ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com



تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: Muslim.kz ماقالالارى

جولدانعان ۋاقىتى: 15:45 - 2020/05/19

Нақты Көзі: http://www.muslim.kz/article/ramazandagy-tendessiz-tun




رامازان – قاسيەتتى اي. وسىناۋ مۇباراك ايداعى قاسيەتتى ءتۇن – ءقادىر ءتۇنى ەكەندىگى بارشامىزعا ءمالىم. قاسيەتتى قۇران كارىمدە:

«راسىندا، ءبىز (قۇراندى) ءقادىر ءتۇنى تۇسىردىك. ءقادىر ءتۇنىنىڭ نە ەكەنىن بىلەسىڭ بە؟ ءقادىر ءتۇنى - (يگىلىكتە) مىڭ ايدان ارتىق. سول تۇندە، اللانىڭ امىرىمەن بارلىق ءىستى رەتتەۋ ءۇشىن (اسپاننان) پەرىشتەلەر جانە جابىرەيىل (ع.س.) تۇسەدى. بۇل تۇندە تاڭ اتقانشا سالەم جالعاسادى»-دەلىنگەن(قادىر سۇرەسى، 1-5-اياتتار).

قادىر ءتۇنىنىڭ باسقا تۇندەردەن ارتىق بىرنەشە قاسيەتى بار. ولار:

  1. اللا تاعالا ادامزاتقا ەكى دۇنيەدە باقىتتى بولۋدىڭ جولىن كورسەتەتىن قاسيەتتى قۇراندى وسى ءتۇنى تۇسىرە باستادى;

  2. اللا تاعالانىڭ امىرىمەن وسى ءتۇنى پەرىشتەلەر مەن جابىرەيىل (ع.س.) جەرگە تۇسەدى;

  3. اللا تاعالا مىڭ ايدا جاسالعان عيباداتتان ءقادىر ءتۇنى ەتكەن عيباداتتىڭ ساۋابىن ارتىق ەتتى.

«قادىر» ءسوزى «ۇكىم ءتۇنى» ماعىناسىن بەرەدى. وسىعان بايلانىستى ءقادىر ءتۇنى دەگەندە اللانىڭ تاعدىردى ۇكىم ەتەتىن ءتۇنى ەكەندىگىن بىلۋگە بولادى. بۇل جەردەگى تاعدىر ۇعىمى، اۋەلگى تاعدىردىڭ پاش ەتىلۋى.

يبن شيحاب زۋحري: ء«قادىر» ءسوزى «ۇلىقتاۋ ءتۇنى» دەپ تە ايتىلادى، ياعني بۇل تۇندە جەر بەتىنە پەرىشتەلەر تۇسەدى، اللانىڭ مەيىرىمى مەن ماحابباتى تۇسەدى دەگەن.

ويتكەنى قۇران كارىمدە:«ول كەشتە بارلىق حيكمەتتى ىستەر ايىرىلادى»،- دەپ بۇيىرىلعان.

قاتادا:«بۇل تۇندە كەلەسى جىل ىستەرىنىڭ تاعدىرى جازىلادى»،– دەدى(«تافسير ءات-تاباري» 25/65).

بۇل ءتۇنى پەرىشتەلەر ءتۇسىپ، جەر بەتىندە بەرەكە ورنايدى، اللانىڭ كەشىرىمى ءناسىپ بولادى. پەرىشتەلەردىڭ جەر بەتىنە ءتۇسۋى ءقادىر ءتۇنىنىڭ ماڭىزدىلىعىن بىلدىرەدى. سول ءتۇنى پەرىشتەلەردىڭ كوپ بولاتىنى مىنا حاديستە بىلدىرىلگەن:«قادىر ءتۇنى رامازان ايىنىڭ جيىرما جەتىنشى نەمەسە جيىرما توعىزىنشى تۇنىنە ساي كەلەدى. بۇل ءتۇنى جەرگە تۇسەتىن پەرىشتەلەردىڭ سانى جەر بەتىندەگى مايدا تاستاردان دا كوپ بولادى»(احماد حاديس جيناعى 10316.)

پەرىشتەلەر مۇسىلمان ۇمبەتىن ارالاپ، قانداي عيبادات جاساعاندارىن، تاڭ نامازىنا دەيىنگى دۇعا-تىلەكتەرىن تىڭداپ، امال داپتەرلەرىنە مول ساۋاپ جازىپ تۇرادى. ءقادىر كەشى – جاماندىق ازاياتىن، قۇلشىلىق پەن يگى ىستەر كوبەيەتىن ءتۇن.

قادىرلى بولعان ءتۇننىڭ بەلگىلەرى جايىندا ءتۇرلى پىكىرلەر بار. ءابۋ يبن كاعب اللا ەلشىسىنەن (وعان اللانىڭ يگىلىگى مەن سالەمى بولسىن) ءقادىر ءتۇنىنىڭ بەلگىلەرى جايلى مىناداي دەرەكتەر جەتكىزگەن:

ول ءتۇن تىنىش بولادى. قاتتى ىستىق يا قاتتى سالقىن دا ەمەس. اللا تاعالا كەيبىر ادامدارعا تۇسىندە نەمەسە وڭىندە بىلدىرەدى. سول ءتۇننىڭ نۇرلى ەكەنىن كورەدى. كەيدە جۇرەگىنە وسى ءقادىر ءتۇنى ەكەندىگى بىلدىرىلەدى. اللا تاعالا بارلىعىن ءبىلۋشى.

ابۋ ءداۋىت:«قادىر ءتۇنىنىڭ تاڭىندا كۇن شۋاقسىز تۋادى. كوتەرىلگەنگە دەيىن ءبىر تاباق سەكىلدى بولىپ كورىنەدى»،- دەيدى.

جانە سول ءتۇندى قۇلشىلىقپەن وتكىزگەن ادامنىڭ جۇرەگىندە تىنىشتىق ورنايدى. جانى راحات ءبىر سەزىمدى باستان كەشەدى. سەبەبى، پەرىشتەلەر جەرگە ءتۇسۋ ارقىلى پەندەلەرگە مەيىرباندىقتى اكەلگەندىگى انىق. ۋبادا يبن ساميتتەن اللا ەلشىسىنىڭ (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن) ءقادىر ءتۇنىنىڭ بەلگىلەرى تۋرالى:

«قادىر ءتۇنىنىڭ بەلگىسى، ونىڭ – تۇنىق ءارى جارىق، ال ايدىڭ ول تۇندە بەينە ءبىر جارقىراپ تۇرعانداي بولاتىنى. ول ءتۇن تىنىش جانە جايلى، سۋىق تا ەمەس، ىستىق تا ەمەس. بۇل ءتۇنى تاڭ اتپايىنشا، جۇلدىزداردىڭ لاقتىرىلۋىنا رۇقسات بەرىلمەيدى. جانە ءبىر بەلگىسى – تاڭەرتەڭ كۇن ساۋلەسىز، تولعان اي سەكىلدى ءتۇزۋ بولىپ شىعادى ءارى شايتاندارعا ونىمەن بىرگە شىعۋعا رۇقسات ەتىلمەيدى»،- دەپ سيپاتتاعانى ريۋايات ەتىلگەن. (احماد، يبن كاسير ءتاپسىرى)

«قادىر» ءسوزى «ابىروي، بەدەل» ماعىناسىن بەرەدى. ياعني، ءقادىر ءتۇنى – ۇلىق جانە اسا ءقادىرلى ءتۇن دەگەندى بىلدىرەدى. مۇنداي جوعارى دارەجەگە لايىق بولۋىنىڭ سەبەبى، بۇل ءتۇننىڭ سالماعى مىڭ ايدان دا قايىرلى.

پايعامبارىمىز (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن): ءاناس بين ماليكتەن (ر.ا.):«رامازان ايى كىرگەندە اللاەلشىسى (اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن): «سەندەرگە مىنا اي كەلدى. بۇل ايدا مىڭ ايدان ارتىق ءتۇن بار. كىمدە-كىم وسى ءتۇننىڭ جاقسىلىعىنان ماقۇرىم قالسا، جاقسىلىق اتاۋىنان قۇر قالعانى. ونىڭ جاقسىلىعىنان تەك قانا ناعىز ماقۇرىم ادام عانا قۇر الاقان قالادى»(يبن ءماجاھ حاديس جيناعى)،– دەگەن ريۋايات بار. دەمەك، بۇل ءتۇن مىڭ ايدان ارتىق. سونداي-اق، ءقادىر ءتۇنى اللانىڭ جاقسىلىعىنان قۇر قالماۋعا تىرىسۋ كەرەك.

يبن كاسير:«ەگەر ادامدار ءقادىر ءتۇنىن بىلسە، تەك سول كۇنى عانا قۇلشىلىق ەتۋگە كۇش-جىگەر سالار ەدى. ول ءتۇندى بىلمەۋدىڭ سەبەبىنەن قۇلشىلىقتار كوبىرەك ورىندالۋدا»،‒ دەگەن ەكەن.

اللا ەلشىسىنىڭ (وعان اللانىڭ يگىلىگى مەن سالەمى بولسىن) ءوزى دە رامازاننىڭ سوڭعى ون كۇندىگىندە ەرەكشە ىنتامەن قۇلشىلىقتى كۇشەيتەتىن بولعان. بۇل تۋرالى ايشا انامىزدىڭ«رامازاننىڭ سوڭعى ون كۇندەرى كەلگەندە، اللانىڭ ەلشىسى تۇندەرىن نامازبەن وتكىزەتىن، وتباسى مۇشەلەرىن دە وياتاتىن جانە قۇلشىلىقتارىندا ەرەكشە ىنتا تانىتاتىن»(بۇحاري جانە مۋسليم حاديس جيناعى)،- دەپ ايتقان. جالپى ادام بالاسى وسى ەڭ سوڭعى تۇندەردە ەرەكشە قۇلشىلىق ىستەۋگە تىرىسۋ كەرەك.

ابدۋللا يبن ابباس :«سول ءتۇنى كىتاپتىڭ اناسىنان، ياعني ءلاۋحۋل ماحفۋزدان ءبىر جىلدىڭ ىشىندە كىمگە قانشا ريزىق بولىنەتىنى، قاشان قانشا جاڭبىر جاۋاتىنى، كىمنىڭ دۇنيەگە كەلەتىنى، كىمنىڭ دۇنيە سالاتىنى، كىمنىڭ قاجىلىققا باراتىنى دا جازىلادى»،- دەگەن.

قادىر تۇنىندە كىمدەردىڭ قاجىلىق جاسايتىنىنا دەيىن جازىلاتىنى جايلى يكريما ءعالىم:«قادىر تۇنىندە ءبىر جىل ىشىندە اللانىڭ ءۇيى ‒ قاعبانى زيارات ەتىپ، قاجىلىق جاسايتىنداردىڭ ەسىمدەرى اكەلەرىنىڭ ەسىمدەرىمەن قوسىلىپ جازىلادى»،- دەگەن.

يمام كۋرتۋبي:«اياتتاعى مىڭ ايدان دا قايىرلى» دەگەن ءسوز «بۇكىل زامان» دەگەندى بىلدىرەدى. ويتكەنى، ارابتار شەكسىزدىكتى ءبىلدىرۋ ءۇشىن «مىڭ» دەگەن ءسوزدى قولدانادى»،- دەيدى.

حافيز يبن راجاب: «ەي، ءوز ءومىرىن ەشبىر يگىلىككە قول جەتكىزبەي وتكىزگەن ادام! ءقادىر ءتۇنىن جىبەرىپ العاندارىمدى قايتا تولىقتىرۋ ءۇشىن قولدانامىن. ويتكەنى، بۇل ءتۇن تۇتاس ومىرگە تەڭ كەلەدى عوي!» - دەپ ايتقان ەكەن.

راسۋلاللا (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن) ايتتى: «اللا تاعالانىڭ مىڭ ايدان قايىرلى ءتۇنى بار، كىم سول ءتۇننىڭ ساۋابىنان، جاقسىلىعىنان ماقرۇم قالسا بارشا ساۋاپ، جاقسىلىقتان قۇر قالادى»،- دەدى.

ال مىڭ ايدا 83 جىل 4 اي بار. ەگەر ءقادىر تۇنىندە عيبادات ەتسەڭىز، 83 جىل بويى ناماز وقىپ، ورازا تۇتقاننىڭ ساۋابىن الاسىز.

«كىمدە-كىم ءقادىر سۇرەسىن وقىسا، ونىڭ ساۋابى رامازان ايىندا ورازا ۇستاعانداي بولادى»دەگەن ارداقتى پايعامبارىمىزدىڭ (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن) حاديستەرى ءقادىر تۇنىندەگى عيباداتتاردىڭ ايرىقشا ماڭىزدىلىعىن كورسەتەدى.

قادىر ءتۇنى تۋرالى پايعامبارىمىز (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن) ايتتى: عابدۋللا يبن جاباردان (ر.ل.ع.): «پايعامبارىمىز (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن) ايتتى: «كىمدە-كىم ءقادىر تۇنىندە ون ەكى راكاعات ناماز وقىپ ءار راكاعاتتا فاتيحاعا بەس رەت ءقادىر سۇرەسىن، بەس رەت ىقىلاستى وقىسا، اللا تاعالا ول كىسىگە شاھيد ساۋابىن بەرەر، ءقابىر ازابىنان ساقتار. كىمدە-كىم ءقادىر تۇنىندە وياۋ وتىرىپ عيبادات ەتسە، اللا تاعالا قانداي كۇناسى بولسا دا كەشىرەر. بولاشاقتاعى كۇنالارىن دا كەشىرەر»،- دەدى.

قادىر ءتۇنى– جاراتۋشى جاببار يەمىزدىڭ مۇميندەرگە بەرگەن شەكسىز مەيىرىمدىلىگىنىڭ بەلگىسى. بۇل تۇندە اللا رازىلىعى ءۇشىن قۇران، ناماز وقىپ، دۇعادا بولۋىمىز كەرەك. حازىرەتى ايشا اللا ەلشىسىنە (وعان اللانىڭسالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن): «وسى قاسيەتتى ءقادىر تۇنىندە قالاي دۇعا جاسايىن؟» - دەپ سۇراعاندا پايعامبارىمىز (وعان اللانىڭسالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن):«راببىم، سەن وتە كەشىرىمدىسىڭ، كەشىرگەندى جاقسى كورەسىڭ. مەنى دە كەشىرە گور، - دەپ ايت»- دەگەن ەكەن.

ارداقتى پايعامبارىمىز (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن) ۇيرەتكەن وسى دۇعانى ءقادىر تۇنىندە ءبىز دە ايتايىق، اعايىن.قاسيەتتى تۇندە جاساعان امالدارىمىز بەن عيباداتتارىمىز قابىل بولىپ، اللا تاعالا بارشامىزعا ەكى دۇنيەنىڭ جاقسىلىعىن ءناسىپ ەتسىن!

اسقار مۇقانوۆ
قمدب-نىڭ سەمەي وڭىرىندەگى باس يمامى



كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=43&id=1181738

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەڭ جاڭا ماقالالار


قازاقستان مەن موڭعوليا 1 مينوت
ماقتاارالدا سۋ شايىپ كە 1 مينوت
اقتاۋدا ماس كۇيىندە كول 2 مينوت
مەملەكەتتىك ەكى ءماجىلى 2 مينوت
بلوكپوستاعى كولىك اپاتى 2 مينوت
الماتىداعى بلوكبەكەتتە 2 مينوت
عايرات مامۇت: ءبىر ءوڭى 2 مينوت
5 جىلدا ءسۇت يمپورتتىن 4 مينوت
دارىگەرلەر بلوك-بەكەتتە 7 مينوت
قازاقستان مەن موڭعوليا 7 مينوت
ءبىلىم ءمينيسترى: مۇعال 10 مينوت
شومىلۋ ماۋسىمىنىڭ ۋاقىت 12 مينوت
قاراعاندى وبلىسىنداعى ء 13 مينوت
مال شارۋاشىلىعىندا ەكسپ 16 مينوت
اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلد 16 مينوت
اسحات ايماعامبەتوۆ مەكت 19 مينوت
جەلكەن جايىپ، ەسكەكتى ە 22 مينوت
جالپى تۇلعالىق جاقتان ج 22 مينوت
ەلوردادا «جەڭىس با 22 مينوت
ەلوردادا مەشىت جاماعاتى 22 مينوت
الماتىدا قازا بولعان 2 22 مينوت
اسا تاماشا جاعدايدى قاس 22 مينوت
كوكتەمگى دالا جۇمىستارى 22 مينوت
قاراعاندى وبلىسىندا كور 22 مينوت
قازاقستاندا كوروناۆيرۋس 22 مينوت
رەسەي قۇراماسى قازاقستا 22 مينوت
تەڭىز كەنىشىندە تاعى 28 22 مينوت
ددۇ كوروناۆيرۋسكە قارسى 25 مينوت
اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلد 25 مينوت
بەس وڭىردە قوي بورداقىل 28 مينوت