ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com

Үш күнгы келушылер санағыКелген адам саны (IP)Көрілген бет саны (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-09-181453485241 %59 %
2019-09-191340442541 %59 %
2019-09-206492253078 %22 %


تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: قازاق گازەتتەرى

جولدانعان ۋاقىتى: 12:51 - 2019/05/16



داۋىرجان تولەباەۆ 
«انا ءتىلى»

جۋىردا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى قۇمار اقساقالوۆ وڭىردە وڭتۇستىكتەن كوشىپ كەلەتىن ازاماتتارعا ارنالعان ءۇش مىڭ كوتتەدج سالىناتىنىن حابارلادى. اتالعان باسپانالار ينفراقۇرىلىمى دامىعان 150 ەلدى مەكەندە بوي كوتەرمەك.
«كوشىپ كەلۋشىلەرگە بىرنەشە تالاپ قويامىز. ءار وتباسىندا 3-4 بالا بولۋ قاجەت. دارىگەر، اگرونوم، تراكتورشى، كومباينشى سەكىلدى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتىلەدى. بالالارعا مەكتەپ پەن بالاباقشا دايىن. ەگەر وسى تالاپتارعا ساي بولسا، بۇل وتباسىعا سۋ جاڭا كوتتەدجدىڭ كىلتىن تابىس ەتەمىز» دەدى ايماق باسشىسى.

ار كەلگەن ادامعا دەمەۋ قارجى دا قاراستىرىلعان ەكەن. ايتالىق 5 ادامنان تۇراتىن وتباسىعا 450 مىڭ تەڭگە تولەنبەك. مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ ارقاسىندا سوڭعى جىلدارى سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنا وڭتۇستىك وڭىرلەردىڭ ءۇش مىڭنان استام ازاماتى، 700 وتباسى كوشىپ كەلىپ، الەۋمەتتىك قولداۋلارعا يە بولعان. ءقازىر ولار اۋىلشارۋاشىلىق، ءبىلىم بەرۋ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارىندا جەمىستى ەڭبەك ەتىپ، كاسىبىن دوڭگەلەتۋدە. بيىل دا كەمى 1،5 مىڭ ادامعا جوسپار تۇزىلگەن.
شىنى كەرەك، مۇنداي جاعىمدى جاڭالىقتى ەستىپ قۋانىپ قالدىق. سەبەبى مەملەكەتتىك ساياساتتاعى ­باستى باسىمدىقتىڭ ءبىرى – شەكارالى وڭىرلەردى دامىتۋ، الەۋمەتتىك جاقتان قولداۋ، كوشى-قون ماسەلەسىن رەتتەۋ. تۇرعىندار سانى از بولعان جەردە ءىس العا باسپايدى. جۇمىس قولىنىڭ تاپشىلىعى سەزىلەدى. قاي زاماندا دا ادامنىڭ ەڭبەك كۇشى، ناقتى ­ماماندار الەۋمەت­تىك-ەكونوميكالىق سالالاردىڭ وركەن­دەۋىنە، كەڭىنەن قانات جايۋى­نا تىكەلەي اسەر ەتەتىنى بەلگىلى. مەملەكەتتىك دەڭگەيدە تيىمدىلىگى جوعارى باعدارلامالار قابىلدان­عانىمەن، ولاردى جۇزەگە اسىراتىن مامان-كادرلار بولماسا، دامۋدىڭ تەجەلەتىنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى.
شەكاراعا جاقىن ايماقتارعا حالىقتىڭ كوپتەپ قونىستانۋى – ەل ىرگەسىن ءبۇتىن ءارى بەرىك ەتە ءتۇسۋدىڭ بىردەن-بىر جولى. تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ءتۇرلى دارەجەدەگى ەكونوميكالىق قيىندىقتاردى ەڭسەرۋگە باسا كوڭىل بولىنگەنمەن، وڭىرلەردى، اۋىل-اي­ماقتاردى ور­كەندەتۋگە ءتيىستى دەڭگەيدە كوڭىل بولىنبەي كەلگەنى اقيقات. سونىڭ سالدارىنان حالىقتىڭ باسىم كوپشىلىگى ورتالىقتارعا بەت تۇزەدى. وڭتايلاندىرۋ ماقساتىمەن اۋداندار بىرىكتىرىلدى. بالا سانىنىڭ ازدىعىنان ورتا مەكتەپتەر جابىلدى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا، شەكارالىق ايماقتاردىڭ تۇرعىنسىز قالۋى ونىڭ الەۋەتىن ايتارلىقتاي تومەندەتىپ جىبەردى.
ال وڭتۇستىك وڭىرلەردە تيى­سىنشە حالىقتىڭ كوپتەپ شوعىر­لا­ناتىنى بەلگىلى. تابيعاتى ءومىر سۇرۋگە بارىنشا قولايلى بولعان سوڭ مۇنداي ءۇردىس الەم ەلدەرىندە دە بار. ايتسە دە، بۇل ايماقتاعى نەگىزگى تۇيتكىلدىڭ ءبىرى – جۇمىسسىزدىق ماسەلەسى. ەكى قولعا ءبىر كۇرەك تابا الماي جۇرگەندەردىڭ قاراسى مول. سەبەپ تۇسىنىكتى: ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىس از.

تۇركىستان وبلىسىنىڭ اۋدان­دارىن­­داعى حالىق سانىنا زەر سالاتىن بولساق، سولتۇستىكتەگى اۋداندارمەن سالىستىرعاندا ەل-جۇرت الدەقايدا تىعىز ورنالاسقانىن بايقايمىز. ماسەلەن، تۇلكىباس اۋدانىندا – 100،6 مىڭ ادام، شاردارا اۋدانىندا – 76،8، ورداباسىدا – 107،9، ماقتارالىدا – 291،1، سارىاعاش اۋدانىندا – 287،2 مىڭ. دەموگرافيالىق بولجام بويىن­شا، 2050 جىلعا قاراي وڭتۇستىك وڭىرلەردە حالىق سانى 5 ميلليون 300 مىڭ ادامعا دەيىن جەتىپ، جۇمىسسىزدىق ماسەلەسى ءتىپتى كۇردەلەنە ءتۇسۋى مۇمكىن. وبلىستاعى ەكونوميكالىق تۇرعىدا بەلسەندى حالىقتىڭ ىشىندە 62،7 مىڭ ادام جۇمىسسىزدار قاتارىندا. كەرى­سىنشە، سولتۇستىك وڭىرلەردە تۇرعىندار سانى 900 مىڭعا كەمىپ، جۇمىس كۇشىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى ۇلكەن تۇيتكىلگە اينالۋ ءقاۋپى باسىم.
وسىدان ءبىراز جىل بۇرىن تۇڭعىش پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» جولداۋىندا بۇل ماسەلەنى شەشۋگە ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ، ەڭبەك نارىعىن جاڭعىرتۋ ماقساتىندا ەڭبەككەرلەردى ارتىق جۇمىس كۇشى بار وڭىرلەردەن جۇمىس كۇشى جەتىسپەيتىن وڭىرلەرگە ۇتىمدىلىقپەن تارتۋ جايىن كۇن تارتىبىنە قويعان بولاتىن. سونداي-اق «جۇمىسپەن قامتۋ – 2020» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنا بۇل جونىندە ارنايى تارماق تا ەنگىزىلدى. ونداعى ماقسات – جۇمىسسىزدىعى باسىم وڭتۇستiك تۇرعىندارىن جۇمىس كۇشi تاپشى وڭiرلەرگە كوشىرىپ، ەكونوميكالىق تۇرعىدان قولايلى ەتiپ ورنالاستىرۋ. ارنايى باعدارلامالار بەكىتىلگەن سوڭ سولتۇستىك پەن وڭتۇستىك وبلىستارى اراسىندا التىن كوپىر ورنادى دەسە دە بولادى.
قر ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ دەرەگىنشە، 2018 جىلى ايماقتىق كۆوتا بويىنشا وڭتۇستىكتەن سولتۇستىككە 1858 وتباسى (6766 ادام) قونىس اۋدارىپتى. ولاردىڭ 31 پايىزى – پاۆلودار، ء27-سى – شىعىس قازاقستان، ء22-سى – سولتۇستىك قازاقستان، 16-سى – قوستاناي وبلىستارىنا بارعان. سولتۇستىككە كوشكەندەردىڭ 36 پايىزى – تۇركىستان، ء28-ى – الماتى، ء15-ى – جامبىل، 13،5 پايىزى – قىزىلوردا وڭىرلەرىنەن كەلگەن. سولتۇستىككە كوشكەن وتباسىنىڭ ءاربىر مۇشەسىنە 88 مىڭ تەڭگە سۋبسيديا بەرىلگەن. باسپانا جالداۋ جانە كوممۋنالدىق قىزمەت تۇرلەرىنىڭ شىعىنىن وتەۋگە 12 اي بويى 39 مىڭنان 76 مىڭ تەڭگەگە دەيىن قارجىلاي كومەك قاراستىرىلعان.
ارينە، قونىس اۋداراتىندارعا وڭايعا تۇسپەسى انىق. ويتكەنى جاڭا جەرگە بوي ۇيرەتۋ دەگەن بار. ءبىراق ەل ىرگەسىنىڭ بۇتىندىگى ءۇشىن نامىستى قايراپ، جىگەردى جانۋ كەرەك! ەلىمىزدىڭ كەز كەلگەن پۇشپاعى ءار قازاققا جات بولماۋى ءتيىس. قازىرگى تاڭدا رەسەي مەن قىتايدىڭ ءوزى شەكارالىق ايماقتارعا ەرەكشە دەن قويىپ، قونىس اۋدارعان ازاماتتارعا جاردەمدەسۋدە. نەگە؟ ويتكەنى ولار دا ەلدىڭ بۇتىندىگىن، قاۋىپسىزدىگىن ويلايدى.
ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىز ءۇشىن دە بۇل – ستراتەگيالىق ماسەلە. وسىعان جەرگىلىكتى جەرلەردەگى اتقامىنەر ازاماتتار بىلەك سىبانا كىرىسىپ، كوشىپ كەلۋشىلەرگە ءتيىستى كومەكتى كەشىكتىرمەي الۋعا قولقابىس ەتسە دەيسىڭ. ويتكەنى اكىمدەر تاراپىنان بەرىلگەن ۋادەلەردىڭ ورىندالماي جاتاتىنىن كۇندەلىكتى جاڭالىقتاردان ەستىپ قالامىز. ماڭىزدى مىندەتتى وڭتايلى شەشۋدىڭ بار­­لىق العىشارتتارىن دەر كەزىندە جاساپ، شيكىلىككە، سامارقاۋلىققا جول بەرۋگە بولمايدى.
مۇنداي شالاعايلىقتى دەر كەزىندە اڭعارا بىلگەن ءماجىلىس دەپۋتاتى كارىباي مۇسىرمان ءباسپاسوز بەتىندە ءوز پىكىرىن بىلاي دەپ ورتاعا سالعان بولاتىن: «بۇل مەملەكەتتىك تۇرعىدان العاندا اسا ماڭىزدى ءىستىڭ جەرگىلىكتى جەرلەردە ورىندالۋى قاناعاتتانارلىقتاي ەمەس. بىلتىر ۇكىمەت قاۋلىسىمەن جۇمىس كۇشى ارتىق وڭىرلەردە تۇراتىن وتباسىلاردى جۇمىس كۇشى جەتىسپەيتىن وڭىرلەرگە قونىستاندىرۋعا بولىنگەن 463 كۆوتانىڭ 196-سى عانا يگەرىلگەن، ياعني ءتيىستى تاپسىرما نەبارى قىرىق ەكى-اق پايىزعا ورىندالعان. تەك سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ باسشىلىعى ايرىقشا مۇددەلىلىك تانىتىپ، وتكەن جىلى كۆوتاداعى 110 وتباسىنىڭ ورنىنا 129 وتباسىن قابىلداعان. وسىعان بايلانىستى ۇكىمەت باسشىسىنىڭ اتىنا دەپۋتاتتىق ساۋال جولداپ، مىناداي ۇسىنىستار ەنگىزدىم: بىرىنشىدەن، قونىس اۋدارۋشىلاردى قابىلداۋدىڭ 2017-2019 جىلدارعا ارنالعان وڭىرلىك كۆوتاسىن ءبولۋ ماسەلەسىن قايتادان قاراۋ قاجەت. ويتكەنى ۇستىمىزدەگى جىلى ارتىق جۇمىس كۇشى بار وڭىرلەردەن جۇمىس كۇشى جەتىسپەيتىن وڭىرلەرگە 288 وتباسىنى قونىستاندىرۋ بەلگىلەنگەن. الايدا بۇل جەتكىلىكسىز. ويتكەنى ءبىر عانا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى بيىل كۆوتاداعى 110 وتباسىنىڭ ورنىنا 300 وتباسىنى قابىلداۋعا دايىن ەكەندىگىن مالىمدەپ وتىر» دەيدى دەپۋتات.
سوڭعى جىلداردا ەندىرىلگەن وڭتايلى تاجىريبە دەپ سولتۇستىك وبلىستاردىڭ وڭتۇستىكتە وتكىزەتىن ەڭبەك جارمەڭكەلەرىن مىسالعا كەلتىرۋگە بولادى. اتاپ ايتقاندا، قوستاناي، سولتۇستىك قازاقستان، پاۆلودار جانە شىعىس قازاقستان وبلىس­تارى ۇيىمداستىرعان جارمەڭكەدە – 1785 بوس جۇمىس ورنىندارى ۇسىنىلدى. وندىرىستىك سالاعا – 664 (37،1 ­پايىز)، ءبىلىم سالاسىنا – 551 (31 پايىز)، دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا – 373 (21 پايىز)، مەملەكەتتىك باسقارۋ ىسىنە – 108 (6 پايىز)، اۋىلشارۋاشىلىعىنا – 64 (3،6 پايىز) مامان قاجەت ەكەنى ايتىلدى. سۇرانىستىڭ ناقتى ماماندارعا باعىتتالىپ وتىرعانىن دا ەسكەرۋىمىز كەرەك.
تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلە – سولتۇستىكتەگى جەرگىلىكتى حالىقتىڭ بۇل باستاماعا وڭ كوزبەن قاراي ءبىلۋى. نەگە دەسەڭىز، كوشىپ كەلىپ جاتقان جۇرتقا ءبىرقاتار وڭىرلەردە سۋ جاڭا ۇيلەر سالىنىپ، تۇرعىزىلۋدا. ولاردى جۇمىسپەن قامتۋعا دا ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە نازار اۋدارىلادى. وسىنداي كەزدە كەيبىر جەرگىلىكتى ازاماتتار پەندەشىلىككە بوي ۇرىپ: «بىزگە نەگە وسىنداي جاڭا باسپانا بەرىلمەيدى؟» دەپ اكىمدىكتى جاعالايتىندارىن ەستىپ قالامىز. وسىنداي تۇسىنبەستىكتەر ورىن الماس ءۇشىن ولارعا جۇرگىزىلىپ جاتقان ساياساتتىڭ ءمان-جايىن دۇرىس جەتكىزۋدىڭ وزەكتىلىگى زور.
شىنتۋايتىنا كەلگەندە، وبلىس­تار­دىڭ بىر-بىرىمەن بايلانىسى ايتارلىقتاي دەڭگەيدە ەمەس. ءار وبلىس وزدىگىنەن وقشاۋ كۇيىندە ەمەس، ءوزارا ىقپالداسىپ، تۇتاس ەلدىكتى سەزىنىپ دامىسا ناتيجەگە جەتەرىمىز حاق. تاۋەلسىز قازاقستان تاريحىندا ەڭبەك كوزىن ىزدەگەن حالىقتى ءبىر وبلىستان ەكىنشى وبلىسقا ماقساتتى تۇردە كوشىرۋ بولماعانىن ەسكەرسەك، بۇل – بۇگىنگى ۋاقىتتىڭ ءوزى العا تارتىپ وتىرعان كەلەلى شارۋا.
جالپى شەكارالىق اۋداندار ماسەلەسى ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىر­لەرىنە ءتان دەسەك، قاتەلەسپەيمىز. مۇنى شىعىس قازاقستان وبلىسى كاتونقاراعاي اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى امانتاي بالتاباەۆتىڭ سوزىنەن دە اڭعارۋعا بولادى: «كورشىلەس قىتاي، رەسەي مەملەكەتتەرى شەكارالىق ­اۋداندارىن بەكەمدەۋ ءۇشىن بار كۇشتەرىن سالىپ جاتقانى بەلگىلى. قىتاي قازاقستانمەن شەكارالاس ­اۋداندارىنا حالىقتى شوعىرلاندىرىپ، قالالار سالىپ ­تاستاسا، رەسەي قيىر شىعىستاعى شەكارالىق اۋداندارىنا كوشىپ بارۋشىلار ءۇشىن گەكتارلاپ جەر تەلىمدەرىن تەگىن بەرۋدى قولعا الۋدا. جالپى ەلىمىز بويىنشا شەكارالىق اۋداندارداعى حالىق سانى بارعان سايىن ازايىپ بارا جاتقانىن كورەمىز. ويتكەنى جىل سايىن كەمىندە 3-4 مىڭعا جۋىق تۇرعىن وبلىس، اۋدان ورتالىقتارىنا قونىس اۋدارادى».
گەوساياساتتانۋشى ف.راتتسەلدىڭ شەكارا ماسەلەسى جونىندە ايتقان مىنا ءبىر پىكىرى ەرىكسىز نازار ­اۋدارتادى: «شەكارا – مەملەكەتتىڭ شەتكى ايماقتاعى ورگانى، ول سونداي-اق ءوسىمى، قۋاتى مەن السىزدىگى جانە بار­لىق وزگەرىستەر كورىنىس تاباتىن مەم­لەكەتتىڭ ورگانيزمى. مىقتى مەملەكەت ءوزىنىڭ شەكارالى ايماقتارى مەن ورتالىعىنىڭ اراسىنداعى تىعىز باي­لانىستارعا قولداۋ كورسەتىپ وتىرادى. وسى قارىم-قاتىناستى السىرەتەتىن تەندەنتسيا مەملەكەتتى دە ءالسىز ەتىپ، شەكارالىق ايماقتاردى جوعالتۋعا اكەلىپ سوعادى» دەگەن ەكەن. ولاي بولسا، بۇعان مەملەكەتتىك تۇرعىدان ءمان بەرۋدىڭ ماڭىزى زور.
بىلتىر الماتى وبلىسىندا شەكارالىق سانالاتىن رايىمبەك ­اۋدانى اشىلعاندا ءدۇيىم جۇرتتىڭ بوركىن اسپانعا اتىپ قۋانعانىنىڭ كۋاسى بولدىق. ءقازىر بۇل اۋدان قارقىندى دامۋ جولىنا ءتۇستى. جاڭا ۇيلەر تۇرعىزىلىپ، الەۋمەتتىك نىساندار بوي كوتەرۋدە. حالقىنىڭ ەڭسەسى تىكتەلىپ، بولاشاققا دەگەن سەنىم پايدا بولدى. تىرشىلىك جاندانا ءتۇستى. ءار وڭىردە وسىنداي جاڭعىرتۋ قولعا الىنسا، ءبارى بۇرىنعىداي ءوز قالپىنا كەلەرى ءسوزسىز.
وتكەن جىلى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى 2018-2020 جىلدارى ەلىمىزدىڭ سولتۇستىگىنە 60 مىڭعا جۋىق وتباسى قونىس اۋداراتىنىن حابارلاعان ەدى. قۇزىرلى ۆەدومستۆوداعى مامانداردىڭ بولجاۋىنا قاراعاندا، الداعى 5 جىلدا سولتۇستىك قازاقستان، پاۆلودار، قوستاناي جانە شىعىس قازاقستان وبلىستارىنىڭ حالقى 167 مىڭ ادامعا كوبەيەدى. ەكىنشىدەن، بۇل باعدارلامانىڭ تاعى ءبىر ماقساتى – سولتۇستىكتى قازاقىلاندىرۋ. وسى ماسەلەگە دە ارنايى توقتالا كەتۋدىڭ رەتى كەلىپ تۇرعانداي.
جاسىراتىن نەسى بار، سولتۇستىك وڭىرلەردە قازاقتاردىڭ سانى ەداۋىر از. وعان ءبىر جاعى ءارتۇرلى تاريحي جاعدايلار سەبەپ بولسا، ەكىنشىدەن، كەڭەس وداعى تۇسىنداعى وسى اي­ماقتارعا باعىتتالعان ميگراتسيالىق ۇدەرىستەردىڭ قارقىن الۋى، وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ كوپتەپ قونىستانۋى، قازاقتاردىڭ ءداستۇرلى شارۋاشىلىقتا قالىپ قويۋى، وندىرىسكە نەگىزدەلگەن قالالالار مەن كەنتتەردىڭ بوي كوتەرۋى، زاۋىت-فابريكالاردىڭ سالىنۋى، الەۋمەتتىك سالالاردىڭ دامۋى، ت.ب. سەبەپتەر ءوز اسەرىن تيگىزبەي قويعان جوق. بۇل ورايدا ءتۇرلى ەتنوس وكىلدەرىمەن قاتار تىرشىلىك كەشۋ ۇلتتىڭ سالت-ساناسىنا، ءداستۇرى مەن دۇنيەتانىمىنا، ءتىلى مەن دىلىنە اسەر ەتتى. مۇنىڭ ءبىر عانا كورىنىسىن – سولتۇستىك وڭىردەگى قازاقتاردىڭ وتباسىنداعى بالالار سانىنان بايقاۋىمىزعا بولادى. ەگەر دە وڭتۇستىك وڭىرلەردەگى بالا سانى ورتا ەسەپپەن ءار وتباسىعا 5-6 جانە ودان دا كوپ بالادان كەلسە، سولتۇستىك وڭىرلەردەگى وتباسىلاردا بالا تۋ سانىن بەلگىلى ءبىر شەكتەن اسىرماۋشى­لىق ورىن الدى. سونىڭ سالدارىنان بۇل ايماقتارداعى قازاقتار سانىن «قالىڭ قازاق» دەپ ايتۋعا كەلمەي قالدى. قازاق مەكتەپتەرى كۇرت ازايتىلىپ، بارلارى جابىلدى نەمەسە ورىس مەكتەپتەرىنە اينالدى. ءوزىنىڭ تۋعان جەرىندە، اۋىل-ايماعىندا اۆتوحوندى ۇلتتىڭ ازشىلىقتا قالىپ قويۋى الەم ەلدەرىندە كوپ كەزدەسە بەرمەيدى. اسىلىندا، بۇل – ۇلتتىق سانانىڭ تاركىلەنۋىنە، ءتىل مەن ءسالت-داستۇردىڭ ۇمىتىلۋىنا، تەك-تامىردان قول ۇزۋگە نەگىز بولاتىن جاعداي.
ەلىمىز تاۋەلسىزدىگىن جاريالاعان تۇستا دا تاۋەلسىزدىك ساناسى، ازاتتىق ۇعىمى بۇل ايماقتارعا كەش جەتىپ جاتتى. دەربەستىك تۇتاس ەل اۋماعىن قامتىعانىمەن سانا مەن رۋح ءالى دە بۇعاۋدا بولاتىن. ءتىپتى ءالى كۇنگە دەيىن ۇلتتىق ساناسىنان ايىرىلعان، ەلىنىڭ بيىك مۇراتتارىن اڭسامايتىن، بويىندا ۇلتتىق قۇندىلىقتار قالىپتاس­پاعان قازاقتار قانشاما. دەگەنمەن، وزدەرىنىڭ قازاق ەكەنىن ۇمىتپاعان، ءتىلى مەن دىنىنە بەرىك جاندار از ەمەس. ولار ءوز ۇرپاقتارىن قازاقى قالىپتا تاربيەلەدى. قازاقتىڭ قايماعى بۇزىلماعان تۇتاس اۋىل مەن اۋداندار دا بارشىلىق. ءبىراق، ءبىراق… حالىق سانىنىڭ ءوسىمى ءالى دە كوڭىل كونشىتەرلىك كۇيدە ەمەس. بۇگىنگى تاڭدا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى قازاقتاردىڭ سانى 37،73 پايىز بولسا، پاۆلودار وبلىسىندا قازاقتاردىڭ ۇلەسى 51،77 پايىز، اقمولادا – 50،99، شىعىس قازاقستاندا – 60،04، قوستانايدا – 40،27 پايىزدى قۇراپ وتىر. ­دەمەك، الداعى جىلدار باعدارىندا وبلىس­تاردى قازاقىلاندىرۋ جايى كۇن تارتىبىنەن تۇسپەۋى كەرەك. سەبەبى بۇل ايماقتاردا قاراكوزدەرىمىزدىڭ قاتارى كوبەيەتىن بولسا، ءتىل جانە رۋحانيات ماسەلەلەرى دە شەشىمىن تابارى انىق. كۇردەلى ءتۇيىندى تارقاتۋدىڭ بىردەن-بىر جولى – اتالعان ايماقتارعا باعىتتالعان ىشكى كوشى-قون كولەمىن ارتتىرا ءتۇسۋ. سونىمەن قاتار «جاستار جىلى» اياسىندا دا جوعارى وقۋ ورنىن تامامداعان تۇلەكتەردى وسى ايماقتارعا كوپتەپ تارتۋ قاجەت.

P.S.

قايبىر جىلى پاۆلودار قالاسىندا قىزمەت ىستەپ جۇرگەن وڭتۇستىك ءوڭىردىڭ تۋماسى، كاسىپكەر ازاماتپەن تانىستىم. قالادا تۇرىپ جاتقانىنا ون جىلعا جۋىقتاپتى. «كەلگەنىمە ەش وكىنبەيمىن» دەيدى. العاشقىدا «قونىس اۋدارسام قالاي بولادى؟ تانىمايتىن ورتادا كۇن كورىپ كەتە الامىن با؟» دەگەن ويدىڭ جەتەگىندە ءجۇرىپتى. ءىستىڭ كوزى كورىنىپ تۇرعان سوڭ تاۋەكەلگە بەل بۋعان. زەردەلەي قاراساق، مۇنداي ازاماتتار سولتۇستىك وڭىرلەردە از ەمەس. قايتا سولار كوپ جاعدايدا جەرلەستەرىنە ۇلگى دەسەك تە بولادى. اباي اتامىز ايتپاقشى، ەگەر ءىسىم ءونسىن دەسەڭ رەتىن تاپ. تاۋەكەل ءتۇبى – جەلقايىق، وڭتۇستىكتەگى اعايىندار كوشتىڭ باسىن سولتۇستىككە باتىل تۇردە بۇرعاندارى ءجون. كەزىندە اتا-بابامىز ءار سۇيەم جەر ءۇشىن كۇرەسسە، بۇگىنگى ۇرپاقتارىنىڭ الدىندا سول جەردىڭ ءار شارشى مەترىن مەڭگەرۋ مىندەتى تۇر. شەكارامىز شەگەندەۋلى. تەك سول ايماقتاردى ەل-جۇرتقا تولتىرىپ، جايناتىپ، قۇلپىرتۋىمىز كەرەك. ەلگە ەل قوسىلسا – قۇت! 



كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=6&id=995720

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەل-ارنا ءوز گازەتى

ەڭ جاڭا ماقالالار


ۆيتسە-پرەمەر بەردىبەك س 1 مينوت
2019 - جىلى مەملەكەتتىك 6 مينوت
جانىبەك ءالىمحانۇلىنىڭ 6 مينوت
تەلەحيكايا تۇسىرەتىن كو 6 مينوت
ۆيتسە-پرەمەر بەردىبەك س 7 مينوت
قالا تۇرعىندارى كۇندە ا 13 مينوت
تەتسۋو ميۋرا. سوپاق قۇم 16 مينوت
الماتىداعى كابلۋكوۆ كوش 16 مينوت
中国哈萨克语广播网 16 مينوت
«ارالتۇز» رەسەيدىڭ ينتە 16 مينوت
اسقار مامين الماتى وبلى 25 مينوت
يۇننان ولكەلىك ساياسي ك 26 مينوت
بارابار بولۋ، دامۋ، تەڭ 26 مينوت
تالعات تەمەنوۆ قۋانىشبا 26 مينوت
تەننيس: زارينا دياس ۋحا 28 مينوت
اتىراۋدا مەملەكەتتىك كو 1 ساعات
مينيستر: مادەنيەت قىزمە 1 ساعات
يران پومپەوعا: ءبىز سوع 1 ساعات
تارازدىڭ جەر ۇيلەرىنە ۋ 1 ساعات
«اتىراۋ» فك باس باپكەرى 1 ساعات
نەگىزگى ارقاۋدى كورنەكت 1 ساعات
ءاربىر 11-سەكۋندتا الەم 1 ساعات
«دۇنيە جۇزىندە ءبىر عان 1 ساعات
ورتالىق ءتارتىپ تەكسەرۋ 1 ساعات
يلون جەردىڭ تارتىلىس كۇ 1 ساعات
中国哈萨克语广播网 1 ساعات
پاۆلودار وبلىسىندا 69 ا 1 ساعات
ءومىرزاق شوكەەۆ سايرامد 1 ساعات
ەلوردادا اشىلاتىن جاڭا 1 ساعات
ەلىمىزدىڭ ءبىرقاتار وڭى 1 ساعات