇيەسىندە مارتەبە الادى. سوندىقتان تىلدەردى دامىتۋ مەن قولدانۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى، ءبىرىنشى كەزەكتە، مەملەكەتتىك قىزمەتشى­لەردىڭ ءتىلدى جەتىك مەڭگەرۋىن مىندەتتەپ وتىر. ­­«قر ءتىل­ تۋرالى» زاڭىنىڭ 8 بابىنا سايكەس مەملەكەتتىك ءتىل قازاقستان رەسپۋبليكاسى­ مەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ، ۇيىمدارىنىڭ جانە جەرگىلىكتى ءوزىن-وزى باسقارۋ ورگاندارىنىڭ جۇمىس جانە ءىس قاعازدارىن جۇرگىزۋ ءتىلى بولىپ تابىلادى، ورىس ءتىلى رەسمي تۇردە قازاق تىلىمەن تەڭ قولدانىلادى. تىلدەردى دامىتۋ مەن قولدانۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ كورسەتكىشتەرىنىڭ ءبىرى – مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قۇجاتاينالىمداعى مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ ۇلەسىن ارتتىرۋ. بۇل باعىتتا باسقارمامەن توقسان سايىن مونيتورينگ جۇرگىزىلىپ كەلەدى.

2017-2018 جىلدارى جۇرگىزىلگەن مونيتورينگ كورسەتكەندەي، جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردا شىعىس قۇجاتتاردىڭ اراسىندا مەملەكەتتىك تىلدە دايىندالعان قۇجاتتاردىڭ ۇلەسى 96،3%-دان 98،3%-عا دەيىن وسكەن، ال ىشكى قۇجاتاينالىم كولەمىندە 98،7%-دان 99،7%-عا دەيىن وسكەن. الايدا 2019 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا شىعىس قۇجاتتاردا مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ ۇلەسى 97،3% بولىپ، ىشكى قۇجاتاينالىمدا 98،8% بولىپ قالىپتاستى. وسىعان وراي، باسقارمالار مەن اكىمدىكتەرگە ارنايى حاتتار جولدانىپ، «قر ءتىل تۋرالى» زاڭ تالاپتارىن جانە مەملەكەتتىك باعدارلامامەن بەكىتىلگەن ءىس-شارالاردىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتىلىگى ەسكەرتىلدى.
جالپى وبلىس بويىنشا اكىمدىكتەرمەن بارلىق شارالار، ونىڭ ىشىندە رەسمي ماجىلىستەر، جينالىستار تەك مەملەكەتتىك تىلدە وتكىزىلەدى.
اتىراۋ وبلىسى تىلدەردى دامىتۋ جونىندەگى باسقارماسىنىڭ تاپسىرىسىمەن 2017-2019 جىلداردا وبلىستاعى تىلدىك احۋالدى انىقتاۋ ماقساتىندا اتىراۋ قالاسىندا جانە اۋدانداردا الەۋمەتتىك زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلدى. زەرتتەۋ قورىتىندىسىمەن اتىراۋ وبلىسىنىڭ اۋماقتىق دامۋ باعدارلاماسىنا ەنگىزىلگەن، تىلدەردى دامىتۋ سالاسىنا قاتىستى 3 كورسەتكىشكە قول جەتكىزىلگەنى انىقتالدى (مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرگەن ەرەسەك حالىقتىڭ ۇلەسى – 2017 جىلى 96،5%، 2018 جىلى 96،9%، 2019 جىلى 97،7%; اعىلشىن ءتىلىن مەڭگەرگەندەر – 2017 جىلى 14،8%، 2018 جىلى 15،3%، 2019 جىلى 19،6%; ءۇش ءتىلدى مەڭگەرگەندەر –2017 جىلى 11،5%، 2018 جىلى 12،1%، 2019 جىلى 17،5%).
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەن­تىنىڭ جارلىعىمەن بەكىتىلگەن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا تىلدەردى دامىتۋ مەن قولدانۋدىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى» اياسىندا «قازتەست» جۇيەسىن ىسكە اسىرۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. 2018 جىلى مەملەكەتتىك ءتىلدى ءبىلۋ دەڭگەيىن انىقتاۋ ءۇشىن 8148 ادام دياگنوستيكالىق جانە 206 ادام سەرتيفيكاتتىق تەستىلەۋگە قاتىستى (2017 جىلى – بارلىعى 4153 ادام). اعىمداعى جىلعا 2106 ادامدى تەستىلەۋگە قاتىستىرۋ جوسپارلانىپ، ءساۋىر ايىندا 1553 مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر، بيۋدجەتتىك مەكەمەلەر، مەملەكەتتىك كاسىپورىندار، حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارى قىزمەتكەرلەرى، قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتشىلەرى، اسكەري قىزمەتشىلەر «قازتەست» جۇيەسى ­بويىنشا دياگنوستيكالىق تەستىلەۋدەن ءوتتى. قازان ايىندا بۇل جۇمىس جالعاستىرىلىپ، 300 ادام ءۇشىن دياگنوستيكالىق تەستىلەۋ ۇيىم­داستىرىلسا، 106 ادام مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرۋ دەڭگەيىن راستايتىن سەرتيفيكات الۋ ءۇشىن تەستىلەۋدەن وتەدى.
«قازتەست» جۇيەسى ارقىلى وت­كىزىلگەن تەستىلەۋدىڭ قورىتىن­دىلارى كورسەتكەندەي، بىلتىر وبلىس بويىنشا، سەرتيفيكاتقا تاپسىرعان 206 ادامنىڭ ء155-ى (75%) قازاق ءتىلىن مەڭگەرگەن دەڭگەيىن دالەلدەپ، سەرتيفيكاتقا يە بولدى. دياگنوستيكالىق تەستىلەۋگە قاتىسقانداردىڭ باسىم كوپشىلىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى بازالىق (ا2) جانە ورتا (ۆ1) دەڭگەيدە مەڭگەرگەندىگىن كورسەتتى. ورتادان جوعارى (ۆ2) – 18%، جوعارى (س1) دەڭگەيى – 0،5%. 2017 جىلى قالىپتاسقان جاعدايدان كوپ ايىرماشىلىق بولعان جوق.
بيىلعى كورسەتكىشتەر كەلەسىدەي: قارا­پايىم (ا1) دەڭگەيدە مەڭگەرگەندەردىڭ ۇلەسى – 6،4%، بازالىق (ا2) دەڭگەيدە – 33،5%، ورتا (ۆ1) دەڭگەيدە – 22،9%، ورتادان جوعارى (ۆ2) دەڭگەيدە – 31،6% جانە جوعارى (س1) دەڭگەيدە – 5%.
قازاق ءتىلىنىڭ ءالىپبيىن لاتىن گرافيكاسىنا اۋىستىرۋ جونىندەگى مىندەتتى كەزەڭ-كەزەڭىمەن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-مينيسترىنىڭ 2018 جىلعى 13 ناۋرىزداعى №27-ر وكىمىمەن بەكىتىلگەن «قازاق ءتىلى ءالىپبيىن لاتىن گرافيكاسىنا 2025 جىلعا دەيىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن كوشىرۋ جونىندەگى ءىس-شارالار جوسپارىن» ورىنداۋ ءۇشىن ­اتىراۋ وبلىسى اكىمىمەن ارنايى جاساقتالعان جوسپار بەكىتىلىپ، جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە.
وبلىس اۋماعىندا لاتىن گرافيكاسىن ءتۇسىندىرۋ، وقىتۋ جانە ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا كوشپەلى سەمينار-ترەنينگتىڭ العاشقى شاراسى بىلتىر اتىراۋ قالاسىندا 28 ناۋرىزدا وتكىزىلىپ، مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ جاڭا ءالىپبيىن، سونىمەن­ قاتار وعان كوشۋ جولدارىن ءتۇسىندىرۋ ءۇشىن اتىراۋ قالاسىنىڭ 200-گە جۋىق قازاق ءتىلى ءپانىنىڭ مۇعالىمدەرى قامتىلدى. بۇدان ءارى 1-16 قازان ارالىعىندا وبلىستىڭ بارلىق اۋماعىندا وتكىزىلىپ، 4600-دەن استام جەرگىلىكتى تۇرعىندارمەن قامتىلدى. سەمينار-ترەنينگتىڭ ماقساتى: تۇرعىنداردى جاڭا قازاق الىپبيىنە ۇيرەتۋ، دايىنداۋ، حالىق اراسىندا لاتىن گرافيكاسىنا كوشۋدى دايەكتى ءتۇسىندىرۋ. اتالمىش شارانى وتكىزگەن توپتىڭ سپيكەرلەرى: ء«ۇش بايلىق» قوعام­دىق بىرلەستىگىنىڭ باس ديرەكتورى، قوعام قايراتكەرى ورازكۇل اسانعازىقىزى، عالىم، فيلولوگيا عىلىمى­نىڭ دوكتورى، پروفەسسور، قازاق ءتىلىنىڭ جاڭا ءالىپبيىنىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرى ءالىمحان جۇنىسبەك، فيلولوگيا عىلىمىنىڭ كانديداتى، ح.دوسمۇحامەدوۆ اتىنداعى اتىراۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ «كوپتىلدى ءبىلىم بەرۋ» كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى جۇمازيا ءماجيتقىزى ابدراحمانوۆا.
5-6 ماۋسىم ارالىعىندا ­ح.دوس­مۇ­­حا­مەدوۆ­ اتىنداعى اتىراۋ مەملە­كەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىمەن بىرلەسىپ «قازاق ءتىلى ءالىپبيىن لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋ: جاhاندانۋ جاعدايىنداعى مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ دامۋى» تاقىرىبىندا وبلىسىمىزعا ارنايى شاقىرىلعان 39 عالىمنىڭ (ولاردىڭ ىشىندە 5 شەتەلدەن جانە قازاقستاننىڭ 15 جوعارى وقۋ ورنىنان كەلگەندەر) جانە قر مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى ءتىل ساياساتى كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى ق.بوراشەۆتىڭ، ا.بايتۇرسىنوۆ اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتىنىڭ ­ديرەكتورى ە.قاجىبەكتىڭ، ش.شاياحمەتوۆ اتىنداعى ء«تىل-قازىنا» عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ە.تلەشوۆتىڭ قاتىسۋىمەن حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسياسى وتكىزىلدى.
تامىز ايىندا وبلىستاعى ءتىل ورتالىق­تا­رىمەن قازاق ءالفاۆيتىن لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋ بويىنشا وبلىستىق سەمينار، قازان ايىندا مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر اراسىندا «مەملەكەتتىك ءتىل Latyn qarpimen» اتتى بايقاۋ وتكىزىلدى. 14 قاراشادا وتكىزىلگەن جالپىحالىقتىق ديكتانتقا اتىراۋ وبلىسىنان 88682 ادام قاتىسىپ، قاتىسۋشىلاردىڭ 42%-ى ديكتانتتى «وتە جاقسى»، 38%-ى – «جاقسى» دەڭگەيدە جازدى. ياعني ءوڭىر تۇرعىندارى قازاق ءتىلىنىڭ لاتىن گرافيكاسىنا كوشۋىنە اسا جوعارى قىزىعۋشىلىقتارىن تانىتىپ، جاڭا الىپبيگە بەيىمدەلۋ دەڭگەيىنىڭ دە جوعارى ەكەندىگىن دالەلدەدى.
جىل ىشىندە لاتىن گرافيكاسىنا نەگىزدەلگەن جاڭا قازاق ءالىپبيى بەينەلەنگەن كۇنتىزبەلەر شىعارىلىپ، تاراتىلدى.
جالپى وبلىس بويىنشا قازاق ءتىلى ءالىپبيىن لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋ باعىتىندا جۇيەلى جۇمىستار ۇيىمداستىرىلىپ، 2018 جىلى 80-نەن استام شارا وتكىزىلدى. وبلىستىق، اۋداندىق گازەتتەردە 113 ماتەريال، جەرگىلىكتى تەلەارنادا 37 سيۋجەت، ينتەرنەت-رەسۋرستاردا 34 ماتەريال جاريالاندى.
بيىل بۇل باعىتتاعى جۇمىس جالعاسىن تابۋدا. 2019 جىلدىڭ I جارتىجىلىندا ­وبلىستا 65-تەن استام شارا ءوتتى، بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى جانە تەلەارنادا لاتىنعا كوشۋ تاقىرىبى بويىنشا 26 ماتەريال جارىق كوردى. وبلىستىق جانە اۋداندىق گازەتتەردە «لاتىن ءالىپبيى»، «رۋحاني جاڭعىرۋ»، «رۋحانيات» جانە ت.ب. ايدارلار اشىلدى. سونىمەن قاتار قازاق ءالىپبيىن لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋ بويىنشا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن ارنايى بەينە بلوكتار جەرگىلىكتى «اتىراۋ» تەلەارناسىمەن جاريالانۋدا. باسقارمانىڭ مەملەكەتتىك تاپسىرىسىمەن ارنايى دايىندالعان ۆيدەوروليك جەر­گىلىكتى «Caspian news» تەلەارناسى ار­قى­لى جانە الەۋمەتتىك جەلىلەردە تاراتىلۋدا.
2019 جىلدىڭ 17-18 ماۋسىم كۇندەرى وڭىردەگى ورتا ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ 60 وقىتۋشىلارىنا «جاڭا ەملە: قۇرىلىمى مەن مازمۇنى» تاقىرىبىنداعى 12 سا­عاتتىق سەمينار ۇيىمداستىرىلدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىنىڭ اتىراۋ وبلىسى بويىنشا فيليالىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن جالپى 2019 جىلدىڭ ءى جارتىجىلدىعىندا 226 مەملەكەتتىك قىزمەتشىگە لاتىن گرافيكاسىنا كوشۋ ماسەلەلەرى بويىنشا سەمينارلار، دارىستەر ۇيىمداستىرىلدى.
2019 جىلعا جوسپارلانعان شارا­لاردىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر اراسىنداعى «مەملەكەتتىك ءتىل Latyn qarpimen» اتتى وبلىستىق بايقاۋ، حالىق اراسىندا كەڭىنەن ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىن جۇرگىزۋ ءۇشىن جاڭا ءالىپبيدى ۇيرەتۋ ماقساتىندا بەينەروليك دايىنداپ، جەرگىلىكتى تەلەارنا مەن الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى تاراتۋ، «لاتىنعا كوشۋ – وركەنيەتكە قادام» اتتى جۋرناليستەر اراسىنداعى وبلىستىق بايقاۋدى، «لاتىن ءالىپبيى بالاباقشادا» اتتى وبلىستىق بايقاۋدى، 16-22 جاستاعى جاستار اراسىندا «Sen de bir kirpish dúnıege» اتتى شىعارماشىلىق بايقاۋدى جانە قازاقستان حالقى تىلدەرى كۇنىنە وراي وتكىزىلەتىن وبلىس تۇرعىندارىنىڭ قاتىسۋىمەن جالپىحالىقتىق ديكتانتتى اتاۋعا بولادى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا تىلدەردى دامىتۋ مەن قولدانۋدىڭ 2011-2019 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى مەن مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپسىرىستى ىسكە اسىرۋشى ورتالىق جانە جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ الەۋمەتتىك تاپسىرىستاردىڭ جالپى سوماسىنىڭ كەمىندە 10%-ىن ءتىل ساياساتىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى لوتتارعا ءبولۋىن قامتاماسىز ەتۋ تاپسىرماسى بەرىلگەن.
2018 جىلعا وبلىس بويىنشا مەم­لەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپسىرىسقا 694 ملن 642،0 مىڭ تەڭگە ءبولىندى. سونىڭ ىشىندە، ۇلتتىق قۇندىلىقتار مەن مادەني مۇرالاردى ناسيحاتتاۋعا، ءتىل سالاسىنا قاتىستى جوبالارعا – 89 ملن 370 مىڭ تەڭگە، ياعني 12،9% باعىتتالعان.
مەملەكەتتىك تىلدە سويلەۋشىنىڭ وڭ ءيميدجىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان PR-شارالاردى قارقىندى جۇرگىزۋدى، ءتيىستى كورنەكى اقپاراتتى تاراتۋ ماقساتىندا ۇلتتىق مادەني بىرلەستىكتەردىڭ جەكسەن­بىلىك مەكتەپتەرىندە مەملەكەتتىك ءتىلدى وقىتۋ ۇيىمداستىرىلىپ وتىر. 2018 جىلى «تحونيل» كارىس ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ، «تاتۋلىق» تاتار-باشقۇرت ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ، «سۆەتوچ» ورىس، سلاۆيان ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن 22 ەتنوس وكىلى مەملەكەتتىك تىلدە وقىتىلدى.
وبلىستىق تىلدەردى دامىتۋ جونىن­دەگى باسقارماسى ءتىل ساياساتى كوميتەتى قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا تىلدەردى ­دامىتۋ­ مەن قولدانۋدىڭ 2011-2019­ جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باع­دارلاماسى اياسىندا ازىرلەگەن ءارتۇرلى سايتتارى مەن ونىڭ ءموبيلدى قوسىمشاسىن ءارى قاراي جەتىلدىرىپ، حالىقتىڭ كەڭىنەن قولدانۋىنا جۇمىستار جۇرگىزۋدە. ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ، بارلىق وڭىرلەردە مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ جۇمىستان قول ۇزبەي، قازاق، ورىس، اعىلشىن تىلدەرىن ءارتۇرلى دەڭگەيدە مەڭگەرۋىنە ارنالعان تەگىن كۋرستار ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىنىڭ اتىراۋ وبلىسى بويىنشا فيليالىندا 2018 جىلى مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ قازاق، ورىس، اعىلشىن تىلدەرىن ءارتۇرلى دەڭگەيدە مەڭگەرۋىنە ارنالعان كۋرستار ۇيىمداستىرىلدى.
اتاپ ايتساق، مەملەكەتتىك ءتىلدى دەڭگەيلەپ وقىتۋ، كاسىبي قىزمەتىندەگى ءسوز مادەنيەتى كۋرستارىنان – 264، ورىس ءتىلىن دەڭگەيلەپ وقىتۋ كۋرسىنان – 163، اعىلشىن ءتىلىن دەڭگەيلەپ وقىتۋ كۋرسىنان – 108، مەملەكەتتىك تىلدە ءىس-قاعازدارىن جۇرگىزۋ جانە لاتىن الىپبيىمەن تانىسۋ كۋرسىنان 181 مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەرگە وقىتۋ كۋرستارى جۇرگىزىلدى. 2019 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا وبلىستىق باسقارمالار، اتىراۋ قالالىق، يساتاي، قۇرمانعازى، قىزىلقوعا جانە ماحامبەت اۋداندىق اكىمدىكتەردىڭ قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن اعىلشىن ءتىلىن دەڭگەيلەپ وقىتۋ ۇيىمداستىرىلىپ، 134 مەملەكەتتىك قىزمەتشى وقىتۋ كۋرسىن ناتيجەلى اياقتادى.
حالىققا قىزمەت كورسەتۋشى ۇيىم­دار مەن جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك ورگان­­داردا ءتىل زاڭناماسىنىڭ تولىق ساقتا­لۋىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا اتىراۋ قالاسىندا، سونداي-اق اۋدان ورتا­لىق­تارىندا حالىققا قىزمەت كورسە­تەتىن ۇيىمداردىڭ، سونىڭ ىشىندە قوناقۇيلەردىڭ، ساۋدا ورتالىقتارىنىڭ، بانكتەردىڭ قىزمەتىندە ءتىل زاڭناماسىنىڭ تولىق ساقتالۋىنا اي سايىن زەردەلەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. بىلتىر جالپى وبلىس بويىنشا باسقارما، قالا، اۋداندار اكىمدىكتەرىمەن 951 (2017 جىلى – 763) كورنەكى اقپارات قۇرالى زەرتتەلدى، ونىڭ ىشىندە ءتىل زاڭناماسى تالاپتارىنا ساي كەلمەيتىن 337 (2017 جىلى – 248) كورنەكىلىكتى انىقتادى. ياعني ءاربىر ء3-شى كورنەكىلىكتە ءتىل تۋرالى زاڭنامانىڭ تالاپتارى ساقتالماي تۇرعان. باسقارما قىزمەتكەرلەرى زەرتتەۋمەن 164 (2017 جىلى – 122) كورنەكى اقپارات قۇرالىن قامتىپ، ءماتىنى ءتىل زاڭناماسىنا قايشى رەسىمدەلگەن 164 (2017 جىلى – 107) كورنەكى قۇرالدارىن ءتىل زاڭناماسىنا سايكەستەندىرۋ جونىندە ۇسىنىمدار بەردى. بيىل I جارتىجىلدىقتا 261 وبەكتىدە (ياعني ساۋدا ورتالىقتارىندا، ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە، قوناقۇيلەردە، باسقا دا حالىققا قىزمەت كورسەتەتىن ورىنداردا) قوعامدىق اكتسيالار وتكىزىلىپ، 456 كورنەكى اقپارات زەردەلەندى. ولاردىڭ 265-دە (ياعني 58%-دا) ءتىل ­تۋرالى زاڭنامانىڭ تالاپتارى ساقتالماي تۇرعاندىعى انىقتالدى. بۇل رەتتە قوعامدىق توپ مۇشەلەرىمەن ءتۇسىندىرۋ جۇمىسى جۇرگىزىلىپ، قاتەلەردى تۇزەتۋ ۇسىنىلدى. انىقتالعان كەمشىلىكتەر «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ءتىل ­تۋرالى» زاڭىنىڭ 21 بابىندا كورسەتىلگەن تالاپتاردىڭ ساقتالماۋىنا بايلانىستى. ماسەلەن، مەنشىك ­نىسانىنا قاراماستان، ۇيىمداردىڭ مورلەرىنىڭ، ءمورتاباندارىنىڭ ءماتىنى مەملەكەتتىك تىلدە جانە ورىس تىلىندە جازىلۋى ءتيىس. ­سونىمەن قاتار بلانكىلەر، ماڭدايشالار، حابارلاندىرۋلار، جارنامالار، پرەيسكۋرانتتار، باعا كورسەتكىشتەرى، باسقا دا كورنەكى اقپارات مەملەكەتتىك تىلدە جانە ورىس تىلىندە، ال قاجەت بولعان جاعدايدا باسقا دا تىلدەردە جازىلادى. بۇزۋشىلىقتىڭ باسىم كوپشىلىگى اقپارات تەك ءبىر تىلدە (باسىمدىلىق ورىس تىلىندە) ورنالاسقانى، مەملەكەتتىك جانە ورىس تىلىندە جازىلعان كورنەكىلىكتىڭ ورنالاستىرۋ ءتارتىبى ساقتالماعانى، ءماتىن مازمۇنىندا جىبەرىلگەن قاتەلەر، ءتۇسىپ قالعان ارىپتەر، ت.ب. بولىپ وتىر. وتكەن جىلى تىلدەردى دامىتۋ جونىندەگى باسقارمانىڭ قىزمەتكەرلەرى بانك فيليال­دارىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ءتىل تۋرالى» زاڭىن، قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا تىلدەردى قولدانۋ مەن دامىتۋ باعدارلامالارىن ورىنداۋداعى جۇمىسى تۋرالى زەردەلەۋ بارىسىندا انىقتالعان كەمشىلىكتەردى جويىپ، الداعى ۋاقىتتا ءتىل تۋرالى زاڭنامانى بۇزۋ فاكتىلەرىن بولدىرماۋ ماقساتىندا ادىستەمەلىك كومەك كورسەتتى. سونىمەن قاتار جىلىوي ­اۋدانى اكىمدىگىندە، اتىراۋ وبلىسىنىڭ ادىلەت دەپارتامەنتىندە قر «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ءتىل تۋرالى» زاڭىن، قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا تىلدەردى قولدانۋ مەن دامىتۋ باعدارلامالارىن ورىنداۋداعى جۇمىسى تۋرالى زەردەلەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى.
2018 جىلى وبلىستىق ونوماستيكا كوميسسياسىنىڭ قولداۋىمەن، اتىراۋ وبلىسى اكىمدىگى مەن اتىراۋ وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ بىرلەسكەن قاۋلى، شەشىمى شىعىپ، قۇرمانعازى اۋدانىندا ءبىرقاتار اكىمشىلىك-اۋماقتىق بىرلىكتەردىڭ يدەولوگيالىق تۇرعىدان ەسكىرگەن اتاۋلارى­ وزگەرتىلدى. ناقتى ايتساق، گانيۋشكين­ اۋىلى­ قۇرمانعازى اۋىلى بولىپ وزگەرتىلدى، ءداشىن اۋىلى – حيۋاز ا­ۋىلى، كيروۆ اۋىلدىق وكرۋگى – جاڭاتالاپ اۋىلدىق وكرۋگى بولىپ قايتا تىركەلدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتى­نىڭ جانىنداعى رەسپۋبليكالىق ونوماس­تيكالىق كوميسسياسىنىڭ جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋ، ونوماستيكالىق اتاۋلاردى رەتكە كەلتىرۋ ماقساتىندا 2018 جىلى ۇسىنىلىپ، بىلتىر جانە بيىل جىل باسىنان بەرى قر ۇكىمەتىنىڭ قاۋلىسىمەن وبلىسىمىزدىڭ 8 ءبىلىم بەرۋ مەكەمەسىنە جاڭا اتاۋ بەرىلدى. اتاپ ايتساق، اتىراۋ قالاسىنداعى №18 ن.كرۋپسكايا اتىنداعى ورتا مەكتەپكە حيۋاز دوسپانوۆا­ ەسىمى بەرىلدى; جىلىوي مۇناي جانە گاز تەحنولوگيالىق كوللەدجىنە سافي وتەباەۆ ەسىمى، ماقات اۋدانىنداعى ­دوسسور بالالار ونەر مەكتەبىنە رىسپاي عابديەۆ ەسىمى، يساتاي اۋدانى تۇششىقۇدىق اۋىلىنداعى جالپى ءبىلىم بەرەتىن چاپاەۆ باستاۋىش مەكتەبىنە جامبىل ەسىمى، ماحامبەت اۋدانىندا چكالوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپكە احمەت بايتۇرسىنۇلى ەسىمى، يندەر اۋدانىندا گرەبەنششيك ورتا مەكتەبىنە ءابىش كەكىلبايۇلى ەسىمى، اتىراۋ قالاسىنداعى اگرارلى-تەحنيكالىق كوللەدجگە وڭايباي كوشەكوۆتىڭ ەسىمى جانە اتىراۋ مۇناي جانە گاز ۋنيۆەرسيتەتىنە سافي وتەباەۆتىڭ ەسىمى بەرىلدى. سونىمەن قاتار قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ جانىنداعى رەسپۋبليكالىق ونوماستيكا كوميسسياسىنىڭ ماقۇلداۋىمەن، قر ۇكىمەتىنىڭ قاۋلىسىمەن يساتاي اۋدانى تۇششىقۇدىق اۋىلىنداعى تۇششىقۇدىق اۋىلدىق مادەنيەت ۇيىنە ناريمان ۇلكەنبايۇلىنىڭ ەسىمى بەرىلدى.
بىلتىر وبلىستىق ونوماستيكا كوميسسياسىنىڭ 3 وتىرىسى وتكىزىلىپ، جاڭا اتاۋ بەرۋ بويىنشا 304 ۇسىنىس قارالدى، ونىڭ ء273-ى ماقۇلداندى. بارلىعى دا قۇرامداس بولىكتەر اتاۋلارى.
جالپى ايتقاندا، 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنا وبلىسىمىزدىڭ اۋماعىندا ­مەكەنجاي جۇيەسىندە تىركەلگەن 238 اكىمشىلىك-اۋماقتىق بىرلىكتەر (وبلىس، قالالار، اۋداندار، اۋىلدىق وكرۋگتار، كەنتتەر، اۋىلدار)، 4024 گەونيمدەر (ىقشام اۋداندار، كوشەلەر، داڭعىلدار، وتكەلدەر، الاڭدار، جەر تەلىمدەرى، ەلدى مەكەندەردىڭ باسقا دا قۇرامداس بولىكتەرى) بار. ­سونىمەن قاتار مەملەكەت مەنشىگىندەگى وبەكتىلەردىڭ سانى 810. ولاردىڭ ىشىندە يدەولوگيالىق تۇرعىدان ەسكىرگەن 13 اكىمشىلىك-اۋماقتىق بىرلىكتىڭ اتاۋى، 69 كوشەنىڭ اتاۋى، 21 مەملەكەت مەنشىگىندەگى وبەكتىنىڭ اتاۋى.
2018 جىلعى 12 قاراشاداعى قر پرەزي­دەنتى اكىمشىلىگىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس وڭىرلىك ونوماستيكا كوميسسياسىنىڭ جۇمىسى ۋاقىتشا توقتاتىلدى. ياعني قازىرگى تاڭدا ءتۇسىپ جاتقان ۇسىنىستار كوميسسيامەن قارالمايدى. بۇگىنگى كۇنى جەرگىلىكتى جەرلەردە يدەولوگيالىق تۇرعىدان ەسكىرگەن جانە قايتالاناتىن اتاۋلاردى تاريحي جەر-سۋ اتاۋلارى مەن ۇلتتىق تانىمعا جاقىن ءداستۇرلى اتاۋلارمەن جانە تەك جالپى ۇلتتىق دەڭگەيدە تانىمال تۇلعالاردىڭ ەسىمدەرىمەن وزگەرتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. بۇل مەملەكەتتىك ءتىل ساياساتىنىڭ ۇستانىمى.
تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى، رەسپۋبليكا­ بويىنشا ورتاق تاريحي سانانى قالىپ­تاستىرۋ ماقساتىندا مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىمەن قر پرەزيدەنتى اكىمشىلىگىمەن كەلىسىلىپ ء«داستۇرلى اتاۋلار» (298 اتاۋ)، «تاريحي جەر-سۋ اتاۋلارى» (70 اتاۋ) جانە «تاريحي تۇلعالار» (150 ەسىم) تىزىمدەرى بەكىتىلدى. بۇگىنگى تاڭدا ونوماستيكا­ سالاسىندا اتاۋلار تەك وسى بەكىتىلگەن تىزىمدەردىڭ ىشىنەن الىنادى.
جالپى وبلىس بويىنشا مەملە­كەتتىك باعدارلامامەن كوزدەلگەن جۇمىستار جالعاسۋدا، قورىتىندىلارى جەرگىلىكتى جانە رەسپۋبليكالىق باق ارقىلى، الەۋمەتتىك جەلىلەر بەتىندە اقپاراتتاندىرىلىپ جاتىر.


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=9&id=1068781

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەل-ارنا ءوز گازەتى

ەڭ جاڭا ماقالالار


20 قاراشا. تۋعان كۇن يە 10 مينوت
كارتوپ قيسساسى (عيبراتى 18 مينوت
قازاقستان ەۋرو-2020 ىرى 22 مينوت
中国哈萨克语广播网 28 مينوت
中国哈萨克语广播网 1 ساعات
ءۇش قالادا اۋا ساپاسى ن 1 ساعات
شىمكەنت اۋرۋحاناسىنىڭ ب 1 ساعات
وسى ارانى باسىپ كورىڭىز 1 ساعات
20 قاراشا. قازاقپارات ك 1 ساعات
中国哈萨克语广播网 1 ساعات
ەلوردادا ءبىرىنشى اۋىسى 2 ساعات
中国哈萨克语广播网 2 ساعات
قازگيدرومەت: قاراشانىڭ 2 ساعات
Mario says he will resp 2 ساعات
中国哈萨克语广播网 2 ساعات
«Nur Otan» بالالاردىڭ ق 3 ساعات
«مانچەستەر يۋنايتەدتىڭ» 3 ساعات
تۇركىستانداعى جالعىز جە 3 ساعات
ورازا جانە ناماز كەستەس 3 ساعات
الماتىدا «Almaty Invest 4 ساعات
قادىر مىرزا ءاليدىڭ ء"و 4 ساعات
جامبىلدا زاڭسىز قىزمەت 4 ساعات
گەندەرلىك ساياسات الدە 4 ساعات
فۋتبولشى بولام دەسەڭ... 5 ساعات
12 Things You Need to K 5 ساعات
ەربول شايمەردەنۇلىنىڭ « 5 ساعات
سەمەيدە تۇراقتاندىرۋ قو 5 ساعات
جامبىل وبلىسىنىڭ 80 جىل 6 ساعات
Skateboarding is create 6 ساعات
سارىاعاش اۋدانىندا توتە 6 ساعات