ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com

Үш күнгы келушылер санағыКелген адам саны (IP)Көрілген бет саны (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-10-171587416432 %68 %
2019-10-181098330835 %65 %
2019-10-19347106239 %61 %


تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: Islam.kz رۋحاني اقپاراتتارى

جولدانعان ۋاقىتى: 15:45 - 2019/10/08

جەرىكتىك نەدەن پايدا بولادى؟

ايەل اياعى اۋىر كەزىندە ءتۇرلى اسقا جەرىك بولادى. بۇل قۇرساقتاعى بالانىڭ بەلگىلى ءبىر قورەكتى قاجەت ەتۋىنە بايلانىستى دەپ سانالادى. تengrinews.kz ءتىلشىسى ەتنوگراف بولات بوپايۇلىنىڭ ايەلدىڭ جەرىك بولۋىنا بايلانىستى جازعان ەڭبەكتەرىنەن مالىمەتتەر كەلتىرەدى.

جەرىكتىكتىڭ قانداي تۇرلەرى بولادى؟

قازاق تاجىريبەسىندە اۋىر اياق، ەكى قابات ايەل ەرتەلى-كەش ايتەۋىر ءبىر تاعامعا جەرىك بولادى. ماسەلەن، كەيبىر انا تورت-تۇلىك مالدىڭ ەتىنە، كەيبىر انا اڭ مەن قۇستىڭ ەتىنە، كەيبىر انا جەمىس-جيدەك سىندى ءتاتتى شىرىندى نارسەلەرگە، كوك تات ءتارىزدى جەمەكتىكتەرگە، كەي انا اششى بۇرىش، باسقا دا اششى-تۇششى نارسەلەرگە، قىشقىل كەرمەك جەمەكتىكتەرگە، كەي انا ويدا جوق قاي-قايداعى قيىن قيىرداعى قول جەتپەس نارسەلەرگە جەرىك بولادى. كەيبىر انالار جىرتقىش اڭدار ەتىنە، كەي انالار توپىراق، كۇل ءتارىزدى ۇساق-تۇيەك نارسەلەرگە قۇمارتادى. جەرىك اسىن قاشان ءبىر تاۋىپ جەسە، سوندا جەرىگى قانادى. كوكسىگى باسىلادى. جەرىك اسقا اۋعان اڭسارى توقتايدى. كوڭىلى جاي تابادى، بويى كەڭيدى. ويى سەرگيدى. جايباراقاتتانىپ قالادى. مۇنى قازاق "ايەل جەرىگى"، "جەرىك اسى"، "جەرىك نەمەسە كوكسىك"، "كوكسەۋ" دەپ اتايدى. مۇندا تاعى ءبىر نازار اۋدارار ءماندى ماسەلە، كەي انانىڭ جەرىگى ءبىر جولعى جەرىك اسىمەن باسىلادى. تاس ءتۇيىن جەرىگى توقتاپ قالادى. توقىراپ تىنادى. كەي انانىڭ جەرىگى ەكى-ۇش كۇنگە سوزىلادى. كەي انانىڭ جەرىگى ءبىر جۇما نە ءبىر ايعا جالعاسادى. كەي انا ۇقساماعان بىرنەشە ءتۇرلى اسقا ارتى-ارتىنان جەرىك بولادى. بىرىنەن سوڭ ءبىرىن جەپ بارىپ، جەرىگى باسىلادى. مۇنى قازاق "جۇپتى جەرىك" نەمەسە "قايتالاما جەرىك"، بولماسا "سوزىلمالى جەرىك" نە "جارىسپالى جەرىك" دەپ تە اتايدى.

جەرىك دەگەنىمىز نە؟

ايەل جۇكتى بولعاننان كەيىن ونىڭ قۇرساعىنداعى بوبەگى سۋرەتكە اينالعاننان باستاپ انا دەنەسىندەگى دارۋمەندەرمەن، قاجەتتى قورەكتىكتەرمەن قورەكتەنە باستايدى. ىشتە جاتىپ-اق سول قورەكتىكتەرمەن توعىز اي، توعىز كۇن قورەكتەنىپ وسەدى. كەي انانىڭ دەنەسىندەگى كەرەكتى دارۋمەندەر ىشتەگى بالانىڭ ءوسىپ جەتىلۋىنە، ازىقتانىپ، اۋقاتتانۋىنا جەتىسپەيدى. نە مۇلدە جوق بولۋى دا ىقتيمال. جاڭا عانا ادام سۋرەتىنە اينالىپ كەلە جاتقان بوبەك انا دەنەسىنەن تابا الماعان ازىعىن ەندىگى جەردە سىرتتان ىزدەيدى. وسى كەزدە ىشتەگى بالانىڭ قاجەت ەتكەن دارۋمەندەرىن اناسى ءوز دەنەسىمەن قامداپ بەرە المايدى. بالا كوكسىگىنە قاراي قاجەتتى ءبىر اسقا جەرىك بولادى. اڭسارى اۋادى. كوكسىكتى اس ىزدەيدى، جەگىسى كەلەدى. توق ەتەرىن ايتقاندا، جەرىك اسى - ايەلدىڭ ورگانيزمىندە جوق نە مۇلدەم كەم دارۋمەندەر بولىپ تابىلادى. مۇنى قازاق "انانىڭ جەرىگى"، "ىشتەگى بالانىڭ كوكسىگى" دەپ اتايدى. انا ايۋ ەتىنە جەرىك بولسا قازاق حالقىندا مىناداي ءبىر ىرىم بار. "ەكى قابات ايەل نە نارسەگە جەرىك بولسا كەيىن تۋىلعان بالاسىنىڭ مىنەزى جەگەن جەرىك اسىنا تارتادى" دەپ نانادى. ەگەر اناسى ايۋ ەتىنە جەرىك بولسا، تۋىلعان بالاسى بەينە ايۋ سەكىلدى بولادى. ءارقانداي جۇمىسقا قاراجون، كۇشتى كەلەدى. الپامساداي ۇلكەن، ءداۋ ازامات بولىپ ەر جەتەدى. مىنەزى اڭعال-ساڭعال، اڭقاۋ كەلەدى. جۇمىس ىستەگەندە قورباڭداپ، يكەمسىز بولادى. ارەكەتى باياۋ، اياق الىسى اۋىر، بالپاڭداپ، جايباسارلانىپ جۇرەدى. ايتقان ءسوزدى جەلكەسىمەن تىڭدايدى، قۇلاعى اۋىر، مىنەزى سابىرلى كورىنەدى. ايۋ ەتىنىڭ جەرىگىنەن تۋىلعان ازامات - ەلگە ەش جاماندىق ويلامايدى، قاستىق سايلامايدى. باسقالارمەن باسەكەگە تۇسپەيدى. قىزاراقتاپ، قىزعانبايدى، قاشاندا وزىنە بۇيىرعان نەسىبەسىن الىپ، وعان قاناعات ەتىپ، جۇمىستى اپىرىپ-جاپىرىپ ءبىتىرىپ تاستايدى دا، قارنى تويسا، جۇمىسى بىتسە، بالپاڭ باسىپ قاسقايىپ كەتە بارادى. مۇنداي ادام بىرەۋگە جۇمىس ىستەسە، ىستەگەن جۇمىسىنان اقى دامەتپەيدى، ءسۇيىنشى سۇرامايدى. بىرەۋگە ىستەگەن ءىسىن دوستىق كومەك، كىسىلىك نيەت، ادامگەرشىلىگىم دەپ، ەسەپتەسپەي جۇرە بەرەدى. ءتىپتى، ازاماتتىعىم دەپ تە بىلەدى. انا ءبورى ەتىنە جەرىك بولسا، ەكى قابات ايەل كوكبورىنىڭ ەتىنە نە جۇرەگىنە جەرىك بولسا، كەيىن بالاسى كوكجال بورىدەي قايسار، جاۋجۇرەك باتىر بولادى. ەل قورعايتىن ەر، ءسوز باستايتىن شەشەن، قول باستايتىن كوسەم، كورەگەن كوزدى الىپ ازامات بولادى، دەپ ىرىم ەتەدى. اناسى وسىنداي اتى شۋلى جىرتقىش اڭنىڭ ەتىنە جەرىك بولىپ تۋىلعان بالا باتىر بولماي كىم بولادى. قازاق مۇنداي جەرىكتەن تۋىلعان بالانىڭ ءبىتىم-پىشىنى ەرەكشە بولادى، ءوڭى سۇستى، وتكىر كوزدى، قانجار ءسوزدى، دوڭگەلەك ءجۇزدى، شىمىر دەنەلى، قارىمدى ازامات بولىپ وسەدى دەپ نانادى. كوكبورىنىڭ بويىنداعى بارلىق قاسيەت بالاعا داريدى دەپ سەنەدى. مۇنداي بالا كيەلى، يەلى بولادى. ەل ىشىندە ءقادىرلى بولىپ ءومىر سۇرەدى. حالىق قۇرمەتىنە بولەنەدى. ەر جەتكەندە ەر جۇرەك باتىر بولادى. قارسى كەلگەن جاۋلارىن اپىرىپ-جاپىرىپ جالعىز جەڭەدى. ەلىن قورعايدى، ەلىن ساقتايدى. حالقىنا جەڭىستىك الىپ بەرەدى. جامان مىنەزدەن اۋلاق بولادى. ادال جولدا جۇرەدى. جويقىن، ەر جۇگىن كوتەرەدى، ەل قامىن جەيدى. سول ارقىلى قىمباتى ارتىپ، جالپاق جۇرت اراسىندا بەت-بەدەلى وسەدى. اقىل-پاراساتتى، تولعامدى، يماندى ازامات بولادى. انا سيىر ەتىنە جەرىك بولسا اۋىر اياق ايەل سيىر ەتىنە جەرىك بولسا، كەيىن بالاسى سيىرداي كۇشتى بولادى. زور دەنەلى كەلەدى، ادۋىن ازامات بولىپ ەر جەتەدى، دەپ نانادى. سيىر ەتىنىڭ جەرىگىنەن بالا ءوڭى سۋىق، مىنەزى قىرسىق، ءبىراق، ىشكى الەتى جىلى، سەزىمى ىستىق بولادى. ەگەر مۇنداي ادامعا الدەبىرەۋلەر كوڭىلىنە قاراماي قارسى كەلسە، ول قارسى جاعىن مۇلدە مۇسىركەمەيدى. بۇقاداي بۇرقىراپ، سيىرداي شايقاپ، ءمۇيىزدى سوزبەن اياماي ىرەپ-ىرەپ تاستايدى. ول ادامدى ەكىنشى ارى ىزدەمەيدى. ءتىپتى، ات كەكىلىن كەسىسىپ، ودان ءبىرجولا بويىن اۋلاققا سالىپ، قول ءۇزىسىپ كەتەدى. قارسى جاعى ونىڭ الدىنا كەشىرىم سۇراپ كەلسە دە، مىنەزى قاتقىلدانىپ، وڭاي-وسپاق يىلمەيدى. تەز سىنا سالمايدى. قاتقىل كەلەدى. سوعان قاراپ كەيبىر ادامدار بۇلاردى "قىرسىق مىنەزدى" دەپ جاتادى. انا تۇيە ەتىنە جەرىك بولسا، قازاق انا تۇيە ەتىنە جەرىك بولسا، كەيىن تۋىلعان بالاسى تۇيەدەي ۇلكەن، ءداۋ ازامات بولادى. ءىرى مىنەزدى كەلەدى. نار كوڭىلدى بولىپ تۋىلادى دەپ ىرىم ەتەدى. مۇنداي جەرىك اسىن كوكسەپ تۋىلعان بالا ۇل نە قىز بولسىن ونىڭ قول-اياعى ۇزىن، دەنە ءبىتىمى زور، شاقشا باستى، تانا كوزدى، دانا ءسوزدى، جىلى ءجۇزدى، نار مىنەزدى، سىرباز، سىرلى، سۇلۋ شىرايلى، ماڭقيعان ماڭعاز، توق كوڭىلدى بولادى، دەپ قارايدى. تۇيە ەتىنىڭ جەرىگىنەن تۋىلعان بالا قارا جۇمىسقا كەلگەندە قايىسپايدى، جۇكتىڭ اۋىرىن كوتەرەدى، الدا جۇرەدى. ارەكەتى باياۋ بولادى. مىنەز-قۇلقى ءبىر قالىپتى بولادى. جان سارايى تازا كەلەدى. كوڭىل-كۇيى ۇنەمى كوتەرىڭكى جۇرەدى. دوستىققا مىقتى، وپادار بولادى. سىر ساقتاۋعا كەلگەندە الدىنا جان سالمايدى. ءارتۇرلى قيىندىققا مويىماي، بارلىق ىستە تاباندى كەلەدى. ەش ۋاقىتتا اسىپ-ساسپايدى، ۇشىپ-قونبايدى، جەڭىلتەكتەنبەيدى. الداعى بولار ىستەردى ساراپتال ساناعا سالىپ، قورىتادى. ون ويلاپ، ءبىر پىشەدى. ءار ءىستىڭ وبال-ساۋابىن ايىرادى. اقتى - اق، قارانى - قارا دەيدى. تۇتقيىلدان ءبىر ءىستى ەستىپ قالسا، نە ءبىر اۋىر جۇمىستى ىستەۋگە تۋرا كەلسە، باسقالارشا بايبالام سالمايدى، باسىن اۋلاققا سالىپ قاشقالاقتامايدى. انا قوي-ەشكى ەتىنە جەرىك بولسا، انا قوي ەتىنە جەرىك بولسا، كەيىن بالاسى قويداي قوڭىر مىنەزدى، قوزىداي موماقان، جۋاس بولادى، جىبەك ءسوزدى، قوي كوزدى، جۇقا ءجۇزدى، مارجان ءتىستى، شەبەر ءىستى، ءمولدىر سەزىمدى، يماننان ۇيات، اقىلىنان قۋات توگىلىپ تۇراتىن، جۇرەگى نۇرلى ادام بولادى دەپ ىرىم ەتەدى. ويتكەنى، "قوي ءپىرى - شوپان اتا" دەپ ۇيعارادى. مۇنداي ادام جان بالاسىنا قاس قىلمايدى. جاماندىق ويلامايدى. جادىلىق ىستەمەيدى. بارىنە قارايلاسىپ، قامقورشى بولىپ جۇرەدى. جۇرەگى جىلى، سەزىمى ىستىق كەلەدى. سويلەسە، بۇلبۇلداي سايراپ كەتەدى. ءسوز ماعىناسى شەكەردەي ءتاتتى، بالداي ءدامدى بولادى. ءدۇيىم جۇرتتى، ءبىر تايپا ەلدى اۋزىنا قاراتادى. كورەگەن كوزدى، شەشەن ءسوزدى، يماندى بولادى. جانى جاقسىلىقتان نۇر توگىپ تۇرادى. سوسىن بايىزدى بولادى. الدەبىرەۋلەر سياقتى سىزداپ، شيقانداي قىزارىپ تۇرمايدى. ىشىمدەگىنى تاپ دەپ تومىرىقتانبايدى. بۇلتسىز، ءمولدىر اسپانداي كوڭىلمەن، تاس جارىپ اققان تاس بۇلاقتاي تازا سەزىممەن جايناپ جادىراپ، مۇڭسىز كوزبەن الدىڭدا تۇرادى. مۇنداي بالا ونەرلى، شەبەر، ىسكەر كەلەدى. ءوزىنىڭ قىزىققان نارسەسىن ىسكە اسىرماي تىنبايدى. ەڭبەكقور، بەينەتقور، كونبىس مىنەزدى بولىپ كەلەدى


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=52&id=1057198

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەل-ارنا ءوز گازەتى

ەڭ جاڭا ماقالالار


اعاجاي التاي تورى 4 مينوت
رەسەيدە بوگەت بۇزىلىپ، 4 مينوت
قالامگەرلەر الماتى اكىم 4 مينوت
12 مىڭنان استام تارازدى 5 مينوت
ەڭ ءدامدى ءمازىر: قيار 14 مينوت
جەڭىلمەگەن قازاق نوكاۋت 14 مينوت
بۇگىن - قازاقستان قۇتقا 14 مينوت
التايدا اتقا ءمىنۋ سابا 17 مينوت
بيىل استانادا 30 جارمەڭ 23 مينوت
استانا-مەدينا باعىتى بو 24 مينوت
تسۋكەربەرگ: Facebook سا 24 مينوت
جارمەڭكە: سقو ەلورداعا 26 مينوت
ەلوردادا اقمولا جانە سق 1 ساعات
قازاقستان مەن رەسەي ات 1 ساعات
ماحابباتسىز دۇنيە بوس. 1 ساعات
التايدا اتقا ءمىنۋ سابا 1 ساعات
اعاجاي التاي تورى 1 ساعات
ساعىنتاەۆ الماتىداعى LR 1 ساعات
ەلوردا اكىمى وڭىرلەرگە 1 ساعات
فينليانديا اۋىلىندا تۋع 1 ساعات
نۇر-سۇلتاندا قاي اۋداند 1 ساعات
الماتى اكىمىنىڭ گرانتىن 1 ساعات
ءحابيبتىڭ اكەسى: قارسىل 1 ساعات
فۋتزالدان چەمپيوندار لي 1 ساعات
Chanel № 5 ءاتىرى قالاي 1 ساعات
تۇركىستان وبلىسىندا 1،3 1 ساعات
UFC باسشىسى: حابيب پەن 1 ساعات
اۋديوكاسسەتالار قايتا و 1 ساعات
باقىت سۇلتانوۆ ۆاشينگتو 1 ساعات
دانيلينا اقش-تاعى تەنني 1 ساعات