ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com



تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: انا-ءتىل گازەتى

جولدانعان ۋاقىتى: 09:35 - 2019/10/24

Нақты Көзі: http://anatili.kazgazeta.kz/?p=54984


قازاق ونەرىنىڭ قارا شاڭىراعى – مۇحتار اۋەزوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق دراما­ تەاترىنىڭ 94-ماۋسىمى گ.تومسكيدىڭ «اتتيلا مەن اەتسي» تاريحي دراماسىمەن اشىلدى. ايگىلى شىعارمانى اۋدارعان قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى، «الاش» حالىقارالىق ادەبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى ءاليا بوپەجانوۆا.

ماۋسىماشاردىڭ الدىندا ءباسپاسوز جيىنىن وتكىزگەن تەاتر ۇجىمى جاقسى جاڭالىقتارىمەن قاتار، الداعى جوسپارلارىمەن دە ءبولىستى. الدىمەن ءسوز العان تەاتردىڭ ديرەكتورى ءسابيت ءابدىحالىقوۆ ماۋسىم اشىلاردىڭ الدىندا ۇجىمنىڭ بىرنەشە وڭىرگە گاسترولدىك ساپارمەن بارىپ كەلگەنىن ايتتى. اتاپ ايتقاندا، پاۆلودار، سەمەي جانە وسكەمەن قالالارىنا مۇحتار اۋەزوۆتىڭ «اباي» تراگەدياسىن (رەجيسسەرى – قازاقستاننىڭ حالىق ءارتيسى ەسمۇحان وباەۆ)، الەكساندر ءۆولوديننىڭ «قوشتاسقىم كەلمەيدى..» دراماسىن (رەجيسسەرى قر ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى اسحات ماەميروۆ)، تىنىمباي نۇرماعانبەتوۆتىڭ «قوجاناسىر ءتىرى ەكەن…» كومەدياسىن (رەجيسسەرى قر ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ورازحان كەنەباەۆ)، عاريفوللا ەسىمنىڭ «تاڭسۇلۋ» دراماسىن (رەجيسسەرى قر ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى الما كاكىشەۆا)، باقىت بەدەلحاننىڭ «مۇقاعاليمەن سىرلاسۋ» پوەتيكالىق قويىلىمىن (رەجيسسەرى ءاريداش وسپانباەۆا) ۇسىنعان.
ء«بىز تەاتر فويەسىندە ارنايى «مۇحتار اۋىلى»،­ ء«شامشى اۋىلى»، «مۇقاعالي اۋىلى»، «پوەزيا بۇرىشى» سياقتى تەاترلاندىرىلعان كورىنىستەردى ەل نازارىنا ۇسىنىپ وتىرمىز. سونىمەن قاتار ­سوناۋ 70-90 جىلدارى تەاترىمىزدا ءفوتوتىلشى بولىپ ىستەگەن قاليعۇمار قابدەشەۆتىڭ ارحيۆتە جاتقان، بۇرىن ەش جەردە جاريالانباعان سۋرەتتەرىن ەل ­نازارىنا ۇسىنىپ، تەاتردا اعامىزدىڭ فوتو كورمەسىن وتكىزەمىز. ەڭ باستىسى – بۇل ماۋسىمدى جاڭا پرەمەرامەن اشىپ وتىرمىز» دەدى ءس.ابدىحالىقوۆ.
ال تەاتردىڭ سوڭعى الپىسىنشى ماۋسىمىنا كۋاگەر بولىپ وتىرعان حالىق ءارتيسى ءاسانالى ءاشىموۆ ءقازىر تەاترعا سىن جازىلا بەرمەيتىنىن، زەرتتەۋ جۇرگىزىلمەيتىنىن ايتىپ، وسى جانرلاردى قولعا الۋ كەرەگىن جەتكىزدى. «بۇل – سوناۋ 94 جىل بۇرىن قىزىلوردادا ۇلىلاردىڭ اشقان تەاترى. ۇلىلار جۇمىس ىستەپ كەتكەن كيەلى تەاتر. سولاردىڭ ءىزىن، ءستيلىن جوعالتپاي، وتكەن ءومىرىن، شەبەرلىگىن، شەبەرلىك كلاسىن جاستارعا ءسىڭىرۋ – ءبىزدىڭ ماقساتىمىز. سوندىقتان بۇل تەاتر – ۇلكەن قارا شاڭىراق. باياعىدا قۇنداقباەۆتىڭ، قۋاندىقوۆتىڭ تۇسىندا كوبەتاي دەگەن كىسى بولعان. ودان سوڭ، اشىربەك سىعايلاردان كەيىن جاقسى جازىلعان، اكتەرلارعا جاردەم بەرەتىن سىنداردى ەستي الماي ءجۇرمىز. ءقازىر تەاتر سپەكتاكلدەرىن تالداپ، سىن جازۋدى كوپ كورمەيتىن بولدىم. تەاتر – سىنشىسى بولسا عانا وسەدى» دەدى حالىق ءارتيسى.
ءباسپاسوز جيىنىنا فوتوكورمە قورىنىڭ يەسى، فوتوگراف، كسرو جۋرناليستەر وداعىنىڭ مۇشەسى، حالىقارالىق فوتوكورمەلەردىڭ جۇلدەگەرى قاليعۇمار قابدەشەۆ تە قاتىستى. ول ءوز سوزىندە فوتوونەردەگى كوپ عۇمىرىن تەاترعا ارناعان ايتتى.
«مەن بالا كەزىمنەن تەاتر ونەرىنە عاشىق بولدىم. ستۋدەنت بولىپ الماتىعا كەلگەنىمدە فوتواپپارات ساتىپ الىپ، قويىلىمداردى سۋرەتكە ءتۇسىرىپ ءجۇردىم. كەيىن جۇمىسىم باعالانىپ، شتاتقا جۇمىسقا كىردىم. جارتى عاسىر ءومىرىمدى وسى ىسكە، سۇيىكتى ىسىمە ارنادىم. جەكە قورىمنان الىنعان فوتوسۋرەتتەر كورمەسىنىڭ اكەمتەاتردا اشىلعانىنا وتە قۋانىشتىمىن» دەدى ق.قابدەشەۆ.
جيىنان كەيىن مۇحتار اۋەزوۆتىڭ ەسكەرتكىشىنە گۇل شوقتارىن قويىپ، جاڭا ماۋسىم پرەمەراسىنىڭ شىمىلدىعىن قازاق تەاترىنىڭ ابىز اقساقالدارى، قازاقستاننىڭ حالىق ارتيستەرى ءاسانالى ءاشىموۆ پەن ەسمۇحان وباەۆ ءسوز سويلەپ، اشتى.
مۇنى دا ءبىر جاقسىلىققا بالاعان تەاتر كورەرمەندەرى «اتيللا مەن اەتسيدى» تاماشالاۋعا وتىردى. سپەكتاكلدىڭ قويۋشى-رەجيسسەرى – الما كاكىشەۆا، قويۋشى سۋرەتشىسى – قابىل حالىقوۆ، ­كوستيۋم ۇلگىسى – بالاۋسا ءابدىماناپوۆا، بالەتمەيستەر – شۇعىلا ساپارعاليقىزى، ۆيزۋالدى كورىنىستەر – ماقسات كۇزەنباەۆ.
اتتيلا – ب.ز.ب. ءىىى-ى عاسىرلاردا ازيانى ءدۇر سىلكىندىرىپ، قىتايدى جەڭگەن عۇن-تۇركىلەردىڭ ۇرپاعى. ول ب.ز. 434-453 جىلدارى باتىس عۇندار مەن ەۋروپالىق كوپتەگەن تايپالاردىڭ باسىن بىرىكتىرىپ، ۇلكەن قاعانات قۇرىپ، الەمدىك تاريحتا ەرەكشە ورىن العان تۇلعا. تاريحي درامانى ساحنالاپ وتىرعان ­تەاتر ينتەرپرەتاتسياسىندا اتتيلا باسقىنشى ەمەس، كەرىسىنشە ەۋروپادا قۇل يەلەنۋشىلىك قۇرىلىستىڭ شايقالۋىنا اسەر ەتكەن، ونداعى حالىققا ازاتتىق اپەرگەن ۇلى قولباسشى، عۇن-ريم يمپەرياسىن قۇرۋدى ارمانداعان كورنەكتى مەملەكەت قايراتكەرى، ءدىني سەنىمدەردى قادىرلەيتىن ديپلومات رەتىندە كورسەتىلگەن.
ءبىز دە قويىلىمنان اسكەري قولباسشى، قايرات­كەر، كوشپەلى جانە وتىرىقشى مەملەكەت اراسىندا­عى رۋحاني، مادەني، ساۋدا ديپلوماتياسىن جۇزەگە اسىر­عان بيلەۋشىنى، ونىڭ ىس-ارەكەتىنەن ءسالت-داستۇردى قاتاڭ ۇستانعان، سونداي-اق ءوزى باسقارىپ وتىر­عان حالقىنىڭ ادەت-عۇرپى مەن مادەنيەتىن، ءتىلىن، ت.ب. جوعارى باعالاعان بيلەۋشىنىڭ بەينەسىن كورە الدىق. سونىمەن قاتار قويىلىمدا اتيللا مەن ريمدىك بەلگىلى گەنەرال اەتسيمەن دوستىعى دا شەبەر بەينەلەنەدى. اەتسي اتتيلاعا دوس قانا ەمەس، قارسىلاس تا بولادى.
اتاقتى اتتيلا كوپ ايەل السا دا، سۇيىكتى جارى كەرە-كوعا دەگەن ماحابباتى كوركەم كورىنىس تاۋىپ، قويىلىمنىڭ شىرايىن اشا تۇسەدى.
ءبىز تاريحتان بىلەتىن گاللا پلاسيديا كامەلەت جاسقا تولماعان ءارى ءالسىز يمپەراتور ۆالەن­تينە­نىڭ اناسى ەدى. اكەمتەاتر ساحناسىندا ول ۆالەن­تينەنىڭ اناسى رەتىندە ەمەس، ناعىز بيلەۋشى ايەل رەتىندە كورسەتىلەدى. ءامىرى ءجۇرىپ تۇرعان گاللا پلاسيديا مەن كۇشى تاسىپ تۇرعان گەنەرال اەتسيدىڭ اراسىندا اشىق تا، جاسىرىن دا شايقاستار جۇرەدى. ال ۆالەنتينەنىڭ باتىلدىعىن قويىلىم سوڭىندا ەرجەتىپ، اناسىنىڭ كەگىن الىپ، اەتسيدى ءوز قولىمەن ولتىرگەندە عانا كورە الامىز.
قويىلىمنىڭ نۇكتەسى دە ادەمى قويىلىپتى. ايبىنى اسىپ، جارتى الەمدى تابانعا باسىپ، جەر-جاھاننىڭ بايلىعىن يەمدەنگەن، التىنعا شومىلعان ريم يمپەرياسىن تاۋبەسىنە كەلتىرگەن اتتيلا ريم پاپاسى لەونمەن جاسىرىن كەزدەسىپ، ورتاق مامىلەگە كەلەدى. «دىنىڭە تيىسپەيمىن. كەرىسىنشە قىتاي شەكاراسىنا دەيىن قانات جايۋىڭا جاعداي جاسايمىن» دەگەن اتتيلانىڭ شەشىمىنىڭ ءوزى ونىڭ ءدىندى، ءسالت-داستۇردى ەرەكشە قۇرمەتتەيتىنىن بايقاتادى. ونىڭ وسى شەشىمىنەن-اق اسا ءىرى ­ساياساتكەر، تاماشا ديپلومات، مامىلەگەر، كوپتەگەن ماسەلەلەردى كەلىسسوزدەر ارقىلى شەشىپ وتىرعان بيلەۋشى ەكەنىن اڭعارۋىمىزعا بولادى.
اكەمتەاتردىڭ ساحناسىندا قويىلعان «اتيللا مەن اەتسي» سپەكتاكلىندەگى ماقسات كۇزەمباەۆتىڭ ۆيزۋالدى كورىنىستەرىن ەرەكشە اتاپ وتكىمىز كەلەدى. سول ارقىلى كورەرمەن اتتيلانىڭ زامانىنا ءتۇسىپ، قويىلىم ىشىندە بىرگە جۇرگەندەي كۇي كەشەدى. جالپى­ ۆيزۋالدى كورىنىستەر دراما تەاترىنا كەلگەن جاقسى جاڭالىق بولىپ وتىر.
ءسوز سوڭىندا تەاتر ۇجىمى «اتتيلا مەن اەتسي» قويىلىمىن كەلەسى جىلى يتالياعا اپارىپ قويۋعا نيەتتى ەكەنىن ايتا كەتەيىك.

اقبوتا قۋاتوۆا
«انا ءتىلى»


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=9&id=1063593

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەڭ جاڭا ماقالالار


الماتىدا تۋريستىك ورىند 2 مينوت
جۇمىسىنان ايىرىلعان 42 5 مينوت
الەمدەگى ەڭ باي ەلدەردى 8 مينوت
قازاقستاندا تاعى 2097 ا 9 مينوت
دارىگەر كوروناۆيرۋستىڭ 9 مينوت
كارانتين كەزىندە قانشا 9 مينوت
شەتەلدىڭ كۇماندى ءدىني 14 مينوت
ەلىمىز پاندەميامەن كۇرە 17 مينوت
جەمىس ورمان شارۋاشىلىعى 19 مينوت
اۆتونوميالى رايوندىق 13 19 مينوت
الەمدەگى ەڭ باي ەلدەردى 26 مينوت
كامال الپەيىسوۆا. ايتىل 29 مينوت
قازاقستاندا كوروناۆيرۋس 29 مينوت
چەحيادا ەكى پويىز سوقتى 29 مينوت
تۇركىستان وبلىسىندا ەكى 29 مينوت
قىرعىزستان پرەزيدەنتىنى 29 مينوت
الەمدەگى ىندەت اۋقىمىنا 29 مينوت
42 500 تەڭگە كىمدەرگە ت 29 مينوت
مما. UFC on ESPN 13: سا 29 مينوت
ەلىمىز پاندەميامەن كۇرە 1 ساعات
پاۆلوداردا اسكەري انت ا 1 ساعات
باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ م 1 ساعات
ەلىمىزدە كوروناۆيرۋس جۇ 1 ساعات
اۆتونوميالى رايوننىڭ وق 1 ساعات
قازاقستاندا كوروناۆيرۋس 1 ساعات
بالقاشتا «نۇرلى جەر» با 1 ساعات
كانادەتس پريزىۆال ۋنيچت 1 ساعات
وتكەن تاۋلىكتە 2097 ادا 1 ساعات
3 اي ىشىندە كوروناۆيرۋس 1 ساعات
ەپيدەميولوگيالىق جاعداي 1 ساعات