ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com

Үш күнгы келушылер санағыКелген адам саны (IP)Көрілген бет саны (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-12-141793576056 %44 %
2019-12-152986627364 %36 %
2019-12-161854805375 %25 %


تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: Islam.kz رۋحاني اقپاراتتارى

جولدانعان ۋاقىتى: 11:45 - 2019/07/11

حاديس مايتالمانى يمام ءمۇسلىم جايىندا

حاديس عىلىمدارىنىڭ بىلگىرى «ساحيح مۋسليم» اتتى حاديستەر جيناعىنىڭ اۆتورى، يسلام تاريحىندا  ەسىمى التىن ارىپپەن جازىلعان تۇلعا، يسلام قايراتكەرى - ءابۋل حۋسەين مۋسليم يبن ءال-حادجاج يبن مۋسليم يبن ءۋارد يبن كۇشاز ءال-قۇشايري ءان-نيسابۋري.  

يمام مۋسليم ءبىزدىڭ جىل ساناۋىمىز بويىنشا 821 جىلى (حيجري 206 جىلى) بۇگىندە يران ەلىنىڭ سولتۇستىك-شىعىسىندا ورنالاسقان حوراسان-رەزاۆي پروۆينتسياسىنداعى نيسابۋر/نيشاپۋر (پارسىشا: نیشابور‎ — Neyšâbur[1]‎) قالاسىندا دۇنيەگە كەلەدى.  شىققان تەگى اراب تايپالارىنىڭ ءبىرى ء«قۇشاير» رۋىنان. ۇلتى - اراب[2].  

ەرتەرەكتە نيسابۋر قالاسى دا ءىلىم وشاقتارىنىڭ ءبىرى-تىن. اسىرەسە نيسابۋردا حاديس عىلىمى قاتتى دامىعان ەدى. وسىعان سايكەستەندىرىپ بۇل قالانى: ء«حاديستىڭ ورداسى» دەپ اتايتىن[3]. بۇل قالادان كوپتەگەن اتاقتى ءحاديسشى عالىمدار شىقتى. اتاپ ايتساق: «ال-مۇستادراك» اتتى حاديستەر جيناعىنىڭ اۆتورى ال-حاكيم ءان-نيسابۋري، «ساحيحۋ يبني ءحۋزايما» اتتى حاديستەر جيناعىن جازعان ءحاديسشى ءارى فيقھ عىلىمىنىڭ بىلگىرى ءابۋ باكىر يبن ءحۋزايما ءان-نيسابۋري، سول توڭىرەكتە ءومىر سۇرگەن ء«اس-سۇنانۋل كۋبرا» اتتى ەڭبەكتى جازعان ءحاديسشى ءارى ءمۇجتاحيد دارەجەسىنە جەتكەن عۇلاما احمەد ءال-بايحاقي[4] ت.ب. .

يمام مۋسليم عىلىمي ىزدەنىسىمەن قوسا، ساۋدامەن اينالىساتىن بولعان. مۇحاممەد ءال-فاررا اتتى شاكىرتىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا، يمام مۋسليم - ماتا ساۋداگەرى ەدى. ول ماتالاردى جانە ۇيگە قاجەتتى ءتۇرلى زاتتاردى ساتۋمەن اينالىساتىن[5]. 

يمام ءمۋسليمنىڭ بالالىق شاعى

يمام مۋسليم - تاقۋا، يزگى سۇيەر ءارى عىلىمعا ەرەكشە دەيىن قويعان وتباسىندا ءوسىپ-وندى. اكەسى ءحادجاج يبن مۋسليم ءال-قۇشايري عىلىم ىزدەنۋدى جاقسى كورەتىن. ءىلىم ماجىلىستەرىن جىبەرمەي قاتىسىپ جۇرەتىن. «ۇيادا نە كورسەڭ، ۇشقاندا سونى ىلەسىڭ» دەمەكشى، يمام ءمۋسليمنىڭ جاستايىنان-اق عىلىمعا دەگەن ىنتاسى ەرەكشە ەدى. ول - حاديس عىلىمىن ۇيرەنە باستاعاندا بار-جوعى ون ەكى جاسار بولعان. بۇل جايىندا ءاز-زاحابي: «ول ءحاديستى العاشقى رەت ون ەكى جاسىندا ياحيا يبن ياحيا ات-تاميميدەن ۇيرەندى. مۋسليم قاجىلىق پارىزىن وتەگەندە، ساقالى جوق جيىرما جاسار بوزبالا ەدى»، - دەپ بايان ەتەدى. وسىعان قاراپ، ءمۋسليمنىڭ بالالىق شاعى عىلىمي ىزدەنىسپەن ءوتتى دەۋگە نەگىز بار.

يمام ءمۋسليمنىڭ ەرەكشەلىكتەرى

يمام مۋسليم - وزگەلەرگە جاقسىلىق جاساۋدى سۇيەتىن قاسيەتتى كىسى ەدى. مۇحتاج جاندارعا جاردەم ەتۋدەن ەشقاشان قاشپايتىن. ءاردايىم كومەك قولىن سوزىپ، ادامنىڭ جانىنان تابىلاتىن. ونىڭ وسىنداي قاسيەتىنە وراي جۇرت ونى «نيسابۋردىڭ جاقسى ادامى» دەپ اتاپ كەتكەن.  

بۇنىمەن قاتار، يمام مۋسليم - رۋحى تازا، تاقۋا جان ەدى. وسەك-اياننان، بىرەۋگە ءتىل تيگىزۋدەن اۋلاق بولاتىن. بۇل جايىندا ابدۋل ازيز ءال-داھلاۋي «حاديسشىلەردىڭ باقشاسى» اتتى ەڭبەگىندە بىلاي دەپ كەتەدى: «يمام مۋسليم - ومىرىندە ەشكىمنىڭ ارتىنان عايبات ايتقان ەمەس. ول ەشكىمگە ۇرىسپايتىن، ەشكىمدى ۇرعان ەمەس».

شاكىرتى مۇحاممەد يبن ءابدۋلۋاھھاب ءال-فاررا دا ۇستازى جايىندا: «ول مەيىرىمدى، وتە جاقسى كىسى ەدى. اللا ءبىزدى دە، ونى دا راحىمىنا بولەسىن»، - دەگەن.

يمام مۋسليمدە اللا بەرگەن زەرەكتىك بار ەدى. ول ءوزىنىڭ زەرەكتىگىمەن حاديس عىلىمىندا شىندارعا جەتەدى. حاديستەردى دۇرىسىن بۇرىسىنان ايىرا الۋ قاسيەتى بار عالىم بولعان. ول حاديستەردى جىك-جىككە ءبولىپ، حاديس تىزبەگىندەگى كىسىلەردىڭ ءارقايسىنىڭ قىر-سىرىن بىلەتىن.

يمام ءمۋسليمنىڭ ۇستازدارى

يمام مۋسليم اۋەلى توڭىرەكتەگى عۇلامالاردان ءدارىس الىپ، كەيىننەن حاديس عىلىمى جولىندا ۇزاق ەلدەرگە ساپار شەگەدى: حيجاز ءوڭىرى، يراك، مىسىر ت.ب. ەلدەرىن كەزىپ، پايعامبارىمىزدىڭ (س.ا.ۋ) حاديستەرىن ۇيرەنەدى. حاديس عىلىمدارىنىڭ مايتالماندارىمەن كەزدەسىپ، ولارمەن ءبىلىم الماسادى. يمام بۋحاريمەن دە كەزدەسىپ، ودان حاديس سالاسىنىڭ كەيبىر قىر-سىرلارىن ۇيرەنەدى. ەكى جۇزدەن استام حاديس بىلگىرلەرىنەن حاديس ۇيرەنگەندىگى دەرەكتەردە ايتىلعان. سولاردىڭ كەيبىرىن اتاپ وتەلىك:

  1. ياحيا يبن ياحيا ءان-نيسابۋري (ر.ا.)
  2. ء
  3. قۇتايبا يبن ساعيد (ر.ا.)
  4. ساعيد يبن ءمانسۋر (ر.ا.)
  5. ء
  6. احماد يبن ءحانبال (ر.ا.)
  7. يمام بۋحاري (ر.ا.)
  8. ابدۋللا ءاد-داريمي[6] (ر.ا.)

يمام ءمۋسليمنىڭ شاكىرتتەرى

  1. يبراحيم يبن ءابي تاليب (ر.ا.)
  2. ء
  3. فيقھشى ءارى ءحاديسشى يبراحيم يبن مۇحاممەد ءان-نيسابۋري(ر.ا.)
  4. احمەد يبن ءسالاما (ر.ا.)
  5. ء
  6. ال-حۋساين يبن مۇحاممەد ءال-قۇبباني ءان-نيسابۋري (ر.ا.)
  7. مۇحاممەد يبن يسحاق يبن ءحۋزايما (ر.ا.)
  8. يمام تيرميزي (ر.ا.)

جازعان ەڭبەكتەرى

يمام ءمۋسليمنىڭ حاديس عىلىمىنا قاتىستى جازعان كوپتەگەن ەڭبەكتەرى بولدى. ەڭبەكتەرىنىڭ ىشىندەگى ەڭ اتاقتىسى «ساحيح مۋسليم» اتتى حاديستەر جيناعى. بۇل كىتاپ وزگە حاديستەر جيناقتارىمەن سالىستىرعاندا يمام ءبۋحاريدىڭ «ساحيح بۋحاري» اتتى حاديس كىتابىنان كەيىنگى ەكىنشى ورىندا تۇرادى. ءتىپتى ونىڭ الگى ەڭبەگىن ءبىرىنشى ورىنعا قويعان عالىمدار دا بار.

يمام مۋسليم اتالمىش كىتابىن جازۋعا ونبەس جىلىن سارپ ەتكەن. احمەد يبن ءسالاما بۇل جايىندا: «مەن مۋسليم ءوزىنىڭ ساحيحىن جازۋ بارىسىندا،  ون بەس جىل ونىڭ قاسىندا بولدىم»، - دەيدى.

يمام ءمۋسليمنىڭ ءۇش ءجۇز مىڭعا جۋىق حاديس ەستىگەندىگى دەرەكتەردە كەزدەستىرىلەدى.  بۇل دەگەنىمىز - يمام مۋسليم ءحاديستى جەتكىزۋشىلەردىڭ تىزبەگىمەن قوسا ءۇش ءجۇز مىڭ ءحاديستى جاتقا بىلگەن دەگەن ءسوز. سونىڭ ىشىنەن ءتورت مىڭعا جۋىعىن عانا ءوزىنىڭ ساحيحىنا تاڭداپ جازعان. جالپى «ساحيح مۋسليم» اتتى حاديس كىتابىندا قايتالانىپ كەلگەن حاديستەردى قوسا ەسەپتەگەندە 7395 جۋىق حاديس قامتىلادى. 

ودان باسقا جازعان ەڭبەكتەرىنىڭ كەيبىرى تومەندەگىدەي:

  1. كيتابۋ ءات-تاميز
  2. كيتابۋ ءال-يلال
  3. كيتابۋ ءال-افراد
  4. كيتابۋ ءماشايحي ماليك
  5. كيتابۋ ءاۋلادي اس-ساحابا
  6. كيتابۋ ءاۋھاميل مۋحادديسين
  7. كيتابۋت تاباقات

يمام مۋسليم ءبىزدىڭ جىل ساناۋىمىز بويىنشا 875 جىلى (حيجري 261 ج)، رەجەپ ايىنىڭ جيىرما بەسىندە، جەكسەنبى كۇنى تۇندە، 54\55 جاسىندا دۇنيەدەن وزدى[7]. جاتقان جەرى ءجاننات بولسىن!

[1] تۇرعىندار سانى — 205،972 ادام (2006 جىل). ەلدىڭ سولتۇستىك-شىعىس بولىگىندە تەگەراننان 670 كم شىعىستا ورنالاسقان (http://kk.wikipedia.org/)
[2] حاسان ماحمۋد سۋلەيمان: ءحاياتۋل يمام مۋسليم – 17 بەت. 1994ج. داماسك.
[3] حاسان ماحمۋد سۋلەيمان: ءحاياتۋل يمام مۋسليم – 17 بەت. 1994ج. داماسك.
[4] بايحاق قالاسىنا، ءقازىر سەبزەۆار دەگەن اتاۋ بەرىلگەن.  يراننىڭ سولتۇستىك شىعىسىندا، حوراسان-رەزاۆي پروۆينتسياسىندا ورنالاسقان. (http://ru.wikipedia.org/)
[5] حاسان ماحمۋد سۋلەيمان: ءحاياتۋل يمام مۋسليم – 24 بەت. 1994ج. داماسك.
[6] http://islamstory.com/ar/ مسلم_بن_الحجاج_المحدث
[7] حاسان ماحمۋد سۋلەيمان: ءحاياتۋل يمام مۋسليم – 29 بەت. 1994ج. داماسك.


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=52&id=1021805

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەل-ارنا ءوز گازەتى

ەڭ جاڭا ماقالالار


تالدىقورعاندا ءۇي كەزەگ 5 مينوت
يران تاريحتا العاش رەت 8 مينوت
اعاجاي التاي تورى 18 مينوت
ەلوردادا «JYL ÁNI» گالا 18 مينوت
تيانشان تورى 18 مينوت
قالدىباي ابەنوۆ: " 18 مينوت
ەۋروكوميسسيانىڭ ۆيتسە-پ 23 مينوت
تاياۋ شىعىستا بيوتەحنول 23 مينوت
اقمولا وبلىسىندا اۋا را 28 مينوت
تاۋەلسىزدىك تاريحىنان س 28 مينوت
افريكانىڭ كەدەي ەلدەرىن 1 ساعات
اعاجاي التاي تورى 1 ساعات
تيانشان تورى 1 ساعات
جەلتوقسان تۇتقىندارى 1 ساعات
اقتوبە پوليتسەيلەرى بۇز 1 ساعات
دۇعا ادەپتەرى (جۇما ۋاع 1 ساعات
تاۋەلسىزدىك كۇنى ءبىر ت 1 ساعات
تاۋەلسىزدىك كۇنى شىمكەن 1 ساعات
تيانشان تورى 1 ساعات
شينجياڭ موڭعۇلكۇرە: قىس 1 ساعات
اعاجاي التاي تورى 1 ساعات
جادىمدا قالعان – جەلتوق 1 ساعات
ەلوردالىق ارۋلار بالالا 1 ساعات
تاس باعى (فوتو) 1 ساعات
ەردوعان اقش-قا سەس كورس 1 ساعات
اعاجاي التاي تورى 1 ساعات
تيانشان تورى 1 ساعات
مىسىق ماۆزولەيى (فوتو) 1 ساعات
موڭعوليادا قازاقستاننىڭ 1 ساعات
ءبىرقاتار مەملەكەت ەلشى 2 ساعات