نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com



نۇرالەم Facebook -كە جازىل ءتاڭىرتاۋ YouTube -كە جازىل قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: Muslim.kz ماقالالارى

جولدانعان ۋاقىتى: 14:45 - 2021/02/20

Нақты Көзі: http://www.muslim.kz/article/adamzattyn-barin-suyi-bauyrym-dep




بىر انا، ءبىر اتادان تۋىلىپ، ءبىر شاڭىراقتىڭ استىندا ەر جەتىپ، بوي جەتكەن ادامداردى بىر-بىرىنە باۋىر دەپ اتايمىز. الايدا «باۋىر»، «باۋىرماشىلدىق» دەگەن ۇعىمداردىڭ اياسىن تەك قاندىق تۋىستىقپەن نەمەسە ءبىر ۇيدە ءومىر سۇرۋمەن عانا شەكتەۋ دۇرىس ەمەس. ويتكەنى، اقيقات ءدىنىمىز تەك ءبىر اتانىڭ پەرزەنتتەرىن ەمەس، بۇكىل مۇسىلمان اتاۋلىنى بىر-بىرىنە باۋىر ەكەندىگىن ناسيحاتتايدى. قاسيەتتى قۇران كارىمدە:«شىن مانىندە، مۇمىندەر بىر-بىرىنە باۋىر. سوندىقتان تۋىستارىڭنىڭ اراسىن جاراستىرىڭدار(«حۋجۋرات» سۇرەسى، 10-ايات)، – دەگەن دە ايات بار. سونداي-اق، اللا ەلشىسى (س.ع.س.) «سەندەر وزدەرىڭ ءۇشىن قالاعاندارىڭدى باۋىرلارىڭ ءۇشىن قالامايىنشا تولىق يماندى بولمايسىڭدار» دەگەن ءحاديسى ارقىلى مۇسىلماندار اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى رەتتەيتىن ۇلى ەرەجەنى ءبىلدىردى. اقيقاتىندا دا، باۋىرلىق سەزىمنىڭ بۇزىلۋى كوپ جاعدايدا ادامداردىڭ تەك قارا باستارىن ويلاپ، وزگەلەردى ەسەپكە الماۋدان تۋىندايدى. ءوزى كوبىرەك نارسەگە يەلىك ەتسە، ءوز جاعدايى جاقسى بولسا، تەك ءوزىنىڭ ايتقانى ءجۇرىپ تۇرسا، تەك ءوزىنىڭ تاماعى توق، كيىمى كوك بولسا دەپ تىلەپ، ال قاسىنداعى باۋىرى نە بولسا ول بولسىن دەپ نەقۇرايلى قاراسا، ادامدار اراسىنداعى باۋىرلىق بايلانىس السىرەيدى. بىرتە-بىرتە ءتىپتى ۇزىلەدى. مۇنداي جاعدايدا ادامداردىڭ بىرگە تۋعانى دا ءرول ويناماي قالۋى ىقتيمال. ال وزىمىزگە بار قالاعانىمىزدى وزگە ءۇشىن دە بولسىن دەپ قالاساق، وندا باۋىرماشىلدىق بارىنشا كۇشەيەتىنى داۋسىز. مۇنى باۋىرماشىلدىقتى نىعايتاتىن ءبىرىنشى قاعيدا دەپ اتايىق.

ەندى يسلام تاريحىنان، ساڭلاق ساحابالار ءومىر سۇرگەن التىن داۋىردەن باۋىرماشىلدىقتىڭ ءبىر ۇلگىسىن كەلتىرەيىك.

بىر كۇنى اللا ەلشىسىنە (س.ع.س.) بىرنەشە كۇن ءنار تاتپاي، اشتىقتان بۇكىل ال-دارمەنى قۇرىعان ءبىر كىسى كەلىپ: «ۋا، اللانىڭ ەلشىسى، مىناداي قيىن جاعدايعا تاپ بولدىم» دەدى. اللا ەلشىسى (س.ع.س.) ءوز ايەلدەرىنە جىبەرىپ ەدى، ولاردان دا تىسكە باسار ەشتەڭە تابىلا قويمادى. سوندا ارداقتى پايعامبارىمىز (س.ع.س.) ساحابالارىنا: «بۇگىن تۇندە ءبىر ادامدى قوناق ەتىپ، اللانىڭ راحىمىنا بولەنگىسى كەلگەن جان بار ما؟» دەدى. ءمادينالىق انسارلاردان ءبىر جىگىت ورنىنان تۇرىپ: «مەن كۇتەيىن» دەدى. ءسويتىن الگى كىسىنى ەرتىپ ۇيىنە كەلدى. كەلە سالا ايەلىنە: «بۇل كىسى پايعامبارىمىزدىڭ قوناعى، ەشتەڭەڭدى اياپ قالما» دەپ سىبىرلادى. سوندا جۇبايى: «اللا كۋا، كىشكەنتاي قىزىمىزدى الداۋقىراتاتىن از عانا ازىقتان باسقا ەشتەڭە جوق» دەپ ءۇيدىڭ جايىن ايتتى. «وندا بىلاي جاسا، – دەدى ءۇي يەسى، – قىزىمىز قارنى اشىپ جىلاسا، ونى ۇيىقتات. ال بارىڭدى قوناقتىڭ الدىنا اكەلگەندە، شامدى ءسوندىرىپ قوي. ءوزىمىز تاماق جەپ وتىرعان سەكىلدى بوس قاسىقتى قيمىلداتىپ وتىرايىق». ءبارىن ءدال وسىلاي جاسادى. ەرتەسىنە الگى جىگىتتى كورگەن اللا ەلشىسى (س.ع.س.) بىلاي دەدى: «اللا تاعالا پالەن ەركەك پەن تۇگەن ەركەكتىڭ تۇندەگى ىستەرىنە رازى بولدى. ءسويتىپ مىنا اياتتى ءتۇسىردى دەپ: «وزدەرى مۇقتاجدىق تارتسا دا، ولاردى وزدەرىنەن ارتىق كورەدى»، – دەگەن اياتتى وقىپ بەردى («حاشىر» سۇرەسى، 9-ايات).

مىنە، بۇل وقيعاعا قاراساق، قوناق تا، كۇتۋشى دە ءبىر اتا، ءبىر انادان تۋماعان. الايدا، ولار اللاعا شىن بەرىلگەن مۇسىلماندار ەدى. وسى جەردەن باۋىرماشىلدىقتى كۇشەيتەتىن ەكىنشى قاعيدات شىعىپ وتىر.مۇسىلمان ادام ءوزى قينالىپ وتىرسا دا، باۋىرىنىڭ جاعدايىن وزىنەن ارتىق كورەدى.

اقيقاتىنا قاراساق، جەر بەتىندە ەشبىر ادام الاۋىزدىق، جەك كورۋشىلىك، دۇشپاندىق دەگەندەردى جاقسى دەپ اتامايدى. التاۋدىڭ الا بولۋىن اقتايتىن ەشبىر زاڭ نەمەسە ءداستۇر جوق. ءبىراق اينالامىزدا بىر-بىرىمەن دۇرىس باۋىر بولا الماي جۇرگەن ادامدار كوپ ەكەندىگىن دە ەشكىم جوققا شىعارا المايدى. ادامدار اراسىنداعى باۋىرماشىلىقتان ارتىق بايلىق جوق ەكەندىگىنە تاعى دا ءبىر سەندىرگىمىز كەلەدى. قاراپ وتىرساق، ادامداردىڭ بىر-بىرىنە جاۋىعاتىنداي، قۋلىق-سۇمدىقپەن ءبىرىن-بىرى الدايتىنداي، بولماشى نارسە ءۇشىن ەشتەڭەدەن تايىنباي بىر-بىرىنە زۇلىمدىق جاسايتىنداي ۇلكەن سەبەپ تە جوق. ال كەرىسىنشە، دوس بولۋدىڭ، جاقىن بولۋدىڭ، باۋىر بولۋدىڭ سەبەپتەرى كوپ. سولاردىڭ بىردى-ەكىسىنە توقتالايىق.

اقىلعا سالىپ كورەيىكشى، ءبىر كەمەدە ءجۇزىپ بارا جاتقان ادام قاسىندا بىرگە وتىرعان ادامنىڭ سۋعا باتقانىن قالاۋى دۇرىس پا؟ ارينە جوق. ەندەشە، بارشا مۇسىلماندار يسلام دەگەن الىپ كەمەدە بارا جاتقان جوق پا؟ ەكىنشىدەن، ءوزىمىز وتىرعان ۇيدە ەشبىر ادامنىڭ وتقا جانعانىن قالامايمىز. ويتكەنى، ءوزىمىز سول ۇيدە وتىرمىز. ال بىلە بىلگەن ادام ءۇشىن ءبىزدى قورشاپ تۇرعان ون سەگىز مىڭ عالام ۇلى جاراتۋشى يەمىزدىڭ عاجايىپ ءۇيى. دەمەك ونداعى ادامدار بىر-بىرىنە باۋىرمىز. اباي اتامىزدىڭ: «ادامزاتتىڭ ءبارىن ءسۇي باۋىرىم دەپ»، – دەگەن دانالىق ويىنىڭ ءبىر سەبەبى وسى بولسا كەرەك.

سونداي-اق بۇكىل مۇسىلماندار قۇبىلاعا بەت بۇرىپ ناماز وقيمىز. قۇبىلا – اللانىڭ ءۇيى. سونداي ۇلى ورتاق قۇندىلىعىمىز بولا تۇرا مۇسىلماننىڭ بىر-بىرىمەن باۋىر بولا الماۋى اقىلعا دا، قيسىنعا دا تەرىس. ويتكەنى ءبارىمىز ءبىر اللانىڭ ۇيىنە بەت بۇرىپ تۇرىپ، كوڭىلىمىز ءار جاقتا بولىپ تۇرسا، ول مۇسىلماندىققا دا جات.

سونىمەن قاتار، بۇرىن مەكتەپتە بۇكىل سىنىپتاستارىمىز ءبىر مۇعالىمنەن ءتالىم الدىق. ءمۇعالىمىمىزدىڭ ورتاق بولۋىنىڭ ءوزى ءبىزدى ون ءبىر جىلدان سوڭ، قيماي قوشتاساتىنداي باۋىرمال ەتىپ شىعارماپ پا ەدى؟ ال ەندى مۇسىلمان جاماعاتىنىڭ ءمۇعالىمى ەمەس، جاراتۋشى يەسى مەن پايعامبارى ءبىر ەمەس پە؟ تىم بولماسا، وسى ءۇشىن باۋىرلار اراسىنداعى بۇكىل جەك كورۋشىلىكتى قيۋعا بولادى.

تاعى ءبىر ماسەلە، ءبارىمىز ەرتەڭ بۇل دۇنيەدەگى ءدام تۇزىمىز تاۋسىلىپ، ارعى ومىرگە كوشەرىمىز انىق. ول جاقتا كۇتىپ تۇرعان ءقابىر، ميزان تارازىسى، سيرات كوپىرى، ماحشار الاڭى، جۇماق پەن تامۇق بارىمىزگە ورتاق. بۇلاردىڭ بارىندە دە باۋىرماشىلدىقتان بەزۋدىڭ زيانى كوپ.

مىنە، وسىنشالىقتى باۋىرماشىلدىقتىڭ سەبەپتەرى تۇرعاندا، التىباقان الاۋىز بولۋ ەشبىر زاڭنىڭ شەڭبەرىنە سىيماسا كەرەك. باۋىرماشىلدىقتى بۇزاتىن ءبىر عانا سەبەپ بار دەسەك، ول ءبىزدىڭ قۋ ءناپسىمىز. دەمەك، جاۋلاسۋ كەرەك بولسا، جۇرەگىمىزدەگى تاككاپپارلىق، كورە الماۋشىلىق، كەكشىلدىك، وشپەندىلىك، جەڭىلتەكتىك، ءناپسىقۇمارلىق سەكىلدى مىڭداعان رۋحاني دۇشپاندارىمىزبەن جاۋلاسايىق. لاعىنەتى شايتانعا قارسى تۇرايىق. ءبىراق ءوز قانداستارىمىزعا، دىندەستەرىمىزگە، وتانداستارىمىزعا، تاعدىرلاستارىمىزعا ەش ۋاقىتتا دۇشپاندىق جاسامايىق.

سوز سوڭىندا تىلەرىمىز، اللا تاعالا بارشا حالقىمىزدى تاندەرى بولەك بولعانمەن، ويى ءبىر، ارمان-تىلەگى، نيەتى ءبىر، ماقساتى ءبىر باۋىرلارعا اينالدىرسىن.

اسىلبەك اۋەسحانۇلى



كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=43&id=1357876

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەل-ارنا ءوز گازەتى

ەڭ جاڭا ماقالالار


تۇركىستان وبلىسىندا شەن 3 مينوت
شينجياڭدى بىلىقتىرۋعا ۇ 14 مينوت
سماعۇل ەلۋباي | ادەبيە 24 مينوت
پاۆەل كولماكوۆ: جىلدار 24 مينوت
فۋتزال: قازاقستان سىرت 1 ساعات
ءارقانداي جالا جابۋ شين 1 ساعات
”زولوتوە دنو”. لۋكاشەنك 1 ساعات
يندونەزيا جاعالاۋىندا 5 1 ساعات
ەلەنا رىباكينا دۋبايداع 1 ساعات
بۇگىنگى شينجياڭ باسقالا 1 ساعات
تۇركىستان وبلىسى بادام 1 ساعات
تۇركىستان وبلىسى بادام 1 ساعات
باتىر جۇكەمباەۆ الەم چە 1 ساعات
ءارقانداي ءبۇلدىرۋ ارەك 1 ساعات
قازاقستان سۋپەركۋبوگى ف 1 ساعات
الماتىنىڭ ەكى اۋدانىندا 2 ساعات
وسەك - اياڭ شينجياڭنىڭ 2 ساعات
تۇركىستاندا ۇشەم دۇنيەگ 2 ساعات
اقتوبە وبلىسىندا تاعى ء 2 ساعات
ەردوگان وپوزدال نا ناما 2 ساعات
«قايرات» ويىنشىلارى حال 2 ساعات
فۋتبول: «قايساردىڭ» قۇر 2 ساعات
ەلەكتروندى ساۋدا-ساتتىق 2 ساعات
قحل: «بارىس» «مەتاللۋرگ 2 ساعات
جانقوش تۇراروۆ تيتۋلدى 2 ساعات
ۆەتەرينارلار ازاماتتىق 3 ساعات
قازاقستاننىڭ فۋتزالدان 3 ساعات
فيفا تورەشىسى ليليا حاس 3 ساعات
ۆەتنامدا حالىقتى جاپپاي 3 ساعات
اقش-تا فلويدتىڭ ولىمىنە 3 ساعات