ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com



تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: اقجول تور ماقالالارى

جولدانعان ۋاقىتى: 01:15 - 2019/11/07

Нақты Көзі: http://www.astana-akshamy.kz/arhivti-aqtarghanda/

اقمولانىڭ العاشقى مەشىتى – استانا اقشامى

بۇگىن ارحيۆ دەرەكتەرى مەن فوتوسۋرەتتەردى سالىستىرا وتىرىپ، ەلوردادا العاشقى سالىنعان مەشىت تاريحىن باياندايمىز.اقمولاداعى العاشقى («ەسكى مەشىت»، ء«بىرىنشى مەشىت»، «اعاش مەشىت» دەگەن اتاۋلارى بار) مە­شىتتىڭ قۇرىلىسى اعا سۇلتان قوڭىرقۇلجا قۇدايمەنديننىڭ قاراجاتىنا 1838 جىلى اقمولا بەكىنىسىنىڭ ىرگەسىنەن بوي كوتەرەدى. مەشىتتىڭ جانىنان 1842 جىلى دىنگە سەنۋشىلەردىڭ قولداۋىمەن ءدىني وقۋ ورنى اشىلادى، شاعاتاي (تاتار)، اراب تىلدەرىندە جازۋ،
وقۋدى ۇيرەتەدى، قاجەتتى وقۋلىق­تار مەن كىتاپتاردى اتا-انالارى مەن تۋىسقاندارى قامتاماسىز ەتىپ تۇرادى. 1843 جىلى جەرگىلىكتى مۇسىلمان بالالاردى وقىتاتىن بۋرابي مولدا ءۇشىن كىشىگىرىم ءۇي
سالىنادى.
قالاعا كەزەكتى كەرۋەن كەلگەندە مەشىتتە قايىرىمدىلىق اس بەرۋ راسىمدەرى ۇيىمداستىرىلادى. «اعاش مەشىت» الىس-جاقىن اۋىلداردان دۇعا وقۋ ءۇشىن مۇسىلماندار جينالاتىن ورىنعا، اقمولانىڭ كورنەكتى عيماراتىنا اينالادى. ۋاقىت وتە كەلە قالا ماڭىنا ساۋداگەرلەر، قولونەرشىلەر جانە سىرتتان كەلگەندەر قونىستانا باستايدى. مەشىت تۇرعان جەر قالا اۋماعىنا كىرەدى، مەشىت (مەچەتنايا) كوشەسى پايدا بولادى. وكىنىشكە قاراي، بۇل مەشىت 1920 جىلى ورتەنىپ كەتەدى. سول ورىنعا كۇيدىرىلگەن قىزىل كىرپىشتەن ­قوسشىعۇلوۆتار باستاعان اۋقاتتى ادامداردىڭ، دىنگە سەنۋشىلەردىڭ قارجىسىنا مەشىت قايتا تۇرعىزىلادى. حالىق اراسىندا «تاس مەشىت» نەمەسە تۇسىنە بايلانىس­تى «قىزىل مەشىت» دەپ اتالادى. مەشىتتىڭ يمامى جابىلعانعا دەيىن – ابدراحيم يسماگيلوۆ، ازان شاقىرۋشى – ماحمۋد شارافۋتدينوۆيچ بايبەكوۆ (1865-1942) بولدى.
قازواك-نىڭ 1930 جىلعى 20 ناۋرىزداعى №43 قاۋلىسىمەن №1 مۇسىلمان مەشىتى جابىلىپ، مەشىت عيماراتى تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنە پايدالانۋعا بەرىلدى. «وكتيابر رەۆوليۋتسياسىنىڭ 3 جىلدىق مەرەكەسىنە وراي اقمولا قالاسىنداعى كوشەلەر مەن الاڭداردىڭ اتاۋىن وزگەرتۋ تۋرالى جوبا 1920 جىلى 16 قاراشاداعى اقمولا قالالىق اتقارۋ كوميتەتىنىڭ وتىرىسى №70 حاتتاماسىمەن (7 پۋنكت) بەكىتىلەدى. مەشىت كوشەسى – ۆاحيتوۆ كوشەسىنە (جوبادا سولاي)، ودان بەرەگوۆوي كوشەسىنە، ال 1944 جىلعى 11 قىركۇيەكتەگى اقمولا قالالىق كەڭەسى اتقارۋ كوميتەتىنىڭ №22/1 شەشىمىمەن قازاقتىڭ حالىق باتىرى امانگەلدى يمانوۆ كوشەسى بولىپ اتالدى. تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيى 1940 جىلى كونستانتين-­ەلەنا شىركەۋىنە كوشىرىلەدى، مۋزەيدىڭ ورنىنا «كازپيۆو» زاۆودى ورنالاس­تىرىلادى. 1970 جىلدارى مەشىت عيماراتىن الىپ تاستاپ، ونىڭ ورنىنا كوپپاتەرلى ءۇي سالىندى.
بيىل، ياعني 22 ماۋسىمدا قوڭىر­قۇلجا قۇدايمەنديننىڭ (1794-1865) قاراجاتىنا اقمولا قالاسىندا سالىنعان تۇڭعىش مەشىتتىڭ ورنىنداعى ءۇيدىڭ (نۇر-سۇلتان قالاسى، ا.يمانوۆ كوشەسى، ء2-ۇي) قاسبەتىنە مەموريالدىق تاقتا ورناتىلدى.

دايىنداعان
عازيزا يساحان،
نۇر-سۇلتان قالاسىمەملەكەتتىك
ءارحيۆى عىلىمي-زەرتتەۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=7&id=1068821

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەڭ جاڭا ماقالالار


اۋاعا «تاراتىلاتىن» گاز 2 مينوت
«قازاقپارات» زاماناۋي، 5 مينوت
شەتەلدە وقيتىن قازاقستا 5 مينوت
«سەنىمنەن ايرىلعان كورن 8 مينوت
ءتارتىپ ساقشىلارىنا ءتى 8 مينوت
ءايۋب (ا.س.) | پايعامبا 8 مينوت
الماتىدا كارانتيندە جۇم 8 مينوت
الماتىدا سوڭعى 15 كۇندە 8 مينوت
قازاقستان بىرىنشىلىگىنى 8 مينوت
«بارسەلونا» - «باۆاريا» 8 مينوت
قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىم 11 مينوت
دارىگەرلەر وسىنداي: قوس 14 مينوت
اتىراۋدا تۇماۋعا قارسى 14 مينوت
ۇلتتىق قۇرامالار جاتتىع 17 مينوت
دياگنوزى تۇراقتاندىرىلع 18 مينوت
تيحانوۆسكايا بەلارۋس حا 18 مينوت
تاۋ، سۋ، ورمان، اتىز، ك 18 مينوت
ەلوردادا ادام ءمايىتىن 20 مينوت
مۇسىلماننىڭ ايىبىن جاسى 23 مينوت
«قازاقپاراتتىڭ» زاماناۋ 23 مينوت
ەلىمىزدە قوعامدىق كولىك 26 مينوت
COVID-19 جۇقتىرعاندار: 26 مينوت
قازاقستاندا تەمەكى باعا 26 مينوت
بەلارۋستەگى تارتىپسىزدى 28 مينوت
COVÙ‰D-19: ۆاكتسينا ءبى 28 مينوت
تاۋار كوپ، تاماق جوق. ق 28 مينوت
قر باس سانيتارلىق دارىگ 29 مينوت
الماتىدا كۆي اۋىرىپ جاز 1 ساعات
الاياق تۇرعىنداردىڭ 170 1 ساعات
شينتيان كومىر حيميا ونە 1 ساعات