ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com



تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: اقجول تور ماقالالارى

جولدانعان ۋاقىتى: 03:00 - 2020/05/21

Нақты Көзі: https://www.astana-akshamy.kz/tsifrlandyru-igersek-igiligi-mol/

تسيفرلاندىرۋ: يگەرسەك، يگىلىگى مول – استانا اقشامى

مەملەكەت تسيفرلاندىرۋ، تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى پايدالانۋ ارقىلى حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋدى، ەكونوميكانىڭ دامۋ قارقىنىن جەدەلدەتۋدى كوزدەيدى. ونلاين تولەمدەر، ەلەكتروندىق قىزمەتتەر ەڭ الدىمەن ۋاقىت ۇنەمدەيدى. تسيفرلىق ساۋاتىڭ بولماسا، كۇندەلىكتى ومىردە جانە جۇمىستا اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى قولدانا المايسىڭ.قر تسيفرلىق دامۋ، يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى ءمينيسترى اسقار جۇماعاليەۆتىڭ مالىمدەۋىنشە، تسيفر­لىق ەكوجۇيەگە 67 ملرد تەڭگە سوماسىندا ينۆەستيتسيا تارتىلىپ، حالىقتىڭ 97 پايىزى كەڭجولاقتى ينتەرنەتپەن قامتىلادى. 2019 جىلى «تسيفرلى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋعا بولىنگەن 18،7 ملرد تەڭگە تولىعىمەن يگەرىلگەن. «جالپى، رەسپۋب­ليكالىق بيۋدجەتتەن 2 جىل ىشىندە 35 ملرد تەڭگە جۇمسالدى. تسيفرلاندىرۋ بو­يىنشا جۇرگىزىلگەن جۇمىستىڭ ەكونوميكالىق تيىمدىلىگى 803 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. يننوۆاتسيالىق ەكوجۇيەگە 32،8 ملرد تەڭگە تارتىلدى» دەگەن مينيستر 250-دەن اساتىن تۇرعىنى بار ەلدى مەكەندەردىڭ بارلىعى وسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن جوعارى جىلدامدىقتى ءموبيلدى ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتىلەتىنىن ايتتى.

«Smart City» جوباسى

نۇر-سۇلتان قالاسى – ەلىمىز بويىنشا تسيفرلاندىرۋ سالاسى دامىعان بىردەن-بىر قالا. «Smart City» جوباسى بويىنشا سمارت-ەمحانا، سمارت-مەكتەپ، سمارت-بيلەت­تەر، سمارت-تولەمدەر، سمارت-كوشەنى جارىقتاندىرۋ، تۇرعىننىڭ ءبىرىڭعاي كارتاسى، ءقاۋىپسىز قالا جوبالارى بىرتىندەپ جۇزەگە اسىرىلىپ، ءوز تيىمدىلىكتەرىن كورسەتۋدە. كولىك سانىنا، كەپتەلىسكە بايلانىستى جۇمىس ىستەيتىن «اقىلدى» كوشە قيىلىستارى، اۆتوبۋس­تار قاي ۋاقىتتا كەلەتىنىن حابارلايتىن «اقىلدى» ايالدامالارىمىز بار. العاشقى جوبانىڭ ءبىرى – «سەرگەك» جۇيەسى Big Data تالداۋلارىن پايدالانادى (كەپتەلىستەر، توتەنشە جاعدايلار، جولداردىڭ توزۋى). جۇيەنى ىسكە قوسقاننان بەرى 500 ميل­ليوننان استام بەينەماتەريال جيناقتالعان. سونداي-اق نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمدىگىنىڭ iKOMEK 109 ءبىرىڭعاي بايلانىس ورتالىعى كوممۋنالدىق كاسىپورىنداردىڭ بارلىق بايلانىس ورتالىق­تارىن بىرىكتىرەدى جانە 24/7 تارتىبىندە جۇمىس جاسايدى.

«اقىلدى قالا» قانشالىقتى اقىلدى؟

تسيفرلىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا سوڭعى كەزدەرى ەلوردادا اتقارىلعان جۇمىستار جايىندا قالا اكىمى ا.كولگىنوۆ بىلاي دەيدى: «ينجەنەرلىك جەلىلەردى تسيفرلاندىرۋ ءبىرقاتار ماسەلەلەردى شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ايتالىق، 3D جانە BIM تەحنولوگيالارى ارقىلى ينجەنەرلىك جەلىلەرگە تۇسەتىن جۇكتەمەنى كورۋگە بولادى. تسيفرلىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ قالانىڭ باس جوسپارىنداعى قالا قۇرىلىسى پروتسەستەرىن كورۋگە، بولجاۋعا جانە مودەلدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى». قالا اكىمىنىڭ ايتۋىنشا، باس جوسپاردىڭ كەڭىستىكتەگى ءۇش ولشەمدى ماكەتىن قۇرۋ قالانىڭ جانە جەكە وبەك­تىلەردىڭ 3D-گولوگرامماسىن كورۋگە، تابيعي جانە تەحنوگەندىك جاعدايلاردى، قالا ­ينفراقۇرىلىمىنىڭ ­احۋالىن (كارىزدىڭ جارىلۋى، اپاتتار، داۋىل جانە باسقالار) مودەلدەۋگە، جالپى قۇرىلىسىن جوبالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
قالا تۇرعىنى رەتىندە تسيفر­لاندىرۋ ءۇردىسىنىڭ جاقسى دامىپ جاتقانىن بايقايمىز. مىسالى، كارانتين كەزىندە حقو-لاردان قاجەتتى مالىمەتتەرگە ونلاين بايلانىس جانە ينتەرنەت مۇمكىندىكتەرىن پايدالانۋ ارقىلى قول جەتكىزىپ وتىردىق. مىسالى، وسىدان ون جىل بۇرىن بالانى بالاباقشاعا ورنالاس­تىرۋ قيىن بولعانى بەلگىلى. ال ءقازىر اتا-انالار بالاسىن بالاباقشاعا ونلاين رەجيمدە كەزەككە قويادى، بۇل ءوز كەزەگىندە سىبايلاستىق ارەكەتتەردى ازايتۋعا كومەكتەسۋدە.
قالا اكىمى ا.كولگىنوۆتىڭ بۇعان قاتىستى پىكىرى بار. «بۇگىنگى تاڭدا «ازاماتتار­عا ارنالعان ۇكىمەتپەن» قاتار پرواكتيۆتى جۇيە ازىرلەندى. جەكە وزىمە ءبىر جىل بويى كوپتەگەن شاعىم مەن وتىنىشتەر كەلىپ ءتۇستى. سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەستىڭ ماڭىزدى بولىگى ادامي فاكتوردى ازايتۋ بولعاندىقتان، وعان تسيفرلاندىرۋ ارقىلى قول جەتكىزە الامىز. بارلىق مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدى ونلاين باستاعاندا، ءبارى اشىق ءارى ءادىل كورىنەدى، وسىدان كە­يىن عانا ناتيجە تۋرالى ايتا الامىز. ءبىز ءبىلىم سالاسىنداعى سەنىمدى نىعايتقىمىز كەلەدى، ويتكەنى بالالارعا قاتىستى سالادا وڭاي ولجاعا جول بەرمەۋىمىز كەرەك. ەڭ الدىمەن بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن، تاماق ساپاسىن جانە ادىلدىكتى قامتاماسىز ەتۋىمىز كەرەك» دەيدى قالا اكىمى التاي كولگىنوۆ.

ساۋدانى تسيفرلاندىرۋ

بۇگىندە ەلىمىزدە 2 مىڭنان استام ينتەرنەت-دۇكەن بار. بىلتىر رەسپۋبليكا بويىنشا قولما-قول اقشاسىز تولەم 14 تريلليون تەڭگەدەن اسقان. قر ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ءمينيسترى باقىت سۇلتانوۆتىڭ ايتۋىنشا، ازىق-تۇلىك ساۋداسىن دامىتۋ ماقساتىندا «Onay Bazar» جانە «HappyFood.kz» ەلەكتروندىق پلاتفورمالارىن دامىتۋعا قولداۋ كورسەتىلگەن.

مەملەكەتتىك قىزمەت الۋ جەڭىلدەي تۇسكەن

بۇگىندە مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ 80 پايىزى ونلاين قولجەتىمدى. «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسياسىنىڭ قوعاممەن بايلانىس دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى مۇرات جۇمانباي تسيفرلاندىرۋدىڭ ارقاسىندا مەملەكەتتىك قىزمەتتى الۋ جەڭىلدەي تۇسكەنىن كەلتىرەدى. «كەيىنگى ءبىر جارىم جىلدا مامانداندىرىلعان حقو-عا بارىپ ۋاقىت جوعالتپاي، egov.kz پورتالى ارقىلى اۆتوكولىكتى ەسەپكە قويىپ، جۇرگىزۋشى كۋالىگىن اۋىستىرۋعا بولادى» دەيدى مۇرات جۇمانباي.

1،5 جىل ىشىندە 430 ملن تەڭگە ۇنەم

قر ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا، قاناتقاقتى جوبا ىسكە قوسىلعان ساتتەن باستاپ 1،5 جىل ىشىندە قر ەڭبەكمينى 430 ملن تەڭگەنى ۇنەمدەگەن. مىسالى، ءقازىر جۇمىس بەرۋشىلەرگە حقو-عا كەلۋدىڭ دە، بوس جۇمىس ورىن­دارى بار بۋما قاعازدى تاپسىرۋدىڭ قاجەتى جوق، ەندى حقو شتاتىندا بۇرىنعىداي وسى دەرەكتەردى قولمەن ەنگىزەتىن بىرنەشە ادام دا قاجەت بولماي قالدى. ەلەكتروندىق ەڭبەك شارتتارىن ەسەپكە الۋدىڭ ءبىرىڭعاي جۇيەسى ونى با­زادا ساقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ باسشىسى اليك شپەكباەۆتىڭ ايتۋىنشا، جىل اياعىنا دەيىن تۇرمىستىق سىبايلاس جەمقورلىقتى جويۋ ءۇشىن ەڭ جەمقور مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى اۆتوماتتاندىرۋدى اياقتاۋ قاجەت. «ەگەر جىل اياعىندا ءبىز مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى جەرگىلىكتى دەڭگەيدە دە، ورتالىق دەڭگەيدە دە اۆتوماتتاندىراتىن بولساق، وندا ءبىز ىشكى سىبايلاس جەمقورلىق پروبلەمالارىن جويامىز. بىرلەسكەن ىس-ارەكەتتەر ارقىلى جەمقورلىقتى ءىس جۇزىندە جويدىق دەپ ايتا الامىز. از قالدى» دەدى شپەكباەۆ.
سونداي-اق ونىڭ ايتۋىنشا، اشىق بيۋدجەتتەردىڭ ينتەراكتيۆتى كارتاسىنا اقپاراتتى ورنالاستىرۋ بويىنشا مەملەكەتتىك مەكەمەلەردىڭ جۇمىسىن جانداندىرۋ قاجەت. ەگەر وتكەن جىلى 323 مەملەكەتتىك مەكەمە 408 ملرد تەڭگەنىڭ بيۋدجەتىن جاريالاعان بولسا، بيىل 246 دەپارتامەنت بارلىعى 165 ملرد تەڭگەنىڭ بيۋدجەتىن جاريالاعان.
ء«داستۇرلى فورماتتان اشىق كەڭىستىك فورماتىنا كوشۋگە قاتىستى مەملەكەتتىك ينس­تيتۋتتاردىڭ قايتا قۇرىلۋىن جەدەلدەتۋ قاجەت. مەندە ەلورداداعى 326 مەملەكەتتىك مەكەمەنىڭ ء61-ى تۋرالى مالىمەت بار، مەن بۇل جاعىنان دامىماي جاتىرمىز دەپ سانايمىن» دەدى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل دەپارتامەنتىنىڭ ءتوراعاسى.

كەڭجولاقتى ينتەرنەتسىز ءومىر جوق

شىنىندا، كارانتين بىزگە ءبىراز جايدىڭ بەتىن اشتى. ءبىلىم سالاسىنىڭ پروبلەمالارىن كورسەتتى. كارانتين جاعدايىنا بايلانىستى ونلاين وقۋعا كوشكەندە ينتەرنەت جەلىسىنىڭ قۋاتى ناشار ەكەنى بايقالدى. بۇدان بۇرىن ينتەرنەت ەلدىڭ 90 پايىز اۋماعىن قامتيدى دەپ جۇرگەندە شىن مانىندە ولاي ەمەس ەكەنىنە كوزىمىز جەتتى. ينتەرنەتتىڭ ساپاسى ناشار، اتا-انالار جۇيكەلەپ، e-mail اشۋدىڭ وزىنە قينالىپ جاتتى، سونداي-اق كوپتەگەن مۇعالىمدەردىڭ IT-تەحنولوگيا­لارمەن جۇمىس ىستەۋگە دايىن ەمەستىگى بايقالدى.
«ەلىمىزدەگى 118 قالا مەن 4235 اۋىلدىق ەلدى مەكەننىڭ تۇرعىندارى، بۇل شامامەن 18 ملن ادام، ءقازىردىڭ وزىندە 3G/4G بايلانىسىن پايدالانا الادى. ول ءۇشىن ەل باسشىلىعىنىڭ تاپسىر­ماسى بويىنشا بايلانىس وپەراتورلارى بۇگىندە 2 ءىرى اۋقىمدى جوبانى جۇزەگە اسىرۋدا» دەگەن اسقار جۇماعاليەۆ 2021 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ەلىمىزدەگى 5 مىڭ ەلدى مەكەننىڭ كەڭ اۋقىمدى ينتەرنەتكە قول جەتكىزە الاتىنىن ايتقان بولاتىن. ونلاين وقۋ كەزىندە بەلگىلى بولعانى – جاڭا زاماننىڭ اقپاراتتىق تەحنولوگيالارىن تاراتۋشى كەڭجولاقتى ينتەرنەت جە­لىلەرى اۋىلدارىمىزدىڭ بارىنە بىردەي جەتپەپتى، ەلدە 6 مىڭنان استام ەلدى مەكەن بولسا، ونىڭ تەك ء3300-ى كەڭجولاقتى ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتىلگەن.
كارانتين كەزىندە ونلاين وقۋعا كوشكەن كەزدە حالىق­تىڭ الەۋمەتتىك جاعدايى دا انىق كورىندى، «وسى كەزگە دەيىن ۇيىندە سمارتفونى، تەلەديدارى جوق وتباسىلار بار ەكەن عوي» دەپ تاڭعالدىق. ءبىر بولمەلى جاتاقحانادا تۇراتىن وتباسىلاردىڭ بالالارىنا ءبىر بولمەدە بىرنەشە وقۋشى ساباق وقۋ قيىندىق تۋدىرعان. وسى جەردە گەرمانيانى مىسالعا الايىق، گەرمانيا ۇكىمەتى مەكتەپتەرىن تسيفرلاندىرۋعا جىل سايىن 5 ميلليارد ەۋرو بولەدى دەگەن مالىمەتتى كوردىك. بۇل قارجى پلانشەتتەر مەن كومپيۋتەرلەر ساتىپ الىپ، عالامتورعا قوسىلۋ ءۇشىن جۇمسالادى ەكەن. نەمىستىڭ بالالارى وسىناۋ يگىلىكتىڭ ارقاسىندا فيزيكا مەن حيميا ءپانىن وقىعاندا حالىقارالىق زەرتحانالاردان تاجىريبەلەر كورە الادى، ال استرونوميا ساباعىندا وبسەرۆاتوريالاردان جۇلدىزداردى زەرتتەيدى. ال بىزدە ءار ۇيدە ءبىر كومپيۋتەر، ءبىر نوۋتبۋك بولسا سونىڭ ءوزى تاماشا جەتىستىك، ءبىراق قازاق وتباسىندا كەمى 3-5 بالا بارىن ەسكەرسەك، ونىڭ ءبارىن سمارتفونمەن قامتاماسىز ەتۋ اتا-اناعا كادىمگىدەي جۇك. اۋزىمىزدى قۋ شوپپەن سۇرتە بەرمەيىك، ەلورداداعى 88 مەكتەپتىڭ (بارلىعى 109 مەكتەپ) بارلىعى دەرلىك كەڭجولاقتى ينتەرنەت جەلىسىمەن جانە كومپيۋتەرلەرمەن جابدىقتالعان. كەي مەكتەپ STEM بويىنشا وقىتادى، STEM لابوراتوريالار كەرەكتى جابدىقتارمەن جابدىقتالعان. باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارىنا ارنايى سكرەتچ باعدارلاماسى ەنگىزىلگەن.

كارانتين كەزىندەگى كومەك

تسيفرلىق دامۋ ۆيتسە-مينيسترى ابىلايحان وسپانوۆ­تىڭ ايتۋىنشا، تج كەزىندە كوپتەگەن IT-كومپانيالار ازاماتتارعا جاڭا ءومىر سالتىنا بەيىمدەلىپ، قىزمەتتەردى قاشىقتان الۋعا قاجەتتى ءتۇرلى ازىرلەمەلەر جاساۋعا بەلسەندى قاتىسقان. بۇعان ەتسق-نى قاشىقتان الۋ قىزمەتىن ايتۋعا بولادى، 215 مىڭنان استام قازاقستاندىق ەتسق-نى ونلاين رەسىمدەگەن. ودان بولەك، ۇلتتىق ساراپتاما ورتالىعىندا زەرتحانالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ پروتسەسى اۆتوماتتاندىرىلىپ، COVID-19 دەرەكتەرىن باسقارۋ جۇيەسى قۇرىلعان، بلوكبەكەتتەردەن ءوتۋ ءراسىمىن تەزدەتۋ ءۇشىن iQala.kz پورتالىندا Qorgan سەرۆيسى، سونداي-اق جۇك تاسىمالداۋشىلارعا بەرىلەتىن رۇقساتتى ەلەكتروندى تەكسەرۋ قىزمەتى جانە ت. ب. ىسكە قوسىلعان.


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=7&id=1183015

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەڭ جاڭا ماقالالار


دامىلسىز كۇرەس جۇرگىزىپ 10 مينوت
شقو-دا ان-2 ۇشاعى ورتەن 10 مينوت
ساياسي قۋعىن-سۇرگىنگە ۇ 10 مينوت
توقاەۆ ساياسي قۋعىن-سۇر 14 مينوت
بەرىك ءۋالي: الاش ارىست 20 مينوت
سەمەي - ءۇرجار باعىتىند 23 مينوت
الماتىنىڭ مەشىتتەرى جۇم 23 مينوت
رەسەيدە تاۋلىك ىشىندە 8 1 ساعات
ۇلتتىق پاركتەر كاۋاپحان 1 ساعات
اتىراۋدا 5 جىل ۇزىلىستە 1 ساعات
قارجاۋباي سارتقوجا: مەم 1 ساعات
ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇر 1 ساعات
ۇمتىل زارىققان. جاسىل ت 1 ساعات
"پارلامەنتتىك وپپو 1 ساعات
ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇر 1 ساعات
شي جينپيڭ 45-ءنومىرلى ء 1 ساعات
20 جىلدىقتارىن تويلاعان 1 ساعات
قازاقستاننىڭ كەي وڭىرىن 1 ساعات
بادمينتوننان الەم چەمپي 1 ساعات
قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارى 1 ساعات
جامبىل ارتىقباەۆ: ىسىرا 1 ساعات
الماتى بازارىندا نەگە ا 1 ساعات
اتىراۋدا 5 جىل ۇزىلىستە 1 ساعات
«تار جول، تايعاق كەشۋدە 1 ساعات
«باۆاريا» رەكوردتىق سوم 1 ساعات
قازىنا بىلىمدەرىن نە ٴۇ 1 ساعات
ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ قار 1 ساعات
اسكەري مۇلىكتەر جاڭارتى 1 ساعات
ىىم-دە «پيلوتتىق» جوبان 1 ساعات
گولوششەكيننىڭ ءولىمى 2 ساعات