ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com

Үш күнгы келушылер санағыКелген адам саны (IP)Көрілген бет саны (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-11-181794515640 %60 %
2019-11-192440715839 %61 %
2019-11-20413121045 %55 %


تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: انا-ءتىل گازەتى

جولدانعان ۋاقىتى: 13:35 - 2019/10/24


(«ابايدىڭ انتروپولوگيزمى» – ابايتانۋداعى قۇندى ەڭبەك)

ادام مىنەز-قۇلقى، ءبىتىم-بولمىسى، جاراتىلىسى،­ دۇنيەتانىمى، سەزىمى – اباي قۇنانبايۇلى شىعارماشىلىعىندا كەڭىنەن كورىنىس تاپقان تاقىرىپتار. ­دەمەك، حاكىم ولەڭدەرى مەن «قارا سوزدەرى» – ادامتانۋ­ ۇستىنى دەۋگە نەگىز بار. ابايدىڭ تالاپ، ەڭبەك، تەرەڭ وي، قاناعات، راقىم جونىندەگى تۇجىرىمدارى باتىس جانە شىعىس ويشىلدارىنىڭ وسيەت-ناسيحاتتارىمەن وزەكتەس ءارى ولاردىكىنەن كوش ىلگەرى ەكەندىگىن بايقاۋ قيىنعا سوقپاس. ايتالىق، گوللاند فيلوسوفى بەنەديكت سپينوزا ادام ولگەننەن سوڭ «ول بارلىق قيىندىقتان قۇتىلادى» دەگەن ويدا بولعانىمەن دە، ازىرەيىل پەرىشتە جانىڭدى سۋىرىپ العاننان كەيىنگى جاقسى مەن جاماننىڭ قانداي كۇي كەشەتىندىگىن تارقاتىپ جازباعان-دى. ال فريدريح نيتسششە «اعلاق گەنەالوگياسىندا» ء«ولىمدى – ءلاززات» دەپ تۇسىندىرەدى. امەريكا انتروپولوگى ءھام ميستيگى كارلوس كاستانەدا «دون حۋانىندا» جاننىڭ كىسى تىرشىلىگىندەگى ءحالىن سيپاتتايدى. اباي: «ولسە ولەر تابيعات، ادام ولمەس، ول ءبىراق قايتىپ كەلىپ، ويناپ-كۇلمەس. «مەنى» مەن «مەنىكىنىڭ» ايرىلعانىن ء«ولدى» دەپ ات قويىپتى وڭكەي بىلمەس» دەيدى.

اقىن تۋىندىلارىنىڭ التىن ارقاۋىنا اينالعان مىنسىزدىك، ادامگەرشىلىك ماسەلەسى بارلىق دانىشپان-ويشىلدى مازالاعان-دى. الايدا «قازاقتىڭ باس اقىنى» (ا.بايتۇرسىنۇلى) مۇنى ويقازانىندا وزدىگىنشە قورىتقان: «تالاپ، ەڭبەك، تەرەڭ وي، قاناعات، راقىم، ويلاپ قوي – بەس اسىل ءىس، كونسەڭىز». ال فيلولوگيا عىلىمىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور، ابايتانۋشى جانعارا دادەباەۆ «ابايدىڭ انتروپولوگيزمى» اتتى ەڭبەگىندە: «زەرتتەۋشىلەردىڭ ءبىرقاتارى ادام بولۋ ءۇشىن قاجەتتى بەس اسىل ءىس تۋرالى ويدىڭ شىعۋ توركىنىن عۇلاماھي داۋانيدەن تاراتىپ ايتادى. داۋانيدىڭ اتىن ابايدىڭ ءوزى دە اتايدى. سولاي دەگەنمەن، بۇل ويلاردىڭ ءتۇپ توركىنىن داۋانيعا نەمەسە باسقا ءبىر عۇلاماعا اپارىپ تەلۋ دۇرىس بولا المايدى. ويتكەنى بۇل ويلاردىڭ ءتۇپ نەگىزى ارىدەن، اريستوتەلدىڭ «ەتيكاسىنان»، ءال-فارابيدىڭ الەۋمەتتىك-ەتيكالىق تراكتاتتارىنان، ءاھلي كىتاپتاردان باستالادى. ال ءاھلي كىتاپتاردان، اريستوتەل، ال-فارابيدەن بەرى ايتىلىپ كەلە جاتقان وسى ويلاردى اقىندىق پايىممەن سارالاۋ مەن دارالاۋعا، جۇيەگە تۇسىرۋگە، ءسويتىپ كوپتىڭ پايداسىنا جاراتۋعا كەلگەندە، ابايدىڭ ەڭبەگى زور، ورنى بولەك» دەپ تۇجىرىمدايدى. ءار ءىستى باستار ءۇشىن اۋەلى تالاپ قاجەت. تالاپتانعان جان تاس جارىپ، تاۋ قوپارادى. بۇل جەردە ىنتا-ىقىلاستىڭ دا ءرولى زور. اباي ۇعىمىنداعى اداميلىقتى ايقىندار فاكتوردىڭ ءبىرى – ەڭبەك. ەڭبەك تە – قۇندىلىق. دەنە ەڭبەگىمەن قاتار، وي ەڭبەگىن دە ەسكەرگەن ابزال. ال راقىم – قۇدايدىڭ ادامعا بەرگەن ەرەكشە سىيى. وكىنىشتىسى سوندا، مۇنىڭ قادىر-قاسيەتىن ادامزات ءالى كۇنگە شەيىن تولىق تۇسىنە العان جوق. راقىم جوق جەردە ادامگەرشىلىك تە جوق. حاكىم ەڭبەك تۋرالى بىلاي دەپ جازادى: ء«وزىڭ ءۇشىن ەڭبەك قىلساڭ، ءوزى ءۇشىن وتتاعان حايۋاننىڭ ءبىرى بولاسىڭ. ادامشىلىقتىڭ قارىزى ءۇشىن ەڭبەك قىلساڭ، اللانىڭ سۇيگەن قۇلىنىڭ ءبىرى بولاسىڭ». دەمەك، شايىر ءۇشىن ەڭبەك – جالقى ەمەس، جالپى مانگە يە تۇسىنىك. «تۇبىندە باياندى ەڭبەك – ەگىن سالعان، جاسىنان وقۋ وقىپ، ءبىلىم العان. بي بولعان، بولىس بولعان ونەر ەمەس، ەڭبەكتىڭ بۇدان وزگە ءبارى جالعان» دەيدى اباي. تالاپتان باستالعان ەڭبەك، قايرات، اقىل، ءبىلىم، راقىم، قاناعات، ۇنەمشىلدىككە ۇلاسادى. حاكىم ادامدىققا ۇمتىلعان جاستارعا ناسيحات ەتكەندەگى بەس اسىل ءىستىڭ ىشىنە «تەرەي ويدى» دا ەنگىزگەن-دى. ويلانۋ – بىرنەشە دەڭگەيدەن تۇراتىن كۇردەلى پروتسەسس. ءبىز بۇعان نەيرولوگيالىق، فيزيولوگيالىق، پسيحولوگيالىق، سوتسيولوگيالىق، لينگۆيستيكالىق، تاريحي ءھام مادەني فاكتورلاردى قوسامىز. وسى تۋرالى جانعارا دادەباەۆ نە دەيدى ەكەن: ء«ال-فارابيدىڭ «ويلاۋ كۇشى» مەن ابايدىڭ «تەرەڭ ويى»، «تەرەڭ ويدىڭ تەلمىرىپ سوڭىنا ەرۋى» اراسىندا قايشىلىق جوق. ويتكەنى اقىن ايتۋىندا «تەرەڭ وي» مەن «تەرەڭ ويدىڭ سوڭىنا ەرۋ» ءوزارا ماندەس، كەيىنگى بولماعان جاعدايدا الدىڭعىسىنان پايدا جوق. سونىمەن قاتار «ويلاۋ كۇشى» «تەرەڭ ويعا» جەتۋدىڭ قۇرالى بولسا كەرەك. سالىستىرىپ قاراعاندا، «ويلاۋ كۇشىنىڭ» دە، «تەرەڭ ويدىڭ» دا، «تەرەڭ ويدىڭ سوڭىنا ەرۋدىڭ» دە تۇپكى ءمانى بىردەي. ايىرماشىلىق مازمۇندا ەمەس، پىشىندە. ءال-فارابيدىڭ ويى – ناقتى، ال اباي ويى – بەينەلى، وبرازدى. ەكىنشى جاعىنان، اباي ءوزىنىڭ ويلارىن ءوزى تانىپ، بىلگەن ءومىر تاجىريبەسى نەگىزىندە تاراتادى. سويتە تۇرا، الەمدىك اقىل-وي قورىندا جيناقتالعان عىلىمي پىكىرلەردەن الشاق كەتپەيدى». راسىندا، تالاپتىڭ دا، ەڭبەكتىڭ دە باستاۋى – وي. ادام ءبىر نارسەگە تالاپتانار الدىندا ويلانادى. ياعني ءار ءىس ويدان باستالماق: ەڭبەك ەتسەم نەمەسە تالاپتانسام دەگەن. «تەرەڭ ويدان» تۋىنداعان بەلگىلى ءبىر ماقسۇت ناتيجەلى، جەمىستى بولۋعا ءتيىس. ابايدىڭ ادام بوپ قالىپتاسۋ جولىنداعى ۇستانىمىنا «بەس اسىل ءىستى» ەنگىزۋىندە ءمان بار. ەڭ قىزىعى، عۇلاما جاي انشەيىن ويدى ەمەس، «تەرەڭ وي» تۋرالى ايتىپ وتىر. جانعارا دادەباەۆ «ابايدىڭ انتروپولوگيزمىندە» بىلاي دەيدى: «كىسىنىڭ وزىندە وي، ويىندا كوز بولۋى تۋرالى قاعيداسىن اقىن ەكى ءتۇرلى وبراز-بەينە ارقىلى نەگىزدەيدى. ونىڭ ءبىرى – «وزىندە وي»، «ويىندا كوز» بار ادامنىڭ بەينەسى. ەكىنشىسى – «وزىندە وي جوق»، «ويىندا كوز جوق» ادامنىڭ بەينەسى. ءبىرىنشىنىڭ ەرەكشەلىگى – كورگەن-بىلگەنىن ادىلەت پەن اقىلعا سىناتادى، تەرەڭ وي، تەرەڭ عىلىم ىزدەيدى، تەرەڭ ويدىڭ سوڭىنا ەرەدى. بۇلار – ادامدىقتىڭ بەلگىلەرى. ەكىنشىنىڭ ەرەكشەلىگى ءبىرىنشىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىنە قاراما-قارسى سيپاتتارىمەن بەلگىلى بولادى.كورگەن-بىلگەنىن سىناتۋعا بويىنان ادىلەت پەن اقىل تاپپايدى، ادىلەت پەن اقىل تابايىن دەمەيدى، تەرەڭ ويدىڭ سوڭىنا ەرمەيدى، تەرەڭ وي، تەرەڭ عىلىم ىزدەمەيدى». ءيا، «تەرەڭ وي» ادامنىڭ بەس سەزىم مۇشەلەرى ارقىلى سەزىنىپ، ناتيجەسىندە دۇرىس پىكىر تۇيۋىنە تۇعىرتاس بولماق. تەرەڭ وي – كىسى اداميلىعىن اڭعارتار كورسەتكىش. ءبىراق وعان جەتۋ ءۇشىن ەرۋديتسيا، رۋحاني تۇرعىدان تولىسۋ، ارلىلىق جانە ەڭ نەگىزگىسى – دەڭگەي-دارەجە قاجەت. «تەرەڭ وي» اتتى وزەن «قاناعات» دەگەن تەڭىزگە بارىپ قۇيادى. تاعى، قاناعات – سۇزگى. ول ادامدى اعاتتىقتان، قاتەلىكتەن، ءتۇرلى كەسىر-كەساپاتتان قورعاپ-قورشايدى. قاناعاتشىل – شۇكىرشىل ادام. «قاناعات قارىن تويدىرار» ماتەلىنەن-اق بۇل قاسيەت ادامدى شەكتەۋ ارقىلى، ­انتيۆيرۋس سەكىلدى باسى ارتىق نارسەلەردەن قالقالايتىنىن ءتۇسىنۋ كەرەك. تەگىندە، ءجونى ءتۇزۋ كىسى قاناعاتشىل كەلەدى. قاناعاتشىل – قۇدايعا ءبىر تابان جاقىن جان. سەبەبى ىسىراپشىل ەمەس، ۇنەمشىل. ۇنەمشىلدىك پىسىقتىق ماعىناسىندا ايتىلىپ تۇرعان جوق. قايتا ارتىلعاندى ورنى-ورنىمەن، ناتيجەلى جۇمساۋ دەگەن ءسوز. ءوزى تويسا دا، كوزى تويمايتىنداردى قاناعاتشىل دەپ قالاي ايتا الامىز؟! جۇرەگىن دۇنيەگە بايلاعان پەندەنىڭ پەيىلى، بولمىسى،­ مىنەزى وزگەرەدى. ول جانىنداعىلاردى ۇمىتادى، وڭ مەن سولدى اجىراتۋدان قالادى. اقىلدى ءارى ىشكى الەمى باي ادامنىڭ قورعانى – قاناعات. «جۇرت ءجۇر عوي ارامدىقتى ەپ كورەم دەپ، توقتاۋ ايتقان كىسىنى شەت كورەم دەپ. بار ما ەكەن جاي جۇرگەن جان قاناعاتپەن، قۇدايدىڭ ءوز بەرگەنىن جەپ كورەم دەپ» دەيدى اباي. قاناعاتسىزدىق – تويىمسىزدىق ­باستاۋى. مونوگرافيا اۆتورىنىڭ وسىعان قاتىستى ويىن بىلسەك: «قاناعاتقا نەگىز ­بولاتىن – كوڭىلدىڭ تىنىشتىعى. كوڭىلدىڭ تىنىشتىعى ءۇشىن كىسى، جوعارىدا تالاپقا قاتىستى كورسەتىلگەندەي، ءۇش ءتۇرلى ىستەن اۋلاق بولۋ قاجەت: ا) ادامنىڭ ادامدىعىن بۇزاتىن جاماندىقتان; ءا) ءوزىن-وزى وزگەشەلىكپەن ارتىق كورسەتپەكتەن; ب) بىرەۋگە قاستىق قىلماقتان، بىرەۋدى قور تۇتپاقتان، كەمىتپەكتەن. بۇلار – ناپسىدەن تۋاتىن قۇمارلىقتاردىڭ تۇرلەرى. ناپسىدەن تۋاتىن قۇمارلىقتارعا بوي الدىرعان ادام ادامشىلىقتان شىقپاي، جاماندىققا ۇرىنباي قالمايدى. ناپسىدەن تۋاتىن قۇمارلىقتارعا بوي الدىرماۋدىڭ جولى – ءار نارسەنىڭ ولشەۋىن ءبىلۋ، قاناعات ەتۋ، ىنساپتى بولۋ». عالىمنىڭ ويىنشا، قاناعاتسىزدىق – ءناپسىنىڭ قوزۋىنا تىكەلەي قاتىسى بار فاكتور. راقىم، مەيىرىم، قايىرىم، قاناعات – تۋىستاس ۇعىمدار. ماسەلەنكي، راقىم – كەشىرىمگەرشىلىكپەن، مەيىرىم – جىلىلىقپەن، قايىرىم – كىسىلىكپەن، قاناعات – ۇنەمشىلدىكپەن ۇندەس ۇعىمدار. مۇنىڭ ءبارى توعىسا كەلە يماندى قۇرايدى. راقىمسىز ادام – قوعام ءۇشىن ءقاۋىپتى. ويتكەنى ودان پايدا­ ەمەس، زالال-زيان عانا كۇتۋ كەرەك. ادامزات تاريحىنداعى كوبىنە-كوپ ديسپوت، تيران، ديكتاتورلار راقىمسىز ەكەندىگى داۋسىز. سەبەبى راقىم – اداميلىق يادروسى.
كەمشىلىكتىڭ ياكي ارتىقشىلىقتىڭ سيپات-ساپاسىن انىقتاۋ ءۇشىن ەكەۋىن قاتار قويىپ سالىستىرعان دۇرىس. سوندا عانا ونىڭ ارا-جىگىن اجىراتۋعا بولادى. راقىمدىلىق پەن زالىمدىق، قاناعات پەن تويىمسىزدىق، تەرەڭ وي مەن ناداندىق، ەڭبەك پەن ەرىنشەكتىك، تالاپشىلدىق پەن ىنجىقتىق دەگەندەي. اباي ىلىمىندە ادام بولامىن دەگەننىڭ بويىن­دا وسى بەس اسىل قاسيەت توعىسۋى قاجەت. توعىسقان كەزدە­ كىسى تولىسادى. تولىسقان كەزدە ونى كەمەل دەۋىمىزگە نەگىز بار. حاكىم بەس اسىل قاسيەتتىڭ ءمان-ماڭىزىن دەڭگەي-دەڭگەيگە ءبولىپ سارالايدى. ءارقايسى قاسيەتكە ءوز بيىگىنەن باعا بەرەدى. ادامعا ءتان تالاپ، ەڭبەك، تەرەڭ وي، قاناعات، راقىم سىقىلدى بەس اسىل قاسيەت – ءومىر ءورىسىن انىقتايتىن مىقشەگەدەي مىزعىماس تىرەك، ادام بالاسىنىڭ وسىپ-ونۋىنە سەپ بولارلىق التىن­ دىڭگەك. جوعارىدا ءسوز بولعان «بەس اسىل ىسكە» «وتىرىك، وسەك، ماقتانشاق، ەرىنشەك، ­بەكەر مال شاشپاق» سەكىلدى بەس دۇشپان قارسى تۇرماق. ولاردىڭ فۋنكتسياسى – ادامدى اق جولدان تايدىرۋ. الگى «دۇشپانداردىڭ» وزىندىك مىندەتى بار. كىسىنىڭ تۇلا بويى – پەرىشتە مەن ءىبىلىستىڭ مايدانى، جان الىسىپ-جان بەرىسەر شايقاس الاڭى. «بەس اسىل قاسيەت» ادامدى ورگە سۇيرەسە، «بەس دۇشپان» ونى ىلديعا قاراي تارتپاق. يمانى كامىل ءارى پاراساتتى جان عانا بۇعان توتەپ بەرە الادى.
ءبىز «ابايدىڭ انتروپولوگيزمىن» وقىعاندا حاكىم ىلىمىندەگى «بەس دۇشپاننان» ساقتانۋدىڭ، ولاردان اركەز «قاشىق بولۋدىڭ» ومىرلىك ماڭىزى زور ەكەنىن ۇعامىز. ادام بولامىن دەگەن وزەكتى جان ءۇشىن العا باسقان اياقتى كەرى كەتىرەر «دۇشپانداردىڭ» اتىن عانا ءبىلىپ قويماي، زاتىن دا ءتۇسىنۋدىڭ ءمانى زور. جانە ەڭ باستىسى بۇلاردىڭ نەلىكتەن «دۇشپان» سانالاتىنىن، ولاردىڭ قالاي پايدا بولعاندىعىن، قايدا ۇرىندىرارىن، بۇلاردان قورعانۋدىڭ العىشارتىن ءبىلۋ – قيامەت-قايىمعا شەيىن ماڭىزدى. ويتكەنى اباي شىعارماشىلىعى «قۇران-كارىممەن» ۇندەسەتىنىنە اتالعان ەڭبەكتىڭ «اباي جانە قۇران» دەلىنگەن جەتىنشى تاراۋىنا دەن قويعاندا كوزىمىز انىق جەتتى. اقىرزامان پايعامبارى – مۇحاممەد مۇستافا (س.ع.س) بولعاندىقتان دا، ەلشىنىڭ نار كوتەرەر اۋىر جۇگى وزىنەن كەيىنگى عالىمدار، اقىندار، عۇلاما-دانالارعا ارتىلعان. اباي – پايعامبار بولماسا دا، ءومىر سۇرگەن ورتاسىن وياتىپ، «تالاپ، ەڭبەك، تەرەڭ وي، قاناعات، راقىم» سىندى ادامي قۇندىلىقتاردىڭ ساقتالۋى مەن كوزى اشىق، كوكىرەگى وياۋ ازاماتتاردىڭ شىعۋىنا ىقپال ەتەر عىلىم-بىلىمگە ۇندەگەن تاۋتۇلعا. لۇقمان حاكىم بالاسىنا ايتقان ءبىر وسيەتىندە بىلاي دەپتى: «بالام، بۇل دۇنيە – تەڭىز. ونىڭ تۇبىندە تالايلار كەتكەن. ودان امان شىعامىن دەسەڭ، مىنگەن كەمەڭ اللانىڭ الدىنداعى قورقىنىشىڭنان بولسىن. وعان تيەگەن جۇگىڭ اللاعا ­دەگەن يمانىڭنان بولسىن. ونىڭ جەلكەنى ­اللادان كۇتكەن ۇمىتىڭنەن بولسىن. سوندا، بالكىم، امان شىعارسىڭ، ءبىراق ءبىرجولا قۇتىلىپ كەتەرسىڭ دەپ ويلامايمىن». لۇقمان حاكىم پەندە زاتىنىڭ ارعى ومىرگە تاپ-تازا قالپىڭدا كەتپەيتىندىگىن مەڭزەپ وتىرعانداي. وي جۇگىرتكەن جان سول تەرەڭدىكتە شەشۋى تىم قيىن جۇمباق جاتقانىن بايقار ەدى.
ابايدىڭ زامانىندا ەل بيلىگى جاتتىڭ قولىندا-تۇعىن. بوداندىق پەن سايقال ساياساتقا نەگىزدەلگەن باسقارۋ جۇيەسى اسەرىنەن قازاقتا ءتۇرلى مىنەزدەر پايدا بولا باستادى.­ ەل ءىشى بۇزىلدى. الاش ۇلت-ازاتتىق قوزعالىسىنىڭ جەتەكشىسى، ەنتسيكلوپەديست ءاليحان بوكەيحان ءدال وسىناۋ حال-احۋالدى: ء«ادىل بيلىك جوراسى جامان قاراپايىم تۇعىر بي پاراسىنا اياق-استى بولدى. پارا بەرىپ اقتى قارا، قارانى اق قىلاتىن كۇن تۋدى. قازاق جاقسىسى ورىس ەتەگىنەن جەم جەگەندى زور ونەر كوردى» دەپ سيپاتتادى. قاستىق ويلاعان بيلىك قازاقتى بىر-بىرىنە ايداپ سالىپ، ارازداستىرىپ، اۋىزبىرشىلىك، تاتۋلىق، ىنتىماعىنان ايىرۋدى كوزدەدى. «ار ويلايتىن» ادام ازايىپ، ساۋساعىنىڭ ۇشىن قيمىلداتپاي-اق پايداعا كەنەلۋدى قالاعانداردىڭ قاراسى كوبەيدى. قۋلىق-سۇمدىقتى مەڭگەرگەن الاياق-ارامعا جاقىن ارسىزداردىڭ زامانى تۋدى. جاقسىنى جامان دەگەن جالاقور، ارىزقويلار قاتار تۇزەدى. ءبارىنىڭ كوكسەگەنى – بوق-دۇنيە ەدى. اڭقاۋ قازاقتى شەن-شەكپەنمەن الداعان باسقارۋ جۇيەسى جانىنا نويىس-نادانداردى جيدى. «قالىڭ ەلىم، قازاعىم، قايران جۇرتىم، ۇستاراسىز اۋزىڭا ءتۇستى مۇرتىڭ. جاقسى ­مەنەن جاماندى ايىرمادىڭ، ءبىرى قان، ءبىر ماي بوپ ەندى ەكى ۇرتىڭ» دەگەن اباي قايعىدان قان جۇتتى. مۇرتى اۋزىنا تۇسكەن، اق پەن قارانى ايىرا الماعان قازاقتىڭ سول تۇستاعى سۇرقى ايانىشتى بولعانى شىندىق.
اباي – بارومەتر. اباي – اينا. وعان قاراپ، بەتىڭنىڭ قيسىق ەكەنىن كورەسىڭ. ول ءوز ۇلتىنىڭ بەتىن ۇستارامەن شيەدەي قىلعاننىڭ ارتىندا ەشقانداي ءزىل جوق. تەك، جاناشىرلىق بار. حاكىم ايتقان تالاپ، ەڭبەك، تەرەڭ وي، قاناعات، راقىم، مىنە – يدەولوگيا دەگەن وسى! ال ساقتاناتىنىمىز – وتىرىك، وسەك، ماقتانشاقتىق، ەرىنشەكتىك، بەكەر مال شاشپاق. بولدى. «ادامنىڭ بەس اسىل ءىسى» مەن «ادامنىڭ بەس دۇشپانى» – ين مەن يان سەكىلدى بىر-بىرىنە قاراما-قايشى تۇسىنىكتەر. ومىردە دە سولاي ەمەس پە؟! اق پەن قارا، جاقسى مەن جامان، ءالسىز بەن ءالدى، پەرىشتە مەن ءىبىلىس دەگەندەي. مۇندا دانا قوس ستيحيانى بىر-بىرىنە قارسى قويادى، سول ارقىلى ونىڭ تابيعاتىنا تەرەڭ ۇڭىلەدى. قايشىلىق – دۇنيەنىڭ قوزعاۋشى كۇشى. قايشىلىق جوق جەردە دامۋ دا جوق، ءوسۋ دە جوق. بۇل – اللانىڭ ءبىز وزگەرتە المايتىن زاڭى. «اقىل، قايرات، جۇرەكتى بىردەي ۇستا، سوندا تولىق بولاسىڭ ەلدەن بولەك» دەيدى اباي. جوعارىداعى بەس قاسيەتكە اقىل، قايرات پەن جۇرەكتى قوسىڭىز. اتالعان يدەيا فريدريح نيتسششەنىڭ «زاراتۋسترا سولاي دەگەن» اتتى تراكتاتىنداعى «سۆەرحچەلوۆەك» («جوعارعىادام») ۇعىمىنان دا بيىك تۇر. «سۆەرحچەلوۆەك» كونتسەپتسياسى كەمشىلىكتەن ادا دەپ ايتا الماس ەك. ول – ەگوتسەنتريك. ال اباي ايتقان قاسيەتتەردى ءبىر ادامنىڭ بويىنا جيناقتاۋعا بولادى. دەمەك، بۇل يدەاليزاتسيا نەمەسە ۋتوپيا ەمەس. اباي تانىمىنداعى ­زامانا سۋرەتى مەن كىسى بەينەسى، ونىڭ ادام مەن زامان حاقىنداعى ويلارى، ۇسىنعان قاعيدالارى بەلگىلى ءبىر ءداۋىر سيپاتىن، سول داۋىردە ءومىر سۇرگەن ادامداردىڭ مىنەز-قۇلقىن، قارەكەتىن باعالاۋ نەگىزىندە تۋعان.
P.S. اقىننىڭ اق پەن قارا، جاماندىق پەن جاقسىلىق، ماحاببات پەن عاداۋات جونىندەگى ءارقيلى ويلارى – وتكەن كۇن، بۇگىنگى مەن كەلەر شاقتىڭ رۋحاني احۋالىن ايقىندار ولشەمدەر جيىنتىعى. تەك سودان الىستاماساق ەكەن دەپ تىلەيمىن، اللادان…

الىبەك بايبول،
جازۋشى-دراماتۋرگ،
ادەبيەتتانۋشى


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=9&id=1063713

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەل-ارنا ءوز گازەتى

ەڭ جاڭا ماقالالار


中国哈萨克语广播网 8 مينوت
وسى ارانى باسىپ كورىڭىز 8 مينوت
20 قاراشا. تۋعان كۇن يە 20 مينوت
كارتوپ قيسساسى (عيبراتى 28 مينوت
قازاقستان ەۋرو-2020 ىرى 1 ساعات
中国哈萨克语广播网 1 ساعات
中国哈萨克语广播网 1 ساعات
ءۇش قالادا اۋا ساپاسى ن 1 ساعات
شىمكەنت اۋرۋحاناسىنىڭ ب 1 ساعات
وسى ارانى باسىپ كورىڭىز 1 ساعات
20 قاراشا. قازاقپارات ك 2 ساعات
中国哈萨克语广播网 2 ساعات
ەلوردادا ءبىرىنشى اۋىسى 2 ساعات
中国哈萨克语广播网 2 ساعات
قازگيدرومەت: قاراشانىڭ 3 ساعات
Mario says he will resp 3 ساعات
中国哈萨克语广播网 3 ساعات
«Nur Otan» بالالاردىڭ ق 3 ساعات
«مانچەستەر يۋنايتەدتىڭ» 3 ساعات
تۇركىستانداعى جالعىز جە 4 ساعات
ورازا جانە ناماز كەستەس 4 ساعات
الماتىدا «Almaty Invest 4 ساعات
قادىر مىرزا ءاليدىڭ ء"و 4 ساعات
جامبىلدا زاڭسىز قىزمەت 5 ساعات
گەندەرلىك ساياسات الدە 5 ساعات
فۋتبولشى بولام دەسەڭ... 5 ساعات
12 Things You Need to K 5 ساعات
ەربول شايمەردەنۇلىنىڭ « 5 ساعات
سەمەيدە تۇراقتاندىرۋ قو 6 ساعات
جامبىل وبلىسىنىڭ 80 جىل 6 ساعات