ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com

Үш күнгы келушылер санағыКелген адам саны (IP)Көрілген бет саны (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-06-24558186252 %48 %
2019-06-25560281062 %38 %
2019-06-2614337744 %56 %


تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: قازاق گازەتتەرى

جولدانعان ۋاقىتى: 12:54 - 2019/06/10



ء

مولدىر كەلسىنبەك،

م.و. اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر

ينستيتۋتىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى،

ونەرتانۋ عىلىمدارىنىڭ ماگيسترى

 ونەر ادامدارىنا شابىت اكەلگەن ءبىر تۋار مۋزالاردىڭ سونشالىقتى تىلسىم تارتىلىس كۇشىنىڭ ارقاسىندا قانشاما اندەر مەن كارتينالار ەشقاشان وشپەي ماڭگى ەل اۋزىندا كەلە جاتىر.

 الەمگە تانىمال كوپتەگەن سۋرەتشىلەرىمىزدىڭ شابىتتارىن وياتقان ءوز مۋزالارى بولدى. مىسالى: وگيۋست رودەننىڭ  مۋزاسى كاميلا كلودەل بولسا، اتاقتى سۋرەتشى سالۆادور داليدىكى گالا، پابلو پيكاسسونىكى دورا ماار بولعان ەكەن.

          قاي زاماندى الىپ قاراساقتا، ونەر ادامدارى شابىت ىزدەۋ ارقىلى كەرەمەت تۋىندىلاردىڭ دۇنيەگە كەلۋىنە سەبەپشى بولادى. ءبىراق سول ءبىر تىلسىم شابىتتىڭ قاي كەزدە، قالاي كەلەتىنى دە بارىنە بەيمالىم…

          اسىرەسە سۋرەتشىلەردە شابىت ءارقالاي تۋىندايدى. كەيبىرەۋلەرى ادەبي كىتاپتاردى وقيدى، كەيبىر سۋرەتشىلەر پلەنەرگە شىعىپ اسەم تابيعاتتان ىزدەيدى. ىزدەنىس ۇستىندە ءجۇرۋ سۋرەتشىلەرگە ۇلكەن تاجىريبە مەن تىڭ يدەيالار الىپ كەلەتىنى  ءسوزسىز.

بۇگىندە جاس سۋرەتشىنىڭ جەكە كوللەكتسياسىندا ءبىز بىلە بەرمەيتىن ءبىر عانا كارتينانىڭ  ومىرگە كەلۋى اۆتورعا ۇلكەن شىعارماشىلىق شابىت الىپ كەلگەنىن بايقاۋعا بولادى. الايدا بۇل كارتيناداعى جۇمباق اكتريسا كىم بولدى ەكەن؟! جاس سۋرەتشىنىڭ مۋزاسىنا اينالعان اكتريسانىڭ پورترەتى نەسىمەن ەرەكشەلەنەدى؟ نەلىكتەن كورمەلەردە كورىنبەيدى، سوندىقتان دا بۇل تۋىندىعا ەرەكشە ىقىلاس تانىتۋدى ءجون كوردىك.

پورترەت جانرىندا قازاقتىڭ العاشقى ايەل سۋرەتشىلەرىنىڭ تۋىندىلارىندا دا تەاتر، وپەرا سالاسىندا ۇلى ونەر ساڭلاقتارىنىڭ ساحنالىق وبرازدارىن كوركەمدەپ كەنەپ بەتىنە تۇسىرگەن كارتينالارى بارشىلىق. قازىرگى تاڭدا ءابىلحان قاستەەۆ اتىنداعى ونەر مۇراجاي قورلارىندا ساقتاۋلى تۇرعان ايگىلى گۇلفايرۋز ىسمايىلوۆانىڭ «قازاق ءۆالسى» ش. جيەنقۇلوۆانىڭ (1958)، «اقتوقتى»  اقتوقتى رولىندەگى ش. جانداربەكوۆانىڭ (1960)، «كۇلاش بايسەيىتوۆا جىبەك رولىندە» (1962)  اتتى كارتينالارى بار. ايشا عالىمباەۆانىڭ «ونەرتانۋشى گ.سارىقۇلوۆا» پورترەتى (1973)، «قازاق جازۋشىسى ع.مۇستافين» پورترەتى (1963) وسى اتالعان تۋىندىلار مۇراجاي زالدارىندا ساقتاۋلى تۇر. جاس سۋرەتشى شولپاندا وسىنداي ۇلى قىلقالام شەبەرلەرىنىڭ جولىن قۋىپ جاتسا، ەڭ دارا جول دەپ ەسەپتەيمىز.

بۇگىنگى تاڭدا قازاق بەينەلەۋ ونەرىنە ءوز ۇلەسىن قوسىپ جۇرگەن قىلقالام شەبەرى، قازاقستان رەسپۋبليكاسى جاس سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ مۇشەسى بەركيمباەۆا شولپان  باكىتوۆنا قىزىلوردا وبلىسى شيەلى اۋدانىندا دۇنيەگە كەلگەن. قازىرگى تاڭدا ورال تاڭسىقباەۆ اتىنداعى ساندىك- قولدانبالى ونەر كوللەدجىندە سۋرەت جانە كەسكىندەمە ءپانىنىڭ وقىتۋشىسى بولىپ جۇمىس اتقارادى. جاس سۋرەتشىنىڭ ناتيۋرمورت، پورترەت، پەيزاج، باتالدىق جانرلارىندا جازعان جۇمىستارى بار. ال بۇگىنگى تاڭدا پورترەتشىلىك قىرىنان كوزگە ءتۇسىپ وتىر.

جاس سۋرەتشى 2016 جىلى يۋنەسكو-نىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن قازاقستان ورتالىق مۇراجايىندا جاھاندىق فورماتتا وتكىزىلگەن «الماتى قالاسىنا 1000 جىل» اتتى تەك قانا كەسكىندەمەشىلەر قاتىساتىن بايقاۋعا ىلىگەدى. وندا ول ابىلاي حاننىڭ «سابالاق» اتتى كارتيناسىن سالىپ، باس جۇلدەنى جەڭىپ الادى.

وسىنداي ۇلكەن ماراپاتقا يە بولعان قىلقالام شەبەرى تاعى دا ۇلكەن شىڭداردى باعىندىرۋعا بار ىنتا جىگەرىن سالىپ، كەزەكتى تۋىندىنىڭ كومپوزيتسياسىن ويلاپ جۇرەدى. جاس سۋرەتشىگە ءالى كوپ ىزدەنىستەر كەرەك ەدى، ءبىر ءسات كۇندەلىكتى كۇيبەڭ تىرشىلىكتەن دەمالۋعا م.اۋەزوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق دراما تەاترىنا بارىپ، بەلگىلى دراماتۋرگ يسرايل ساپاربايدىڭ  «سىعان سەرەناداسى» (رەج. ە.وباەۆ)  اتتى ميۋزيكل جانرىنداعى قويىلىمىن تاماشالاپ وتىرعان جاس سۋرەتشىنىڭ كوزىنە سىعان قىزى يزولدانىڭ بەينەسى وتتاي باسىلادى. باستى رولدەردىڭ ءبىرىن سومداعان تەاتر اكتريساسى نازگۇل قارابالينانىڭ ساحنالىق وبرازىنا سۋرەتشى شىنايى ءتانتى بولىپ، سول ساتتەگى سيۋجەتتى سۋرەتشىلىك كوزقاراسىمەن  ۇستاپ، شابىتىن وياتقانداي كۇي كەشەدى.

 كومپوزيتور شامشىگە «سىعان سەرەناداسى» اتتى ءانىنىڭ دۇنيەگە كەلۋىنە ارقاۋ بولعان سىعان قىزى يزولدا بولسا، جاس سۋرەتشى شولپانعا دا تەاتر اكتريساسى نازگۇل قارابالينانىڭ پورترەتىن سالۋعا وسى يزولدا سەبەپكەر بولدى.

          جاس سۋرەتشى شولپان بەركيمباەۆا دا ءدال وسىنداي قاسيەتتەردى تەاتر اكتريسانىڭ بويىنان كورىپ، ونى ءوزىنىڭ شىعارماشىلىعىنا شابىت، جاڭا ستيل الىپ كەلگەن مۋزاسى دەپ ەسەپتەيدى.

سۋرەتشى بۇل اكتريسادان نە بايقادى ەكەن، ارينە سۋرەتشى سۇلۋلىقتى سۇيەتىنى بارشامىزعا ءمالىم عوي. اكتريسانىڭ سۇلۋلىعى باۋراپ الدى ما، الدە اكتەرلىك شەبەرلىگى مە؟! اكتريسا نازگۇل قارابالينانىڭ سۇلۋ وبرازى، اشىق ءتۇستى كوستيۋمى، اكتەرلىك شەبەرلىگى ءتانتى ەتكەنى سۋرەتشىنى قىزىقتىرعانى سونشا، ءبىر سوزبەن ايتقاندا سۇلۋلىقتىڭ يدەالىن سۋرەتتەيدى.

سۋرەتشى ءۇشىن اتاقتى اكتريسانى سالۋ ۇلكەن قۇرمەت بولعانىمەن، ونىڭ كوتەرەتىن جۇگى سونشالىقتى اۋىر بولدى. بەينەلەۋ ونەرىندە قيىن دا، كۇردەلى جانر ول — پورترەت. جاس سۋرەتشىگە بۇل كارتينانى سالۋ وڭايعا تۇسكەن جوق، قانشاما ىزدەنىس، شيماي بولعان قانشاما ەسكيزدەر، ەڭ باستىسى ول اكتريسانى دالمە-دال اينىتپاي سالۋى شەبەرلىكتىڭ شىڭى.

كارتينانىڭ مازمۇنى مەن ماعىناسىنا ءمان بەرەتىن بولساق، پورترەت كومپوزيتسيالىق ورنالاسۋىنا قاراي كەۋدەگە دەيىنگى تۇرگە جاتادى. شىنايى بەينەلەنگەن كوركەم شىعارماعا جاتقىزامىز، ياعني ءستيلى رەاليستىك كەسكىندەمە. پورترەتتە فونداعى دراپيروۆكانى بۇركەمەلەۋ ارقىلى بەت-پىشىنگە باسا نازار اۋدارعان. وسىنداي ۇتىمدى كومپوزيتسيانى قۇراستىرۋ ارقىلى، تۇلعانىڭ قانداي مامان يەسى ەكەنىن بىردەن اڭعارتادى. مۇرىن مەن بەت جاق سۇيەكتەرىنىڭ قىرتىستارىن جەتكىزۋدە باس سۇيەكتىڭ فورماسىن دالدىكپەن جازىپ، جارىق پەن كولەڭكەنىڭ  شەشىمىن تابا بىلگەن. اكتريسانىڭ كوڭىل كۇيىن جەتكىزۋدە ءبىر ساتتە جىلى جانە سۋىق تۇستەر گامماسىن قاتار قولدانادى. ارتقى فون قويۋ جاسىل تۇسپەن بەينەلەنۋى ارقىلى باس سۇيەكتىڭ الدىڭعى پلانعا شىعۋى، نۇرعا تولى كوزدەردىڭ، شيەدەي قىزعىلت ەرىننىڭ ايقىن كورىنىسىن كۇشەيتەدى. تەرەڭ وي ۇستىندە بەينەلەنگەن كوز جانارىنان اكتريسانىڭ الدىنا قويعان ۇلكەن ماقساتى، ارمان تىلەكتەرى بار ەكەنى بايقالادى. سول ماقساتقا جەتۋى ءۇشىن ايانباي تەر توگۋگە دايار ەكەندىگى تاعى بار. شاش پەن ماتانىڭ ارتقا قاراي ۇشۋ ءساتى جەلگە قارسى تۇرعانداي، ءدال وسى ءساتتىڭ  وزىندە كەيىپكەردىڭ باتىلدىعىن كورسەتۋدە سۋرەتشى ءدوپ تۇسكەن سيۋجەتتى  ۇستاپ العانداي.

كوزدىڭ جانارى ءبىر قاراعاندا قويۋ قوڭىر ءتۇس سياقتى الدامشى، ەگەر دە ۇزاق زەرتتەپ قاراساڭ جاسىل ءتۇستىڭ رەڭى بايقالادى. مىنە، كەسكىندەمەنىڭ باسقا جانرلاردان ەرەكشەلىگى وسىندا جاتىر. ادامنىڭ كوزىن شىنايى سۋرەتتەۋ ارقىلى ءتىپتى بەينەگە جان ءبىتىرىپ تۇرعانداي. ماتانىڭ قىزىل تۇسكە بويالۋى باتىلدىقتىڭ نىشانى، سونداي-اق ماتانىڭ لاپىلداعان وت جالىنى رەتىندە سۋرەتتەلۋى ليريكالىق اسەر قالدىرادى. بۇل وبرازدا اكتريسانى وتە مىقتى تۇلعا رەتىندە بەينەلەگەن. جاس سۋرەتشى تۇستەر ۇيلەسىمى ارقىلى اكتريسانىڭ ىشكى رۋحاني جان دۇنيەسىنەن دە حابار بەرۋگە تىرىسادى. ارتقى فونمەن جالعاسىپ، اكتريسانىڭ ۇستىنە ورانعان قويۋ قىزىل ءتۇس باستى كەيىپكەردىڭ بويىنداعى وتتاي لاۋلاعان ەنەرگيانى ەرەكشە قۋات پەن كۇش- جىگەرىن ايقىنداي تۇسۋدە. دراپيروۆكادا ءبىر ءتۇستىڭ رەڭى باسىمىراق بولعانىنا بايلانىستى پورترەتتىڭ جوعالىپ كەتپەۋىنە كۇمىس القانىڭ ءرولى ماڭىزدى. اكتريسانىڭ مويىن تۇسىنان كورىنگەن بۇل كۇمىس القا، ونىڭ ايەلگە ءتان نازىكتىگىن كورسەتۋگە تىرىسقان. جالپى پورترەتتەگى اكتريسانىڭ بەت الپەتىن، جانارىنان مىنەزىندەگى سالماقتىلىقتى، ايەل زاتىنا ءتان مەيىرىمدىلىكتى كورە الامىز. بۇل سۋرەتشىنىڭ ۇلكەن جەتىستىكتەرىنىڭ ءبىرى.

پورترەتكە قاراعاندا نازارىن بىردەن وي ۇستىندەگى ءبىر نۇكتەگە قادالا قاراعان، ءمولدىر تۇنىق جانارلارعا كوز تۇسەدى. ول ادەمى جانارلاردا بىزگە جۇمباق الەم بار. اكتريسانىڭ كورەرمەنىمەن تىلدەسكىسى كەلەتىنىن اڭعارۋعا بولاتىنداي سەبەبى، جاس سۋرەتشى اكتريسانىڭ كوزدەرىن  كورەرمەنگە قاراي باعىتتاعان. پورترەت پەن كورەرمەن اراسىندا ديالوگ بولۋى مۇمكىن. پورترەت كورەرمەنگە وي سالادى: بۇل كىم؟ نەگە؟ — دەگەن سانسىز سۇراقتار تۋىندايدى. ءتىپتى ول پورترەت پەن ءۇنسىز عانا تىلدەسۋ دەگەن پىكىر تۋىندايدى. ءۇنسىز ديالوگ.  سول ىشكى كارتينانى زەرتتەۋ  بارىسىندا سۋرەتشىنىڭ تەك قانا ادام باس سۇيەگىنىڭ اناتومياسى مەن سىرتقى سۇلۋلىعى عانا ەمەس، كارتينانىڭ ار جاعىنداعى ىشكى ءومىردى تۇسىنۋگە تالپىنعانىن كورەمىز.

        «سۋرەتكەر شىندىقتى سۇلۋلىقپەن ۇشتاستىرۋى ءتيىس»، — دەپ نەمىس جازۋشىسى ل. فەيحتۆانگەر ايتىپ وتكەندەي، جاس سۋرەتشى بەركيمباەۆا شولپاننىڭ تۋىندىسىنان مۋزاسىنا دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتى، شىنايى كوركەم بەينەنى بايقادىق.

قاي قوعامدى الىپ قاراساقتا پورترەت ول قاشاندا وزەكتىلىگىنەن ايىرىلمايدى. ادامزات بالاسىنىڭ رۋحاني الەمىندە ىشكى جان دۇنيەدەگى بوس ورىندى تولتىرىپ قانا قويماي، مۋزالاردىڭ  شابىت سىيلاۋى ابدەن زەرتتەلگەن عىلىم. ەڭ باستىسى قازاق مادەنيەتىنىڭ دامۋىنا بەينەلەۋ ونەرى مەن تەاتر ونەرىنىڭ رۋحاني جاڭعىرۋىنا ايرىقشا ۇلەسىن قوسۋدا ەشكىمگە ۇقسامايتىن ءتىپتى، قايتالانبايتىن وزىندىك  قولتاڭبالارى بار ونەر ادامدارى ەڭبەك ەتۋدە. ءتىپتى ەستەتيكالىق مادەنيەت پەن رۋحاني مادەنيەتتىڭ ۇندەستىگى دەسەك تە ارتىق ايتقاندىق ەمەس. قازاق كەسكىندەمەسىنىڭ كلاسسيكاسىنا اينالۋىنا بۇل پورترەتتەگى اكتريسانىڭ، الدە مۋزانىڭ كوزدەرىندە ارعى جاعىندا نە جاتىر دەگەن ساۋالدار مەن باعالاۋلار تۋىپ جاتسا ۇلى جاۋھارعا اينالادى.



كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=6&id=1006816

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەڭ جاڭا ماقالالار


ارىستى قالپىنا كەلتىرۋگ 5 مينوت
تۇركى الەمىنىڭ اڭىزدارى 5 مينوت
ارىستا جارىلماعان سناري 15 مينوت
«نۇر استانا» ورتالىق مە 15 مينوت
شي جينپيڭ 20 ەل توبى با 15 مينوت
تيانشان تورى 15 مينوت
پارلامەنت دەپۋتاتتارى ح 19 مينوت
ەلوردالىق دەپۋتاتتار ال 22 مينوت
پەرل باك | ادەبيەت پورت 25 مينوت
قازاقستاننىڭ داڭقتى بال 25 مينوت
ستيۆ روللس: GGG الۆارەس 25 مينوت
قۇرىلىم ـ شتات، اۋىل-قى 25 مينوت
ءبىرىنشى توپتاعى نەگىزگ 1 ساعات
"قايرات" سەيداحمەتتى "ۋ 1 ساعات
قانات اۋەسباي جاڭا قىزم 1 ساعات
ۋاقىپ قىزىمەتىنىڭ ماڭىز 1 ساعات
سولتۇستىك قازاقستان جاس 1 ساعات
جارىلماعان سناريادتار ۇ 1 ساعات
جارىلماعان سناريادتار ۇ 1 ساعات
قوعامدىق كولىك 24:00-گە 1 ساعات
زات تاسيتىن ۇلكەن ماشين 1 ساعات
ارىستا قۇتقارىلعان ازام 1 ساعات
برەيك-دانس پەن سەرفينگ 1 ساعات
ەلباسى ارىستاعى جاعدايع 1 ساعات
ارىستا جارىلماعان سناري 1 ساعات
#سىرەلىارىسپەنبىرگە - ق 1 ساعات
قىتايلىق كلۋب ەل-شااراۆ 1 ساعات
مينيستر كوپبالالى انالا 1 ساعات
جاڭادان شوفەرلىك كۋالىك 1 ساعات
مۇناي باعاسى قۇبىلىپ تۇ 2 ساعات