ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com



تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: قازاق گازەتتەرى

جولدانعان ۋاقىتى: 11:48 - 2020/05/23

Нақты Көзі: http://kazgazeta.kz/?p=101323



ەلىمىزدىڭ ءوز ىشىندە، اسىرەسە رەسپۋبليكامىزدا جۇمىس ىستەپ جاتقان شەتەلدىك كومپانيالار مەن جەكەلەگەن ءىرى كۆازيمەملەكەتتىك كاسىپورىنداردا جالاقىنى جاسىرىپ تولەۋ، ءتىپتى شەت مەملەكەتتەرگە ءتۇرلى جەلەۋلەرمەن اسىرىپ جىبەرۋ فاكتىلەرى ورىن الاتىنى ەشكىم ءۇشىن جاسىرىن ەمەس.

مۇنى Covid-19 پاندەمياسىنىڭ وسۋىنە بايلانىستى داعدارىس كەزىندە قازاقستاننان زاڭسىز اكەتىلگەن كاپيتالدى قايتارۋدىڭ وزەكتىلىگى ارتىپ وتىر دەپ http://finreview.info سايتى دا اتاپ كورسەتەدى. اقپارات كوزى «تاۋەلسىزدىك جىلدارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنان اكەتىلگەن كاپيتالدىڭ كولەمى شامامەن 200 ميلليارد اقش دوللارىن قۇرادى» دەپ جازىپ، كولەمدى پىكىر بىلدىرگەن بولاتىن. ەندى سوعان جان-جاقتى توقتالىپ وتسەك.

شىن مانىندە سوڭعى جىلدارى اقپاراتتىق ايدىندا زاڭسىز اكەتىلگەن كاپيتالدى قازاقستانعا قايتارۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى ماسەلە بىرنەشە مارتە كوتەرىلدى. وسىعان قاتىستى مىناعان دا نازار اۋدارعان ءجون بولار ەدى. ەستەرىڭىزدە بولسا، 11 مامىردا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ توتەنشە جاع­داي جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميسسيانىڭ قورى­تىندى وتىرىسىندا سويلەگەن سوزىندە، باسقالارمەن قاتار «ۇلتتىق كومپانيالارعا تيەسىلى جەكەلەگەن قۇرىلىمداردى شەت­ەلدىك يۋريسديكتسيالاردان AIFC-كە كەزەڭ-كەزەڭىمەن كوشىرۋ بويىنشا جۇمىستى باستاۋ كەرەك» دەپ مالىمدەدى. «ەگەر ءوزىمىزدىڭ كومپانيالار شەتەلدىك يۋريسديكتسيالاردى تاڭداسا، ءبىز شەتەلدىك ينۆەستورلاردىڭ سەنىمىن جۇزەگە اسىرا المايمىز»، دەگەن بولاتىن سوندا پرەزيدەنت.
حالىقارالىق ساراپشىلار­دىڭ باعالاۋىنشا، تاۋەلسىزدىك جىلدارى شەتەل اسىرىلعان كاپيتالدىڭ كولەمى 200 ملرد اقش دوللارىنا جەتكەن. بۇل ۇلتتىق قوردىڭ اعىمداعى اكتيۆ­تەرىنەن 3،5 ەسە كوپ. الايدا ەلگە تەك 90 ملن اقش دوللارى عانا قايتارىلىپتى.

كاپيتالدى قايتارىپ الۋدىڭ ءارتۇرلى تاسىلدەرى بار جانە دە، كوپ جاعدايدا، بۇل تولىقتاي زاڭدى. سىرتقى ەكو­نوميكالىق كەلىسىم-شارت­تارمەن ءتۇرلى ايلا-شارعى جاساۋ ارقىلى بيزنەس تە وسى پروتسەستەرگە ءوز ۇلەسىن قوسىپ جاتادى. سونىمەن قاتار، ەكسپورتتىق-يمپورتتىق وپەراتسيالار ار­قىلى ەلدەن جىلىستايتىن اقشا اعىمىنىڭ ديناميكاسى دا تۇراقتى بولىپ تابىلادى.
ءبىر وكىنىشتىسى، ەۋروپالىق تاجىريبەگە سۇيەنە وتىرىپ، قازاقستان ۇزاق ۋاقىتتان بەرى قىلمىستىق كودەكستىڭ ءتيىستى بابىن قىلمىسسىزداندىردى، وسىلايشا ەلدەن اقشالاي قا­را­جاتتار جىلىستاتۋشى ەكسپورتتاۋشىلار مەن يمپورتتاۋشىلاردى سونىڭ كەسىرىنەن تۋىندايتىن اۋىر زارداپتاردان ازات ەتتى. تەك اكىمشىلىك ىقپال ەتۋ تەتىكتەرى، سونىڭ ىشىندە ءوسىماقىلار مەن ايىپپۇلدار، عانا قالدى.

سىرتقى ەكونوميكالىق قىزمەتتى جۇزەگە اسىراتىن ۇيىمدار دەكلاراتسيانى وزدەرى دەربەس ۇسىنادى، وندا كەلىسىمشارت بويىنشا قارىز سوماسى تولتىرىلادى. الايدا، بۇل قۇجات قارىزدىڭ ناقتى نەدەن تۋىنداعانىن ايقىنداپ بەرە المايدى.
ماسەلەن، بۇل ەكسپورتتىق ءتۇسىمنىڭ ۋاقتىلى تۇسپەۋى نەمەسە جەتكىزىلمەگەن يمپورتتىق تاۋارلار ءۇشىن الدىن-الا تولەم سالدارىنان تۋىنداۋى مۇمكىن.
قالاي دەگەندە دە، ەلىمىزدەگى ىسكەر بەلسەندىلىكتى ۋاقىتشا توقتاتىپ تاس­تاعان، ءسويتىپ، بيۋدجەت پەن ۇلتتىق قورعا تۇسىمدەردى ەداۋىر قىسقارتقان، كوروناۆيرۋس ىندەتى كەسىرىنەن زاڭسىز شىعارىلعان اقشالاي قارجىلار اي­تارلىقتاي ۇلعايعان. سوندىقتان دا ورتامەرزىمدى كەلەشەكتە مەملەكەت وسە تۇسكەن شىعىنداردى، ەكونوميكانىڭ مۇنايلى ەمەس سەكتورىنىڭ تۇسىمدەرى ەسەبىنەن، بيۋدجەتتى تەڭگەرىمدەۋگە ۇمتىلۋدا. ۇلتتىق ەكونوميكا مي­نيسترلىگىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونومي­كا­لىق دامۋىنىڭ ءىس ۇستىندەگى بول­جامىندا ترانسفەرتتەردى ەسەپكە ال­ماعانداعى بيۋدجەتتىڭ تابىس بولىگىن 2019 جىلى 9،7 ترلن تەڭگەدەن 2022 جىلى 13 ترلن تەڭگەگە دەيىن ارتتىرۋ جوسپارلانعان. بۇل تاياۋداعى ءۇش جىلدا مۇنايلى ەمەس ەكونوميكادان قوسىمشا 2،5 ترلن تەڭگە سالىقتىق تۇسىمدەر الۋ جوسپارلانىپ وتىر دەگەن ءسوز. بۇل رەتتە بيۋدجەتتىڭ تابىس بولىگىن ارتتىرۋداعى باستى قۇرالداردىڭ ءبىرى ناق وسى – كولەڭكەلى ەكونوميكامەن كۇرەس بولىپ تابىلادى (1-تابليتسا).
ايتسە دە، ەلدەن شىعارىپ اكەتىلگەن كاپيتالدى قايتارۋ ءۇشىن جۇرگىزىلگەن زاڭداستىرۋ باعدارلاماسى كوزگە كورىنەرلىكتەي ناتيجەلەر بەرمەدى – ولاردىڭ كولەمى 10%-دان اسپايدى.
جۇرتشىلىق ءۇشىن وفشورلار تاقى­رىبى ساياسي الاڭدا 2010 جىلدار­دىڭ باسىندا كەڭىنەن جاريا بولدى. سونىڭ ايعاعىنداي 2013 جىلعى تامىز ايىندا وفشوردى زاڭداستىرۋ بويىنشا جۇمىسشى توبىن قۇرۋ جۇزەگە اسىرىلدى. ال 2014 جىلدىڭ اياعىندا قازاقستان وسى باعىتتا جاڭا ءبىر قادام جاساپ، 1988 جىلعى ستراسبۋرگ كونۆەنتسياسىنا قوسىلدى، بۇل قازاقستاندىق سالىق ورگاندارىن حالىقارالىق ۇيىمدارمەن بىرلەسىپ قيمىل تانىتۋدى جاقسارتۋى ءتيىس. كونۆەنتسياعا قول قويۋعا 90 ەلدىڭ، سونىڭ ىشىندە 19 وفشورلىق قۇزىرەتتى ورگاندار مەن ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى قاتىستى. اتالمىش كەلىسىم قاتىسۋشى-ەلدەرگە رەزيدەنتتەر بويىنشا سا­لىقتىق اقپاراتپەن الماسۋعا مۇم­كىن­دىك بەرەدى، قازاقستان شەت ەلدەردە ءوز ازاماتتارىنىڭ مۇلىكتىك مەنشىكتەرى مەن اقشالاي قارجىلارى بارىن باقىلاپ، ولاردى دەكلاراتسيا بويىنشا مالىمەتتەرمەن سالىستىرا الادى.
قازاقستان تاۋەلسىزدىك العان ساتتەن بەرى ءۇش رەت زاڭداستىرۋ جۇرگىزىلدى. 2017 جىلى اياقتالعان سولاردىڭ سوڭعىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 151 مىڭ جىلجىمايتىن مۇلىك وبەكتىسى زاڭداستىرىلعان جانە 4،1 ترلن تەڭگە تارتىلعان. بۇل اكتيۆتەر سالىقتىق تۇسىمدەردى جىلىنا 950 ملرد تەڭگەگە ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرگەن.
الايدا، قازاقستاندىقتار تابىستا­رىنىڭ بارشاعا ورتاق دەكلارا­تسياسىمەن بىرگە مۇلىكتى زاڭداستىرۋ قار­جىلاردىڭ ءىشىنارا قايتارىلۋىن قامتاماسىز ەتەدى دە، كاپيتالدىڭ بەزىنۋى ماسەلەسىن كەشەندى تۇردە شەشە المايدى. ونىڭ ۇستىنە، باس پروكۋراتۋرانىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا، ەلدەگى ەكونوميكالىق قىلمىس­تار وسە تۇسكەن. ال بۇل قازاق­ستان­دىقتاردىڭ ەل ىشىندە، ءوز كاپيتالدارى­نىڭ ساقتالۋى مەن ونى ۇلعايتۋ مۇم­كىن­دىگىنە، بۇرىنعىداي ءالى دە سەنبەي­تىنىن اڭعارتادى.

2019 جىلى قازاقستاندىق ينۆەستورلار شەكارادان تىس 2،7 ملرد اقش دوللارىن شىعارىپ اكەتكەن

دەگەنمەن دە سوڭعى بەس جىلدا تىكەلەي ينۆەستيتسيالاردىڭ شەت ەلدەرگە جىلىستاۋى 2،6 ەسە قىسقارعان. بارىنەن دە جيىرەك اقشالاي قارجىلار كيپرگە، نيدەرلاندقا جانە كايمان ارالدارىنا – 1،4 ملرد اقش دوللارىنا جۋىق اسىرىلادى ەكەن. ساقتاندىرۋ جانە زەينەتاقى قورلارىن ەسەپكە الماعانداعى – قارجىلىق قىزمەتتەردىڭ اۋقىمدى سالاسى – كاپيتالدى شىعارىپ الىپ كەتۋ اياسىنداعى ءىس-قيمىلدىڭ نەگىزگى ءتۇرى بولىپ تابىلادى (2-تابليتسا).
ينۆەستورلار اتاپ كورسەتكەندەي، ەلدەن كاپيتالدىڭ جىلىستاۋى قازاقستاندا بانكتىك سالىمدارعا بالامالى قۇرالداردىڭ ءالسىز دامۋى سالدارىنان بولىپ وتىر. ماسەلەن، سوماسى 100 مىڭ اقش دوللارىنان اساتىن جەكە تۇلعالار كاپيتالىن ساقتاۋعا جانە ارتتىرۋعا باعىتتالعان private banking قىزمەتىن قازاقستاندىق 27 بانكتىڭ 10-ى عانا ۇسىنا الادى ەكەن. قىزمەتتىڭ وسى تۇرىنە سۇرانىس تومەن كۇيدە قالىپ وتىر، ويتكەنى قازاقستاندىقتار قاراجاتىن كوپ جاعدايدا حالىقارالىق بانكتەرگە سەنىپ تاپسىرادى. سوندىقتان قازاقستاننىڭ قارجى سەكتورى، اۋقىمى 1 ترلن تەڭگە قۇرايتىن private banking نارقىنىڭ الەۋەتىنەن قاعىلىپ وتىر، دەيدى ساراپشىلار.

قازاقستاندىق كاپيتال جىلىستاۋى قالاي تومەندەيدى؟

قازاقستاندىق ينۆەستورلاردىڭ اقشالاي قارجىلارىن شەكارادان ءارى اسىرۋدى قىسقارتۋلارىن ەلىمىزدە private banking جۇيەسىن دامىتۋ ارقاسىندا ىنتالاندىرۋعا بولادى. بۇل قىزمەتتىڭ، ءبىرىنشى كەزەكتە، قارجى سەكتورىنىڭ ءتۇيىندى ماسەلەسى – جوعارى دەڭگەيدەگى قۇنسىزدانۋ مەن ينفلياتسيالىق بولجامدار جەتەگىندەگى – جەرگىلىكتى ەدب-تەرگە سەنىمسىزدىكتى شەشۋگە مۇمكىندىك جاسايدى.
اتاپ ايتۋ قاجەت، private banking قىزمەتى – اكتيۆتەردىڭ جىلىستاۋى مەن اعىلۋىنىڭ سەبەبى ەمەس، قۇرالى عانا. ونى دامىتۋ، تەك ىشكى نارىققا سەنىم باردا عانا، ەل ىشىندەگى ينۆەستورلار كاپيتالىن جەرگىلىكتى جاعدايعا بەيىمدەۋ ارقىلى مۇمكىن بولماق. سوندىقتان قازاقستانعا اتالعان قىزمەت ءتۇرىن كورسەتەتىن حالىقارالىق ۇيىمدار كەلگەنى قاجەت، سونداي-اق شەتەلدىك جانە قازاقستاندىق بانكتەرمەن دە، ينۆەستيتسيالىق كومپانيالارمەن دە ىنتىماقتاستىق ورناتقان ءجون. سونىڭ ناتيجەسىندە نارىق 2025 جىلعا 2،5 ملرد اقش دوللارىنا دەيىن وسە الادى.
كوممەرتسيالىق بانكتەردەن وزگە، private banking پەن مەملەكەتتىك باستاما – «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى دامۋ نەگىزىن قۇرايدى. اتاپ ايتقاندا، احقو قۇرىلۋىمەن، قازاقستاندا اكتيۆتەر مەن ينۆەستي­­تسيالاردى باسقارۋ بويىنشا قازىرگى زامانعى قۇرالدار پايدا بولدى. ماسەلەن، اكتيۆتەردى سەنىمگەرلىك (تراس­توۆوە) باسقارۋعا بەرۋگە مۇمكىن­دىك بەرىلىپ وتىر. مۇلىكتىك قاتى­ناس­تاردىڭ مۇنداي ءتۇرى داۋلەتتى قازاقستاندىقتارعا ءوز اكتيۆتەرىن تۇپكى بەنەفيتسيارلاردىڭ تابىس تابۋ ماقساتىمەن سەنىمدى باسقارۋعا بەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار تراستتىڭ (سەنىم قورى) نەگىزگى ماقساتى – ورىن الۋى مۇمكىن تاۋەكەلدەردەن قورعاۋ.
سەنىم قورلارى – قولدانىلۋلا­رى قاراپايىمدىلىقتى، تۇسىنىكتى تۇجىرىمدامانى، قۇرىلىمىنىڭ يكەمدىلىگىن جانە ۇسىنىلاتىن اكتيۆتەرىنىڭ زاڭدى قورعالۋىن قامتاماسىز ەتەتىن – اعىلشىن-ساكسون قۇقىقتىق جۇيەسىنىڭ قۇرالى بولىپ تابىلادى.
ءقازىردىڭ وزىندە احقو قۇزىرلى قۇرىلىمىندا private banking جۇيەسىندە جۇمىس ىستەيتىن اسا ءىرى حالىقارالىق كومپانيالار تىركەلىپ ۇلگەرگەن. ماسەلەن، سولاردىڭ قاتارىندا شۆەي­تسا­ريالىق Blackfort Capital جانە Clarus Capital كومپانيالارى بار. ال، بۇل قازاقستاندىق قارجى ورتالىعىنا شەتەلدىك قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ جوعارى سەنىمىن ايعاقتايدى. مىنە، ەندى قازاقستاندىق نارىققا ناق سولاردىڭ كەلۋىمەن داۋلەتتى قازاقستاندىقتار ءۇشىن، ازىرگە ولار مۇنى شەت ەلدەردەن ىزدەۋگە ءماجبۇر، VIP-قىزمەتتىڭ بۇكىل اياسى الدارىنان اشىلىپ وتىر.

يساتاي قامباروۆ

Tengemonitor رەنسپۋبليكالىق ەكونوميكالىق اپتالىعى



كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=6&id=1184933

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەڭ جاڭا ماقالالار


ۇرپاققا قامقورلىقتىڭ كو 6 سەكوند
«بارىستا» – جاڭا قاقپاش 3 مينوت
مۇمكىندىگى مول ماڭعىستا 6 مينوت
بەيبىت جينالىستار تۋرال 6 مينوت
ۋاقىت تالابىمەن ۇندەسكە 9 مينوت
التاي ايماعىنداعى مەڭگە 11 مينوت
لي كىچياڭ مەملەكەتتىك ك 11 مينوت
تارازدا «نۇرلى جەر» ايا 11 مينوت
وتاندىق مەديتسيناعا – و 15 مينوت
تاريحقا تارازى بولار با 18 مينوت
وتكەن تاۋلىكتە كوروناۆي 21 مينوت
جۇيەلى جۇمىستى قاجەت ەت 24 مينوت
ەرىكتى جاساقتىڭ ەرلەرى 27 مينوت
ۇسىنىستار جارقىن بولاشا 1 ساعات
دۋبايدا جاعاجايلار اشىل 1 ساعات
ماڭىزدى قۇجاتتارعا قول 1 ساعات
1 ماۋسىم. تۋعان كۇن يەل 1 ساعات
كوميسسيا مىندەتتەرى ءتۇ 1 ساعات
بقو-دا ءبىرقاتار اۋىل ر 1 ساعات
روبەرت كيندلەر: اشارشىل 1 ساعات
اقتاڭداق جىلداردىڭ اقيق 1 ساعات
قازاقستاندا وتكەن تاۋلى 1 ساعات
مۇمكىندىگى مول ماڭعىستا 1 ساعات
بانكتەر كاسىپكەرلەرگە 1 1 ساعات
قازاقستاننىڭ 4 وبلىسىند 1 ساعات
ترامپ: «G7 قىركۇيەكتە ب 1 ساعات
SpaceX پەن NASA-نىڭ تار 1 ساعات
بۇگىن — حالىقارالىق بال 1 ساعات
يسپانيادا بازارلاردىڭ ج 1 ساعات
قازاقستاننىڭ 4 وبلىسىند 1 ساعات