ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com



تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: Muslim.kz ماقالالارى

جولدانعان ۋاقىتى: 17:45 - 2020/05/18

Нақты Көзі: http://www.muslim.kz/questions/view/868




قاسيەتتى ءقادىر ءتۇنىنىڭ ارتىقشىلىعى مەن بەلگىلەرى جايلى، جالپى قانداي ءتۇن ەكەندىگى تۋرالى مالىمەت بەرسەڭىزدەر ەكەن...


جاۋاپ

اللاتاعالا مۇسىلمان ۇمبەتىنە بۇرىنعى ۇمبەتتەرگە قاراعاندا كوپ جەڭىلدىكتەردى بەرگەن. مىسالى، بۇرىنعى ۇمبەتتەردە ارنايى قۇلشىلىققا ارنالعان ورىندا عانا عيبادات جاسالسا، مۇسىلماندارعا بارلىق جەر مەشىت سانالىپ، قالاعان جەرىندە قۇلشىلىق جاساۋ ەركىندىگى بەرىلدى. بۇرىنعى ۇمبەتتەردە سوعىستان تاپقان ولجا حارام سانالدى، ال پايعامبارىمىزعا سوعىستان تۇسكەن ولجا ادال ەتىلدى. قاسيەتتى ءقادىر ءتۇنى دە مۇسىلماندارعا عانا ءتان. ءقادىر ءتۇنىنىڭ ەرەكشەلىگى رەتىندە بۇل ءتۇنى ورىندالعان قۇلشىلىقتىڭ جاي ۋاقىتتارداعى مىڭ ايلىق عيباداتقا تەڭ كەلەتىندىگىن ايتۋعا بولادى.

قادىر ءتۇنى دەپ اتالۋ سەبەبى

1. بۇل ءتۇن اسا ءقادىرلى ءتۇن، ويتكەنى ارابتىلىندەگى «لَيلَةُ القَدر» ءسوزى: ء«قادىرلى ءتۇن، قۇدىرەتتى ءتۇن، ماڭىزدى ءتۇن» دەگەن ماعىنالاردى بىلدىرەدى. بۇل ءتۇن باسقا تۇندەردەن ورنى ەرەكشە. وزگە تۇندەردە جاسالعان عيباداتتار وعان جەتە المايدى. سوندىقتان اتىنا زاتى ساي ء«قادىر ءتۇنى» دەپ اتالعان.

2. بۇل تۇندە جاراتىلىستاردىڭ تاعدىرى بەلگىلەنىپ، كەلەسى ءقادىر تۇنىنە دەيىنگى بولاتىن (ادامداردىڭ رىزىق نەسىبەلەرى، ءومىر ولشەمدەرى سەكىلدى) ماڭىزدى وقيعالار اللا تاعالا تاراپىنان پەرىشتەلەرىنە ايان بولادى.

قادىر ءتۇنىنىڭ ماڭىزدىلىعى

رامازان ايى كەلگەندە پايعامبارىمىز (س.ع.س.): «ورازا ايى كەلدى، وندا مىڭ ايدان قايىرلى ءقادىر ءتۇنى بار. كىمدە-كىم سول ءتۇننىڭ ساۋابىنان قۇر قالسا، بارشا جاقسىلىقتان ماقۇرىم قالماق. ماقۇرىم ادام عانا ونىڭ ساۋابىنان قۇر قالادى»[1]، – دەپ جاقسىلىققا ۇمتىلۋعا شاقىرعان.

قۇلشىلىق ەتىپ ساۋاپقا كەنەلۋگە ەڭ ۇتىمدى ۋاقىت – ءقادىر ءتۇنى. ال، ەڭ قورقىنىشتى ءتۇن ادامنىڭ قابىردە بولاتىن ءتۇنى. ءقادىر ءتۇنىن قۇلشىلىقپەن وتكىزۋ ءقابىردىڭ جاپ-جارىق بولىپ نۇرلانۋىنا جول اشادى.

1. قۇران – ءقادىر تۇنىندە تۇسكەن.

قۇراندا وسى قاسيەتتى كىتاپتىڭ رامازان ايىندا تۇسكەندىگى جايلى بىلاي دەلىنگەن:«رامازان – ادامدارعا تۋرا جول نۇس­قاۋشى، اق پەن قارانى ايىرۋشى، بەكەم تۇتىناتىن جولباسشى رەتىندە قۇران تۇسىرىلە باستاعان اي»[2].

ال، رامازان ايىنىڭ ىشىندەگى ءقادىر تۇنىندە قۇراننىڭ تۇسكەندىگى جايىندا ء«قادىر» سۇرەسىنىڭ ءبىرىنشى اياتىندا بىلاي دەلىنگەن:«شىنىمەن دە ءبىز قۇراندى ءقادىر ءتۇنى تۇسىردىك».

2. جابىرەيىل جانە باسقا دا پەرىشتەلەر تۇسەتىن ءتۇن.

«سول تۇندە اللانىڭ امىرىمەن بارلىق ءىستى رەتتەۋ ءۇشىن (اسپاننان) پەرىشتەلەر جانە رۋح (جابىرەيىل) تۇسەدى»[3].

بۇل ءتۇنى پەرىشتەلەر ءتۇسىپ، جەر بەتىندە بەرەكە ورنايدى، اللانىڭ كەشىرىمى ءناسىپ بولادى. پەرىشتەلەردىڭ جەر بەتىنە ءتۇسۋى، ءقادىر ءتۇنىنىڭ ماڭىزدىلىعىن بىلدىرەدى. سول ءتۇنى پەرىشتەلەردىڭ كوپ بولاتىنى مىنا حاديستە بىلدىرىلگەن: ء«قادىر ءتۇنى رامازان ايىنىڭ جيىرما جەتىنشى نەمەسە جيىرما توعىزىنشى تۇنىنە ساي كەلەدى. بۇل ءتۇنى جەرگە تۇسەتىن پەرىشتەلەردىڭ سانى جەر بەتىندەگى مايدا تاستاردان دا كوپ بولادى»[4].

پەرىشتەلەر مۇسىلمان ۇمبەتىن ارالاپ، قانداي عيبادات جاساعاندارىن، تاڭ نامازىنا دەيىنگى دۇعا-تىلەكتەرىن تىڭداپ، امال داپتەرلەرىنە مول ساۋاپ جازىپ تۇرادى. جاماندىق ازاياتىن، قۇلشىلىق پەن يگى ىستەر كوبەيەتىن ءتۇن.

3. تىنىشتىق پەن ەسەندىككە بولەنەتىن، توزاق ازابىنان قۇتىلاتىن ءتۇن.«بۇل تۇندە تاڭ اتقانشا (اللا تاعالانىڭ) سالەمى جالعاسا­دى»[5] – دەلىنگەن.

4. مىڭ ايدان قايىرلى. ء«قادىر ءتۇنى مىڭ ايدان قايىرلى»[6].

قادىر ءتۇنى مىڭ ايدان ارتىق. ەسەپتەسەك، مىڭ اي دەگەنىمىز 83 جىل 4 ايلىق ۋاقىت ەكەن. دەمەك، ءقادىر تۇنىندەگى قۇلشىلىعىمىز 83 جىلدىق عيباداتتىڭ ساۋابىنا تەڭ بولماق. 95 جىلدىق ادام ءومىرىن الساق، ونىڭ 15 جىلى باليعات جاسى بولىپ سانالادى، سوندا تولىق 80 جىل ءومىر سۇرگەنى. ەندەشە، ادام ومىرىندە ءبىر ءقادىر تۇنىنە ءدوپ كەلۋ، بۇكىل ءومىرىن قۇلشىلىقپەن وتكىزگەندەي ساۋاپقا كەنەلتەدى.

5. قاتە، كەمشىلىكتەر، كۇنالار كەشىرىلەدى. حاديس شارىپتە: «كىمدە-كىم ءقادىر ءتۇنىن ارتىقشىلىعىنا سەنىپ، اللا تاعالادان ساۋاپ كۇتىپ، قۇلشىلىقپەن وتكىزسە، ونىڭ وتكەن كۇنالارى كەشىرىلەدى»[7]، – دەلىنگەن.

6. ءقادىر ءتۇنى بەرەكەلى ءتۇن. قۇراندا اللاتاعالا: ء«بىز قۇراندى بەرەكەلى تۇندە تۇسىردىك»[8]، – دەيدى.

«قادىر» سۇرەسى

«قادر» سۇرەسى پايعامبارىمىزعا (س.ع.س.) مەككە كەزەڭىندە تۇسكەن. بۇل سۇرە بەس اياتتان تۇرادى. وندا:

إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ {1} وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِ {2} لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ {3} تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن كُلِّ أَمْرٍ {4} سَلَامٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ {5}

«شىن مانىنە ءبىز (قۇراندى) ءقادىر ءتۇنى تۇسىردىك. ءقادىر ءتۇنىنىڭ نە ەكەنىن بىلەسىڭ بە؟ ءقادىر ءتۇنى مىڭ ايدان ارتىق. ول ءتۇنى اللانىڭ امىرىمەن بارلىق ءىستى رەتتەۋ ءۇشىن پەرىشتەلەر جانە رۋح (جابىرەيىل پەرىشتە) تۇسەدى. بۇل تۇندە تاڭ اتقانشا (اللا تاعالانىڭ) سالەمى جالعاسا­دى»، – دەلىنگەن.

قادىر ءتۇنى رامازاننىڭ قاي تۇنىنە تۋرا كەلەدى؟

اللاتاعالا بۇل ءومىردى سىناق رەتىندە جاراتقان. سوندىقتان دا ءومىر ىشىنە ءولىمدى، ادامدار اراسىنا اۋليە قۇلدارىن، دۇعانىڭ قابىل بولاتىن ءساتىن جۇما كۇنىنىڭ بەلگىلى ءبىر ۋاقىتىنا جاسىرعان. وسى رەتپەن رامازان ايىنىڭ قاي ءتۇنى ءقادىر ءتۇنى ەكەنىن دە اشىق بىلدىرمەگەن.

قادىر ءتۇنىنىڭ ناقتى قاي ءتۇن ەكەنىن تەك پايعامبارىمىز (س.ع.س.) عانا بىلگەن. الايدا، ءار ءىستى بەلگىلى ءبىر حيكمەتپەن جاراتاتىن اللاتاعالا پايعامبارىمىزعا (س.ع.س.) ونى ۇمىتتىرعان.

ابۋ حۇرايرادان (ر.ا.) جەتكەن حاديستە اللاەلشىسى (س.ع.س.): «تۇسىمدە ءقادىر ءتۇنى ماعان ءبىلدىرىلدى. ءبىراق جاقىندارىمنىڭ بىرەۋى مەنى وياتقاندا، جاڭاعى ۋاقىتتى سول مەزەت ۇمىتىپ قالدىم. ونى رامازاننىڭ سوڭعى ون كۇنىنىڭ ىشىنەن ىزدەڭدەر»،[9]–دەگەن.

يبن اۋزاعي (ر.ا.) جانە سۋفيان يبن ۇياينانىڭ (ر.ا.) ريۋاياتىندا: «انت ەتەمىن، مەن ءقادىر ءتۇنى رامازان ايىنىڭ جيىرما جەتىسى ەكەنىن بىلەمىن، ويتكەنى راسۋلۋللاھ (س.ع.س.) بىزدەرگە سول ءتۇنى ۇيىقتاماۋدى بۇيىرعان»[10]، – دەلىنگەن.

يكريمادان جەتكەن حاديستە يبن ابباس بىلاي دەيدى: «ومار (ر.ا.) ساحابالاردى جانىنا شاقىرىپ ءقادىر ءتۇنى جايلى سۇرايدى. بارلىعى ءقادىر ءتۇنى رامازان ايىنىڭ سوڭعى ون كۇنىندە ەكەندىگىن ايتادى. سوندا يبن ابباس ومارعا:
– مەن ءقادىر ءتۇنى قاي ءتۇن ەكەندىگىن بىلەمىن، – دەدى. ومار (ر.ا.) قاي ءتۇن ەكەنىن سۇرادى. يبن ابباس:
– سوڭعى ون كۇننىڭ جەتەۋى وتكەندە ء(27-ى) نەمەسە جەتەۋى قالعاندا ء(23-ى)، – دەيدى. ومار:
– سەن مۇنى قايدان ءبىلدىڭ؟ – دەدى. يبن ابباس:
– اللاتاعالا اسپاندى جەتى قابات ەتىپ جاراتتى، جەردى دە جەتى قابات جاراتتى، جەتى كۇندى جاراتتى، عاسىر جەتىدە اينالادى، ادام جەتىدەن جاراتىلدى، جەتى نارسەنى جەيدى، جەتى اعزاسىمەن ساجدە ەتەدى. تاۋاپ جاساۋ جەتى، تاس لاقتىرۋ جەتى. سودان ءبىلدىم، – دەيدى. سوندا ومار:
– سەن ءبىز بىلمەگەندى بىلگەن ەكەنسىڭ، – دەيدى.

جالپى العاندا، بۇل حاديستەر رامازان ايىنىڭ سوڭعى ون كۇنىندە، ونىڭ ىشىندە تاق ساندى كۇندەردە، ءتىپتى ايدىڭ جيىرما جەتىسىندە دەلىنگەن. بۇل دا پەندەنىڭ اللانىڭ رازىلىعىنا جەتكىزەتىن ىستەردى ىستەۋگە، تۇندەردى ىزدەۋگە قىزىقتىرادى. الايدا، مۇسىلماننىڭ تەك وسى كۇنى عانا ساۋاپتى ىستەردى ىستەپ باسقا كۇندەردى بوسقا وتكىزۋ جەتكىلىكتى دەۋگە بولمايدى. سول ءۇشىن دە بۇل ءتۇندى جاسىرىپ قويعان. سوندىقتان مۇسىلمان بارلىق كۇندەرىن وسى ءقادىر ءتۇنى سەكىلدى ءبىلىپ، ماڭىزدى ساناپ، دۇعا-تىلەكپەن، قۇلشىلىقپەن وتكىزسە، ءقادىر تۇنىنە دە ءدوپ باسۋى مۇمكىن. اتا-بابالارىمىز ء«ار كەلگەندى قىدىر ءبىل، ءار ءتۇنىڭدى ءقادىر ءبىل» دەگەنىنە ساي رامازاننىڭ بارلىق ءتۇنىن عيباداتپەن وتكىزسەك، ءقادىر ءتۇنىن وتكىزىپ الماس ەدىك.

قادىر ءتۇنىنىڭ بەلگىسى

ابۋ يبن كاعب اللاەلشىسىنەن (س.ع.س.) ءقادىر ءتۇنىنىڭ بەلگىلەرى جايلى مىناداي دەرەكتەر جەتكىزگەن:

ول ءتۇن تىنىش بولادى. قاتتى ىستىق يا قاتتى سالقىن دا ەمەس. اللاتاعالا كەيبىر ادامدارعا تۇسىندە نەمەسە وڭىندە بىلدىرەدى. سول ءتۇننىڭ نۇرلى ەكەنىن كورەدى. كەيدە جۇرەگىنە وسى ءقادىر ءتۇنى ەكەندىگى بىلدىرىلەدى. اللاتاعالا بارلىعىن ءبىلۋشى[11].

ابۋ ءداۋىت: ء«قادىر ءتۇنىنىڭ تاڭىندا كۇن شۋاقسىز تۋادى. كوتەرىلگەنگە دەيىن ءبىر تاباق سەكىلدى بولىپ كورىنەدى» دەيدى ء(مۇسليم).

قادىر تۇنىندەگى قۇلشىلىقتار

قادىر تۇنىندە جاسالعان دۇعا-تىلەكتەر قابىل بولادى. ابدۋللا يبن وماردىڭ (ر.ا.) ريۋايات ەتكەن حاديسىندە اللا ەلشىسى (س.ع.س.): «مىنا ءتورت ءتۇنى جاسالعان دۇعالار كەرى قايتارىلمايدى. ولار: ەرەجەپ ايىنىڭ العاشقى ءتۇنى، شاعبان ايىنىڭ ورتاسى ء(باراات ءتۇنى)، ءقادىر ءتۇنى جانە ايتتىڭ ءبىرىنشى كۇنى»[12] دەگەن.

ايشا (ر.ا.) انامىز پايعامبارىمىزدان (س.ع.س.) ءقادىر ءتۇنى قالاي دۇعا ەتەمىن دەپ سۇراعاندا اللاەلشىسى (س.ع.م.): «ۋا، راببىم، سەن، ارينە، كەشىرىمدىسىڭ، جومارتسىڭ. كەشىرىمدى جاقسى كورەسىڭ، مەنى دە كەشىرە گور!»[13] دەپ دۇعا ەت دەيدى.

اللاتاعالا ادام بالاسىن وزىنە قۇلشىلىق ەتسىن دەپ قانا جاراتقان. ولاي بولسا، مىڭ تۇننەن قايىرلى بۇل تۇندە ءتۇرلى عيبادات جاساپ، ءناپىل ناماز وقىپ، اللاعا جاقىنداتاتىن ءىس جاساعان ابزال.

راسۋلاللا(س.ع.س.): «كىمدە-كىم ءقادىر ءتۇنىنىڭ ارتىقشىلىعىنا سەنىپ، اللاتاعالادان ساۋاپ كۇتىپ، قۇلشىلىقپەن وتكىزسە، ونىڭ وتكەن كۇنالارى كەشىرىلەدى» دەيدى.

قۇران وقۋ، ءوزى ءۇشىن، اكە-شەشەسى ءۇشىن، تۋعان-تۋىستارى مەن بارشا مۇسىلماندار ءۇشىن دۇعا ەتۋ، كۇنالارىنان تاۋبە ەتۋ، ۋاعىز-ناسيحات تىڭداۋ اللا تاعالانىڭ كەشىرىمى مەن مەيىرىمىنە اپارار توتە جول بولماق.

[1] يبن ءماجا، سيام 1634
[2] «باقارا» سۇرەسى، 185-ايات.
[3] ء«قادىر» سۇرەسى 4 ايات
[4] احماد 10316
[5] ء«قادىر» سۇرەسى 5 ايات
[6] ء«قادىر» سۇرەسى 3 ايات
[7] بۋحاري، مۋسليم،
[8] دۋحان سۇرەسى 3 ايات.
[9] مۋسليم، سيام، «لاۋلاتۋل قادر» 1992
[10] مۋسليم، احماد، ابۋ داۋد ي تيرميزي
[11] ماجمۋال فاتاۋا 25/285
[12] ابدۋللا يبني ءايۋب، قاسيەتتى كۇندەرمەن-تۇندەردىڭ ارتىقشىلىعى، 65
[13] تيرميزي 3/170



كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=43&id=1180960

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەڭ جاڭا ماقالالار


جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتت 18 مينوت
ورتالىق تەلەۆيزياسىنىڭ 18 مينوت
ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگ 1 ساعات
وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا شي 1 ساعات
ليونەل مەسسي جازعى تران 1 ساعات
اقتوبەدە ارمەنيادان اكە 1 ساعات
”زات تانىستىراتىن جۇرگى 1 ساعات
ورتالىق تەلەۆيزياسىنىڭ: 1 ساعات
ءمادريدتىڭ «رەالى» كوما 1 ساعات
رايونىمىز ”1 - ماۋسىم“ 2 ساعات
بيىل جازعى استىقتان مول 2 ساعات
«ۆاسكو دا گاما» فۋتبول 2 ساعات
«بارىستى» ەندى كىم باپت 2 ساعات
تۇركىستانعا ساياحاتتاۋش 2 ساعات
مەملەكەتتىك حالىق قۇرىل 2 ساعات
حالىقارالىق زاڭ ماماندا 2 ساعات
كاميل گادجيەۆ: ابدۋلمان 2 ساعات
پۋتين ءوز وكىلەتىن ارتت 2 ساعات
ۆولونتەرلىك پەن اقشا جي 3 ساعات
دامۋ سىندى وسى ”باس كىل 3 ساعات
ەلىمىزدە كوروناۆيرۋستان 3 ساعات
ەلىمىز ونەركاسىپ ساندى 3 ساعات
سكەيتبوردينگتەن وليمپيا 3 ساعات
بەردىبەك ساپارباەۆ بازا 3 ساعات
ساۋد ارابياسىندا ىشكى ا 3 ساعات
قازاقستانداعى بانكتەر ء 3 ساعات
بلوكبەكەتتە قايتىس بولع 3 ساعات
الماتىدا توي وتكىزۋگە ر 3 ساعات
قازاقستاندا COVID-19 جۇ 3 ساعات
كارانتيندەگى مەرەكە  3 ساعات