نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com



نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: Muslim.kz ماقالالارى

جولدانعان ۋاقىتى: 14:45 - 2021/03/31

Нақты Көзі: http://www.muslim.kz/questions/view/1185




اسسالاۋماعالەيكۋم! شاريعات بويىنشا كىمدەرمەن نەكەلەسۋگە بولمايتىنىن ايتىپ بەرسەڭىزدەر ەكەن!


جاۋاپ

ۋا الەيكۋم اسسالام! دىنىمىزدە ەر كىسىگە ۇيلەنۋگە بولمايتىن ايەلدەر قاۋىمىن ەكى توپقا ءبولىپ قاراستىرادى:

1. ءومىر بويى بىر-بىرىمەن ۇيلەنۋگە بولمايتىندار:

  • جاقىن تۋعان-تۋىستارى.ولار: انالارى مەن اجەلەرى; بىرگە تۋعان اپكە-قارىنداستارى جانە ولاردىڭ قىزدارى مەن نەمەرەلەرى; سونىمەن قاتار، اكەسى نە شەشەسى بولەك اپكە-قارىنداستارى جانە ولاردىڭ قىزدارى مەن نەمەرەلەرى دە ۇيلەنۋگە بولمايتىن كىسىلەر قاتارىندا; بىرگە تۋعان نەمەسە اكەسى ءبىر، شەشەسى بولەك، نە شەشەسى ءبىر اكەسى بولەك اعا-ىنىلەرىنىڭ دە قىزدارىمەن جانە نەمەرەلەرىمەن نەكەلەسە المايدى[1]. سونداي-اق، اكە جاعىنان اعايىن اپكە-قارىنداستارىمەن جانە ناعاشى اپكە-قارىنداستارىمەن[2] دە ۇيلەنۋگە بولمايدى.
  • سۇت باۋىرلارى: ايەلدىڭ تۋعان بالاسى تۋىسقاندارىنان كىمگە ۇيلەنە الماسا، سول سەكىلدى ءسۇت ەمگەن بالا دا ولارمەن نەكەلەسە المايدى[3]. ايتا كەتەتىن ماڭىزدى نارسە، ء«سۇت باۋىرلىققا» بايلانىستى ۇكىمدەر تەك سول ەمشەك ەمگەن بالاعا عانا قاتىستى. ونىڭ (الگى ءسۇت انادان ەمبەگەن) اعا-ىنىلەرىنە جانە اپكە-قارىنداستارىنا قاتىسى جوق[4].
  • قۇداندالىتۋىستار[مُصَاهَرَة)[5):قايىن انالارى مەن اجەلەرى; وگەي قىزدارى مەن ولاردىڭ قىزدارى جانە نەمەرەلەرى; وگەي ۇلدارىنىڭ قىزدارى مەن نەمەرەلەرى[6]; ءوز ۇلدارىنىڭ ايەلدەرى مەن نەمەرەلەرىنىڭ ايەلدەرى (كەلىندەرى); وگەي انالارى[7].

2. ۋاقىتشا ۇيلەنۋگە بولمايتىندار:بۇل كاتەگورياداعى كىسىلەرمەن نەكەلەسپەۋ – ۋاقىتشا كەدەرگىلەرگە سۇيەنەدى. كەدەرگىلەر جويىلىسىمەن، نەكەلەسۋ قۇقى تۋىندايدى. ولار:

  • وزگەنىڭ نەكەسىندەگى ايەلدەر.بىر ايەل ەرىمەن اجىراسپايىنشا نەمەسە ودان جەسىر قالمايىنشا، وزگە ەركەكپەن نەكەلەسە المايدى[8].
  • يددات مەرزىمىندەگى ايەلدەر.كۇيەۋىنەن جەسىر قالعان ايەل[9] نەمەسە اجىراسقان ايەل[10] وزگە ەرگە تۇرمىسقا شىقپاي تۇرىپ، بەلگىلى ءبىر مەرزىم كۇتەدى. بۇنى شاريعاتتا ء«يددات مەرزىمى» دەيدى[11]. اتالمىش مەرزىمى بىتپەي، تۇرمىسقا شىعۋىنا تىيىم سالىنادى.
  • اپالى-سىڭلىلى ەكەۋىن ءبىر نەكەدە ۇستاۋ. اعايىنداس اپالى-سىڭلىلەردى بىرگە ءبىر نەكەدە ۇستاۋ – حارام[12]. اعايىنداس اپالى-سىڭلىلەر دەپ مىنالاردى اتاۋعا بولادى: بىرگە تۋعان اپكە-سىڭلىلەرى; اكە جاقتان اپكە-سىڭلىلەرى; ناعاشى اپكە-سىڭلىلەرى; اعا-اپكەلەرىنىڭ قىزدارى [13].
  • تورت ايەلى بار كىسى – بەسىنشى ايەلدى الا المايدى.ونى الۋ ءۇشىن، نەكەسىندەگى بىرەۋىن تالاق ەتۋى شارت. سەبەبى، شاريعاتتا ەڭ كوبى - ءتورت ايەل عانا الۋعا رۇقسات بەرىلگەن.
  • ۇش تالاقپەن اجىراسقان ايەل[14].
  • وزگە دىندەگى قىز[15]. ءبىر مۇسىلمان جىگىتتىڭ وزىنە جار ەتكىسى كەلگەن قىزى – مۇسىلمان نەمەسە حريستيان نە ياھۋدي دىنىندەگى قىز بولۋى ءتيىس[16]. بۇلاردان وزگە دىندەگىلەردى الۋىنا رۇقسات جوق.

ال، مۇسىلمان قىزتەك مۇسىلمان جىگىتكە تۇرمىسقا شىعا الادى. وزگە دىندەگىلەرگە كۇيەۋگە شىعۋىنا تىيىم سالىنادى[17].ويتكەنى، ايەل ءوز ەرىنە تاۋەلدى. مۇسىلمان ەمەس ەرى، ايەلدىڭ السىزدىگىن پايدالانىپ، ونىڭ نانىم-سەنىمىنە كەرى اسەرىن تيگىزىپ، ناماز، ورازا سياقتى ءدىني امالدارىن ورىنداۋعا كەدەرگى جاسايدى. ونىڭ ۇستىنە دۇنيەگە كەلگەن ۇرپاقتارى وزگە دىندەگى اكەسىنىڭ دىنىنە وتەتىنى ءمالىم. بۇل – يسلامنىڭ مۇسىلمان ۇرپاعىن كوبەيتۋ تۇسىنىگىنە تەرىس. ويتكەنى ارداقتى پايعامبارىمىز (س.ع.c):«ۇيلەنىڭدەر جانە كوبەيىڭدەر! قيامەت كۇنى ۇممەتىمنىڭ كوپتىگىمەن ماقتانامىن»، –دەگەن.

قورىتا كەلە ايتارىمىز،«ەل بولامىن دەسەڭ، بەسىگىڭدى تۇزە»دەمەكشى، وركەنيەتتى قوعامدى قۇرايتىن باستى فاكتور - باياندى وتباسى. ونىڭ باياندىلىعى مەن بەرىكتىگى كەيبىر ماسەلەلەرگە ءمان بەرۋدىڭ ارقاسىندا تۋىندايدى. سونىڭ باستاپقى قادامى – پاك نەكە، تازا ۇرپاق الىپ كەلۋ. وعان قول جەتكىزۋ ءۇشىن ۇلى جاراتۋشى يەمىزدىڭ پەندەلەرىنە مىندەتتەگەن ۇكىمدەرىنە اسا ءمان بەرۋىمىز كەرەك.

[1]تاسھيلۋل قۋدۋري – 2/7 بەت.
[2]نيسا – №23 ايات.
[3]نيسا – №23 ايات; ساحيح بۋحاري
[4]پروف.دوكتور ۋ.زۋحايلي، ءال-ۋاجيز – 3/65 بەت.
[5]قىز الىسىپ، قىز بەرىسكەن، سۇيەك شاتىسى بار (ادامدار). ءق.ا.س.; قۇدالىق ارقىلى دوس، جولداس بولعان ادامدار. (مُصَاهَرَةٌ- ۆستۋپلەنيە ۆ رودستۆەننىە وتنوشەنيا پۋتيوم براكا)
[6]فاتاۋا ءال-ھينديا – 1/302 بەت: ءبىراق اناسىمەن قاتىناسقا تۇسپەگەن بولسا نەمەسە ونىمەن وڭاشا قالماعان بولسا ول باسقا;
[7]نيسا سۇرەسى – №23-ايات.
[8]نيسا سۇرەسى – №24-ايات.
[9]باقارا – №235 ايات.
[10]باقارا – №228 ايات.
[11]مىنا سىلتەمەگە كىرىڭىز:http://muslim.kz/kk/question/434-iddat-mezgili-bitpei-qiylgan-neke-ne-bolmaq.html
[12]نيسا سۇرەسى – №23 ايات.
[13]فاتحۋل باري – №4819 حاديس.; حيدايا – 3/13 بەت.; وسىنداي نەكەنىڭ ۇكىمى: ءبىر نەكەدەگى ءاپالى-سىڭلىلى ەكەۋىنىڭ قايسىسىن ەكىنشى كەزەكتە نەكەلەگەن بولسا، سونىڭ نەكەسى بۇزىلادى دا، ءبىرىنشى كەزەكتە قيىلعان نەكەسى سول كۇيىندە قالادى. رەتىن بىلمەگەن جاعدايدا ەكى نەكە دە بۇزىلادى. (پروف.دوكتور ۋ.زۋحايلي، ءال-ۋاجيز – 3/73)
[14]باقارا – №230 ايات.
[15]باقارا – №221 ايات.
[16]مايدا – №5 ايات.
ء[17]مۇمتاحينا – №60 ايات.+

تەگتەر: نەكە حارام


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=43&id=1380668

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەل-ارنا ءوز گازەتى

اللا مەيرىمى قۇلشىلىعىڭ 4 كۇن
فاتيحا سۇرەسىنىڭ قۇدىرە 11 كۇن
اقاشا ورتەۋ 11 كۇن
جانار - حالىقتىڭ شەكسىز 20 كۇن
ناۋرىز جۇرەگىمدە ءبۇر ج 22 كۇن
ۇستازىڭ بولسىن، ءپىرسىز 26 كۇن
ادەبيەتتىڭ سيقىرى. اڭگى 27 كۇن
ءاز ناۋرىز قۇتتى بولسىن 29 كۇن
قىتايدىڭ مۇسىلمانشىل حا 29 كۇن
قىتاي قازاقتارىنان 18-ع 30 كۇن
ءاربىر ادامعا قۇرمەت كو 32 كۇن
پايعامبارىمىز قازىرەت م 32 كۇن
ءبىلىمنىڭ ەڭ جاقسىسى .. 46 كۇن
ادامنىڭ ەڭ ۇلكەن دۇشپان 46 كۇن
ماڭگىلىك ەلدىڭ تۇعىرى ت 47 كۇن
قاراقۇرىق 56 كۇن
ياسساۋي ءىلىمى قازاق ۇل 58 كۇن
ابەبيەت جايلى وزگە سىر 58 كۇن
تاڭىرشىلدەر -قازاق قالم 63 كۇن
قازاقتىڭ ەتنوتەرريتوريا 64 كۇن
ەجەلگى قازاقتىڭ جەتى ءت 68 كۇن
بارايىنشى 79 كۇن
ءشۇبار ءتىلدى قويايىق 79 كۇن
كەلەمىز ءبارىن تەڭ كورى 80 كۇن
قىتاي ادەبيتىندەگى «بات 80 كۇن
نانىم-سەنىم جانە ونىڭ ق 80 كۇن
ماڭىزدى ماقالانى وقىعان 82 كۇن
قازاۇۋ ستۋدەنتتەرى مەن 82 كۇن
بۇلىنگەننەن بۇلدىرگى ال 84 كۇن
ەلباسىنىڭ قۇرانى اڭگىمە 87 كۇن

ەڭ جاڭا ماقالالار


يسپانيانىڭ مۋرسيا ايماع 2 مينوت
ساياسي جاۋاپكەرشىلىكتى 2 مينوت
الماتىدا جىلىتۋ ماۋسىمى 22 مينوت
چىن چۋانگو، شوكىرات زاك 22 مينوت
سۇلتان اسەتۇلى ازيا چەم 22 مينوت
سانجى وبلىسىنداعى فىڭيۋ 22 مينوت
ۆەلوسپورت: «تۇركيا پرەز 22 مينوت
سارسەنبىدە اۋا رايى قان 1 ساعات
قىتاي ءوز ۆاكتسيناسىنىڭ 1 ساعات
«سامۇرىق-قازىنادا» ءاۋى 1 ساعات
تاريحي تاجىريبەلەردى ون 1 ساعات
الماتىدا جىلىتۋ ماۋسىمى 1 ساعات
حالىق بانكەسى، بانكە قا 1 ساعات
ەلوردا ماڭىنداعى اۋماقت 1 ساعات
گرەك-ريم كۇرەسى: دەمەۋ 1 ساعات
يگى ءىستى ءار ۇلت بۇقار 1 ساعات
ۇبت: پەتروپاۆلدا 6 وقۋش 1 ساعات
«سامۇرىق-قازىنادا» ءاۋى 1 ساعات
7-سىنىپ وقۋشىسى رۋبيك ت 1 ساعات
سىرتقى ىستەر مينيسترلىگ 1 ساعات
قوستاناي وبلىسىندا مەمل 1 ساعات
قاعىلىق: جاڭعاق شارۋالا 1 ساعات
كوكشەتاۋدا كوپقاباتتى ت 1 ساعات
مينيستر رايىمقۇلوۆانىڭ 1 ساعات
Monte Carlo Master: الە 1 ساعات
قىزىلوردادا كارانتين تا 2 ساعات
تۇركىستاندىق 700-دەن اس 2 ساعات
گۇلدى القاپتا باس قوسۋع 2 ساعات
انگەلا مەركەل بيىل سايا 2 ساعات
التاي كولگىنوۆ ەكى جىلد 2 ساعات