ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com

Үш күнгы келушылер санағыКелген адам саны (IP)Көрілген бет саны (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-08-21580410755 %45 %
2019-08-22656264749 %51 %
2019-08-23315216063 %37 %


تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: اقجۇنىس ماقالالارى

جولدانعان ۋاقىتى: 07:45 - 2017/08/31

تولەگەن مۇحامەدجانوۆ، كومپوزيتور، قر مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى

تولەگەن مۇحامەدجانوۆ، كومپوزيتور، قر مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى

– بيىل استانا كۇنى قارساڭىندا، دالىرەك ايتساق، 21 ماۋسىم كۇنى «استانا وپەرا» تەاترى ءوز شىمىلدىعىن ايقارا اشقان بولاتىن. «قايتسەك تە مەرەكە قارساڭىندا اشىلۋىمىز كەرەك» دەپ اسىعىپ كەتكەن جوقسىزدار ما؟ قۇرىلىس جۇمىستارى ساپالى جۇرگىزىلىپ، تولىق اياقتالىپ ۇلگەردى مە، الدە اياقتالماي قالعان تۇستارى بار ما؟
– جوق، جوسپارلانعان ۋاقىتىندا قۇرىلىس جۇمىستارى تولىعىمەن اياقتالدى. تەاتر قۇرىلىسى ەكى جىلعا سوزىلعانىن بىلەسىزدەر. الەمدىك دەڭگەيدەگى تالاپتارعا جاۋاپ بەرەتىن وپەرا-بالەت تەاترى الدىنا ۇلكەن ماقساتتار قويعان قازاقستان ءۇشىن وتە كەرەك ەدى. سول قاجەتتىلىكتى ەلباسى ن.نازارباەۆ دەر كەزىندە سەزە ءبىلدى. «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ دۇنيەگە كەلۋى ەلباسىمىزدىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىمەن جۇزەگە استى. تەاتردى بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ ورتاق يگىلىگىنە اينالدىرۋدى كوزدەپ وتىرمىز. حالقىمىزدىڭ جوعارى مۋزىكالىق جانە ەستەتيكالىق سۇرانىسىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جۇمىس جاسايمىز.
– جاڭا تەاتردىڭ ەرەكشەلىكتەرى تۋرالى ايتىپ بەرىڭىزشى…
– تەاتر جوباسىنىڭ اۆتورلارى كلاسسيكالىق ارحيتەكتۋرانى ۇلتتىق ۇلگىلەرمەن شەبەر ۇشتاستىرىپ، وعان ەرەكشە رەڭك بەرگەن. تەاتردىڭ كولەمى 64 مىڭ شارشى مەتر. مىسالى، كوپەنگاگەن تەاترىنىڭ اۋدانى 41 مىڭ شارشى مەتردى عانا قۇرايدى. ساحنانىڭ ەنى 21 مەتر، ال ۇزىندىعى 59 مەترگە دەيىن جەتەدى. وسلوداعى تەاتردىڭ ەنى 16 مەتر، ال ۇزىندىعى نەبارى 40 مەتر عانا. قاجەت جاعدايدا دايىن دەكوراتسيانى جىلجىتۋعا قولايلى قوس قاپتالى جانە بار. بۇل كۇردەلى سپەكتاكلدەردى قويۋعا وتە ىڭعايلى.
ساحنانىڭ تومەنگى جاعىندا تەرەڭدىگى 12 مەترلىك كوتەرىپ-تۇسىرەتىن اۆتوماتتى قوندىرعىلاردان تۇراتىن ماشينالار زالى ورنالاسقان. تەاتردا ءۇش بولىكتەن تۇراتىن جانە 120 مۋزىكانتقا ەسەپتەلگەن وركەسترگە ارنالعان ارنايى ورىن بار. كورەرمەندەر زالى 1250 ادامعا ارنالعان. تەاتردا 8 قوسىمشا زال، 11 رەپەتيتسيالىق ورىن، كامەرالىق مۋزىكاعا ارنالعان 250 ورىندىق زال، ءباسپاسوز-زالى ت.ب. بار. ءبىزدىڭ ساحنامىزدا الەمدىك دەڭگەيدەگى كەز-كەلگەن تەاتر ءوز دەكوراتسياسىمەن كەلىپ، كۇردەلى سپەكتاكلىن قويا الادى. ساحنانىڭ ەكى قاپتالىندا قالتالارى، تۇكپىرىندە ارەر ساحناسى بار. سولاردىڭ كومەگىمەن ءبىز ءبىر سپەكتاكلدە ءۇش اكت قويا الامىز. ال رەسەيدىڭ ۇلكەن تەاترى ەكى اكت قويا الادى، مىنە، ءبىزدىڭ مۇمكىندىگىمىز قانداي! سونداي-اق، «استانا وپەرانىڭ» سپەكتاكلدەردى HD ۇلگىدە تىكەلەي تاراتاتىن جەكە سەرىكتىك ستانساسى بار.
– وسىنداي تەاتردا جۇمىس ىستەۋدىڭ ءوزى ءبىر عانيبەت، زور قۋانىش شىعار…
– ارينە.
– الاپات تەاتردى باسقارۋ قيىنعا سوقپاي ما؟
– مەن ءۇشىن «استانا وپەرا» شارشى مەترلەرىمەن ەمەس، ماڭىزدىلىعىمەن باعالى. پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان ءابىشۇلى وسىنداي ءىرى دە جاۋاپتى مادەني وشاقتى باسقارۋدى ماعان سەنىپ تاپسىردى. بۇل مەن ءۇشىن ۇلكەن قۇرمەت. قولىنان ءىس كەلەتىن ادام ءۇشىن جۇمىستىڭ قيىنى بولمايدى.
– شىعارماشىلىق جۇمىستار قالاي ءجۇرىپ جاتىر؟
– «استانا وپەرا» تەاترى العاش رەت ءوز شىمىلدىعىن قازاق ۇلتتىق مۋزىكا ونەرىنىڭ كلاسسيگى مۇقان تولەباەۆتىڭ ء«بىرجان مەن سارا» وپەراسىمەن اشقانىن بىلەسىزدەر. بيىل دارىندى ونەر يەسىنىڭ 100 جىلدىعى. ونى تاماشالاۋعا كەلگەن كورەرمەندەر جاڭا نۇسقادا، يۋري الەكساندروۆ قويعان نۇسقادا كوردى. ءداستۇرلى قويىلىم بويىنشا سپەكتاكل سوڭىندا ءبىرجان كوز جۇمسا، جاڭا نۇسقادا ول سۇيگەنىمەن، ءوزىنىڭ اسەم دە وي سالاتىن اندەرىمەن ماڭگى جاسايدى. مازمۇنىن ازداپ وزگەرتۋ رەجيسسەردىڭ كوزقاراسىنا، ونىڭ سول ويىن شەبەرلىكپەن جەتكىزە بىلگەندىگىنە بايلانىستى. ءبىرجاننىڭ اندەرى، ءبىرجان مەن سارا ماحابباتى ماڭگى ولمەيتىنىن مارين تەاترىنىڭ قويۋشى رەجيسسەرى يۋري الەكساندروۆ وزىندىك رەجيسسەرلىك شەشىمدەرى ارقىلى پاش ەتتى.
ودان كەيىن «ۇيقىداعى ارۋ» (پ. چايكوۆسكي) بالەتى قويىلدى. بۇل قويىلىمدى استانا كۇنىنە تارتۋ ەتتىك. بالەتتى الەمگە ايگىلى ۇلكەن تەاتردىڭ حورەوگرافى يۋري گريگوروۆيچ ءۇش كۇن بويى قويدى. ساحنانىڭ اكۋستيكاسىنا، قويىلىمدارىمىزدىڭ كوركەمدىگىنە، ارتىستەرىمىزدىڭ شەبەرلىگىنە كوپشىلىك كۋا بولدى. الداعى ۋاقىتتا ء«بىرجان – سارا» وپەراسى دا، «ۇيقىداعى ارۋ» بالەتى دە تۇراقتى تۇردە تەاتردىڭ رەپەرتۋارىنا ەنەدى.
– قويىلىم كورەرمەن كوڭىلىنەن شىقتى ما؟
– ارينە. الىپ دەكوراتسيالار، ادەمى كوستيۋمدەرمەن ساحنادا اسقاقتاعان بالەتىمىزدىڭ جۇلدىزدارى وزدەرىنىڭ اسەم قيمىلدارىمەن اسەر قالدىرماي قويعان جوق. مەن جوعارىدا ايتىپ كەتتىم، «ۇيقىداعى ارۋدى» ءبىز ءۇش كۇن قويدىق. ءار كۇنى زالدا ينە شانشىر جەر بولعان جوق، بيلەتتەر جەتپەي قالدى. قويىلىم بارىسىندا كورەرمەن ۇرعان شاپالاقتان-اق XVII عاسىرعا، زۇلىمدىقتى جاقسىلىق جەڭگەن ەرتەگى الەمىنە ساياحات ءساتتى بولدى دەپ ايتۋعا ابدەن بولادى.
الداعى 21 قازاندا تەاترىمىزدىڭ الەمدىك تۇساۋكەسەرى. بۇل كۇنى دجۋزەپپە ۆەرديدىڭ «اتتيلا» وپەراسىن قويامىز. تاريحي ماڭىزى بار شاراعا الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن جۇزگە جۋىق قوناقتاردى شاقىردىق. 22 قازاندا الەمدىك كلاسسيكالىق مۋزىكا جۇلدىزدارىنىڭ گالا كونتسەرتى وتەدى. «استانا وپەرا» تورىندە دەنيس ماتسۋەۆ، سۆەتلانا زاحاروۆا، الىبەك دىنىشەۆ، يلدار ءابدىرازاقوۆ، اننا ماركاروۆا، سەرگەي كرىلوۆ، ولگا پەرەتياتكو، مايرا كەرەي، مەدەت شوتاباەۆ، ءالفيا كارىموۆا جانە باسقالارى ونەر كورسەتەدى. 23 قازان كۇنى «اتتيلا» قويىلىمى، سوسىن، 24 قازاندا ءوز تەاترىمىزدىڭ جۇلدىزدارى گالا كونتسەرت بەرەدى.
– ءسىز دە ونەر ادامىسىز، قويىلىم، مۋزىكا، كومپوزيتسيا، سيۋجەت، فابۋلا، اۆتوردىڭ يدەياسى دەگەن دۇنيەلەردىڭ بارىنەن حابارىڭىز مول. وسى تۇرعىدان العاندا رەجيسسەرلەرمەن بارلىق ۋاقىتتا تولىقتاي كەلىسە بەرەسىز بە، الدە «مەن تەك ديرەكتورمىن، شىعارماشىلىقپەن شارۋام جوق، نە ىستەسە دە رەجيسسەر ءوزى بىلەدى» دەپ سىرت قالاسىز با؟
– «استانا وپەرا» تەاترى الەمدىك دەڭگەيدەگى تەاتر. ونىڭ تورىندە ساحنالاناتىن قويىلىمدار دا سوعان ساي بولۋى ءتيىس. 21قازاندا الەمدىك تۇساۋكەسەردى د.ۆەرديدىڭ «اتتيلا» وپەراسىمەن اشاتىنىمىزدى ايتتىم. وسى تۇستا ەرەكشە اتاپ وتەتىن جايت، ءبىز «اتتيلانى» الەم بىلەتىن راقىمسىز، باسقىنشى كەيىپىندە ەمەس، ونىڭ كوپشىلىك بىلە بەرمەيتىن جاعىمدى جاقتارىن كورسەتەمىز. تاريحي تۇلعانىڭ قازاق جەرىمەن بايلانىسى بولعاندىقتان، ءدال وسى وپەرانىڭ تاڭدالۋى دا كەزدەيسوق ەمەس. سول سەبەپتى ءبىزدىڭ قوياتىن «اتتيلا» ادەتتەگى قويىلىپ جۇرگەن وپەرا ەمەس، وزگەشە. ونەردە بارلىعى شەبەرلىككە بايلانىستى. ەگەر رەجيسسەر ءوز قيالىنا سالىپ، تۋىندىنى وتە جوعارى دەڭگەيدە قويسا، وعان الىپ-قوسۋدىڭ ءوزى ارتىق. كومپوزيتورلىعىمدى، اراسىندا ولەڭ جازاتىنىمدى بىلاي قويعاندا، تەاتردا مەن – باسشىمىن. تەاتردىڭ رەپەرتۋارىن قىزىقتى ەتۋ، ارتىستەر دەڭگەيىن كوتەرۋ، رەجيسسەرعا جاعداي جاساۋ – مىندەتىم، ال قويىلىمعا ارالاسپايمىن. ارينە، ونەر ادامى بولعان سوڭ وزىندىك كوزقاراسىم بار. دەگەنمەن، اركىم ءوز جۇمىسىن جاساۋى كەرەك.
– مەملەكەت تاراپىنان تەاترعا قانشالىقتى كوڭىل بولىنەدى؟ ۇكىمەت تاراپىنان كورسەتىلىپ جاتقان كومەك ءسىزدىڭ جانە تەاتر قىزمەتكەرلەرىنىڭ كوڭىلىنەن شىعا ما؟
– ارينە، «استانا وپەرا» تەاترىندا ونەر ادامىنا بارلىق جاعداي جاسالعان. ءتىپتى، جاڭا تەاتردىڭ اشىلۋىنا ۇكىمەت ارنايى ءبىر وتىرىسىن دا ارناعانىن بىلەسىزدەر. سول وتىرىستا قر مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى مۇحتار قۇل-مۇحاممەد بۇل تەاتر ەلىمىزدىڭ مادەني سالاسىنداعى عانا ەمەس، بۇكىل الەمدىك قاۋىمداستىقتىڭ مادەني ومىرىندەگى ايتۋلى وقيعا ەكەنىن ايتقان. «استانا وپەرا» تەاترى اسەم استانانىڭ تاعى ءبىر ايشىقتى سيمۆولى عانا ەمەس، بارشا استانالىقتار مەن ەلوردا قوناقتارىنىڭ سۇيىكتى ونەر ورداسىنا اينالاتىنىنا كامىل سەنەمىن. بۇل – قازاقستانداعى وپەرا مەن بالەت سياقتى وتە كۇردەلى قويىلىمداردى وسى زاماننىڭ ەڭ بيىك تالاپتارى تۇرعىسىنان جۇزەگە اسىرۋعا ارنالعان بىرەگەي تەاتر» دەگەن ەدى مينيستر. وپەرا جانە بالەت تەاترىنىڭ قويىلىمدارىنا جۇزدەن استام ادام قاتىسىپ، حور، وركەستر جانە بالەت ترۋپپاسى سياقتى ۇجىمدار جۇزەگە اسىرادى. وپەرادا مۋزىكا مەن سۋرەت، دراماتۋرگيا مەن ۆوكال، اكتەرلىك شەبەرلىك سياقتى قايتالانباس ونەر تۇرلەرى ءبىر ساحنادا توعىسىپ، بىرەگەي مادەنيەت تۋىندىلارى جاسالادى. وسىنداي قيىن دا كۇردەلى مەكەمەگە مەملەكەت كوڭىل بولمەيتىن بولسا، وندا ءاۋ باستا-اق ول تەاتردى سالۋدى جوسپارلاماس ەدى…

ء

بىزدىڭ ساحنادا ەڭ ۇزدىك انشىلەر مەن ارتىستەر ونەر كورسەتەدى. ولاردى الاڭداتاتىن الەۋمەتتىك ماسەلەلەر تەاتر تاراپىنان شەشىمىن تاۋىپ جاتىر. ونەر ادامى كۇندەلىكتى تىرشىلىككە الاڭداماي، شىعارماشىلىقپەن اينالىسۋى كەرەك. ءبىز ايگىلى لا سكالا مەكتەبىمەن كەلىسىمدەر جۇرگىزىپ جاتىرمىز. بولاشاقتا تەاترىمىزدىڭ وپەرا جانە بالەت سوليستەرىن سول مەكتەپتىڭ ۇستازدارى وقىتادى، ياعني، ارتىستەرىمىز شەتەلگە شىقپاي-اق، اقشا شىعارماي-اق، ءوز شەبەرلىكتەرىن تەاتر قابىرعاسىندا شىڭداي الادى.

– شىعارماشىلىق ۇجىمدى تۇپكىلىكتى ىرىكتەۋ جۇمىستارى قالاي جۇرگىزىلىپ جاتىر؟
– كونكۋرس 2013 جىلدىڭ 4 قىركۇيەگىندە باستالدى. ەڭ الدىمەن حور ارتىستەرىن ىرىكتەدىك. 9 قىركۇيەكتە وپەرا انشىلەرىن ىرىكتەۋدى باستادىق. ال 14 قىركۇيەكتە سيمفونيالىق وركەستر ورىنداۋشىلارىنىڭ كونكۋرسى وتەدى. بالەت ارتىستەرىنىكى 17 قىركۇيەكتە. ءار كونكۋرس بويىنشا ءوتىنىش قابىلداۋدىڭ سوڭعى كۇنى جاريالانعانىنا قاراماستان، ءبىز كونكۋرس بارىسىندا تۇسكەن وتىنىشتەردى شەت قالدىرعان جوقپىز. كونكۋرستىڭ ناتيجەسىن مىندەتتى تۇردە جاريالايمىز. بارلىعى اشىق تۇردە ءوتىپ جاتىر. كوميسسيا مۇشەسىنىڭ قۇرامىندا يتاليا، المانيا، اۆستريا مەن رەسەيدەن كەلگەن ماماندار دا بار. سول سەبەپتى قاتىسۋشىلارعا بەرىلەتىن باعا جان-جاقتى ءارى ادىلەتتى بولادى.
– جاڭا تەاتر جىل سايىن جاڭادان ەكى وپەرالىق جانە ەكى بالەت قويىلىمىن قويۋعا مىندەتتى. وسىنداي قيىن تالاپ، قاۋىرت جۇمىسقا دايىنسىزدار ما؟
– دايىنبىز. راسىندا، ءبىز جىل سايىن كورەرمەندى كەمىندە ءتورت جاڭا قويىلىممەن قۋانتامىز دەگەن ويدامىز. ءقازىر سوعان سايكەس جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر. اعىمداعى جىلدىڭ قاراشا ايىندا انجەلين پرەلجوكاجدىڭ «نوچي» جانە بوريس ەيفماننىڭ «رودەن» بالەتتەرىن قويۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ال جەلتوقساندا سەرگەي پروكوفەۆتىڭ «رومەو مەن دجۋلەتتاسىن» ۇسىنباقشىمىز. مىسالى، «Expo-2017» كورمەسى قارساڭىندا تەاتر تورىندە «لا سكالانىڭ» ارتىستەرى ءبىر اي بويى قويىلىمدارىن پاش ەتەدى. سوندىقتان جوسپار كوپ، ونىڭ بارلىعىنان سىزدەر مىندەتتى تۇردە حاباردار بولاسىزدار.
– الەمدىك دارەجەدەگى تەاترعا اينالۋدى مۇرات ەتىپ وتىرعان ونەر ورداسىنىڭ العا قويعان ماقساتتارى مەن جوسپارلارى قانداي؟
– «استانا وپەرا» كولەمى مەن تەحنيكالىق مۇمكىندىكتەرى جاعىنان ورتالىق ازياداعى تەڭدەسى جوق مادەني وشاق. سوندىقتان الەمدىك دەڭگەيدەگى تەاتردا سوعان ساي ارتىستەر ونەر كورسەتەدى. ونەرسۇيەر قاۋىم ءۇشىن ەندى وپەرا جانە بالەت الەمىنىڭ جۇلدىزدارى، الەمدىك قويىلىمدار قولجەتىمدى بولادى. ءبىز كىشكەنتاي كورەرمەندەرىمىزدى دە نازاردان تىس قالدىرمايمىز. جوسپار بويىنشا تەاتر تورىندە بالالارعا ارنالعان قويىلىمداردى، سول بالالاردىڭ قاتىسۋىمەن ۇيىمداستىرامىز. جوعارىدا اتاپ وتكەندەي، جىلىنا ءتورت جاڭا قويىلىم قويۋ، ارتىستەرىمىزگە ماستەر-كلاسس ۇيىمداستىرىپ، شەبەرلىكتەرىن شىڭداۋ تاعى باسقا ءارتۇرلى كونتسەرتتىك ءىس-شارالاردىڭ بارلىعى «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ الداعى ماقساتتارى.
– اڭگىمەڭىزگە راقمەت!

سۇحباتتاسقان
مايگۇل قالىمبەتقىزى

ء

«اقجۇنىس-استانا» جۋرنالى

سايتىمىزدىڭ جاڭا ماقالالارىنا جازىلىڭىز

پودەليتسيا ۆ سوتس. سەتياح

وپۋبليكوۆات ۆ Facebook
وپۋبليكوۆات ۆ Google Buzz
وپۋبليكوۆات ۆ Google Plus
وپۋبليكوۆات ۆ LiveJournal
وپۋبليكوۆات ۆ موي مير
وپۋبليكوۆات ۆ ودنوكلاسسنيكي
وپۋبليكوۆات ۆ ياندەكس

كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=8&id=807860

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەڭ جاڭا ماقالالار


سيريادان ورالعان اقتوبە 2 مينوت
ماۋسىمدىق ونىمدەر: قىرك 2 مينوت
اتىراۋدا تەاترداعى ورتت 7 مينوت
مەكەمتاس مىرزاحمەتوۆ: ا 7 مينوت
ەلوردانىڭ بايقوڭىر اۋدا 8 مينوت
الماتىعا بيىل ەكى ءجۇز 11 مينوت
ادىلبەك سارسەمباەۆ الما 17 مينوت
ايەلدەر ۆالەيبول قۇراما 17 مينوت
ەرىكتىلەر جۇرتتىڭ القاۋ 17 مينوت
سقو-دا پوليتسيا قىزمەتك 17 مينوت
مەملەكەتتىك 13-كەزەكتى 17 مينوت
رەكتورلاردىڭ بيۋروكراتت 17 مينوت
الماتىداعى جەتىسۋ اۋدان 23 مينوت
ۆولەيبولدان ازيا چەمپيو 27 مينوت
اسقار مامين اقتوبەدەگى 27 مينوت
وسى ارانى باسىپ كورىڭىز 27 مينوت
كاكوە زناچەنيە يمەەت رە 1 ساعات
ارزان پاتەر ۋادە ەتكەن 1 ساعات
قازاقستاندىق ۇستازدار ع 1 ساعات
تانىمال سپورتشى ۋاليح 1 ساعات
تيانشان تورى 1 ساعات
شينجياڭنىڭ تۇڭعىش كەڭ ە 1 ساعات
گانسۋ اقساي: ءتۇرلى شار 1 ساعات
باسەكەلەستىرىپ ساتۋ قيم 1 ساعات
ايەلدەر ۆالەيبول قۇراما 1 ساعات
قوعام حاۋىپسىزدىگى تارا 1 ساعات
وسى ارانى باسىپ كورىڭىز 1 ساعات
قازاق جالقاۋ ەمەس، ءبىر 1 ساعات
التاي كولگىنوۆ جاڭبىر س 1 ساعات
1 مىڭ گا ورمان قالپىنا 1 ساعات