ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com

Үш күнгы келушылер санағыКелген адам саны (IP)Көрілген бет саны (PWs)КомпйутерҚолфон
2019-09-171646515737 %63 %
2019-09-181453485241 %59 %
2019-09-19657197443 %57 %


تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى

ءتۇرى: Muslim.kz ماقالالارى

جولدانعان ۋاقىتى: 16:15 - 2019/09/02




مۇسىلمان كامىل يماندى بولماق ءۇشىن يمانشارتقا تۇگەل يلانۋعا مىندەتتى. تاعدىرعا يمان – جاقسىلىق پەن جاماندىق بارلىعى اللا تاعالادان ەكەنىنە سەنۋ. يمام احمەد تاعدىر جايلى: «تاعدىر – اللانىڭ قۇدىرەتى»،-دەپ ايتاتىن. دەسە دە، تاعدىر جايلى اقيدادا ءبىرشاما قاتە اعىمدار بولدى جانە بار. ءاسىلى، ءاھلى ءسۇننا ۋال-جاماعات اقيداسى – ورتا جول. بارلىق جاعدايدا بۇل بايقالىپ، كورىنىپ تۇرادى. مۇسىلمان تاعدىرداعى جاقسى دا، جاماندى اللا تاعالادان دەپ بىلەدى، وعان يمان كەلتىرگەن. جاباريا اعىمى: ادام بەينە ءبىر جاپىراق، جەل قايدا ۇشىرسا، سوندا كەتە بارادى. جاپىراقتا ەشبىر قالاۋ جوق،-دەپ تۇيەدى. كەيبىر ادامدار دا وسى شامالاس «ماڭدايىما ماسكۇنەم دەپ جازىلسا قايتەمىن»،-دەپ ءسوز ايتىپ، بار كىنانى تاعدىرعا ىسىرىپ ءوز سۋدان تازا، سۇتتەن اپپاق بولعىسى كەلەدى. قۇران كارىمدە: «سەرىك قوسقاندار: ەگەر اللا قالاعاندا، ءبىز دە، اتالارىمىز دا سەرىك قوسپاس ەدىك، ءارى ەشنارسەگە تىيىم سالماس ەدىك،-دەيدى. ولاردان بۇرىنعىلار دا ءبىزدىڭ ازابىمىزدى تارتقانعا دەيىن، وسىلاي وتىرىك ساناعان بولاتىن. ايت: سەندەردە قانداي دا ءبىر ءىلىم بار ما؟ بولسا ونى بىزگە شىعارىڭدار. نەگىزىندە، سەندەر بوس وي-جورامالعا عانا ەرەسىڭدەر ءارى تەك وتىرىك ايتاسىڭدار،-دە»[1].

مۇنداي ادامدار ء«بىزدىڭ كاپىر بولۋىمىز بىزدەن ەمەس، ونى اللا قالاپ تۇر»، - دەيدى. بۇل ناعىز بارىپ تۇرعان اللا تاعالاعا جالا. شىندىعىندا قۇداي پەندەلەرىنە زۇلىمدىق ەتپەيدى. اياتتا وسى ماعىنالاس ءسوزدى ايتقانعا ازاپ پەن جازا بارىن ايتۋدا، بۇل پەندەنىڭ تاڭداۋ جانە قالاۋ ەركى بارىن بىلدىرەدى. سونىمەن بىرگە، «اللا وسىنى قالاپ تۇر» دەۋ عايىپتان حابارى بار سياقتى سويلەۋ بوپ تابىلادى. سەبەبى، تاعدىر جاراتۋشىعا عانا ءمالىم عايىپ ءىس. كۇنا جاساۋشى جانە قۇلشىلىق ەتپەيتىن ادام بارلىق كىنانى تاعدىرعا يتەرىپ سالادى، قۇران كارىمدە:«يمانسىزدار جيىركەنىشتى ءىس جاساعان كەزدە: اتالارىمىزدى وسىلاي جاسايتىنىن كوردىك ءارى بىزگە مۇنى اللا بۇيىردى،-دەيدى. ايت: انىعىندا، اللا جيىركەنىشتى ىسكە بۇيىرمايدى. وزدەرىڭ بىلمەيتىن نارسەنى اللاعا جالا ەتىپ تاڭاسىڭدار ما دەپ»[2]، - دەپ بايان ەتەدى. تاعدىر ادام بالاسىنىڭ اقىلى تانىپ بىلە المايتىن عايىپ ءىس.

بىر كۇنى تاعدىر جايلى تالاسىپ وتىرعان ساحابالارىن كورىپ، پايعامبارىمىز (س.ع.س.) قاتتى اشۋلى كۇيدە ورتالارىنا كەلدى. ءجۇزى قىپ-قىزىل، ەكى بەتى قىزىل انارداي بوپ كەتكەن ەدى. سوڭىرا: «سەندەر وسىعان ءامىر ەتىلدىڭدەر مە؟ الدە، مەن سەندەرگە وسى جايتتى الىپ كەلدىم بە؟ اقيقاتىندا، سەندەردەن الدىڭعى ۇمبەتتەر تاعدىر توڭىرەگىندە تارتىس تۇبىنە جەتتى. مەن سەندەرگە بۇل جايلى تالاس-تارتىس جاساماۋدى ۇزىلدى-كەسىلدى تىيىم سالامىن»، - دەدى. تيرميزي ريۋاياتى. ساحابالار دا مۇنان كەيىن تاعدىر جايلى ءسوز تالاستىرمايتىن بولدى. ءتىپتى، پايعامبارىمىز (س.ع.س.) دۇنيە سالعاننان كەيىن دە. حازرەت اليدەن (ر.ا.) تاعدىر جايلى سۇراعان كىسىگە: «تەرەڭ تەڭىز، تۇبىنە جەتە المايسىڭ»،-دەپ جاۋاپ بەردى. ەكىنشى رەت قايتا سۇراعاندا: «قاراڭعى جول، ونىمەن جۇرمە»، - دەدى. ءۇشىنشى رەت سۇراعاندا: «تاعدىر اللانىڭ سىرى، ونى ءتىنتىپ اۋرە بولما»، - دەدى. ال، يمام تاۋاحي بولسا: «عىلىم ەكى ءتۇرلى: ءبىر عىلىم جۇرت اراسىندا بار عىلىم. ەكىنشى عىلىم حالىق اراسىندا جوق عىلىم. بار عىلىمدى مويىنداماۋ – كۇپىرلىك. جوق عىلىمدى بىلەمىن دەۋ دە – كۇپىرلىك. بار عىلىمدى قابىلدامايىنشا جانە جوق عىلىمدا تاستامايىنشا ادامنىڭ يمان كەمەلدەنبەيدى»، - دەگەن تاعدىر جايلى.

تاعدىرعا يمان ەتۋ، جاقسى مەن جامان اللادان دەپ سەنۋ قول قۋسىرىپ وتىرا بەرۋ دەگەن ءسوز ەمەس. كەرىسىنشە، مۇسىلمان ءار نارسەنىڭ سەبەبىن جاساپ، الدىنا قويعان مۇراتىنا تالپىنۋى قاجەت. حاليفا ومار (ر.ا.) وبا تاراپ جاتقان جەرگە بارماي كەرى قايتامىن دەپ شەشىم قابىلداعان كەزدە ساحابا ءابۋ ۋبايدا امير بين جارراح (ر.ا.) نارازى بوپ: «ەي، مۇسىلماندار ءامىرشىسى! اللانىڭ تاعدىرىنان قاشاسىز با؟»،-دەگەندە. حاليفا: «سەنەن باسقا بىرەۋ وسى ءسوزدى ايتسا، باسقاشا بولار ەدى. ءيا، ءبىز اللانىڭ تاعدىرىنان اللانىڭ تاعدىرىنا قاشامىز. سەنىڭ تۇيەڭ ءبىر سايعا وتتاۋعا تۇسسە، سايدىڭ ءبىر جاعى كوك شۇرايلى، ال ەكىنشى جاعى تاقىر بولسا، كوك شوپكە جايساڭ دا تاعدىرمەن، تاقىر جەرگە جايساڭ دا تاعدىرمەن ەمەس پە؟»،-دەدى. بۇحاري ريۋاياتى.

پايعامبارىمىزدان (س.ع.س.) ەمدەلۋ ءۇشىن دەم سالدىرۋ نەمەسە دارى-دارمەك ءىشۋ جايلى سۇراپ: «بۇل اللانىڭ تاعدىرىنان ءبىر نارسەنى كەرى قايتارا الا ما؟» - دەگەندە ەم قابىلداۋدىڭ ءوزى دە اللانىڭ تاعدىرى دەپ جاۋاپ بەرگەن. اللا ەلشىسى (س.ع.س) مەككەدەن ماديناعا ءوزىنىڭ ومىرىنە ءقاۋىپ تونەدى نەمەسە ولتىرەدى دەگەن ويمەن ھيجرەت ەتكەن جوق. بۇل جايلى قۇران كارىمدە:«ەي، ەلشى وزىڭە راببىڭنان تۇسىرىلگەندى جەتكىز. ەگەر ولاي ىستەمەسەڭ، ونىڭ جىبەرگەنىن جەتكىزبەگەن بولاسىڭ. اللا سەنى ادامداردان قورعايدى...»،[3] - دەپ باياندالعان.

بۇل اياتتا پايعامبار (س.ع.س.) ءاربىر جاعىمسىز جانە جامان ارەكەت پەن پيعىلدان قۇداي تاراپىنان قورعالعانى ايتىلۋدا. دەمەك، پايعامبار ھيجرەتى ۇمبەتىنە ءاربىر ءىستىڭ سەبەبىن جاساۋ كەرەكتىگىن ۇيرەتۋ. سەبەپ-سالدارىن جاساۋ دا ءدىننىڭ ءامىرى.

ار نارسەنىڭ سەبەبىن جاساۋ تاعدىرعا يمان ەتۋگە قاراما-قايشى ارەكەت ەمەس. ويتكەنى، تاعدىرعا يمان ەتۋ مىندەت. سول سياقتى سەبەپشى بولاتىن قام-قارەكەتتى دە جاساۋ مىندەت. پايعامبىرىمز (س.ع.س.) ساحابالارىنا مىنە وسىنى ۇيرەتتى. ءالي (ر.ا.) ريۋايات ەتەدى: ء«بىز باقيع زيراتىندا ەدىك. اللا ەلشىسى (س.ع.س.) كەلىپ وتىردى. ءبىز دە توڭىرەگىنە وتىرا كەتتىك. مۇباراك قولىنداعى تاياقشاسىمەن جەردى شۇقىپ: «سەندەردىڭ اربىرىڭە، ءاربىر جانعا اللا تاعالا ءجاننات پەن توزاققا ورىندارىڭدى جازىپ قويعان. ونىڭ باقىتسىز نەمەسە باقىتتى ەكەنى جازىلعان»،-دەدى. سوندا بىرەۋ: «ۋا، اللا ەلشىسى! جازىلعان كىتابىمىزعا ارقا سۇيەپ امال ەتپەي وتىرا بەرمەدىك پە؟» - دەپ سۇرادى. اللا ەلشىسى (س.ع.س): «كىمدە-كىم باقىتتىلار قاتارىنان بولسا باقىتتىلار جولىمەن جۇرەدى، كىم باقىتسىز بولسا باقىتسىزدار جولىمەن جۇرەدى. امال جاساڭدار، اركىمگە ءوز جولى جەڭىل ەتىلەدى. ءجانناتتىقتارعا ءجاننات جولى جەڭىل، توزاقتىقتارعا توزاق جولى جەڭىل»، - دەپ سوسىن مىنا:«ال، كىم بەرسە جانە تاقۋالىق ەتسە، ءارى ەڭ جاقسىنى شىن دەپ بىلسە، جاقىندا ءبىز وعان ەڭ جەڭىلىن وڭايلاستىرامىز. ال، كىم ساراڭدىق ىستەسە، قاجەتسىنبەسە جانە ەڭ جاقسىنى وتىرىك دەپ بىلسە، جاقىندا ءبىز وعان ەڭ اۋىرىن وڭايلاستىرامىز»،[4]- اياتتاردى وقىدى.

دەمەك، جالپى يمانشارتتىڭ جانە جەكەلەي تاعدىرعا يماننىڭ مۇسىلمان ومىرىنە ەرەكشە ءمان بەرەتىنى بەلگىلى. تاعدىرعا يمان ەتۋمەن جانى تىنىشتىق تاۋىپ، جۇرەگى راقات تابادى. سونىمەن بىرگە، شەشىم قابىلداۋدا جانە باسقا جاعدايدا باتىلداۋ بولا تۇسەدى.

پايعامبارىمىز (س.ع.س):«مۇسىلماننىڭ ىسىنە تاڭ قالامىن. ونىڭ بارلىق ىسىندە ءبىر جاقسىلىق بار. جاقسى ءبىر جاعداي بولسا شۇكىرشىلىك ەتەدى دە، بۇل وعان قايىرلى بولادى. ال، باسىنا قيىنشىلىق تۇسسە سابىرلىق ەتەدى دە، بۇل وعان قايىرلى بولادى»،- دەگەن. تاعدىرعا يمان ەتۋدىڭ ءبىرقاتار جەمىسى بار.

بىرىنشى: جۇرەك تىنىشتىق تابادى

اللا تاعالاعا يمان ەتۋ، جاقسىلىق پەن جاماندىق جاراتۋشىدان ەكەنىنە سەنگەن مۇسىلماننىڭ جۇرەگى تىنىشتىق تابادى. كوڭىل-كۇيى جاقسارىپ، جۇيكە اۋرۋ مەن كۇيزەلىك دەگەن دەرتتەردەن قۇتىلادى. قۇران كارىمدە ءاربىر بولعان ءىس تاعدىردا جازىلعانى جايلى ايتىلا كەلە:«بۇل بولىپ وتكەنگە وكىنىپ، قايعىرماۋلارىڭ جانە ونىڭ سەندەرگە بەرگەنىنە ماساتتانا قۋانباۋلارىڭ ءۇشىن...»[5].مىنە، باسىنا اۋىرپالىق كەلگەندە ادام اسىعىستىق تانىتپايدى، كىنالى بىرەۋدى ىزدەۋگە كىرىسپەيدى. كەرىسىنشە، سابىرلىق ەتىپ، اللادان بەرىلەتىن ساۋاپقا لايىقتى سابىرلىق كورسەتە بىلەدى.

ەكىنشى: ءۇمىتى ۇزىلمەيدى

ۇمىتسىز شايتان. ال، مۇسىلمان «اللانىڭ تاعدىرى، ول قالاعان نارسە بولدى»، - دەپ تاعدىردى قارسى الادى. حاديستە: «كۇشتى مۇسىلمان اللا قۇزىرىندا ءالسىز مۇسىلماننان قايىرلى ءارى سۇيىكتى. الايدا، ءارقايسىسىندا دا جاقسىلىق بار. وزىڭە پايداسى بار ىسكە تالپىن، اللاعا ارقا سۇيە، السىزدىك تانىتپا. ال، ەگەر ءبىر قيىنشىلىققا تاپ بولساڭ: «ەگەر مەن بىلاي-بىلاي ەتسەم عوي»، - دەۋشى بولما. سەن اللانىڭ تاعدىرى، ول قالاعان نارسە بولدى، - دەپ ايت. ويتكەنى، «ەگەر» ءسوزى شايتاننىڭ كىرىسۋىنە جول اشادى»،[6] - دەگەن.

ۇشىنشى: جۇرەكتەگى يمان بەكى تۇسەدى

مۇسىلمان ءوزىنىڭ باسىنا كەلگەن قيىنشىلىق ونىڭ قاتەلىگى سەبەپتى ەمەس ەكەنىن تۇسىنبەيىنشە شىنايى يماننىڭ راقاتىن سەزىنە المايدى. ۋبادا بين سوميت (ر.ا.) پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س.) ابدۋللا بين ابباسقا (ر.ا.) مىنا سوزدەردى ايتىپ تۇرعانىن ەستيدى:«...مىنانى ءبىل، ەگەر حالىق ساعان ءبىر پايدا بەرەيىك دەپ جۇمىلا كىرىسسە، اللا تاعالا تاعدىرعا جازعانىنان ارتىق ەشنارسە بەرە المايدى. ال، ەگەر دە جۇرت ساعان ءبىر زيان تيگىزبەك بولىپ قول بىرىكتىرسە اللا تاعدىرعا جازعاننان ارتىق ەشنارسە قولىنان كەلمەيدى. تاعدىردى جازعان قالام كوتەرىلىپ، سيا كەۋىپ كەتكەن»،[7]- دەگەن.

تورتىنشى. قام-قارەكەت جاساۋ

تاعدىرعا يمان جالقاۋلىق پەن ارەكەتسىزدىككە ۇندەۋ ەمەس ەكەنىن ەستەن شىعارماڭىز. جاقسىلىق پەن جاماندىق اللادان ەكەنىنە سەنۋ قول قۋسىرىپ وتىرۋدى بىلدىرمەيدى. كەرىسىنشە، ءاربىر ءىستىڭ وڭالۋىنا جانە نيەت ەتكەن مۇراتقا جەتۋ ءۇشىن ايانباي ارەكەت ەتۋ تاعدىرعا سەنۋدىڭ اجىراماس بولىگى.

پايعامبارىمىز (س.ع.س.) اللا تاراپىنان قورعالعان ءبىراق سوعىس مايدانىنا ساۋىت كيىپ، اۋىرعاندا دارى-دارمەك قابىلداپ جانە دە ءار ۋاقىتتا سەبەپ-سالدارىن جاساپ ءجۇردى. وبا دەرتى جايلاعان اۋىلعا كىرمەگەن حاليفا ومار (ر.ا.) دا سەبەپ-سالدارىن جاسادى.

بەسىنشى: ىشكى جاسىرىن كۇشتىڭ پايدا بولۋى

تاعدىرعا يماننىڭ ارقاسىندا مۇسىلماندار جەر بەتىنە يماندىلىق نۇرىن تۇگەل دەرلىك جايا باستادى. شىعىستانۋشىلاردىڭ ءبىرى: «رۋم يمپەرياسى 800 جىل جاۋلاعان ايماقتى مۇسىلماندار 80 جىلدا يماندىلىقپەن اباتتاندىردى. ولار قيىنشىلىققا مويىماي، السىزدىك تانىتپاي باتىرلىق پەن قايسارلىق تانىتا ءبىلدى»، - دەگەن ەكەن.


[1] «انعام» سۇرەسى، 148-ايات
[2] «اعراف» سۇرەسى، 28-ايات
[3] «مايدا» سۇرەسى، 67-ايات
[4] ء«لايل» سۇرەسى، 5-10 اياتتار
[5] «حاديد» سۇرەسى، 23-ايات.
[6] مۋسليم
[7] احماد، تيرميزي

دەرەككوز: muslim.kz



كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.net/koru.php?tur=43&id=1041943

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەل-ارنا ءوز گازەتى

ەڭ جاڭا ماقالالار


اعاجاي التاي تورى 2 مينوت
جيىن-تەرىن قىزعان شاق 2 مينوت
قمدب ءتوراعاسى رەسەي ال 2 مينوت
قىزىلوردا وبلىسىندا 300 2 مينوت
الەم چەمپيوناتى: قورجىن 2 مينوت
كوكيار قۇمدى ءشولدى جاس 2 مينوت
ەلورداداعى ءاچ: بۇگىن ە 2 مينوت
بالاباقشاداعى ۋلانۋ وقي 4 مينوت
قاسىم-جومارت توقاەۆ: "و 7 مينوت
گيننەستەگى قازاقتار 12 مينوت
ساپارباەۆتىڭ جاستارمەن 13 مينوت
ديرەكتورلار پەداگوگتارع 16 مينوت
中国哈萨克语广播网 22 مينوت
«اسىعىس - ۇسىگىس العا ۇ 22 مينوت
مەملەكەتتىك از ۇلتتار ء 22 مينوت
اعاجاي التاي تورى 22 مينوت
الماتى وبلىسىندا كۇرىش 22 مينوت
قازاقستانداعى ءتۋريزمدى 22 مينوت
بالۋان قىزىمىز وليمپياد 22 مينوت
اتا-اناعا قىزمەت – مۇسى 22 مينوت
تيانشان تورى 22 مينوت
«التىن ادام» تابىلعان 22 مينوت
الماتىلىق جوو بەردىبەك 22 مينوت
ديرەكتورلار پەداگوگتارع 25 مينوت
«اقمولا — ادالدىق 28 مينوت
نۇرلان ەسپانوۆ، ينديرا 28 مينوت
جەمقورلىق داۋىنا قالعان 1 ساعات
قازنەتكە – 25 جىل - قاز 1 ساعات
ەركىن كۇرەس شەبەرلەرى ە 1 ساعات
مۇعالىمدەردى ارتىق جۇمى 1 ساعات