ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com



تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: اقجول تور ماقالالارى

جولدانعان ۋاقىتى: 01:00 - 2020/05/23

Нақты Көзі: https://www.astana-akshamy.kz/qazhyrly-zhan-qabyken/

قاجىرلى جان قابىكەن – استانا اقشامى

تاياۋدا ءبىر شارۋامەن قالالىق اكىمشىلىككە بارسام، قابىكەن قاجىبايۇلى زاكاريانوۆ جۇمىستا ءجۇر. بۇل ءبىزدىڭ قالادا كوروناۆيرۋس دەرتىنىڭ ءورشىپ تۇرعان كەزى ەدى. مەن بەتپەردەمدى تاعىپ، كوزىمە كوزىلدىرىك كيىپ، قولىمدا قولعابىم بار بۇل ىندەتتەن قالاي ساقتانۋ كەرەك سونىڭ ءبارىن ورىنداپ جۇرسەم دە، قورقىڭقىراپ بارسام، قابەكەڭ قاققان قازىقتاي بولىپ قىزمەت ۇستەلىندە وتىر.كابينەتكە كىرگەن بەتتەن: – اعاي-اۋ، بۇگىنگى جاعدايدان قورىقپايسىز با؟ – دەگەن ەدىم.
سوندا قابەكەڭ: – وۋ، ەرەكە، نەسىنە قورقامىن؟ مەن تەكسەرۋدەن ءوتتىم، ءبارى دۇرىس. دارىگەرلەردىڭ ايتقاندارىن ورىنداسام ماعان جۇقپاۋعا ءتيىس، ونىمەن قوسا وسى ومىرىمدە تالاي ءقاۋىپتى قيىن جاعدايلار باسىمنان وتكەن. وتكەن عاسىردىڭ وتىزىنشى جىلدارى بولعان اشارشىلىقتىڭ ءالى دە باسىلماي تۇرعان كەزىندە دۇنيەگە كەلگەنمىن. ول حالقىمىزدىڭ بەتكەۇستار زيالىلارىن جاپپاي اباقتىعا جاۋىپ، ءبىرازىن اتىپ، قالعاندارىن يت جەككەنگە جىبەرىپ جاتقان كەز بولاتىن. ەندى مەكتەپكە بارام دەگەن تۇستا فاشيستىك گەرمانيا تۇتقيىلدان شابۋىل جاسادى. بالا بولساق تا، سول قيىندىقتاردى باستان كەشىردىك. سولاردى جەڭگەن حالىق، پاندەميا­نى دا جەڭەدى دەگەن سەنىمدەمىن، – دەپ جاۋاپ قاتقان.
ءيا، شىنىمەن دە قابىكەن قاجىبايۇلىنىڭ ءومىر جولىنا ۇڭىلسەم، ماقتانۋعا تۇرارلىق عۇمىر كەشىپ كەلەدى. ءوزى وسى استانادان جەتپىس شاقىرىمداي جەردە «شالقار» دەگەن ەلدى مەكەندە بالالىق شاعىن وتكىزگەن. ول كىسىنىڭ ايتۋى بويىنشا اۋىلدىڭ ىرگەسىندە بيىكتىگى سەكسەن مەتردەي «تاسقۇدىق» دەگەن توبە بار كورىنەدى. سول توبەگە شىقسا اۋىلىنىڭ ءوڭىرى، كولدەر ونىمەن قوسا ەتەگىندەگى اعىپ جاتقان بۇلاق ادەمى كورىنىس بەرەتىن كورىنەدى. «تۋعان اۋىلىممەن ماقتانامىن» دەيدى كەيىپكەرىم. تاياۋدا بۇل كەڭشاردىڭ قۇرىلعانىنا 90 جىل تولىپتى. ەگىن، مال شارۋاشىلىقتارى جاقسى دامىپتى. ونىڭ وركەندەۋىنە ۇلكەن ەڭبەك سىڭىرگەن تۇرعىلىقتى حالىق بولسا، ونى ۇيىمداستىرا بىلگەن كەزىندە جوعارى كەڭەستىڭ دەپۋتاتى بولعان مارقۇم اعامىز ەسەنجول قامزەباەۆ، قاسىم تاۋكەنوۆ تاعى سول سياقتى ءبىلىمدى باسشىلار بولعان.
جيىرماسىنشى عاسىردىڭ ورتاسىندا مەكتەپتى بىتىرگەننەن كەيىن كوكشەتاۋ، ءنوۆوسىبىر ارقىلى اينالما جولمەن الماتىعا وقۋعا تۇسۋگە بارادى. اۋىلىمدا جۇرگەندە ءبىر قوناققا كەلگەن باي ايەلدى كورگەنمىن، دەنەسىنىڭ ءون بويى التىن دەسەم، ارتىق ايتقاندىعىم ەمەس شىعار. سول التىننىڭ قالاي وندىرىلەتىنىن بىلگىم كەلەتىن، سوسىن ءتۇستى مەتالدار فاكۋلتەتىنە قۇجاتتارىمدى تاپسىردىم، – دەيدى قابەكەڭ. وقۋعا ءتۇسۋ قيىن بولىپتى، ءبىر ورىنعا وننان ارتىق بالا تالاسىپتى. وسى جەردە قابەكەڭ اعامىز اكەسى قاجىباي اقساقالدىڭ كورەگەندىگىنە ريزا بولادى. اكەسى مەكتەپتە وقىپ جۇرگەنىندە ەكى رەت ورىس وتباسىنا پاتەرگە تۇرعىزادى. سوندا ۇيرەنگەن ورىسشاسى وقۋعا تۇسەردە كوپ كومەگىن تيگىزەدى. اباي اتامىز ايتپاقشى، ورىستىڭ ءتىلىن بىلسەڭ، دۇنيەگە كوزىڭ اشىلادى دەگەن قاعيدا سول كەزدە دۇرىستىعىن دالەلدەدى. مەن ءوزىم دە ينستيتۋتتا قازاق توبىندا وقىدىم، ءبىزدىڭ تىلدە كەرەك كىتاپتار جوق، امالسىزدان ورىسشاسىنان وقۋعا تۋرا كەلدى. ءتىپتى لەكتسيالاردىڭ كەيبىرەۋى رەسمي تىلدە وقىلاتىن. اكەسى قويشى، شەشەسى ساۋىنشى، قازاق اۋىلىنان شىققان قارا دومالاق بالا استانانىڭ پوليتەحنيكالىق ينستيتۋتىنىڭ مەتاللۋرگيا فاكۋلتەتىنە تۇسەدى. ينستيتۋتتا مەتالل عىلىمىنىڭ كورنەكتى وكىلدەرى ە.بۋكەتوۆ، ۆ.پونومارەۆ، س.بوچكارەۆ سىندى بەلگىلى عالىمداردان ءبىلىم الادى.
ينستيتۋتتى ۇزدىك ءبىتىرىپ كەلگەن جاس مامان ءوزى ارمانداعان التىندى قالاي ءوندىرۋ ءتاسىلىن اقسۋ رۋدنيگىندە جەتىنشى رازريادتاعى جۇمىسشى بولىپ باستاۋدان كورەدى. ارينە، بۇعان دەيىن باسقا مەتالداردى ءوندىرۋدى بالحاش، لەنگەر، زايسان سۇرىپتاۋ فابريكالارىندا وندىرىستىك پراكتيكادا كورگەن بولاتىن. جۇمىسشى ماماندىعىن جاقسى يگەرگەندىگىن جانە بىلىمدىلىگىن ەسكەرگەن زاۋىت باسشىلارى ماستەرلىككە، ودان تسەح باستىعىنا دەيىن جوعارلاتادى. وسى جۇمىستا جۇرگەندە بەستوبە رۋدنيگىندە نوۆايا اتتى شاحتانىڭ اشىلۋىنا بەلسەنە ارالاسادى. كومبينات، رۋدنيك باسشىلارى ۆلاديمير سينيتسكي، ريازانوۆ، قوشقارباي تلەۋ­عابىلوۆ، عازيز بەيبىتوۆ سياقتى اعالارىنىڭ مول تاجىريبەسىنەن ۇيرەنە ءجۇرىپ، قويان-قولتىق قىز­مەت اتقارادى.
قانشا ايتقانمەن، كوممۋنيس­تىك پارتيانىڭ تۇسىندا كادر ماسەلەسىنە جەتە كوڭىل بولەتىن سياقتى كورىنەتىن. وبلىس ورتالىعىنان كەمى ەكى ءجۇز شاقىرىم جەردە جاتقان بەستوبە رۋدنيگىنىڭ قاتارداعى ينجەنەرىن بىردەن وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنە نۇسقاۋ­شى ەتىپ قابىلدايدى. قابىكەن قاجىبايۇلى وندىرىستىك تاجىريبە جيناقتاعان قىزمەتكەر رەتىندە مۇندا دا ءوندىرىس ورىندارىنىڭ جۇمىسىن قاداعالاپ، زامان تالابىنا ساي بولۋىنا باعىت باعدار بەرۋشى، ۇيىمداستىرۋشى بولادى. وسى قىزمەتتە جۇرگەندە ستەپنوگورسك كومبيناتىنىڭ ەڭبەك ونىمدىلىگىنىڭ جاعدايى تۋرالى ماسەلەنى وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ بيۋروسىنا دايىنداۋعا قاتىسادى. ول كەزدە بۇل كومبينات تىكەلەي ورتالىققا باعىناتىن، وعان اركىمنىڭ ءتىسى باتا بەرمەيتىن. ماسەلە ويداعىداي قارالىپ، وبلىستىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى ن.كرۋچينا جاعدايدى مينيسترگە جەتكىزگەندە، ول ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپتى. ق.زاكاريانوۆ مىرزانىڭ بىلىمدىلىگىن، ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتىنىڭ بارلىعىن بايقاعان وبلىستىق پارتيا كوميتەتى ساندىقتاۋ (ول كەزدە بالكاشين) اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ەكىنشى حاتشىلىعىنا ۇسىنادى. بۇل وبلىس ورتالىعىنان ەڭ الىس اۋدانداردىڭ قاتارىنا جاتاتىن. مۇندا دا كوپتەگەن شەشىلمەگەن پروبلەمالار شاش ەتەكتەن بولىپتى.
كەيدە ءبىرىنشى باسشى ناقتى ۇسىنىستاردى قابىلداماعان كەزدەرى دە كەزدەسىپتى. جاڭالىقتى ەنگىزۋگە ونشا قۇشتار بولماپتى. سوندا دا ەگىن، مال شارۋا­شىلىعىن دامىتۋدا ءبىراز ىستەر اتقارىلىپ، اۋدان وبلىستا الدىڭعى قاتاردا كورىنگەن. اتاقتى ديقاندار ميحايل دوۆجيك پەن نۇرعابىل ءمالعازداروۆتى كەزدەس­تىرىپ، ءاربىر گەكتاردى ءتيىمدى پايدالانۋ ماسەلەسىن تالداپ، ەكەۋى­نىڭ جەمىستى ەڭبەك ەتۋىنە ىقپال ەتەدى. بۇل باستاما وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ بيۋروسىندا قارالىپ، ۇندەۋ رەتىندە وبلىس ەگىنشىلەرىنە تاراتىلادى. كەيىننەن وسى ەكى بريگادير دە سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى اتاعىن الدى. سىلەتى اۋداندىق پارتيا كوميتەتىندە ىستەپ جۇرگەنىندە ارىپتەسىم، بۇرىن سول اۋداندا جاۋاپتى قىزمەت اتقارعان ۆ.مارچەنكو قابىكەن قاجىبايۇلىنىڭ ساۋاتتىلىعى، جۇمىسقا بەلسەندىلىگى، گازەتتەرگە ءجيى ماقالا جازاتىندىعى تۋرالى جىلى لەبىزدەر بىلدىرگەن ەكەن. الىس اۋداندا تاپسىرىلعان جۇمىستى ابىرويمەن اتقارىپ جۇرگەن جەرىنەن قابىكەن اعامىزدى وبلىس ورتالىعىنداعى ەڭ جاۋاپتى لەنين اۋداندىق اتقارۋ كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى قىزمەتىنە تاعايىندايدى. وسىدان باستاپ قابىكەن قاجىبايۇلىن اقمولا وبلىسى مەن ەل استاناسىنا تەڭ تۇلعا دەۋىمىزگە بولادى، ويتكەنى وسى كەزەڭنەن باستاپ وبلىسقا ەڭبەگىن سىڭىرە وتىرىپ، بولاشاق استانامىزعا العى شارتتار جاساپ جاتتى. ءبارىمىز دە بىلەمىز، بۇل قىزمەتتەگىلەر اۋداننىڭ ەكونوميكاسى مەن الەۋمەتتىك جاعدايىنا تولىق جاۋاپ بەرەتىن. قاي جەردە بولسىن ول كەزدە لەنين كوسەمىمىزدىڭ ەسىمىن كەز كەلگەن اۋدانعا بەرمەيتىن. بەرگەن اۋدان باسقالارىنان جوعارى بولۋى جازىلماعان زاڭ سياقتى ەدى. ونى سونداي دارەجەدە ۇستاۋ ءار باسشىنىڭ قولىنان كەلمەيتىن. ال قابىكەن قاجىبايۇلى وسى قىز­مەتتى سەگىز جىلعا تارتا اتقارىپ شىقتى. ول كىسى كوپسالالى قىزمەتتى اتقارىپ جۇرگەندە اۋىلدارعا كومەك رەتىندە قالا مەكەمەلەرىنىڭ كۇشىمەن ءشوپ دايىن­داپ، قالانىڭ سىرتىنا مايا­لاپ قويۋ داستۇرگە اينالدىرىپتى. سونى ءبىر كەلگەنىندە د.قوناەۆ كورىپ، قالالىقتارعا راحمەت دەپ ق.زاكاريانوۆتىڭ قولىن الادى. بۇل دا ساياسي بيۋرو مۇشەسىنىڭ اۋداندىق اتقارۋ كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسىنا بەرگەن ۇلكەن باعا بولسا كەرەك.
سەكسەنىنشى جىلداردىڭ باسىندا وبلىستىق جەرگىلىكتى ونەركاسىپ باسقارماسىنا باسشى ەتىپ اۋىس­تىرادى. مۇنداعى قىزمەتىنىڭ ناتيجەسىنە ءبىر كورسەتكىشپەن عانا باعا بەرۋگە بولادى. وسى باسقارما رەسپۋبليكا كولەمىندە جيىرما جەتى توقسان بويى ءبىرىنشى ورىنعا شىعىپ وتىرعان. بۇل كىسىمەن قىزمەتتەس بولعان مارقۇم احمەديا اۋشاتوۆ اقساقال قابەكەڭنىڭ كىشىپەيىلدىگىن، ادامگەرشىلىگىن، باسقارۋ ءتاسىلىن ت.ب. جاقسى قاسيەتتەرىن جوعارى باعالاپ وتىراتىن. بۇل كىسى باسقارعان جەرگىلىكتى ونەركاسىپتىڭ تاۋارلارىن شىعارۋ ەگەمەندىك العان جىلداردىڭ باسىندا باسقا رەس­پۋبليكالارمەن ەكونوميكالىق بايلانىس ۇزىلگەن كەزدە وتە قاجەتتىلىككە جارادى.
– بىردە ماسكەۋ قالاسىندا قۇقىق قورعاۋشىلار جيىنىندا سانكت-پەتەربۋرگ قالاسىنىڭ مەرى اناتولي سوبچاكتىڭ سوزىنەن كەيىن ەلگە كەلگەندە مەنىڭ ومىرىمدە كۇرت وزگەرىس پايدا بولدى. باس قالامىزدا «ادىلەت» تۇتىنۋشىلار قۇقىعىن قورعاۋ قوعامدىق بىرلەستىگىن قۇرۋ يدەيا­سى پايدا بولدى. ءسويتىپ قالامىزدا تۇتىنۋشىلارعا دۇرىس قىزمەت جاسامايتىن كاسىپكەرلەرمەن، قىزمەت كورسەتۋشىلەرمەن، ساۋداگەرلەرمەن كۇرەس «مايدانىنا» كىرىسىپ كەتتىم. مىنە، سول قوعامدىق ۇيىمىمىزدىڭ قىزمەت جاساپ جاتقانىنا شيرەك عاسىر بولدى، – دەيدى كەيىپكەرىمىز.
قوعامدىق ۇيىم قىزمەتكەرلەرىنىڭ ايتۋىنشا، وسى كەزەڭگە دەيىن ءجۇز مىڭنان اسا قالالىقتارعا كومەك جاسالعان، ءبىر ميلليارد تەڭگەدەن ارتىق ساپاسىز تاۋارلار كەيىن قايتارىلعان. وسىلاي تىزبەكتەي بەرسەك، بۇل ۇيىمنىڭ استانا تۇرعىندارىنا تيگىزىپ جاتقان پايداسى وتە زور. وسى ۇلكەن شارۋانىڭ باسىندا 85 جاستاعى، جارتى عاسىردان ارتىق باس قالادا ءومىر ءسۇرىپ جاتقان ­قابىكەن قاجىبايۇلى تۇر.
وسىنداي ازاماتتار تۋرالى ماقالا جازعاندا قانداي ماراپاتتارى بارىن تىزبەكتەيتىنىمىز بار. قابەكەڭنىڭ ماراپاتتارى وتە كوپ، ولار تۋرالى ايتاتىن بولساق، ءالى ءبىراز جازۋعا تۋرا كەلەدى. مەنىڭ ويىمشا، بۇل كىسىنىڭ نەگىزگى ماراپاتى قالا تۇرعىندارىنىڭ ريزاشىلدىعى دەپ ويلايمىن.
بىردە قابەكەڭنىڭ ۇيىنە قوڭىراۋ شالسام، بايبىشەسى جاۋاپ بەردى. ءاتى-جونىمدى ايتىپ ەدىم، مەن ءسىزدى بىلەمىن، مەن كۇلاش جاڭابايقىزىمىن عوي دەدى. ءبىر كەزدەرى ءبىلىم سالاسىندا ىستەپ ارىپتەس بولعانبىز. ول كىسىنى قىز­مەتكەر رەتىندە جاقسى جاقتارىنان بىلەتىنمىن. ءبىر سوزبەن ايتقاندا، ءوز ورنىنداعى مامان بولاتىن. وتباسىن قۇرعاندارىنا الپىس جىل بولىپتى. وسىنداي وتباسىنان دارىنسىز ۇرپاق تاراماۋى مۇمكىن ەمەس قوي. ۇلكەن ۇلدارى تولەگەن قابىكەنۇلى شيرەك عاسىردان ارتىق ۇلكەن دارەجەلى مەملەكەتتىك قىزمەتتەر اتقارۋدا، ەكىنشى ۇلى بولات قابىكەنۇلى – رەسەي پرەزيدەنتىنىڭ اپپاراتىندا قىزمەت اتقارسا، ءىنىسى اباي قابىكەنۇلى ماسكەۋ قالاسىنىڭ ءبىر ۇلكەن اۋرۋحاناسىنىڭ باس دارىگەرى. ءبارىنىڭ بالا-شاعاسى ءوسىپ جاتىر. وسىلايشا، بىرنەشە نەمەرە مەن شوبەرەلەردىڭ سۇيىكتى اتا-اجەسى اتانىپ جۇرگەن قابىكەن اعامىز بەن كۇلاش جەڭگەمىز – وسىنداي جاندار.
شىن مانىندە قابىكەن قاجىبايۇلىن استانالىق وبلىس پەن استانانىڭ تەڭ تۇلعاسى دەۋگە نەگىز بار. امان-ەسەن بولىڭىز، قۇرمەتتى قابەكە!

ەركىن داۋەشۇلى،
قازاقستان جۋرناليستەر
وداعىنىڭ مۇشەسى


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=7&id=1184766

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەڭ جاڭا ماقالالار


ازاماتتار سمارتفون ارقى 7 سەكوند
پريۆەرجەنەتس درت ناكازا 3 مينوت
قوستانايدا بلوكپوستاعى 3 مينوت
25 مىڭ دارىگەر ۇيالى با 3 مينوت
سەمەي قالاسىن دەزينفەكت 8 مينوت
قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ 8 مينوت
اتىراۋ: جوعالعان ەكى ءج 9 مينوت
تارازدا مەملەكەتتىك رام 9 مينوت
اقتاۋدا بوكس ورتالىعى پ 12 مينوت
قازاقستاندا بىلتىر 381 15 مينوت
الماتىدا ورتەنگەن اۆتوب 15 مينوت
كەزەكتى ونلاين ءتورالقا 18 مينوت
سەرىك ابىكەنۇلى "ج 18 مينوت
اقتوبەلىك جاستار مەملەك 18 مينوت
كارانتين كەزىندە 320 ون 18 مينوت
تۇتىنۋ ارقىلى كەدەيلەرد 18 مينوت
COVÙ‰D-19: برازيليادا ء 18 مينوت
قاتتى جەل، اپتاپ ىستىق 18 مينوت
جاس عالىمداردىڭ حالىقار 18 مينوت
قازاقستاننىڭ بارلىق وڭى 18 مينوت
نۋكلەين قىشقىلىن تەكسەر 18 مينوت
«بايەر» برازيليالىق قور 18 مينوت
حالىقارالىق ترانزيتتىك 21 مينوت
25 مىڭ دارىگەر ۇيالى با 21 مينوت
ءقازىر ەلىمىزدە كوروناۆ 24 مينوت
تۇركىستاندا دارىگەرلەر 27 مينوت
ەلوردا اكىمدىگى بيىك عي 28 مينوت
ايدا بالاەۆا: قاسيەتتى 28 مينوت
اتىراۋ: مۇناي كومپانياس 1 ساعات
وقۋلىقتاردى ساراپتاۋمەن 1 ساعات