ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com



تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: انا-ءتىل گازەتى

جولدانعان ۋاقىتى: 09:56 - 2019/10/24

Нақты Көзі: http://anatili.kazgazeta.kz/?p=54988


جۋىردا حالىق ءارتيسى ءامينا ءومىرزاقوۆانىڭ تۋعانىنا 100 جىل تولۋىنا وراي، الماتى قالاسىنداعى ا.چەحوۆ اتىنداعى قالالىق كىتاپحانادا «تاقيالى پەرىشتەمەن» كەزدەسۋ ءوتتى. كينودا بەينەلەنگەن انا – ءا.ومىرزاقوۆانىڭ ۇلىنىڭ ءرولىن سومداعان تايلاق – ءالىمعازى رايىمبەكوۆ قاراپايىم تراكتورشىدان قالاي كينو اكتەرىنە اينالعانىن اڭگىمەلەپ بەردى.

ومىر باستاۋى

الىمعازى رايىمبەكوۆ 1936 جىلى الماتى وبلىسى، كوكسۋ اۋدانى، ەڭبەك­شىقازاق اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. تۋعاننان بۇگىنگى كۇنگە دەيىن وسى اۋىلدا تىرشىلىك كەشىپ كەلەدى. اكتەر تراكتور جۇرگىزۋشىسى بولىپ جۇرگەن كەزىندە اۋىل باسشىلارىنىڭ وتىنىشىمەن ءبىر ءۇيدى كوشىرۋگە بارىپتى. ودان كەلەسى اۋىلعا بارۋ كەرەك بولعاندا، «ماعان باستىق تەك وسى ۇيدەن قايتاسىڭ دەگەن» دەپ كونبەيدى. جانىنداعىلار سول اۋىلدا كوركەم قىز بار ەكەنىن ايتادى. بويداق جىگىت ەمەس پە، بۇعان ەلەڭ ەتىپ، ءسويتىپ ساپاردى ارمەن قاراي جالعاستىرادى. قىزى بار ۇيگە تۇسكەن ءالىمعازى ­رايىمبەكوۆ سيىرىن ساۋىپ، نانىن ءپىسىرىپ، ساماۋرىنىن قايناتىپ، سول ءۇيدىڭ شارۋاسىن ۇرشىقتاي ءۇيىرىپ وتىرعان بويجەتكەن قىزعا كوڭىلى اۋادى. وسىلايشا، «تايلاق» كينوعا دەيىن گۇلجاۋار ەسىمدى ارۋمەن باس قۇراپ، بالالى-شاعالى بولىپ ۇلگەرگەن. «ومىرلىك جارىم گۇلجاۋار تاۋىقتان ­باستاپ ءىرى قارا مالعا دەيىن ۇستادى. مەنىڭ دە، بالالارىمنىڭ دا بابىن ­جاسادى. بەس ۇل، بەس قىزدى ومىرگە اكەلىپ، ۇلدى – ۇياعا، قىزدى – قياعا قوندىردىق. 60 جىل بىرگە ءومىر ءسۇرىپ كەلە جاتىرمىز» دەدى اكتەر.
ءالىمعازى اسكەردەن جاڭا كەلگەن جالىنداعان جاس جىگىت ەدى. ول ­سوۆحوزدا ك-700 ايداپ، اۋىل اراسىندا جۇرگىزۋشى بولىپ قىزمەت اتقارادى. تالدىقورعان وبلىسى تاراپ، الماتى وبلىسىنا­ قوسىلىپ جاتقان شاقتا «قايرات» قاۋىمداستىعى ايماقتاعى بالالاردى جيناپ، قازاق كۇرەسىنە دايىندايدى. بالالاردى جەتى سايىن جارىستىرىپ، جەڭىلگەندەرىن اۋىلدارىنا قايتارىپ وتىرادى. وسىلايشا، 1965 جىلى بىرنەشە جارىستان وتكەن ءابىلعازى قازىرگى تۇركىستان وبلىسى (سول كەزدەگى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى) تەمىرلان اۋىلىندا جارىسقا قاتىسىپ، 16 كوماندا قاتىسقان جاستاردىڭ ىشىنەن سۋىرىلىپ العا شىعىپ، قاجىمۇقان اتىنداعى جۇلدەنى جەڭىپ الادى.
بۇل كەزدە بەلگىلى رەجيسسەر ءازىربايجان مامبەتوۆ قاجىمۇقان رولىندە وينايتىن ءارتيستى ىزدەپ جۇرەدى. سوندا سىرتتا قاسىندا ەكى-ۇش جىگىت بار، داۋسى قاتتى-قاتتى شىعىپ جاتادى. ىشتەن ءسابيت ساتىبالدين دەگەن تەمىرلاندىق جىگىت شىعىپ، ء«اۋ، ازەكە، نە بوپ قالدى، دالانى باسىڭا كوتەردىڭ عوي؟» دەپ كۇلەدى. ءازىربايجان مامبەتوۆ تە قاراپ تۇرماي: «جەر-جەردىڭ ءبارىن ارالادىق. قاجىمۇقاندى تابا المادىق دەيدى مىنالار» دەپ كۇلەدى. ء«وي، ونى ىزدەپ قايتەسىڭ، جاقىندا ءالىمعازى رايىمبەكوۆ دەگەن جىگىت قازاق كۇرەسىنىڭ چەمپيونى بولىپ، قاجىمۇقان اتىنداعى جۇلدەنى الىپ كەتكەن. لەنين سوۆحوزىندا تۇرادى، سونى كور» دەپ ءجون سىلتەپتى ءسابيت ­ساتىبالدين.

كينو الەمىندەگى العاشقى قادام

ول كىسىدەن مەكەنجايىن العان ءازىربايجان مامبەتوۆ لەنين سوۆحوزىنا جەدەلحات جولدايدى. بۇل كەزدە ءالىمعازى رايىمبەكوۆ جارىستان اۋىلىنا ەندى جەتكەن ەكەن.
«تاڭ اتپاي شابارمان كەلىپ تۇر. ول كەزدە باستىعىمىز جىلقىايدار ەگىمباەۆ ەدى. مۇنداي جاعدايدا تاڭ اتپاي نە ءبىر نارسە بۇلىنگەندە، نە شۇعىل شارۋا بولعاندا شاقىرتاتىن. الاڭداپ قالدىم. سويتسەم شابارمان «ماعان ءسىزدى تەز جەتكىز دەدى، مەن الىپ بارۋىم كەرەك» دەيدى. قوش، بارا كورەرمىن دەپ كولىككە ءمىندىم. ەسىكتەن كىرە سالىسىمەن باستىعىمىز ء«اي، ءالىمعازى، نە ءبۇلدىرىپ ءجۇرسىڭ؟» دەيدى. «ەشتەڭە بۇلدىرگەن جوقپىن، جارىس­تان كەلگەنىم جاڭا عوي» دەيمىن مەن. «ەشتەڭە بۇلدىرمەسەڭ، مىنا قاعاز سەنى ىزدەپ ءجۇر عوي» دەدى. قاراسام جەدەلحات ەكەن، ورىس تىلىندە جازىلىپتى. ء«ان قاناتىندا» فيلمىندە قاجىمۇقاننىڭ ءرولىن سومداۋعا سىناققا شاقىرامىز» دەپ جازىلىپتى. «بۇل مەنىكى عوي، مەن بارامىن» دەدىم بىردەن. ەگىمباەۆ تا ەزۋ تارتىپ كۇلدى دە، «بارساڭ، بار» دەدى. ءسويتىپ، الماتى قايداسىڭ دەپ ارۋ قالاعا اتتاندىم» دەپ ەسىنە الدى ءالىمعازى اتاي. بۇل بەلگىلى اكتەردىڭ كينوداعى ەڭ العاشقى قادامى ەدى.
«قازاقفيلمگە» كەلىپ، ماڭدايشا­سىندا ء«ان قاناتىندا» ءفيلمىنىڭ كينو توبى دەپ جازىلىپ تۇرعان كابينەتتىڭ ەسىگىن قاقتىم. «كىرىڭىز» دەگەن كەلىنشەك­تىڭ داۋسى شىقتى. كىرىپ بارسام، كەلىنشەك باسىمنان اياعىما دەيىن قارايدى. ىشىمنەن جەردەن التىن تاپقانداي نەگە سونشا تاڭدانادى دەپ ويلاپ قويامىن. ءسويتىپ تۇرعاندا «ازيك، ازيك» دەپ ايعايلادى، ارتىما قاراسام ازيك ء(ازىربايجان مامبەتوۆ – رەد.) تۇر. ول دا بىرەۋگە داۋىستاپ «قاجىمۇقان كەلدى» دەپ حابار بەرىپ جاتىر. سوسىن قولىما ستسەناري بەرىپ، «وسىنى جاتتاپ كەل» دەدى. قوناقۇيگە بارىپ تۇگەلىمەن جاتتادىم» دەپ تراكتورشىدان اكتەرگە اينالا باستاعان ءساتىن ايتىپ بەردى.
جاتتاعان كۇنى ءالىمعازى رايىمبەكوۆ­ شىعارماشىلىق توپتىڭ ىشىنە توپ ەتە تۇسەدى. جاتتاعانىن تۇگەل وقىپ بەرەدى. رايىمبەكوۆتى ىدىرىس قارساقباەۆ كيىندىرىپ، كەزىندە «الدار كوسە» فيلمىندە شاكەن ايمانوۆتى گريمدەگەن گريمەر الەكسەي يگوروۆيچ بەتىن ارلەيدى.
كەلەسى كۇنى ساعات 10-دا ءۇشىنشى پاۆيلونعا شاقىرادى. مۇندا العاش رەت ءانۋار مولدابەكوۆپەن، تورعىن تاسىبەكوۆامەن تانىسادى.
كەيبىر اكتەرلاردى كەيىن قاي­تارادى. ال كينوعا ءتۇسىپ كورمەگەن اكتەر ءالىمعازى ءفيلمنىڭ بەكىتىلگەن نۇسقاسىن كۇتىپ الماتىدا قالىپتى. اكتەردىڭ ءوزى ونى بىلاي ەسكە الدى:
«ازەكەڭ كەلىپ ء«سىز الىستان كەلگەن ەكەنسىز، ارى-بەرى جۇرەسىز بە؟ ءبىز مىنانى لابوراتورياعا وتكىزەمىز، سودان كەيىن كامال سمايلوۆتىڭ كابينەتىندە كەڭەس بولادى. كەڭەستە ءسىزدىڭ بەكىتىلۋ-بەكىتىلمەۋىڭىز بەلگىلى بولادى. سول جاۋاپتى ەستىپ ءبىر-اق قايتارسىز» دەدى. سودان ەكىنشى تامىز كۇنى كامال سمايلوۆتىڭ كابينەتىنە ونەر ادامدارى، تاريحشىلار، سىنشىلار جينالدى. مەن دە ۇندەمەي كەلىپ قوسىلدىم. ءۇشىنشى دۋبلدەن كەيىن شى­عىپ، حاتشىنىڭ جانىندا وتىردىم. ىشتەگىلەر بىرەسە ايعايلايدى، بىرەسە كۇلەدى، ۋ دا شۋ بولىپ جاتىر. وسىلاي ۋ-شۋ ەكى ساعاتقا سوزىلدى. سودان كەيىن ازەكەڭ شىعىپ، ء«سىزدى قۇتتىقتاۋعا رۇقسات ەتىڭىز. ءسىزدى قاجىمۇقاننىڭ رولىنە بەكىتتى» دەدى. قاتتى قۋاندىم. جاۋاپتى ەستىپ، اۋىلعا قايتتىم. 13 قىركۇيەك كۇنى كۇيىك دەگەن جەردە ء«ان قاناتىندا» ءفيلمىنىڭ ءتۇسىرىلىمى ­باستالدى» دەپ ەسكە الدى اكتەر.
ءدال وسى فيلم ءتۇسىرىلىپ بىتكەن كەزدە، 1966 جىلى ابدوللا قارساقباەۆ ءالىمعازى رايىمبەكوۆتى «قيلى كەزەڭ» فيلمىنە، ونى بىتە بەرگەندە بايتەنوۆ گەولوگتار ­تۋرالى فيلمىنە بايسەيىت­تىڭ بالاسىن ويناۋعا شاقىرادى. ­الدىمەن جاركەنت قالاسىندا، سوسىن­ اقشيدە تۇسىرىلىمدە بولعان اكتەر كينوعا تۇسكەنىنە گونورار بەرسە، اۋىلىنا­ قايتۋدى جوسپارلايدى. ءسويتىپ جۇر­گەندە اقشيدەگى سوڭعى ءتۇسىرىلىم كۇنى شاكەن ايمانوۆقا كەزىگەدى. ءالىمعازى رايىمبەكوۆتىڭ جارقىرايتىن جۇلدىزدى ءساتى ءالى الدا ەكەنىن اكتەردىڭ ءوزى دە سەزبەگەن ەدى.
«شاكەن ايمانوۆ شاقىرعان سوڭ، قاسىنا كەلدىم. كابينەتىنە كىرگىزىپ الىپ، «تاقيالى پەرىشتە» ءفيلمىنىڭ ستسەناريىن جازىپ، نۇكتەسىن قويىپ كەلىپ وتىرمىن. بۇل مۋزىكالىق كومەديا، باستى رولدە سەن وينايسىڭ» دەدى. مەن ساسقالاقتاپ، ء«اۋ، شاكە، مەن اكتەر ەمەسپىن عوي. مەن نەگىزى تراكتورشىمىن. ەرتەڭ ۇياتقا قالاسىز عوي» دەدىم. سوندا شاكەن اعا «مەنىڭ ايتقانىمدى ەستىدىڭ بە؟» دەدى. «ەستىدىم». «ەستىسەڭ، ەرتەڭ ساعات 10-نان قالماي ماعان كەل» دەدى. وسىلايشا، قوبالجي قادام باسقان بۇل كينو 51 جىل ەكراننان تۇسپەدى. مەنىڭ ەكرانداعى بەينەم ەندى ۇمىت بولا باستاعاندا قۇسمان شالاباەۆ دەگەن ازامات «تاقيالى پەرىشتەنىڭ» جالعاسىن ءتۇسىرىپ، ەلدىڭ العىسىن الدى» دەپ ەستەلىكتەرىمەن ءبولىستى اكتەر.
قۇسپان شالاباەۆ «تاقياسىز پەرىشتە» ءفيلمىن 2013 جىلى ءتۇسىرۋدى جوسپارلاعان. باستى كەيىپكەرگە دە ءدال وسى جىلى حابارلاسىپتى. كەيىن بەلگىلى جاعدايلارعا بايلانىستى بىرنەشە جىل جۇمىس باستالماي، كينو تەك 2015 جىلى تۇسىرىلگەن.
بارشا كورەرمەننىڭ جۇرەگىن جاۋلاعان «تاقيالى پەرىشتە» – ء­الىم­عازى­ رايىمبەكوۆ بۇگىندە مادە­نيەت قايراتكەرى، كوكسۋ اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى. بيىل جاسى 83-كە كەلدى. «تاقيالى پەرىشتە» فيلمىندە انا­سىنىڭ ءرولىن سومداعان ءامينا ءومىرزاقوۆا اكتەردان 17 جاس قانا ۇلكەن ەدى. ەندى، مىنە، سەكسەننىڭ سەڭگىرىنە شىققاندا «كينوداعى اناسىنىڭ» 100 جىلدىعىنا وراي ءتۇرلى شارالاردىڭ قوناعى بولىپ، ەستەلىكتەرىمەن ءبولىسىپ ءجۇر.

اقبوتا مۇسابەكقىزى


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=9&id=1063598

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەڭ جاڭا ماقالالار


ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا 3 مينوت
تۇركىستان وبلىسىندا ءدا 3 مينوت
تايىنشا اۋدانىندا كورون 6 مينوت
ستۋدەنتتەرگە 42 500 تەڭ 9 مينوت
اسكەرلەردىڭ جاۋىنگەرلىك 9 مينوت
جاقسى قىزمەت تابامىن دە 9 مينوت
كراسنودار قالاسىن توپان 9 مينوت
الماتىدا قۇيرىق ماي ەكى 9 مينوت
گەورگي جۋكوۆتىڭ كوماندا 9 مينوت
تامىز ايىنىڭ باسىندا دو 9 مينوت
Kaspi.kz 100 جەدەل جارد 12 مينوت
قىزمەت بارىسىندا كوز جۇ 12 مينوت
اككۋمۋلياتور ۇرلىعى اشى 18 مينوت
قىزمەت بارىسىندا كوز جۇ 18 مينوت
جاۋاپكەرشىلىكتى ناقتىلا 19 مينوت
جاساندى شاش كاسىبى ”قار 19 مينوت
قازاقستاندا كوروناۆيرۋس 19 مينوت
ۋكراينادا وزگەگە بالا ت 19 مينوت
بەلارۋستە شەرۋگە شىققان 19 مينوت
وزبەكستاندا ەپيدەميا با 21 مينوت
حاليلزاد: سشا ۆىپولنيلي 24 مينوت
42 500 تەڭگەگە ءوتىنىش 24 مينوت
“استانا بالەت” تەاترى 24 مينوت
قازاقستاندىق بانكتەرگە 24 مينوت
تۇركىستان وبلىسىندا ەكى 24 مينوت
ەكى ادامدى قاعىپ، قاشىپ 29 مينوت
بقو-دا نايزاعايدان ءبۇت 29 مينوت
شقو دا سوتتالعان ازامات 1 ساعات
قىزمەت بارىسىندا كوز جۇ 1 ساعات
تابىسىنان ايىرىلعان قاز 1 ساعات